LỜI CHÚA CHÚA NHẬT XXX THƯỜNG NIÊN NĂM C (27/10/2019) – (Lc 18, 9 – 14) – THÁNG MÂN CÔI KÍNH ĐỨC MẸ.

Dụ ngôn NGƯỜI PHARISIÊU và NGƯỜI THU THUẾ.
“NGƯỜI THU THUẾ RA VỀ ĐƯỢC KHỎI TỘI”.

BÀI ĐỌC I: Hc 35, 15b-17. 20-22a (Hl 12-14. 16-18)
“Lời cầu nguyện của người khiêm nhường vọng lên tới các tầng mây”.
Trích sách Huấn Ca.

Chúa là quan án, Người không xem sao vinh quang loài người. Chúa không vì nể kẻ nghịch với người nghèo khó, và Người nhậm lời kẻ bị áp bức kêu cầu. Người không khinh rẻ kẻ mồ côi khẩn nguyện, cũng không khinh rẻ người goá bụa, khi nó bày tỏ lời than van.

Nỗi hồn đắng cay, của lễ được nhận, và tiếng kêu oan kíp thấu tầng mây. Lời cầu nguyện của kẻ khiêm nhường vọng lên tới các tầng mây: nó sẽ không yên lòng cho đến khi lời nguyện nó đến nơi, và nó chẳng rút lui cho đến khi Đấng Tối Cao đoái nhìn. Chúa sẽ không trì hoãn, Người sẽ xét đoán những người công chính và sẽ ra lời phán quyết.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 33, 2-3. 17-18. 19 và 28
Đáp: Kìa người đau khổ cầu cứu và Chúa đã nghe (c. 7a).

Xướng:
1) Tôi chúc tụng Thiên Chúa trong mọi lúc, miệng tôi hằng liên lỉ ngợi khen Người. Trong Thiên Chúa linh hồn tôi hãnh diện, bạn nghèo hãy nghe và hãy mừng vui. – Đáp.
2) Thiên Chúa ra mặt chống người làm ác, để tẩy trừ di tích chúng nơi trần ai. Người hiền đức kêu cầu và Chúa nghe lời họ, Người cứu họ khỏi mọi nỗi âu lo. – Đáp.
3) Thiên Chúa gần gũi những kẻ đoạn trường, và cứu chữa những tâm hồn đau thương giập nát. Thiên Chúa cứu chữa linh hồn tôi tớ của Người, và phàm ai tìm đến nương tựa nơi Người, người đó sẽ không phải đền bồi tội lỗi. – Đáp.

BÀI ĐỌC II: 2 Tm 4, 6-8. 16-18
“Từ đây triều thiên công chính đã dành cho cha”.
Trích thư thứ hai của Thánh Phaolô Tông đồ gửi Timôthêu.

Con thân mến, phần cha, cha đã già yếu, giờ ra đi của cha đã gần rồi. Cha đã chiến đấu trong trận chiến chính nghĩa, đã chạy đến cùng đường và đã giữ vững đức tin. Từ đây triều thiên công chính đã dành cho cha. Và trong ngày đó, Chúa là Đấng phán xét chí công sẽ trao lại cho cha mũ triều thiên ấy; nhưng không phải cho cha mà thôi, mà còn cho những kẻ yêu mến trông đợi Người xuất hiện.

Lần đầu tiên cha đứng ra biện hộ cho cha, thì chẳng ai bênh đỡ cha, trái lại mọi người đều bỏ mặc cha: xin chớ chấp tội họ. Nhưng Chúa đã phù hộ cha và ban sức mạnh cho cha, để nhờ cha mà lời rao giảng được hoàn tất, và tất cả các Dân ngoại được nghe: vậy cha đã thoát khỏi miệng sư tử. Chúa đã giải thoát cha khỏi mọi sự dữ và cứu lấy cha để đưa vào nước Người trên trời. Nguyện chúc Người được vinh quang muôn đời! Amen.
Đó là lời Chúa.

ALLELUIA: Ga 14, 5
Alleluia, alleluia! – Chúa phán: “Thầy là đường, là sự thật và là sự sống; không ai đến được với Cha mà không qua Thầy”. – Alleluia.

PHÚC ÂM: Lc 18, 9-14
“Người thu thuế ra về được khỏi tội”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.

