Gan đảm nháºn thá»±c hiện khoảng 500 chức năng quan trá»ng. Trong đó có 3 chức năng đáng chú ý nhất, đó là : Tiết ra dịch máºt giúp tiêu hóa thức ăn; thanh lá»c độc tố cho máu Ä‘i nuôi cÆ¡ thể; dá»± trữ glucose để tạo năng lượng khi cần thiết.
Dưới đây là 10 dấu hiệu cảnh báo bạn có thể mắc bệnh gan, tuy nhiên, bạn cần phải thăm khám bởi bác sĩ để xác định có mắc bệnh gan hay không. Bà i viết nà y chỉ có ý nghĩa tham khảo, không thể thay thế ý kiến tư vấn của bác sĩ.
Uống quá nhiá»u rượu
Tình trạng nà y được gá»i vá»›i thuáºt ngữ y há»c là ARLD (Alcohol Related Liver Disease – Bệnh gan liên quan đến rượu). Khi mắc phải tình trạng nà y, có thể các triệu chứng bệnh vẫn còn ẩn, chưa biểu hiện rõ ra bên ngoà i hoặc các triệu chứng ở giai Ä‘oạn sá»›m. Tuy nhiên, nếu bạn uống quá nhiá»u rượu, bạn cần phải kiểm tra sức khá»e thưá»ng xuyên để phát hiện kịp thá»i nếu gan cá»§a bạn bị tổn thương. Các xét nghiệm máu sẽ phát hiện tình trạng men gan bất thưá»ng nếu gan có vấn Ä‘á». Trong giai Ä‘oạn sau cá»§a bệnh nà y, các triệu chứng như lÆ¡ mÆ¡, lú lẫn và nôn ra máu… Là các dấu hiệu chắc chắn là bạn Ä‘ang bị ARLD.
Tình trạng nà y được gá»i vá»›i thuáºt ngữ y há»c là ARLD (Alcohol Related Liver Disease – Bệnh gan liên quan đến rượu). Khi mắc phải tình trạng nà y, có thể các triệu chứng bệnh vẫn còn ẩn, chưa biểu hiện rõ ra bên ngoà i hoặc các triệu chứng ở giai Ä‘oạn sá»›m. Tuy nhiên, nếu bạn uống quá nhiá»u rượu, bạn cần phải kiểm tra sức khá»e thưá»ng xuyên để phát hiện kịp thá»i nếu gan cá»§a bạn bị tổn thương. Các xét nghiệm máu sẽ phát hiện tình trạng men gan bất thưá»ng nếu gan có vấn Ä‘á». Trong giai Ä‘oạn sau cá»§a bệnh nà y, các triệu chứng như lÆ¡ mÆ¡, lú lẫn và nôn ra máu… Là các dấu hiệu chắc chắn là bạn Ä‘ang bị ARLD.

 Nhiễm virut viêm gan
Có 5 loại chÃnh cá»§a bệnh viêm gan bị gây nên bởi virut tấn công gan. Trong đó có 3 loại quan trá»ng nhất là viêm gan A, B và C.
Bạn có thể mắc viêm gan A bởi ăn phải thức ăn hoặc nguồn nước bị nhiá»…m virut nà y. Viêm gan B thưá»ng lây nhiá»…m qua tiếp xúc tình dục vá»›i ngưá»i bị bệnh, hoặc do dùng chung bÆ¡m kim tiêm không được tiệt trùng. Viêm gan C thưá»ng bị lây nhiá»…m do việc tiếp xúc trá»±c tiếp vá»›i máu cá»§a ngưá»i bệnh.
Dấu hiệu sá»›m cá»§a bệnh viêm gan có thể là những triệu chứng giống như khi bị cảm cúm nhẹ: mệt má»i, chán ăn, buồn nôn, sút cân… Tình trạng xấu hÆ¡n có thể là chóng mặt, suy giảm tuần hoà n, nước tiểu sẫm mà u…
Khi bị viêm gan, việc Ä‘iá»u trị chá»§ yếu là chỉ nhằm tạo cÆ¡ há»™i giúp gan phục hồi và duy trì hoạt động trở lại.
Buồn nôn và chán ăn
Bạn có thể cảm thấy buồn nôn và chán ăn hoặc mất cảm giác ngon miệng khi ăn. Äây cÅ©ng có thể là dấu hiệu cá»§a bệnh khác, nhưng nó có liên quan đến việc sản xuất và bà i tiết máºt cá»§a gan. Máºt giúp nhÅ© hóa và cắt nhá» lipid (chất béo) giúp cho chúng có thể được tiêu hóa. Khi gan gặp sá»± cố, cảm giác buồn nôn và chán ăn là má»™t trong những dấu hiệu cảnh báo.Chế độ ăn khiến gan nhiá»…m mỡ
Bệnh nà y không phải do uống quá nhiá»u rượu, thuáºt ngữ y há»c gá»i là NAFLD (bệnh gan nhiá»…m mỡ không do rượu). Nó có thể bị gây nên bởi chế độ ăn không là nh mạnh, có quá nhiá»u chất béo dư thừa trong gan. Nếu không được Ä‘iá»u trị, có thể dẫn đến xÆ¡ gan, suy gan, Ä‘au tim và đột quỵ.
