Äức Mẹ có chết trước khi được hồn xác lên trá»i không?
Lá»… Äức Mẹ Hồn Xác Lên Trá»i
“Giáo Há»™i đến nay vẫn không tuyên tÃn chÃnh thức Äức Trinh Nữ Maria Rất Thánh có phải chết trước khi được Chúa rước hồn xác lên trá»i hay không, kể cả bản tuyên bố tÃn Ä‘iá»u cá»§a Äức Giáo Hoà ng Piô XII cÅ©ng không khẳng định chuyện nà y. Tuy nhiên, Ä‘a số các Thánh trong Giáo Há»™i Ä‘á»u nhất trà rằng, Äức Mẹ đã chết và được chôn cất trước khi được rước lên trá»i…
Äức Giáo Hoà ng Gioan Phaolô II cho rằng, Äức Maria đã trải qua cái chết thể xác trước khi được rước lên trá»i. Ngà y 25/06/1997, trong buổi tiếp kiến chung, ngà i nói: “Äể chia sẻ sá»± phục sinh cá»§a Chúa Kitô, Äức Maria cÅ©ng phải chia sẻ cái chết cá»§a Ngưá»i trướcâ€. Má»™t Ä‘iá»u quan trá»ng cần nhá»›: Chúa Giêsu thăng thiên bởi quyá»n năng cá»§a chÃnh Ngưá»i là Thiên Chúa. Äức Mẹ Maria lên trá»i bởi được Chúa mang lên, không phải bởi quyá»n năng cá»§a Mẹ… Tuy nhiên, tông truyá»n lại có má»™t Ä‘iểm dị biệt: Các tÃn hữu Äông Phương mừng lá»… ‘An giấc cá»§a Mẹ Thiên Chúa’ và o ngà y 15/8 chứ không phải lá»… Mẹ hồn xác lên trá»i.†(Theo Larry Peterson, Aleteia, Gioakim Nguyá»…n dịch).

Trong dịp hà nh hương Äất Thánh, chúng tôi có đến thăm Vương Cung Thánh ÄÆ°á»ng Äức Mẹ An Giấc (The Basilica of Dormition), đây là Nhà thá» Công giáo ghi dấu nÆ¡i Äức Trinh Nữ Maria Ä‘i và o “Giấc ngá»§ ngà n thuâ€. Äây là má»™t trong những Nhà thá» hiện đại, rá»™ng lá»›n và tráng lệ nhất ở Giêrusalem, được các cha Dòng Biển Äức xây dá»±ng và o năm 1906. Từ xa có thể nhìn thấy mái vòm hình chóp và những tòa tháp như dấu hiệu dẫn đưá»ng đến núi Sion.
PhÃa trong Nhà thá» rất sáng, mái vòm chÃnh diện trên gian cung thánh có má»™t bức tranh Äức Mẹ bồng Hà i Nhi Giêsu bằng khảm đá mạ và ng. Sà n nhà được trang trà bằng tranh khảm đá hình tròn xung quanh là các dấu hiệu cung Hoà ng đạo (theo khoa chiêm tinh há»c ngà n xưa). Sau kinh cầu nguyện, chúng tôi Ä‘i xuống tầng hầm, đây là má»™t nhà nguyện khá rá»™ng rãi và trang nghiêm năm dưới hầm Vương Cung Thánh ÄÆ°á»ng, có hai lối lên xuống khác nhau vá»›i má»—i bên 24 báºc thang bằng đá cẩm thạch. Giữa ngôi nhà nguyện là bà n thỠđặt tượng Äức Mẹ khổ lá»›n gấp ba ngưá»i thưá»ng nằm trong thế ngá»§. PhÃa trên bà n thá» bằng đá đặt cách chân Äức Mẹ khoảng 3 mét là bức hình khổ lá»›n vẽ Chúa Giêsu đứng ở giữa bồng linh hồn Äức Mẹ, còn xác Äức Mẹ được quà n ở phÃa trên bức hình. Nếu hầu như trong tất cả các bức hình Ä‘á»u vẽ Äức Mẹ ẵm Chúa Hà i Äồng, thì ở đây chÃnh Chúa Giêsu lại ẵm linh hồn cá»§a Mẹ Ngưá»i. Ngôi nhà nguyện được xây theo kiểu Byzantin, có rất nhiá»u