Khi ấy, Chúa Giêsu nói dụ ngôn sau đây với những ai hay tự hào mình là người công chính và hay khinh bỉ kẻ khác: “Có hai người lên đền thờ cầu nguyện, một người biệt phái, một người thu thuế. Người biệt phái đứng thẳng, cầu nguyện rằng: ‘Lạy Chúa, tôi cảm tạ Chúa vì tôi không như các người khác: tham lam, bất công, ngoại tình, hay là như tên thu thuế kia; tôi ăn chay mỗi tuần hai lần và dâng một phần mười tất cả các hoa lợi của tôi’. Người thu thuế đứng xa xa, không dám ngước mắt lên trời, đấm ngực và nguyện rằng: ‘Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ có tội’. Ta bảo các ngươi: người này ra về được khỏi tội, còn người kia thì không. Vì tất cả những ai tự nâng mình lên, sẽ bị hạ xuống, và ai hạ mình xuống, sẽ được nâng lên”.

Đó là lời Chúa.
___________________________________________

I/. BÀI SUY NIỆM (Lc 18, 9-14)

“NGƯỜI THU THUẾ RA VỀ ĐƯỢC KHỎI TỘI”.

Hôm nay Chúa nhật XXX Thường niên năm C, chúng ta vẫn tiếp tục Chương 18 Phúc âm Luca, có nghĩa ta đang ở chặng cuối cùng của hành trình Thầy trò Chúa Giêsu lên Giêrusalem để bước vào cuộc khổ nạn.

Ta còn nhớ khởi đầu Chương 18 Phúc âm Luca (Chúa nhật 29 Thường niên năm C), Chúa đã đưa ra 2 hình ảnh đối chọi nhau, đó là:

+ Ông quan tòa bất chính.
+ Người đàn bà góa nghèo.

Đưa ra 2 hình ảnh này, Chúa muốn dạy ta bài học: PHẢI KIÊN TRÌ CẦU NGUYỆN, vì cầu nguyện phải thật kiên trì thì ắt sẽ được Chúa nhậm lời. Cho dù ông quan tòa kia không sợ Thiên Chúa và cũng cũng chẳng coi ai ra gì, thế mà ông lại sợ sự quấy rấy của bà góa và phải xử cho bà.

Kế tiếp ngay sau đó, Chúa cũng đưa ra 2 hình ảnh trái ngược nhau:

+ Một người Pharisiêu.
+ Một người thu thuế.

Dụ ngôn này Chúa cũng nói về chủ đề CẦU NGUYỆN, nhưng chủ yếu nhắm vào THÁI ĐỘ KHI CẦU NGUYỆN.

Đưa ra 2 hình ảnh này, Chúa muốn dạy chúng ta bài học: KHI CẦU NGUYỆN PHẢI THẬT KHIÊM TỐN.

Chúa đưa ra hình ảnh hai người lên đền thờ cầu nguyện. Người Pharisêu đứng riêng một mình, tách khỏi người khác mà ông khinh chê. Thực sự ông đã chu toàn các phận sự mà luật buộc, và ông cho rằng đó là những điều bảo đảm cho ông được công chính. Ông không cần chờ điều gì nơi Thiên Chúa. Nhưng thật ra, sự công chính cũng là một ân huệ do Chúa ban.

Trước hết ta nói về NGƯỜI PHARISIÊU

Luca viết về người Pharisiêu như sau:

“Người biệt phái đứng thẳng, cầu nguyện rằng: ‘Lạy Chúa, tôi cảm tạ Chúa vì tôi không như các người khác: tham lam, bất công, ngoại tình, hay là như tên thu thuế kia; tôi ăn chay mỗi tuần hai lần và dâng một phần mười tất cả các hoa lợi của tôi’

“NGƯỜI BIỆT PHÁI ĐỨNG THẲNG”.

Nguyên tư thế này đã đáng trách rồi. Tại sao ông không quỳ, không cúi xuống mà lại đứng thẳng, thật bất kính. Có lẽ ông cho rằng mình là người có công với những gì ông đã sống và đã làm, nên ông rất hãnh diện, tự hào và muốn kể lể cho Chúa nghe.

Người Pharisêu đến đền thánh, không phải để cầu nguyện nhưng là để khoe khoang, để cho Chúa biết ông ta tốt chừng nào, để cổ võ chính hình ảnh của ông. Lời cầu nguyện của ông đầy những chữ “tôi”, “tôi” và “tôi”. Đó là thói “tự kỷ trung tâm” (tự cho mình là trung tâm điểm của vũ trụ), thay vì đặt để Thiên Chúa làm trung tâm điểm.

Còn về phần NGƯỜI THU THUẾ, thánh sử Luca viết:

“Người thu thuế đứng xa xa, không dám ngước mắt lên trời, đấm ngực và nguyện rằng: ‘Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ có tội’

Và Chúa đã kết luận về lời cầu nguyện của hai người như sau:

“Ta bảo các ngươi: người này ra về được khỏi tội, còn người kia thì không. Vì tất cả những ai tự nâng mình lên, sẽ bị hạ xuống, và ai hạ mình xuống, sẽ được nâng lên

“NGƯỜI THU THUẾ RA VỀ ĐƯỢC KHỎI TỘI”.