Dấu hiệu ban đầu có thể là cảm giác khó chịu và đau tức hạ sưá»n phải, nhưng đôi khi triệu chứng không rõ rà ng.
Äiá»u trị bệnh nà y thưá»ng là ngá»§ đủ giấc, vì nhiá»u nghiên cứu cho thấy bất thưá»ng hoặc thiếu ngá»§ gây ảnh hưởng lá»›n đến chức năng gan. Thay đổi lối sống, Ä‘iá»u chỉnh chế độ ăn hợp lý và táºp thể dục thưá»ng xuyên là rất cần thiết.Bối rối và mất phương hướng
Như đã nói ở trên, má»™t trong những chức năng quan trá»ng nhất cá»§a gan là thanh lá»c các chất độc ra khá»i máu. Và dụ khi chúng ta uống thuốc, gan có thể chuyển hóa chúng thà nh chất vô hại và loại bá» chúng. Ngoà i ra khi chúng ta ăn các chất đạm (protid), quá trình tiêu hóa sẽ tạo ra chất amoniac gây độc, gan sẽ chuyển hóa và là m cho chúng trở nên vô hại. Tuy nhiên, khi gan hoạt động không tốt, các chất độc sẽ tÃch tụ và tháºm chà gây ra các vấn đỠcho não. Tình trạng nà y còn được gá»i là bệnh não gan (Hepatic Encephalopathy). Ngưá»i bệnh sẽ hay nhầm lẫn và mất phương hướng.
Mệt má»i
Mệt má»i và kiệt sức thưá»ng được cho là dấu hiệu liên quan đến các vấn đỠvá» gan. Khi gan không khá»e mạnh, việc loại bá» các độc tố trong máu sẽ không được hiệu quả. Má»™t trong các phương pháp hay được các bác sÄ© ở Anh thá»±c hiện để xác định xem sá»± mệt má»i nà y có phải do gan bị bệnh gây ra hay không, đó là phương pháp “Fatigue Impact Scaleâ€. Nó đánh giá tác động gây mệt má»i cá»§a những hoạt động thể chất và tinh thần. Thưá»ng được sá» dụng để đánh giá mức độ hồi phục cá»§a gan khi Ä‘iá»u trị.
U nang ở gan
Tháºt may mắn vì thông thưá»ng, Ä‘iá»u nà y không phải là tình trạng nghiêm trá»ng. Vấn đỠnà y phát sinh khi gan bị bệnh mà có má»™t số tế bà o tăng sản xuất và tiết chất lá»ng tạo thà nh túi nước như u nang. Sẽ không có dấu hiệu cảnh báo nà o cho đến khi các u nang phát triển to và có thể gây Ä‘au đớn và khó chịu.
Phải thưá»ng xuyên Ä‘i kiểm tra chụp chiếu, siêu âm và là m các xét nghiệm khác để xác định tình trạng bệnh.
Phù do xơ gan
Äiá»u nà y có thể xảy ra khi bạn bị viêm gan C hoặc biến chứng cá»§a bệnh viêm gan do rượu (ARLD) ở các nước phát triển. Vấn đỠnghiêm trá»ng là bị suy giảm mạnh chức năng gan, các tổ chức gan bị xÆ¡ hóa, chai lại và sẹo. Chân và bà n chân bị phù do ứ nước, bà n tay bà n chân bị ngứa, dá»… bị bầm tÃm, gan trở nên rất nhạy cảm khi va chạm.
Nước tiểu Ä‘áºm mà u hÆ¡n
Nước tiểu sẫm mà u hÆ¡n có thể là do bạn uống thuốc gì đó gây nên, hoặc đơn giản có thể chỉ do bạn uống không đủ lượng nước hà ng ngà y. Nhưng khi tá»± dưng thấy mà u nước tiểu Ä‘áºm hÆ¡n nhiá»u so vá»›i bình thưá»ng và nhất là bạn thấy phân có mà u trắng, Ä‘iá»u nà y có thể là dấu hiệu cho thấy bạn Ä‘ang bị bệnh gan. Trong trưá»ng hợp nà y, bạn cần phải khẩn trương đến bệnh viện để được chữa trị khẩn cấp, vì có thể chức năng gan cá»§a bạn đă bị suy giảm nghiêm trá»ng.
