Dụ ngôn NGƯỜI PHARISIÊU và NGƯỜI THU THUẾ.
“NGƯỜI THU THUẾ RA VỀ ÄÆ¯á»¢C KHỎI TỘI”.
BÀI ÄỌC I: Hc 35, 15b-17. 20-22a (Hl 12-14. 16-18)
“Lá»i cầu nguyện cá»§a ngưá»i khiêm nhưá»ng vá»ng lên tá»›i các tầng mây”.
TrÃch sách Huấn Ca.
Chúa là quan án, Ngưá»i không xem sao vinh quang loà i ngưá»i. Chúa không vì nể kẻ nghịch vá»›i ngưá»i nghèo khó, và Ngưá»i nháºm lá»i kẻ bị áp bức kêu cầu. Ngưá»i không khinh rẻ kẻ mồ côi khẩn nguyện, cÅ©ng không khinh rẻ ngưá»i goá bụa, khi nó bà y tá» lá»i than van.
Ná»—i hồn đắng cay, cá»§a lá»… được nháºn, và tiếng kêu oan kÃp thấu tầng mây. Lá»i cầu nguyện cá»§a kẻ khiêm nhưá»ng vá»ng lên tá»›i các tầng mây: nó sẽ không yên lòng cho đến khi lá»i nguyện nó đến nÆ¡i, và nó chẳng rút lui cho đến khi Äấng Tối Cao Ä‘oái nhìn. Chúa sẽ không trì hoãn, Ngưá»i sẽ xét Ä‘oán những ngưá»i công chÃnh và sẽ ra lá»i phán quyết.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 33, 2-3. 17-18. 19 và 28
Äáp: Kìa ngưá»i Ä‘au khổ cầu cứu và Chúa đã nghe (c. 7a).
Xướng:
1) Tôi chúc tụng Thiên Chúa trong má»i lúc, miệng tôi hằng liên lỉ ngợi khen Ngưá»i. Trong Thiên Chúa linh hồn tôi hãnh diện, bạn nghèo hãy nghe và hãy mừng vui. – Äáp.
2) Thiên Chúa ra mặt chống ngưá»i là m ác, để tẩy trừ di tÃch chúng nÆ¡i trần ai. Ngưá»i hiá»n đức kêu cầu và Chúa nghe lá»i há», Ngưá»i cứu há» khá»i má»i ná»—i âu lo. – Äáp.
3) Thiên Chúa gần gÅ©i những kẻ Ä‘oạn trưá»ng, và cứu chữa những tâm hồn Ä‘au thương giáºp nát. Thiên Chúa cứu chữa linh hồn tôi tá»› cá»§a Ngưá»i, và phà m ai tìm đến nương tá»±a nÆ¡i Ngưá»i, ngưá»i đó sẽ không phải Ä‘á»n bồi tá»™i lá»—i. – Äáp.
BÀI ÄỌC II: 2 Tm 4, 6-8. 16-18
“Từ đây triá»u thiên công chÃnh đã dà nh cho cha”.
TrÃch thư thứ hai cá»§a Thánh Phaolô Tông đồ gá»i Timôthêu.
Con thân mến, phần cha, cha đã già yếu, giá» ra Ä‘i cá»§a cha đã gần rồi. Cha đã chiến đấu trong tráºn chiến chÃnh nghÄ©a, đã chạy đến cùng đưá»ng và đã giữ vững đức tin. Từ đây triá»u thiên công chÃnh đã dà nh cho cha. Và trong ngà y đó, Chúa là Äấng phán xét chà công sẽ trao lại cho cha mÅ© triá»u thiên ấy; nhưng không phải cho cha mà thôi, mà còn cho những kẻ yêu mến trông đợi Ngưá»i xuất hiện.
Lần đầu tiên cha đứng ra biện há»™ cho cha, thì chẳng ai bênh đỡ cha, trái lại má»i ngưá»i Ä‘á»u bá» mặc cha: xin chá»› chấp tá»™i há». Nhưng Chúa đã phù há»™ cha và ban sức mạnh cho cha, để nhá» cha mà lá»i rao giảng được hoà n tất, và tất cả các Dân ngoại được nghe: váºy cha đã thoát khá»i miệng sư tá». Chúa đã giải thoát cha khá»i má»i sá»± dữ và cứu lấy cha để đưa và o nước Ngưá»i trên trá»i. Nguyện chúc Ngưá»i được vinh quang muôn Ä‘á»i! Amen.
Äó là lá»i Chúa.
ALLELUIA: Ga 14, 5
Alleluia, alleluia! – Chúa phán: “Thầy là đưá»ng, là sá»± tháºt và là sá»± sống; không ai đến được vá»›i Cha mà không qua Thầy”. – Alleluia.