cá»™t, đơn sÆ¡ nhưng rất đẹp. Ở phÃa gian chÃnh nhà nguyện có nhiá»u bà n thá» phụ hai bên. Trên má»™t trong các bà n thỠấy có nhà tạm đặt Mình Thánh Chúa. Tháºt cảm động khi được chiêm ngắm và được sá» bằng tay mình và o chÃnh nÆ¡i Äức Maria – Mẹ Thiên Chúa đã qua Ä‘á»i và được rước cả hồn lẫn xác vá» Thiên Äà ng. Sau khi Äức Mẹ qua Ä‘á»i ở đây, các Tông Äồ đã đưa xác Äức Mẹ Ä‘i qua cá»a Sion để an táng ở má»™t địa Ä‘iểm khác. Chúng tôi thà nh kÃnh quỳ gối lần hạt trước tượng Äức Mẹ ngá»§. Nhìn Äức Mẹ thánh thiện ngá»§ giấc bình an, ai cÅ©ng cảm động nguyện cầu khấn xin. Nhiá»u ngưá»i thổn thức bên Mẹ.
Theo truyá»n thống xa xưa, Äức Mẹ không chết mà chỉ ngá»§ má»™t giấc rồi Chúa đưa Mẹ lên trá»i cả hồn lẫn xác. Phụng vụ đã cá» hà nh ngà y qua Ä‘á»i cá»§a Mẹ dưới nhiá»u tên gá»i: Dormitio (an giấc), Deposotio (an táng), Transitus (qua Ä‘á»i), Natalis (ngà y sinh và o Nước Chúa). Tất cả những danh từ đó được dùng để nói tá»›i cái chết cá»§a Äức Mẹ. Tiếng “assumptio†(bởi động từ assumere; sumere: cất lấy; ad: kết hợp, Ä‘oà n tụ), lúc đầu ám chỉ việc linh hồn Mẹ được đưa và o vinh quang cá»§a Chúa (giống như các thánh); vá» sau từ ngữ nà y được dùng để chỉ việc Mẹ được cất vá» trá»i. Giáo há»™i phân biệt hai từ ngữ, “ascensio†áp dụng cho Chúa Giêsu vì Ngà i lên trá»i do quyá»n năng riêng, còn “assumptio†áp dụng cho Mẹ để nói rằng Mẹ được Chúa đưa vá» trá»i.
Chúng tôi đến Vưá»n Cây Dầu và Vương Cung Thánh ÄÆ°á»ng Các Dân Tá»™c. Vưá»n Giệtsimani ở dưới thấp nằm cách Vưá»n Cây Dầu khoảng 40m, đây chÃnh là nÆ¡i xưa kia ba Môn đệ ngồi ngá»§ trong khi Chúa Giêsu Ä‘i cầu nguyện ở Vưá»n Cây Dầu nằm phÃa trên, chÃnh nÆ¡i đây Chúa bị bắt. Giêtsimani trong thá»±c tế là má»™t cái hang hay má»™t cái hầm đá. Hiện tại là má»™t ngôi nhà nguyện. Cuối nhà nguyện có má»™t cái giếng, bên cạnh đó khoảng 30m là nÆ¡i an nghỉ cá»§a Mẹ Maria, hiện được xây trùm lên bằng má»™t ngôi Thánh ÄÆ°á»ng vÄ© đại. Má»™ nằm sâu dưới hầm nhà thá» qua 45 báºc thang bằng đá cẩm thạch. Äể và o phòng có má»™ Äức Mẹ nằm phÃa sau má»™t bà n thá», ngưá»i ta phải cúi thấp để Ä‘i qua má»™t khung cá»a thấp và hẹp, sau đó lại Ä‘i ra bằng má»™t khung cá»a hẹp khác. Má»™ là má»™t tảng đá cẩm thạch hình chữ nháºt. Theo lưu truyá»n, sau khi Äức Mẹ qua Ä‘á»i, các Tông Äồ đã đặt xác Äức Mẹ trong má»™t quan tà i, nhưng sau đó không lâu, các ngà i mở quan tà i ra thì không thấy xác Äức Mẹ trong đó nữa, và bá»—ng chốc các ngà i nhìn thấy từ trên trá»i rÆ¡i xuống trước mặt mình chiếc khăn thắt lưng cá»§a Äức Mẹ. Qua dấu hiệu đó, các Tông đồ biết rằng Äức Mẹ đã sống lại và đã vá» Thiên đà ng rồi.