VÃ ng da
Má»™t dấu hiệu cảnh báo cổ Ä‘iển cho bệnh gan là và ng da và lòng trắng mắt chuyển sang mà u và ng. Và ng da, và ng mắt là dấu hiệu đặc hiệu cá»§a bệnh gan, do gan không chuyển hóa và thanh thải được sắc tố máºt có tên là bilirubin.
Khi chức năng gan bình thưá»ng thì lượng bilirubin tá»± do trong máu sẽ được gan chuyển hóa thà nh dạng kết hợp và thải trừ ra ngoà i, khi chức năng gan suy giảm, lượng bilirubin tá»± do dư thừa nhiá»u trong máu, gây nên tình trạng và ng da, và ng mắt nà y.
Là m gì để có má»™t lá gan khá»e mạnh?
Chế độ ăn uống là nh mạnh, táºp thể dục thưá»ng xuyên, ngá»§ đủ giấc là 3 yếu tố quan trá»ng để có được lá gan khá»e mạnh. Tránh thái quá trong việc sá» dụng những thá»±c phẩm ảnh hưởng đến gan như: rượu, bia, thuốc lá, cà phê, ngÅ© cốc tinh chế…
Uống má»™t ly nước chanh má»—i ngà y có thể giúp thanh thải độc tố và giúp cho gan phải là m việc Ãt hÆ¡n. Ä‚n nhiá»u rau tươi có mà u xanh Ä‘áºm như rau bina, bắp cải xanh, rau ngót. Và ăn các loại quả như: quả óc chó, quả bÆ¡, quả má»ng… và uống nhiá»u nước là rất có lợi.
Bạn có thể mắc viêm gan A bởi ăn phải thức ăn hoặc nguồn nước bị nhiá»…m virut nà y. Viêm gan B thưá»ng lây nhiá»…m qua tiếp xúc tình dục vá»›i ngưá»i bị bệnh, hoặc do dùng chung bÆ¡m kim tiêm không được tiệt trùng. Viêm gan C thưá»ng bị lây nhiá»…m do việc tiếp xúc trá»±c tiếp vá»›i máu cá»§a ngưá»i bệnh.
Dấu hiệu sá»›m cá»§a bệnh viêm gan có thể là những triệu chứng giống như khi bị cảm cúm nhẹ: mệt má»i, chán ăn, buồn nôn, sút cân… Tình trạng xấu hÆ¡n có thể là chóng mặt, suy giảm tuần hoà n, nước tiểu sẫm mà u…
Khi bị viêm gan, việc Ä‘iá»u trị chá»§ yếu là chỉ nhằm tạo cÆ¡ há»™i giúp gan phục hồi và duy trì hoạt động trở lại.
Buồn nôn và chán ăn
Bạn có thể cảm thấy buồn nôn và chán ăn hoặc mất cảm giác ngon miệng khi ăn. Äây cÅ©ng có thể là dấu hiệu cá»§a bệnh khác, nhưng nó có liên quan đến việc sản xuất và bà i tiết máºt cá»§a gan. Máºt giúp nhÅ© hóa và cắt nhá» lipid (chất béo) giúp cho chúng có thể được tiêu hóa. Khi gan gặp sá»± cố, cảm giác buồn nôn và chán ăn là má»™t trong những dấu hiệu cảnh báo.Chế độ ăn khiến gan nhiá»…m mỡ
Bệnh nà y không phải do uống quá nhiá»u rượu, thuáºt ngữ y há»c gá»i là NAFLD (bệnh gan nhiá»…m mỡ không do rượu). Nó có thể bị gây nên bởi chế độ ăn không là nh mạnh, có quá nhiá»u chất béo dư thừa trong gan. Nếu không được Ä‘iá»u trị, có thể dẫn đến xÆ¡ gan, suy gan, Ä‘au tim và đột quỵ.
Dấu hiệu ban đầu có thể là cảm giác khó chịu và đau tức hạ sưá»n phải, nhưng đôi khi triệu chứng không rõ rà ng.
Äiá»u trị bệnh nà y thưá»ng là ngá»§ đủ giấc, vì nhiá»u nghiên cứu cho thấy bất thưá»ng hoặc thiếu ngá»§ gây ảnh hưởng lá»›n đến chức năng gan. Thay đổi lối sống, Ä‘iá»u chỉnh chế độ ăn hợp lý và táºp thể dục thưá»ng xuyên là rất cần thiết.Bối rối và mất phương hướng
Như đã nói ở trên, má»™t trong những chức năng quan trá»ng nhất cá»§a gan là thanh lá»c các chất độc ra khá»i máu. Và dụ khi chúng ta uống thuốc, gan có thể chuyển hóa chúng thà nh chất vô hại và loại bá» chúng. Ngoà i ra khi chúng ta ăn các chất đạm (protid), quá trình tiêu hóa sẽ tạo ra chất amoniac gây độc, gan sẽ chuyển hóa và là m cho chúng trở nên vô hại. Tuy nhiên, khi gan hoạt động không tốt, các chất độc sẽ tÃch tụ và tháºm chà gây ra các vấn đỠcho não. Tình trạng nà y còn được gá»i là bệnh não gan (Hepatic Encephalopathy). Ngưá»i bệnh sẽ hay nhầm lẫn và mất phương hướng.