Điều này làm ta gợi nhớ đến hình ảnh một người vừa bước ra khỏi Tòa Cáo giải (Tòa Giải tội).

Trước khi bước vào Tòa Cáo Giải, ai cũng mang một tâm trạng nặng nề, nặng nề vì sức nặng của tội lỗi đang đè nặng trên mình, nó như những túi nặng trên vai ghì chặt ta xuống, làm ta phải oằn mình. Nhưng khi xưng thú tội xong và được lãnh ơn Xá giải, ta được Chúa tha tội, tâm hồn trở nên nhẹ nhàng thanh thoát.

“NGƯỜI THU THUẾ RA VỀ ĐƯỢC KHỎI TỘI” cũng mang tâm trạng như vậy. Ông vừa được Chúa tha tội nên con người của ông bỗng nhẹ nhàng. Gánh nặng trên con người ông đã được Chúa cất đi.

Độc giả có thể đặt cặt câu hỏi: Ông có tội gì ? Ông đã làm gì và nói gì với Chúa mà được Chúa tha tội.

Trước hết vì ông là người THU THUẾ.

Là người thu thuế thì đương nhiên là người tội lỗi, đó là quan niệm của người Do Thái thời Chúa Giêsu về loại người này, không những ông có tội mà còn có nhiều tội nữa.

Như ta biết nước Do Thái đang bị La Mã cai trị. Người La Mã đặt ra các thứ thuế để lấy tiền trang trải các chi phí cho đội quân viễn chinh của họ và người La Mã bắt các quốc gia bị họ đô hộ phải cung cấp. Vì thế người thu thuế chính là người tiếp tay cho ngoại bang để bóc lột đồng bào mình.

Đó là một cái tội, còn một tội khác, là khi thu thuế họ sẽ được hưởng hoa hồng. Chính cái phần hoa hồng này họ tự vạch ra để làm giàu cho mình.

Còn người La Mã, một khi họ đã lấy đủ phần mình, họ không phải quan tâm tới số hoa hồng mà người thu thuế thêm vào. Những người thu thuế này đã bày đủ thủ đoạn làm tiền để ăn chặn của dân chúng càng nhiều càng tốt. Chính những người thu thuế đó mới đáng ghét và bị tất cả những người tử tế lánh xa.

Trong dụ ngôn của Chúa Giêsu, người thu thuế tự gọi mình là “kẻ tội lỗi” (Lc 18, 13). Như thế ông ta đã nói lên một điều hoàn toàn đúng sự thật. Vậy tại sao người thu thuế – không phải người Pharisêu – đã ra về được chứng minh là công chính trước mặt Thiên Chúa.

Đó không phải điểm mà ta để ý, mà chính là lời cầu nguyện của ông. Luca viết:

“Người thu thuế đứng xa xa, không dám ngước mắt lên trời, đấm ngực và nguyện rằng: ‘Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ có tội”.

“NGƯỜI THU THUẾ ĐỨNG XA XA”.

Ông ta ý thức rất rõ mình là kẻ tội lỗi, nên không xứng đáng đứng ở gần bàn thờ mà chỉ dám đứng ở xa xa vì ông không dám làm ô uế nơi thánh.

Đã đứng ở xa rồi lại còn không dám nhìn, mà chỉ còn biết đấm ngực. Ông chỉ nói với Chúa có một câu thôi:

“’LẠY CHÚA, XIN THƯƠNG XÓT CON LÀ KẺ CÓ TỘI”.

Ông tự thú trước mặt Chúa mình là kẻ tội lỗi và nài xin Chúa thương xót ông.

Một lời cầu nguyện rất đẹp, xứng đáng là gương mẫu cho lời nguyện mẫu cho các Kitô hữu.

Và sứ điệp của Lời Chúa hôm nay nằm ở câu kết thúc bài Tin mừng:

“Ta bảo các ngươi: người này ra về được khỏi tội, còn người kia thì không. Vì tất cả những ai tự nâng mình lên, sẽ bị hạ xuống, và ai hạ mình xuống, sẽ được nâng lên”

“VÌ TẤT CẢ NHỮNG AI TỰ NÂNG MÌNH LÊN, SẼ BỊ HẠ XUỐNG, VÀ AI HẠ MÌNH XUỐNG, SẼ ĐƯỢC NÂNG LÊN”.