PHÚC ÂM: Lc 18, 9-14
“Ngưá»i thu thuế ra vỠđược khá»i tá»™i”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, Chúa Giêsu nói dụ ngôn sau đây vá»›i những ai hay tá»± hà o mình là ngưá»i công chÃnh và hay khinh bỉ kẻ khác: “Có hai ngưá»i lên Ä‘á»n thá» cầu nguyện, má»™t ngưá»i biệt phái, má»™t ngưá»i thu thuế. Ngưá»i biệt phái đứng thẳng, cầu nguyện rằng: ‘Lạy Chúa, tôi cảm tạ Chúa vì tôi không như các ngưá»i khác: tham lam, bất công, ngoại tình, hay là như tên thu thuế kia; tôi ăn chay má»—i tuần hai lần và dâng má»™t phần mưá»i tất cả các hoa lợi cá»§a tôi’. Ngưá»i thu thuế đứng xa xa, không dám ngước mắt lên trá»i, đấm ngá»±c và nguyện rằng: ‘Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ có tá»™i’. Ta bảo các ngươi: ngưá»i nà y ra vỠđược khá»i tá»™i, còn ngưá»i kia thì không. Vì tất cả những ai tá»± nâng mình lên, sẽ bị hạ xuống, và ai hạ mình xuống, sẽ được nâng lên”.
Äó là lá»i Chúa.
___________________________________________
I/. BÀI SUY NIỆM (Lc 18, 9-14)
“NGƯỜI THU THUẾ RA VỀ ÄÆ¯á»¢C KHỎI TỘIâ€.
Hôm nay Chúa nháºt XXX Thưá»ng niên năm C, chúng ta vẫn tiếp tục Chương 18 Phúc âm Luca, có nghÄ©a ta Ä‘ang ở chặng cuối cùng cá»§a hà nh trình Thầy trò Chúa Giêsu lên Giêrusalem để bước và o cuá»™c khổ nạn.
Ta còn nhá»› khởi đầu Chương 18 Phúc âm Luca (Chúa nháºt 29 Thưá»ng niên năm C), Chúa đã đưa ra 2 hình ảnh đối chá»i nhau, đó là :
+ Ông quan tòa bất chÃnh.
+ Ngưá»i đà n bà góa nghèo.
ÄÆ°a ra 2 hình ảnh nà y, Chúa muốn dạy ta bà i há»c: PHẢI KIÊN TRÃŒ CẦU NGUYỆN, vì cầu nguyện phải tháºt kiên trì thì ắt sẽ được Chúa nháºm lá»i. Cho dù ông quan tòa kia không sợ Thiên Chúa và cÅ©ng cÅ©ng chẳng coi ai ra gì, thế mà ông lại sợ sá»± quấy rấy cá»§a bà góa và phải xá» cho bà .
Kế tiếp ngay sau đó, Chúa cũng đưa ra 2 hình ảnh trái ngược nhau:
+ Má»™t ngưá»i Pharisiêu.
+ Má»™t ngưá»i thu thuế.
Dụ ngôn nà y Chúa cÅ©ng nói vá» chá»§ đỠCẦU NGUYỆN, nhưng chá»§ yếu nhắm và o THÃI ÄỘ KHI CẦU NGUYỆN.
ÄÆ°a ra 2 hình ảnh nà y, Chúa muốn dạy chúng ta bà i há»c: KHI CẦU NGUYỆN PHẢI THẬT KHIÊM Tá»N.
Chúa đưa ra hình ảnh hai ngưá»i lên Ä‘á»n thá» cầu nguyện. Ngưá»i Pharisêu đứng riêng má»™t mình, tách khá»i ngưá»i khác mà ông khinh chê. Thá»±c sá»± ông đã chu toà n các pháºn sá»± mà luáºt buá»™c, và ông cho rằng đó là những Ä‘iá»u bảo đảm cho ông được công chÃnh. Ông không cần chá» Ä‘iá»u gì nÆ¡i Thiên Chúa. Nhưng tháºt ra, sá»± công chÃnh cÅ©ng là má»™t ân huệ do Chúa ban.
Trước hết ta nói vỠNGƯỜI PHARISIÊU
Luca viết vá» ngưá»i Pharisiêu như sau:
“Ngưá»i biệt phái đứng thẳng, cầu nguyện rằng: ‘Lạy Chúa, tôi cảm tạ Chúa vì tôi không như các ngưá»i khác: tham lam, bất công, ngoại tình, hay là như tên thu thuế kia; tôi ăn chay má»—i tuần hai lần và dâng má»™t phần mưá»i tất cả các hoa lợi cá»§a tôi’
“NGƯỜI BIỆT PHÃI ÄỨNG THẲNGâ€.