TÃn Ä‘iá»u Äức Maria Hồn Xác Lên Trá»i được Äức Giáo Hoà ng Piô XII công bố và o ngà y 1.11.1950: “Sau khi đã mãn cuá»™c Ä‘á»i dưới đất, Äức Maria được Ä‘em vá» trá»i cả xác hồnâ€. Và o thế ká»· 19, có má»™t luồng thần há»c chá»§ trương rằng Äức Maria không phải chết và xin Äức Thánh Cha hãy định tÃn như váºy. Há» cho rằng, Äức Maria không mắc tá»™i nguyên tổ nên không phải chết bởi vì sá»± chết là hình phạt cá»§a tá»™i nguyên tổ. Tuy nhiên Ä‘a số các nhà thần há»c cho rằng Äức Maria đã chết và sau đó được sống lại. Äức Piô XII không bà n tá»›i vấn đỠnà y, không nói rằng Mẹ không phải chết cÅ©ng chẳng nói Mẹ đã chết và đã sống lại; nhưng chỉ nói rằng:sau khi chấm dứt cuá»™c Ä‘á»i dương
thế, Mẹ được cất vá» trá»i cả xác và hồn.
Nhìn Äức Mẹ ngá»§, tôi thấy sáng lên vẻ đẹp thánh thiện cao quý. Mẹ tuyệt đẹp vì Mẹ đầy Æ¡n Chúa. Mẹ đẹp thánh thiện vì Æ¡n Vô Nhiá»…m Nguyên Tá»™i. Mẹ đẹp cao quý vì là m Mẹ Äấng Cứu Thế. Mẹ tuyệt mỹ vì niá»m tin đơn sÆ¡ và cuá»™c sống khiêm nhưá»ng. Nét đẹp ấy thoang thoảng như như má»™t hương thÆ¡m hảo hạng toả ra lôi cuốn. Nét đẹp ấy mặn mà như thứ muối thiêng liêng. Nét đẹp ấy lung linh như ánh sáng dịu mát. Nét đẹp ấy huyá»n diệu như âm nhạc dịu êm má»i gá»i con ngưá»i nâng tâm hồn lên tá»›i Chúa.
Hôm nay, Giáo há»™i mừng kÃnh Äức Maria được khải hoà n bước và o quê hương Nước Trá»i.
Bầu khà phụng vụ đượm sắc thái vui tươi vá»›i những lá»i ngợi khen và chúc tụng Äức Trinh Nữ lên trá»i hiển vinh. Từ đây Äức Mẹ nắm giữ vai trò quan trá»ng nhất là Nữ Vương trá»i đất. Từ nay, Äức Mẹ đảm nháºn má»™t địa vị cao cả nhất và cÅ©ng tháºt gần bên Thiên Chúa. Kể từ nay, Äức Mẹ trổi vượt trên má»i tạo váºt vá»›i địa vị là m Mẹ Thiên Chúa và là m Mẹ nhân loại.