“HẠ XUỐNG – NÂNG LÊN”

Là một chủ đề lớn trong Phúc âm Luca. Vì ngay từ những chương đầu, khi viết về MẸ MARIA, Luca đã ghi lại lời tung hô của Mẹ trong Bài kinh Magnificat như sau:

“Chúa giơ tay biểu dương sức mạnh, dẹp tan phường lòng trí kiêu căng.

Chúa hạ bệ những ai quyền thế, Người nâng cao mọi kẻ khiêm nhường.

Kẻ đói nghèo, Chúa ban của đầy dư, người giàu có, lại đuổi về tay trắng.

Chúa độ trì Ít-ra-en, tôi tớ của Người, như đã hứa cùng cha ông chúng ta, vì Người nhớ lại lòng thương xót dành cho tổ phụ Áp-ra-ham và cho con cháu đến muôn đời.”. (Lc 1, 51 – 55)

Như vậy, hình ảnh của người thu thuế hôm nay, được bắt chước lại gương mẫu của Mẹ Maria, vì ông là người khiêm nhường, đã được Chúa tỏ lòng thương xót.

Trở lại với người Pharisiêu đã bị Chúa kết án: “NGƯỜI NÀY RA VỀ ĐƯỢC KHỎI TỘI, CÒN NGƯỜI KIA THÌ KHÔNG”

“CÒN NGƯỜI KIA THÌ KHÔNG”. Người Pharisiêu ra về nhưng không được tha tội.

Đó cũng là HÌNH ẢNH NGƯỜI BƯỚC RA KHỎI TÒA CÁO GIẢI NHƯNG VẪN MANG TÂM TRẠNG NẶNG TRĨU, vì tội của ông vẫn còn đó, gánh nặng tội lỗi của ông ông vẫn còn đó, chỉ vì ông lên đền thánh không phải để cầu nguyện mà chỉ để khoe khoang, ông cầu nguyện với một THÁI ĐỘ KIÊU NGẠO.

Ai cũng hiểu HẬU QUẢ CỦA SỰ KIÊU NGẢO NÓ GHÊ GỚM THẾ NÀO, nó đối nghịch lại với SỰ KHIÊM NHƯỜNG. Đối nghịch lại ở những điểm sau:

1/. KHIÊM NHƯỜNG KHÔNG TỰ MÃN.

Người biệt phái tự mãn vì những việc tốt mình làm được. Làm được việc tốt thật đáng khen. Nhưng cần phải nhận biết nguồn gốc việc tốt của mình. Biết nguồn gốc việc tốt phải khởi đi từ nhận biết nguồn gốc bản thân mình.

Tôi có mặt ở đời là ơn Chúa ban. Tôi thừa hưởng một sức khỏe, một gia đình, một nền giáo dục, một nề nếp đạo đức, đó là ơn Chúa ban. Vì thế tôi làm được việc tốt cũng là ơn lành Chúa ban. Nếu tôi rơi vào một hoàn cảnh xấu, tôi có làm được việc tốt không? Rất khó. Vì thế đừng tự mãn khi làm được việc tốt.

2/. KHIÊM NHƯỜNG KHÔNG KHINH NGƯỜI.

Người khiêm nhường nhận biết thân phận mình sẽ không dám khinh người. Tôi làm được việc tốt vì tôi có hoàn cảnh tốt. Người kia làm việc xấu vì họ không có hoàn cảnh tốt như tôi.

Vì thế không nên khinh người.

Hơn nữa, trong tinh thần bác ái huynh đệ, thấy người hèn kém, tôi càng phải yêu thương, nâng đỡ. Thấy người tội lỗi yếu đuối tôi càng phải tế nhị kính trọng. Chúa Giêsu vẫn làm gương trân trọng người tội lỗi như đối với người phụ nữ ngoại tình, đối với Giakêu và cả đối với Giuđa nữa.

3/. KHIÊM NHƯỜNG NHẬN BIẾT THÂN PHẬN TỘI LỖI.

Con người đâu có ai hoàn hảo. Huống hồ có những nết xấu đeo đẳng ta mãi không thể dứt ra được. Ta đã ngã đi ngã lại nhiều lần. Biết bao quyết tâm. Biết bao ơn Chúa. Biết bao lời cầu nguyện. Nhưng “một cái dằm” cứ nằm mãi trong thịt khiến ta đau nhức khôn nguôi.

Ta không thể nào thoát khỏi tội lỗi.

Vì thế tâm tình xứng hợp là khiêm nhường nhận biết thân phận tội lỗi của mình. Khiêm nhường thú nhận trước mặt Chúa. Khiêm nhường thú nhận trước mặt anh em. Đó là thái độ trung thực và đúng đắn.

4/. KHIÊM NHƯỜNG XIN CHÚA BAN ƠN CỨU ĐỘ.

