CÔNG GIÃO ÄA DẠNG
Giáo lý giải thÃch cách mà mầu nhiệm Chúa Kitô phong phú đến mức khó có thể tin rằng mầu nhiệm đó không thể cạn kiệt bởi sá»± thể hiện trong bất kỳ truyá»n thống phụng vụ nà o.
Nếu bạn há»i vá» các “loại†khác nhau cá»§a Công giáo, câu trả lá»i đầu tiên là CHỈ CÓ MỘT LOẠI CÔNG GIÃO. Äiá»u nà y đỠcáºp niá»m tin trung tâm cá»§a Giáo há»™i Công giáo như được thể hiện trong Giáo lý cá»§a Giáo há»™i Công giáo – Giáo lý Công giáo (GLCG).
Giáo há»™i là má»™t: tin kÃnh má»™t Thiên Chúa, tuyên xưng má»™t Äức Tin, được sinh ra từ má»™t Phép Rá»a, tạo thà nh má»™t Nhiệm Thể, được má»™t Thần Khà ban cho sá»± sống, vì má»™t niá»m hy vá»ng. (x. Ep 4:3-5) Vá»›i sá»± viên mãn đó, tất cả má»i sá»± phân chia sẽ được khắc phục. (GLCG 866)
Äồng thá»i, Giáo há»™i cÅ©ng đã thúc đẩy hệ thống tÃn ngưỡng nà y trong bối cảnh Ä‘a dạng các truyá»n thống phụng vụ được sinh ra từ các cá»™ng đồng đặc biệt ở Âu Châu và Trung Äông.
Giáo lý giải thÃch cách mà “mầu nhiệm Äức Kitô rất phong phú đến mức không thể cạn kiệt bởi sá»± biểu hiện trong bất kỳ truyá»n thống phụng vụ nà o. (GLCG 1201) Äiá»u nà y đã dẫn đến sá»± Ä‘a dạng phụng vụ cổ xưa như Giáo há»™i thá»i sÆ¡ khai.
Khi các Kitô hữu ngà y xưa bắt đầu quy tụ vá»›i nhau, hỠđã là m như váºy trong ba cá»™ng đồng riêng biệt: Rôma, Antioch và Alexandria. Äức tin Công giáo được dạy giống nhau ở má»—i địa Ä‘iểm nà y, nhưng biểu hiện phụng vụ cá»§a đức tin đó có khác nhau.
Theo dòng thá»i gian, các cá»™ng đồng Kitô giáo nà y đã mở rá»™ng ra nhiá»u địa Ä‘iểm hÆ¡n và sau đó các cách thể hiện phụng vụ má»›i được phát triển. Cho tá»›i ngà y nay, có 24 “Giáo há»™i†chÃnh yếu trong Giáo há»™i Công giáo, má»—i Giáo há»™i đó có truyá»n thống riêng được truyá»n qua nhiá»u thế ká»·.
Giáo lý giải thÃch rằng không phải tất cả các biểu hiện phụng vụ Ä‘á»u được chấp nháºn, và có những tiêu chà cụ thể được đặt ra. Tiêu chà đó bảo đảm sá»± hiệp nhất giữa sá»± Ä‘a dạng cá»§a các truyá»n thống phụng vụ là trung thà nh vá»›i Tông Truyá»n, tức là sá»± hiệp thông trong đức tin và các bà tÃch nháºn được từ các tông đồ, má»™t sá»± hiệp thông vừa được thể hiện vừa được bảo đảm bởi sá»± kế vị tông đồ. (GLCG 1209)
Như váºy, sá»± Ä‘a dạng trong Giáo há»™i Công giáo khá đáng chú ý và cho phép các cá»™ng đồng địa phương đưa sứ Ä‘iệp cá»§a Chúa Giêsu Kitô và o văn hóa cá»§a chÃnh há».
Äể đưa ra má»™t tổng quan ngắn gá»n, đây là danh sách 24 “loại†Công giáo khác nhau, theo ba cá»™ng đồng cổ xưa mà há» phát triển.
1. RÔMA
â– Nghi lá»… La-tinh
Giáo hội Công giáo La-tinh – hoặc Rôma.
2. ALEXANDRIA
â– Nghi Lá»… Alexandria
Giáo hội Công giáo Copt.
Giáo hội Công giáo Eritrea.
Giáo hội Công giáo Ethiopia.
3. ANTIOCH
■Tây Syria – hoặc Antioch
Giáo hội Công giáo Maronite.
Giáo hội Công giáo Syria.
Giáo hội Công giáo Syria Malankara.
â– Nghi Lá»… Armenia
Giáo hội Công giáo Armenia.
â– Nghi lá»… Äông Syria – hoặc Chaldea
Giáo hội Công giáo Chaldea.
Giáo hội Công giáo Syria Malabar.
■Nghi Lễ Constantinople – hoặc Byzantine
Giáo hội Công giáo Albani.
Giáo hội Công giáo Belarus.
Giáo hội Công giáo Hy Lạp Bulgari.
Giáo hội Công giáo Byzantine tại Croatia, Serbia và Montenegro – hoặc Giáo hội Công giáo Križevci.
Giáo hội Công giáo Byzantine Hy Lạp.
Giáo hội Công giáo Hy Lạp Hungari.
Giáo hội Công giáo à Albani.
Giáo hội Công giáo Macedonia.
Giáo hội Công giáo Hy Lạp Melkite.
Giáo hội Công giáo Romani.
Giáo hội Công giáo Nga.
Giáo hội Công giáo Ruthenia – hoặc Giáo hội Công giáo Byzantine tại Mỹ.
Giáo hội Công giáo Slovak.
Giáo hội Công giáo Hy Lạp Ukraina.
TRẦM THIÊN THU (chuyển ngữ từ Aleteia.org)