Quyá»n năng và tình yêu Chúa trà n đầy trên Mẹ là m cho Mẹ được khá»i tá»™i tổ tông và được đầy Æ¡n Æ¡n sá»§ng ngay từ trong lòng mẹ. Quyá»n năng và tình yêu Chúa bao phá»§ suốt cả Ä‘á»i Mẹ trên từng ý nghÄ©, từng tình cảm, từng má»—i hà nh động, từng má»—i bước Ä‘i… khiến cho tâm hồn Mẹ luôn hướng vá» Chúa mà tạ Æ¡n và ngợi khen liên lỉ. Quyá»n năng và tình yêu Chúa Ä‘ong đầy trá»n vẹn nhất trong khoảnh khắc lịch sá», Mẹ lên trá»i cả hồn cả xác. Äặc ân cao trá»ng nà y chÃnh là triá»u thiên sáng chói bao phá»§ lên Mẹ, vốn đã được “Thánh Thần ngá»± xuống trên bà , và quyá»n năng Äấng Tối Cao rợp bóng trên bà †(Lc 1,35).
Giáo há»™i cùng hiệp ý chung lá»i vá»›i Mẹ ngợi khen tạ Æ¡n Thiên Chúa: “Linh hồn tôi ngợi khen Äức Chúa, thần trà tôi há»›n hở vui mừng vì Thiên Chúa Äấng cứu độ tôi. Pháºn nữ tỳ hèn má»n, Ngưá»i Ä‘oái thương nhìn tá»›i, từ nay, hết má»i Ä‘á»i sẽ khen tôi diá»…m phúcâ€. Äó là những lá»i tán tụng ngợi ca Thiên Chúa phát xuất từ sâu thẳm lòng Mẹ trong ngà y thăm viếng ngưá»i chị há» Isave. Magnificat là lá»i kinh thấm đẫm chất thÆ¡. Thánh vịnh là thi ca cầu nguyện cá»§a dân tá»™c Do thái. Hà ng ngà y Äức Mẹ cầu nguyện vá»›i Thánh Vịnh.
Những lá»i ngợi ca Magnificat nói lên tất cả tâm hồn cá»§a Mẹ. Äó là toát lược cả cuá»™c Ä‘á»i Mẹ, cả chương trình sống cá»§a Mẹ, là con đưá»ng tu đức cá»§a Mẹ: mãi mãi là ngưá»i nữ tỳ khiêm tốn, luôn phó thác hoà n toà n trong tay Chúa toà n năng và nhân háºu, hằng dâng lá»i ngợi khen tạ Æ¡n Chúa trong má»i hoà n cảnh cuá»™c sống.
Những lá»i ca ngợi Magnificat nói lên hết ý nghÄ©a và tâm tình cá»§a Mẹ đối vá»›i Thiên Chúa toà n năng và yêu thương.
Mẹ cảm thấy thân pháºn tôi tá»› hèn má»n nầy lại được cất nhắc cao trá»ng trong giây phút lên trá»i: “Pháºn nữ tỳ hèn má»n, Ngưá»i Ä‘oái thương nhìn tá»›i, từ nay, hết má»i Ä‘á»i sẽ khen tôi diá»…m phúcâ€.
Mẹ cảm nghiệm được quyá»n năng và tình yêu vô biên cá»§a Chúa trong giây phút Chúa hiển dương Mẹ vá» trá»i: “Äấng Toà n Năng đã là m cho tôi biết bao Ä‘iá»u cao cả…Äá»i ná» tá»›i Ä‘á»i kia, Chúa hằng thương xót những ai kÃnh sợ Ngưá»iâ€.