Vì không thể tự mình thoát khỏi tội lỗi, không thể đạt tới ơn cứu độ, nên ta cần ơn Chúa. Không thể tự giải thoát, nên ta cần Chúa giải thoát ta khỏi ách nô lệ tội lỗi. Thân phận ta thật khốn cùng. Sức lực ta thật yếu đuối. Nên lời cầu nguyện đúng nhất là: “Lạy Chúa, xin thương xót con”.

Các bài đọc Lời Chúa trong Chúa nhật XXX hôm nay luôn đề cao Lòng thương xót Chúa dành cho những người biết sống khiêm nhường và tín thác vào Lòng Chúa thương xót.

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Huấn Ca, tác giả Sách Huấn Ca mô tả Thiên Chúa là một quan tòa chí công vô tư. Ngài bênh vực quyền lợi cho kẻ bị áp bức, và nghe tiếng van nài của mẹ góa con côi.

TRONG BÀI ĐỌC II Trích thư thứ hai của Thánh Phaolô Tông đồ gửi Timô-thêu, Phaolô biết trước những gì sẽ xảy ra cho ông trong những ngày cuối đời tại Rôma, ông sẽ bị bạn đồng hành bỏ rơi và bị ngược đãi bởi người Do-thái cũng như nhà cầm quyền; nhưng ông vẫn một niềm tin tưởng nơi Thiên Chúa, Ngài sẽ bảo vệ ông khỏi mọi nguy hiểm và đã sắm sẵn cho ông một triều thiên công chính trên trời.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Luca, Chúa Giêsu kể một câu truyện để nhắc nhở các môn đệ thái độ phải có khi cầu nguyện: đừng cậy dựa sức mình, đừng khinh thường tha nhân; nhưng phải biết cậy dựa vào sức mạnh của Thiên Chúa và khiêm nhường thú nhận tội lỗi của mình.

Với dụ ngôn Người Pharisiêu và người thu thuế hôm nay Chúa đã cho các Kitô hữu chúng ta một bài học thật sâu sắc.

Ta luôn nhận ra mình là kẻ có tội và luôn biết khiêm tốn để nài xin Lòng thương xót Chúa.

Với một vài suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước vào Bài Tin mừng:
____________________________________________

II/. BÀI CHIA SẺ (Lc 18, 9-14)

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU NÓI DỤ NGÔN SAU ĐÂY VỚI NHỮNG NGƯỜI HAY TỰ HÀO MÌNH LÀ NGƯỜI CÔNG CHÍNH VÀ HAY KHINH BỈ KẺ KHÁC”

Chúng ta đang ở Chương 18 của Phúc âm Luca, tức đang ở cuối cuộc hành trình của Chúa lên Giêrusalem.

Cuộc hành trình này được bắt đầu từ Chương 9 đến Chương 19.

Đến cuối Chương 18, Chúa đã đến Giêricô, là chặng cuối cùng trước khi vào Giêru-salem.

Vừa đến Giêricô, Ngài thực hiện ngay phép lạ chữa cho người mù được sáng mắt (Lc 18, 35 – 43).

Chương 18 của Phúc âm Luca được bắt đầu bằng 2 dụ ngôn mà chỉ có Luca tường thuật. Đây là 2 dụ ngôn đặc sắc, thể hiện nét đặc biệt nơi con người của ông.

Hai dụ ngôn trong Chương 18, đó là:

+ Dụ ngôn Quan toà bất chính và bà goá quấy rầy (Lc 18, 1-8)
+ Dụ ngôn Người Pharisiêu và người thu thuế (Lc 18, 9-14) mà Bài Tin mừng hôm nay tường thuật

“CHÚA GIÊSU NÓI DỤ NGÔN SAU ĐÂY VỚI NHỮNG NGƯỜI HAY TỰ HÀO MÌNH LÀ NGƯỜI CÔNG CHÍNH VÀ HAY KHINH BỈ KẺ KHÁC”

Như vậy Luca đã cho độc giả biết Chúa Giêsu kể dụ ngôn này nhắm vào hạng người nào: đó là người tự hào mình là người công chính và hay khinh bỉ kẻ khác.

HAY TỰ HÀO MÌNH LÀ NGƯỜI CÔNG CHÍNH

Luca rất mỉa mai trong cụm từ “người hay tự hào mình là người công chính”.

Con người, ai cũng là tội nhân trước mặt Chúa, ai cũng phạm tội và tội của ta còn nhiều hơn cả khi ta nghĩ. Theo Luca : Không ai là người công chính, ngay cả bản thân ông.