Mệt má»i
Mệt má»i và kiệt sức thưá»ng được cho là dấu hiệu liên quan đến các vấn đỠvá» gan. Khi gan không khá»e mạnh, việc loại bá» các độc tố trong máu sẽ không được hiệu quả. Má»™t trong các phương pháp hay được các bác sÄ© ở Anh thá»±c hiện để xác định xem sá»± mệt má»i nà y có phải do gan bị bệnh gây ra hay không, đó là phương pháp “Fatigue Impact Scaleâ€. Nó đánh giá tác động gây mệt má»i cá»§a những hoạt động thể chất và tinh thần. Thưá»ng được sá» dụng để đánh giá mức độ hồi phục cá»§a gan khi Ä‘iá»u trị.
U nang ở gan
Tháºt may mắn vì thông thưá»ng, Ä‘iá»u nà y không phải là tình trạng nghiêm trá»ng. Vấn đỠnà y phát sinh khi gan bị bệnh mà có má»™t số tế bà o tăng sản xuất và tiết chất lá»ng tạo thà nh túi nước như u nang. Sẽ không có dấu hiệu cảnh báo nà o cho đến khi các u nang phát triển to và có thể gây Ä‘au đớn và khó chịu.
Phải thưá»ng xuyên Ä‘i kiểm tra chụp chiếu, siêu âm và là m các xét nghiệm khác để xác định tình trạng bệnh.
Phù do xơ gan
Äiá»u nà y có thể xảy ra khi bạn bị viêm gan C hoặc biến chứng cá»§a bệnh viêm gan do rượu (ARLD) ở các nước phát triển. Vấn đỠnghiêm trá»ng là bị suy giảm mạnh chức năng gan, các tổ chức gan bị xÆ¡ hóa, chai lại và sẹo. Chân và bà n chân bị phù do ứ nước, bà n tay bà n chân bị ngứa, dá»… bị bầm tÃm, gan trở nên rất nhạy cảm khi va chạm.
Nước tiểu Ä‘áºm mà u hÆ¡n
Nước tiểu sẫm mà u hÆ¡n có thể là do bạn uống thuốc gì đó gây nên, hoặc đơn giản có thể chỉ do bạn uống không đủ lượng nước hà ng ngà y. Nhưng khi tá»± dưng thấy mà u nước tiểu Ä‘áºm hÆ¡n nhiá»u so vá»›i bình thưá»ng và nhất là bạn thấy phân có mà u trắng, Ä‘iá»u nà y có thể là dấu hiệu cho thấy bạn Ä‘ang bị bệnh gan. Trong trưá»ng hợp nà y, bạn cần phải khẩn trương đến bệnh viện để được chữa trị khẩn cấp, vì có thể chức năng gan cá»§a bạn đă bị suy giảm nghiêm trá»ng.
VÃ ng da
Má»™t dấu hiệu cảnh báo cổ Ä‘iển cho bệnh gan là và ng da và lòng trắng mắt chuyển sang mà u và ng. Và ng da, và ng mắt là dấu hiệu đặc hiệu cá»§a bệnh gan, do gan không chuyển hóa và thanh thải được sắc tố máºt có tên là bilirubin.
Khi chức năng gan bình thưá»ng thì lượng bilirubin tá»± do trong máu sẽ được gan chuyển hóa thà nh dạng kết hợp và thải trừ ra ngoà i, khi chức năng gan suy giảm, lượng bilirubin tá»± do dư thừa nhiá»u trong máu, gây nên tình trạng và ng da, và ng mắt nà y.
Là m gì để có má»™t lá gan khá»e mạnh?
Chế độ ăn uống là nh mạnh, táºp thể dục thưá»ng xuyên, ngá»§ đủ giấc là 3 yếu tố quan trá»ng để có được lá gan khá»e mạnh. Tránh thái quá trong việc sá» dụng những thá»±c phẩm ảnh hưởng đến gan như: rượu, bia, thuốc lá, cà phê, ngÅ© cốc tinh chế…
Uống má»™t ly nước chanh má»—i ngà y có thể giúp thanh thải độc tố và giúp cho gan phải là m việc Ãt hÆ¡n. Ä‚n nhiá»u rau tươi có mà u xanh Ä‘áºm như rau bina, bắp cải xanh, rau ngót. Và ăn các loại quả như: quả óc chó, quả bÆ¡, quả má»ng… và uống nhiá»u nước là rất có lợi.
Theo SKÄS.