Nguyên tư thế nà y đã đáng trách rồi. Tại sao ông không quỳ, không cúi xuống mà lại đứng thẳng, tháºt bất kÃnh. Có lẽ ông cho rằng mình là ngưá»i có công vá»›i những gì ông đã sống và đã là m, nên ông rất hãnh diện, tá»± hà o và muốn kể lể cho Chúa nghe.
Ngưá»i Pharisêu đến Ä‘á»n thánh, không phải để cầu nguyện nhưng là để khoe khoang, để cho Chúa biết ông ta tốt chừng nà o, để cổ võ chÃnh hình ảnh cá»§a ông. Lá»i cầu nguyện cá»§a ông đầy những chữ “tôiâ€, “tôi†và “tôiâ€. Äó là thói “tá»± ká»· trung tâm†(tá»± cho mình là trung tâm Ä‘iểm cá»§a vÅ© trụ), thay vì đặt để Thiên Chúa là m trung tâm Ä‘iểm.
Còn vỠphần NGƯỜI THU THUẾ, thánh sỠLuca viết:
“Ngưá»i thu thuế đứng xa xa, không dám ngước mắt lên trá»i, đấm ngá»±c và nguyện rằng: ‘Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ có tá»™i’
Và Chúa đã kết luáºn vá» lá»i cầu nguyện cá»§a hai ngưá»i như sau:
“Ta bảo các ngươi: ngưá»i nà y ra vỠđược khá»i tá»™i, còn ngưá»i kia thì không. Vì tất cả những ai tá»± nâng mình lên, sẽ bị hạ xuống, và ai hạ mình xuống, sẽ được nâng lên
“NGƯỜI THU THUẾ RA VỀ ÄÆ¯á»¢C KHỎI TỘIâ€.
Äiá»u nà y là m ta gợi nhá»› đến hình ảnh má»™t ngưá»i vừa bước ra khá»i Tòa Cáo giải (Tòa Giải tá»™i).
Trước khi bước và o Tòa Cáo Giải, ai cÅ©ng mang má»™t tâm trạng nặng ná», nặng ná» vì sức nặng cá»§a tá»™i lá»—i Ä‘ang đè nặng trên mình, nó như những túi nặng trên vai ghì chặt ta xuống, là m ta phải oằn mình. Nhưng khi xưng thú tá»™i xong và được lãnh Æ¡n Xá giải, ta được Chúa tha tá»™i, tâm hồn trở nên nhẹ nhà ng thanh thoát.
“NGƯỜI THU THUẾ RA VỀ ÄÆ¯á»¢C KHỎI TỘI†cÅ©ng mang tâm trạng như váºy. Ông vừa được Chúa tha tá»™i nên con ngưá»i cá»§a ông bá»—ng nhẹ nhà ng. Gánh nặng trên con ngưá»i ông đã được Chúa cất Ä‘i.
Äá»™c giả có thể đặt cặt câu há»i: Ông có tá»™i gì ? Ông đã là m gì và nói gì vá»›i Chúa mà được Chúa tha tá»™i.
Trước hết vì ông là ngưá»i THU THUẾ.
Là ngưá»i thu thuế thì đương nhiên là ngưá»i tá»™i lá»—i, đó là quan niệm cá»§a ngưá»i Do Thái thá»i Chúa Giêsu vá» loại ngưá»i nà y, không những ông có tá»™i mà còn có nhiá»u tá»™i nữa.
Như ta biết nước Do Thái Ä‘ang bị La Mã cai trị. Ngưá»i La Mã đặt ra các thứ thuế để lấy tiá»n trang trải các chi phà cho đội quân viá»…n chinh cá»§a há» và ngưá»i La Mã bắt các quốc gia bị hỠđô há»™ phải cung cấp. Vì thế ngưá»i thu thuế chÃnh là ngưá»i tiếp tay cho ngoại bang để bóc lá»™t đồng bà o mình.
Äó là má»™t cái tá»™i, còn má»™t tá»™i khác, là khi thu thuế há» sẽ được hưởng hoa hồng. ChÃnh cái phần hoa hồng nà y há» tá»± vạch ra để là m già u cho mình.
Còn ngưá»i La Mã, má»™t khi hỠđã lấy đủ phần mình, há» không phải quan tâm tá»›i số hoa hồng mà ngưá»i thu thuế thêm và o. Những ngưá»i thu thuế nà y đã bà y đủ thá»§ Ä‘oạn là m tiá»n để ăn chặn cá»§a dân chúng cà ng nhiá»u cà ng tốt. ChÃnh những ngưá»i thu thuế đó má»›i đáng ghét và bị tất cả những ngưá»i tá» tế lánh xa.