“CÓ HAI NGƯỜI LÊN ĐỀN THỜ CẦU NGUYỆN, MỘT NGƯỜI BIỆT PHÁI, MỘT NGƯỜI THU THUẾ”

“CÓ HAI NGƯỜI LÊN ĐỀN THỜ CẦU NGUYỆN”

Độc giả sẽ thắc mắc:

Tại sao Đền thờ Giêrusalem chỉ có 2 người? Còn bao người khác đâu?

Đúng là Đền thờ vắng như “Chùa Bà Đanh”.

Đền thờ vắng cũng phải, vì ngay sau đó Chương 19, Luca nói Chúa Giêsu lên Đền thờ Giêrusalem và tại đó Ngài đã làm một việc thật quyết liệt và mạnh tay, đó là đuổi những người buôn bán ra khỏi Đền thờ mà ta gọi là Thanh tảy Đền thờ (Lc19, 45)

Đền thờ lúc đó theo Luca mô tả: “Đã có lời chép rằng: Nhà Ta sẽ là nhà cầu nguyện thế mà các ngươi đã biến thành sào huyệt của bọn cướp! ” (Lc 19, 45b). Đền thờ mà biến thành hang trộm cướp thì còn ai muốn đến, như vậy, hôm nay chỉ có 2 người lên Đền thờ cầu nguyện.

“MỘT NGƯỜI BIỆT PHÁI, MỘT NGƯỜI THU THUẾ”

MỘT…… MỘT…..

Thực ra Đền thờ không vắng như Chùa Bà Đanh, trái lại nó rất đông, vì một khi Đền thờ biến thành nơi buôn bán thì phải có cảnh tấp nập người ra vào.

Nhưng Luca chỉ nói có 2 người, đó là 2 con người đại diện cho 2 loại người lên Đền thờ. Hai người đại diện đó là: “MỘT NGƯỜI BIỆT PHÁI, MỘT NGƯỜI THU THUẾ”: Một người tự cho mình là công chính và một người tội lỗi.

Như vậy, Luca đã chỉ đích danh người Pharisiêu và cũng chỉ đích danh người thu thuế như là một đối trọng nặng ký.

“NGƯỜI BIỆT PHÁI ĐỨNG THẲNG, CẦU NGUYỆN RẰNG: ‘LẠY CHÚA, TÔI CẢM TẠ CHÚA VÌ TÔI KHÔNG NHƯ CÁC NGƯỜI KHÁC: THAM LAM, BẤT CÔNG, NGOẠI TÌNH, HAY LÀ NHƯ TÊN THU THUẾ KIA; TÔI ĂN CHAY MỖI TUẦN HAI LẦN, VÀ DÂNG MỘT PHẦN MƯỜI TẤT CẢ CÁC HOA LỢI CỦA TÔI’

Luca bắt đầu thuật lại thái độ cầu nguyện của 2 người. Trước tiên ông mô tả người Pharisiêu

NGƯỜI BIỆT PHÁI ĐỨNG THẲNG, CẦU NGUYỆN RẰNG:

“ĐỨNG THẲNG”, là tư thế của người tự phụ, kiêu ngạo. Ông ta không cúi mình trước Thiên Chúa như tư thế phải có, không đấm ngực như cách của người có tội, mà đứng thẳng người.

Đây là thái độ tự mãn, vì có ai công chính trước mặt Chúa, và ai sẽ đứng vững trước mặt Ngài. Việc ông đứng thẳng người như một sự ngạo mạn, một sự thách đố trước lòng bao dung của Thiên Chúa, như là cách tự hào và khoe khoang, vì ông chuẩn bị khoe điều gì đó.

TÔI CẢM TẠ CHÚA VÌ TÔI KHÔNG NHƯ CÁC NGƯỜI KHÁC: THAM LAM, BẤT CÔNG, NGOẠI TÌNH

Ông cảm tạ Chúa như thể ông ý thức rằng: Nhờ có ơn Chúa giúp ông mới có thể trở thành người công chính. Nhưng ơn Chúa giúp ông để ông sống tốt hơn, chứ đâu phải để ông thốt ra “TÔI KHÔNG NHƯ CÁC NGƯỜI KHÁC”.

Ông còn muốn nhắc cho Chúa nhớ, sợ Ngài quên mất, đó là: Ông không tham lam, bất công, ngoại tình.

Vậy là quá tốt rồi, quá đạo đức rồi! Thiên Chúa còn muốn gì nữa.

Nhưng Thánh Matthêu trong Chương 23 đã nói về người Pharisiêu như sau: “Khốn cho các người, hỡi các kinh sư và người Pha-ri-sêu giả hình! Các người nuốt hết tài sản của các bà goá, lại còn làm bộ đọc kinh cầu nguyện lâu giờ, cho nên các người sẽ bị kết án nghiêm khắc hơn. (Mt 23, 14).