Äức Mẹ được lên trá»i hồn xác là do đặc ân Chúa ban cho Mẹ và đồng thá»i cÅ©ng là do cuá»™c sống thánh thiện cá»§a Mẹ hằng luôn hợp tác vá»›i Æ¡n Chúa. Hồn xác lên trá»i là má»™t hồng ân cao cả mà Thiên Chúa ban cho Mẹ. Mẹ là ngưá»i diá»…m phúc nhất trong má»i ngưá»i nữ. Mẹ có tên gá»i đẹp nhất là “Äấng đầy Æ¡n phúc†vì “Thiên Chúa ở cùng bà â€. Mẹ được hết má»i Ä‘á»i khen là diá»…m phúc chÃnh vì “Äấng toà n năng đã là m cho Mẹ biết bao Ä‘iá»u cao cảâ€. Äiá»u cao cả nhất là là m Mẹ Chúa Cứu Thế. Mẹ là cây sinh quả phúc và nhá» quả phúc ấy mà Mẹ được biết đến và được ca tụng. Mẹ là cây trưá»ng sinh mang quả đầu mùa mà Thiên Chúa đã trồng trong vưá»n địa đà ng má»›i hầu Ä‘em lại sá»± sống Ä‘á»i Ä‘á»i cho má»i thế hệ loà i ngưá»i. ChÃnh vì thế mà Thiên Chúa muốn cho cây mang quả trưá»ng sinh ấy được nhân lên trong vưá»n địa đà ng mà Ngưá»i muốn mở rá»™ng diện tÃch tá»›i táºn cùng trái đất.
Mẹ lên trá»i không phải để cách xa cuá»™c sống nhân loại, nhưng trên đỉnh vinh quang thiên đà ng, đó là lúc Mẹ có Ä‘iá»u kiện phù hợp để gần gÅ©i che chở đỡ nâng má»i ngưá»i má»™t cách rá»™ng rãi và thuáºn lợi hÆ¡n.
Trong kỹ thuáºt hà ng không, máy bay cần có 3 thông số quan trá»ng: bá»™ pháºn định hướng tốt, là m nhẹ thân tà u và tăng cưá»ng sức đẩy động cÆ¡. Mẹ vá» Trá»i, đó là định hướng cho má»—i ngưá»i theo Mẹ. Cà ng nhẹ nhà ng khi trút bá» cồng ká»nh váºt chất, má»—i ngưá»i sẽ thênh thang cuá»™c sống nhẹ bay lên cao trong Ä‘á»i sống thiêng liêng. Má»—i tÃn hữu cần trang bị Ä‘á»i mình qua việc đón nháºn hồng ân và cá»™ng tác tÃch cá»±c sống đạo hạnh, như thế sức đẩy động cÆ¡ sẽ mạnh lên. Thá»±c hiện 3 thông số ấy, má»i ngưá»i sẽ gặp gỡ nhau trên quê hương vÄ©nh phúc vá»›i Mẹ Äầy Æ n Phúc.
Äức Mẹ được vinh hiển hồn xác trên trá»i là hình ảnh và là khởi đầu bảo đảm cho tương lai cá»§a chúng ta sau nà y cÅ©ng sẽ được như váºy, miá»…n là bây giá» chúng ta biết noi gương Mẹ mà sống thánh giữa Ä‘á»i, qua những chặng đưá»ng vui, sáng, thương, mừng cá»§a cuá»™c sống (x. LG 68).
Trong cuá»™c hà nh hương ná»™i tâm hay lữ hà nh nÆ¡i dương thế, chúng ta tin rằng, có Mẹ Maria luôn cầu bầu che chở; vá»›i niá»m hy vá»ng sẽ được vá» trá»i vá»›i Mẹ, chúng ta nhìn lên Mẹ như mẫu gương cá»§a lòng cáºy trông, tin yêu phó thác nÆ¡i lòng thương xót Chúa.
Hôm nay mừng Mẹ Lên Trá»i.
Ngà y mai đến lượt má»—i ngưá»i chúng ta.
Lm Giuse Nguyễn Hữu An