Trong dụ ngôn cá»§a Chúa Giêsu, ngưá»i thu thuế tá»± gá»i mình là “kẻ tá»™i lá»—i†(Lc 18, 13). Như thế ông ta đã nói lên má»™t Ä‘iá»u hoà n toà n đúng sá»± tháºt. Váºy tại sao ngưá»i thu thuế – không phải ngưá»i Pharisêu – đã ra vỠđược chứng minh là công chÃnh trước mặt Thiên Chúa.
Äó không phải Ä‘iểm mà ta để ý, mà chÃnh là lá»i cầu nguyện cá»§a ông. Luca viết:
“Ngưá»i thu thuế đứng xa xa, không dám ngước mắt lên trá»i, đấm ngá»±c và nguyện rằng: ‘Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ có tá»™iâ€.
“NGƯỜI THU THUẾ ÄỨNG XA XAâ€.
Ông ta ý thức rất rõ mình là kẻ tội lỗi, nên không xứng đáng đứng ở gần bà n thỠmà chỉ dám đứng ở xa xa vì ông không dám là m ô uế nơi thánh.
Äã đứng ở xa rồi lại còn không dám nhìn, mà chỉ còn biết đấm ngá»±c. Ông chỉ nói vá»›i Chúa có má»™t câu thôi:
“’LẠY CHÚA, XIN THÆ¯Æ NG XÓT CON LÀ KẺ CÓ TỘIâ€.
Ông tự thú trước mặt Chúa mình là kẻ tội lỗi và nà i xin Chúa thương xót ông.
Má»™t lá»i cầu nguyện rất đẹp, xứng đáng là gương mẫu cho lá»i nguyện mẫu cho các Kitô hữu.
Và sứ Ä‘iệp cá»§a Lá»i Chúa hôm nay nằm ở câu kết thúc bà i Tin mừng:
“Ta bảo các ngươi: ngưá»i nà y ra vỠđược khá»i tá»™i, còn ngưá»i kia thì không. Vì tất cả những ai tá»± nâng mình lên, sẽ bị hạ xuống, và ai hạ mình xuống, sẽ được nâng lênâ€
“VÃŒ TẤT CẢ NHá»®NG AI Tá»° NÂNG MÃŒNH LÊN, SẼ BỊ HẠXUá»NG, VÀ AI HẠMÃŒNH XUá»NG, SẼ ÄÆ¯á»¢C NÂNG LÊNâ€.
“HẠXUá»NG – NÂNG LÊNâ€
Là má»™t chá»§ đỠlá»›n trong Phúc âm Luca. Vì ngay từ những chương đầu, khi viết vá» MẸ MARIA, Luca đã ghi lại lá»i tung hô cá»§a Mẹ trong Bà i kinh Magnificat như sau:
“Chúa giÆ¡ tay biểu dương sức mạnh, dẹp tan phưá»ng lòng trà kiêu căng.
Chúa hạ bệ những ai quyá»n thế, Ngưá»i nâng cao má»i kẻ khiêm nhưá»ng.
Kẻ đói nghèo, Chúa ban cá»§a đầy dư, ngưá»i già u có, lại Ä‘uổi vá» tay trắng.
Chúa độ trì Ãt-ra-en, tôi tá»› cá»§a Ngưá»i, như đã hứa cùng cha ông chúng ta, vì Ngưá»i nhá»› lại lòng thương xót dà nh cho tổ phụ Ãp-ra-ham và cho con cháu đến muôn Ä‘á»i.”. (Lc 1, 51 – 55)
Như váºy, hình ảnh cá»§a ngưá»i thu thuế hôm nay, được bắt chước lại gương mẫu cá»§a Mẹ Maria, vì ông là ngưá»i khiêm nhưá»ng, đã được Chúa tá» lòng thương xót.
Trở lại vá»›i ngưá»i Pharisiêu đã bị Chúa kết án: “NGƯỜI NÀY RA VỀ ÄÆ¯á»¢C KHỎI TỘI, CÃ’N NGƯỜI KIA THÃŒ KHÔNGâ€
“CÃ’N NGƯỜI KIA THÃŒ KHÔNGâ€. Ngưá»i Pharisiêu ra vá» nhưng không được tha tá»™i.