Ông không tham lam, bất công ư?

Tại sao ông lại nuốt hết tài sản của bà goá, lại còn làm bộ đọc kinh cầu nguyện lâu giờ! Chúa trên toà cao đang đòi ông trả lời. Ông đừng nghĩ Chúa chỉ là một pho tượng bằng đất nên Ngài không nghe thấy!

“HAY LÀ NHƯ TÊN THU THUẾ KIA”

Ông có ý muốn nói: Ông không tham lam, bất công, ngoại tình như tên thu thuế kia là kẻ chuyên tham lam, bất công, ngoại tình.

Cầu nguyện với một thái độ đạp người khác xuống để cho mình được ngoi lên cao. Cầu nguyện như vậy còn ý nghĩa gì nữa. Cầu nguyện chỉ toàn khoe khoang và tự mãn

“TÔI ĂN CHAY MỖI TUẦN HAI LẦN, VÀ DÂNG MỘT PHẦN MƯỜI TẤT CẢ CÁC HOA LỢI CỦA TÔI’

Không tham lam, bất công, ngoại tình chỉ là chuyện nhỏ, ông còn làm nhiều việc lớn hơn nữa: “tôi ăn chay mỗi tuần hai lần, và dâng một phần mười tất cả các hoa lợi của tôi”.

Người Pharisêu trong dụ ngôn giữ luật hơn mức luật đòi buộc: luật chỉ buộc mỗi năm ăn chay một ngày vào dịp lễ Xá tội, còn ông ăn chay tuần hai lần; luật chỉ đòi buộc nộp một phần mười những hoa lợi chính thôi, còn ông nộp một phần mười tất cả các hoa lợi.

Thế nhưng, lòng kiêu hãnh đã làm hỏng tất cả thành quả đạo đức của ông. Ông khoe thành tích chứ không cầu nguyện. Ông độc thoại chứ không nói chuyện với Chúa.

Trong lời cầu nguyện ngắn ngủi của người Biệt phái, chữ “TÔI” được ông lập lại tới 6 lần. Ông lại khinh thường miệt thị người khác. Ông thiếu lòng khiêm tốn, thiếu chất đất tốt cho các nhân đức triển nở.

“NGƯỜI THU THUẾ ĐỨNG XA XA, KHÔNG DÁM NGƯỚC MẮT LÊN TRỜI, ĐẤM NGỰC MÀ NGUYỆN RẰNG: ‘LẠY CHÚA, XIN THƯƠNG XÓT CON LÀ KẺ CÓ TỘI’

Tiếp ngay đó, Luca mô tả thái độ cầu nguyện của người thu thuế. Thật là một bức tranh tương phản. Tương phản rất nhiều lãnh vực, từ tư thế đứng đến nội dung của lời cầu nguyện. Ông Pharisiêu càng tự phụ bao nhiêu, thì người thu thuế càng khiêm tốn bấy nhiêu.

“NGƯỜI THU THUẾ ĐỨNG XA XA, KHÔNG DÁM NGƯỚC MẮT LÊN TRỜI, ĐẤM NGỰC MÀ NGUYỆN RẰNG”

Người thu thuế không dám đứng giữa Đền thờ như ông Pharisiêu, ông không dám ngước mặt nhìn lên Chúa, không như ông Pharisiêu đứng thẳng nhìn trực diện vào Cung thánh, chỉ vì người thu thuế ý thức được rằng: Mình là con người đầy tội lỗi đang đối diện với Thiên Chúa, Ngài là Đấng Thánh Thiện, Ngài thấu suốt ông.

Vậy ông có gì để tự hào, ngay việc đứng ở đây ông cũng không xứng rồi nên ông không dám đến gần mà chỉ ĐỨNG XA XA.

Cử chỉ “ĐẤM NGỰC” của ông thu thuế, như muốn nói rằng: Vâng tất cả tội của con đây là do chính con phạm, chứ không phải ai khác, “lỗi tại tôi, lỗi tại tôi mọi đàng”. Cử chỉ đấm ngực đó sẽ được các Kitô hữu sau này thực hành trong kinh Cáo mình trước mỗi thánh lễ: Vừa đấm ngực vừa nói : “Lỗi tại con, lỗi tại con mọi đàng”.

“’LẠY CHÚA, XIN THƯƠNG XÓT CON LÀ KẺ CÓ TỘI”

Lời cầu nguyện của người thu thuế rất ngắn gọn nhưng đã nói lên tất cả lòng ăn năn thống hối. Ông chẳng có gì để khoe với Chúa như ông Pharisiêu. Ông chẳng có gì ngoài những tội lỗi ông đã phạm và cầu xin Thiên Chúa thương xót.

Đặc biệt trong lời cầu nguyện của người thu thuế, ông không bao giờ dùng chữ “TÔI” như ông Pharisiêu mà luôn là từ “CON”

Lời cầu nguyện của người thu thuế được Chúa coi là mẫu mực: “Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ tội lỗi”.

Ông đã nói lên sự thật về chính mình. Nhận mình có tội không phải chỉ là nhận biết một chuỗi các việc xấu mình phạm mà còn là nhận ra tình trạng thân phận của mình là tội nhân.

“TA BẢO CÁC NGƯƠI: NGƯỜI NÀY RA VỀ ĐƯỢC KHỎI TỘI, CÒN NGƯỜI KIA THÌ KHÔNG.

VÌ TẤT CẢ NHỮNG AI TỰ NÂNG MÌNH LÊN, SẼ BỊ HẠ XUỐNG; VÀ AI HẠ MÌNH XUỐNG, SẼ ĐƯỢC NÂNG LÊN

Kết thúc Dụ ngôn Chúa Giêsu đã nói gì về 02 thái độ cầu nguyện này?

Chúa nói rõ: Người thu thuế đã khiêm tốn trước mặt Chúa, nhìn nhận các tội lỗi mình và cầu xin lòng Thương xót thì khi ra về ông đã được khỏi tội. Anh ta đã trở nên công chính.

Còn người Pharisiêu chỉ biết khoe khoang và tự phụ là kẻ công chính thì khi ra về không những không khỏi tội mà còn chồng thêm tội.

Có một chân lý mà ta cần phải để ý:

NGƯỜI TA KHÔNG BAO GIỜ LÀ NGƯỜI CÔNG CHÍNH, NHƯNG LÀ NGƯỜI ĐƯỢC CÔNG CHÍNH HÓA.

Có nghĩa, chính Thiên Chúa đã công chính hóa người thu thuế này, vì anh ta là một người tội lỗi, nhưng biết ăn năn thống hối, biết khiêm tốn, biết tự hạ mình trước Đức Chúa. Tình yêu của Thiên Chúa đã công chính hóa anh ta.

Còn người Pharisiêu tự cho mình là người công chính, đó là sự ảo tưởng, sự mạo nhận, vì ai có thể là người công chính trước mặt Chúa! nên ông đã không được công chính. Chỉ khi nào nhìn nhận đúng bản chất con người mình, và biết quay về với Chúa thì người ấy mới được công chính hóa.

“VÌ TẤT CẢ NHỮNG AI TỰ NÂNG MÌNH LÊN, SẼ BỊ HẠ XUỐNG; VÀ AI HẠ MÌNH XUỐNG, SẼ ĐƯỢC NÂNG LÊN.”

Đây là nguyên tắc mà Chúa Giêsu đã nêu ra trong các sách Phúc âm. Ai nâng mình lên sẽ bị hạ xuống và ai hạ mình xuống sẽ được nâng lên.

Thánh Luca trong phần đầu sách Phúc âm của ông, Luca đã nói đến nguyên tắc này nơi Mẹ Maria. Mẹ đã tự hạ mình chỉ là nữ tỳ của Thiên Chúa nên Mẹ đã được cất nhắc lên địa vị cao sang để trở thành Mẹ Thiên Chúa

Tự hào về sự đạo đức của mình và khinh người khác, Đó chẳng phải chuyện của các ông Pharisêu ngày xưa. Đó còn là chuyện của con người mọi thời, của chính các môn đệ, của các Kitô hữu hôm nay.

Chúng ta nghe Chúa Giêsu kể dụ ngôn này cho mình trong những ngày cuối năm C này. Hai nhân vật đối lập nhau, được đặt bên nhau trong dụ ngôn. Họ ở trong cùng một đền thờ, cùng đứng cầu nguyện trước nhan Chúa.

SÁM HỐI

Chủ đề Sám hối được Giáo hội nhắc đi nhắc lại mỗi ngày cho các Kitô hữu. Tinh thần Sám hối đó được diễn tả trong cung cách, trong thái độ và trong cả lời cầu nguyện.

Chúa yêu thích tâm tình sám hối này hơn là những “thành tích” mình đạt được qua việc giữ luật bên ngoài và lấy đó làm thoả mãn rồi tự đánh giá mình là người mẫu mực.

Ước gì trong suốt cuộc đời của ta luôn biết khiêm nhường nhận ra mình là con người tội lỗi và luôn vang lên kinh cầu như sau: “Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ tội lỗi.”

Amen.
___________________________
Giuse Vĩnh Tâm.