Äó cÅ©ng là HÃŒNH ẢNH NGƯỜI BƯỚC RA KHỎI TÃ’A CÃO GIẢI NHƯNG VẪN MANG TÂM TRẠNG NẶNG TRĨU, vì tá»™i cá»§a ông vẫn còn đó, gánh nặng tá»™i lá»—i cá»§a ông ông vẫn còn đó, chỉ vì ông lên Ä‘á»n thánh không phải để cầu nguyện mà chỉ để khoe khoang, ông cầu nguyện vá»›i má»™t THÃI ÄỘ KIÊU NGẠO.
Ai cÅ©ng hiểu HẬU QUẢ CỦA Sá»° KIÊU NGẢO NÓ GHÊ GỚM THẾ NÀO, nó đối nghịch lại vá»›i Sá»° KHIÊM NHƯỜNG. Äối nghịch lại ở những Ä‘iểm sau:
1/. KHIÊM NHƯỜNG KHÔNG TỰ MÃN.
Ngưá»i biệt phái tá»± mãn vì những việc tốt mình là m được. Là m được việc tốt tháºt đáng khen. Nhưng cần phải nháºn biết nguồn gốc việc tốt cá»§a mình. Biết nguồn gốc việc tốt phải khởi Ä‘i từ nháºn biết nguồn gốc bản thân mình.
Tôi có mặt ở Ä‘á»i là ơn Chúa ban. Tôi thừa hưởng má»™t sức khá»e, má»™t gia đình, má»™t ná»n giáo dục, má»™t ná» nếp đạo đức, đó là ơn Chúa ban. Vì thế tôi là m được việc tốt cÅ©ng là ơn là nh Chúa ban. Nếu tôi rÆ¡i và o má»™t hoà n cảnh xấu, tôi có là m được việc tốt không? Rất khó. Vì thế đừng tá»± mãn khi là m được việc tốt.
2/. KHIÊM NHƯỜNG KHÔNG KHINH NGƯỜI.
Ngưá»i khiêm nhưá»ng nháºn biết thân pháºn mình sẽ không dám khinh ngưá»i. Tôi là m được việc tốt vì tôi có hoà n cảnh tốt. Ngưá»i kia là m việc xấu vì há» không có hoà n cảnh tốt như tôi.
Vì thế không nên khinh ngưá»i.
HÆ¡n nữa, trong tinh thần bác ái huynh đệ, thấy ngưá»i hèn kém, tôi cà ng phải yêu thương, nâng đỡ. Thấy ngưá»i tá»™i lá»—i yếu Ä‘uối tôi cà ng phải tế nhị kÃnh trá»ng. Chúa Giêsu vẫn là m gương trân trá»ng ngưá»i tá»™i lá»—i như đối vá»›i ngưá»i phụ nữ ngoại tình, đối vá»›i Giakêu và cả đối vá»›i GiuÄ‘a nữa.
3/. KHIÊM NHƯỜNG NHẬN BIẾT THÂN PHẬN TỘI LỖI.
Con ngưá»i đâu có ai hoà n hảo. Huống hồ có những nết xấu Ä‘eo đẳng ta mãi không thể dứt ra được. Ta đã ngã Ä‘i ngã lại nhiá»u lần. Biết bao quyết tâm. Biết bao Æ¡n Chúa. Biết bao lá»i cầu nguyện. Nhưng “má»™t cái dằm†cứ nằm mãi trong thịt khiến ta Ä‘au nhức khôn nguôi.
Ta không thể nà o thoát khá»i tá»™i lá»—i.
Vì thế tâm tình xứng hợp là khiêm nhưá»ng nháºn biết thân pháºn tá»™i lá»—i cá»§a mình. Khiêm nhưá»ng thú nháºn trước mặt Chúa. Khiêm nhưá»ng thú nháºn trước mặt anh em. Äó là thái độ trung thá»±c và đúng đắn.
4/. KHIÊM NHƯỜNG XIN CHÚA BAN Æ N CỨU ÄỘ.
Vì không thể tá»± mình thoát khá»i tá»™i lá»—i, không thể đạt tá»›i Æ¡n cứu độ, nên ta cần Æ¡n Chúa. Không thể tá»± giải thoát, nên ta cần Chúa giải thoát ta khá»i ách nô lệ tá»™i lá»—i. Thân pháºn ta tháºt khốn cùng. Sức lá»±c ta tháºt yếu Ä‘uối. Nên lá»i cầu nguyện đúng nhất là : “Lạy Chúa, xin thương xót conâ€.
Các bà i Ä‘á»c Lá»i Chúa trong Chúa nháºt XXX hôm nay luôn đỠcao Lòng thương xót Chúa dà nh cho những ngưá»i biết sống khiêm nhưá»ng và tÃn thác và o Lòng Chúa thương xót.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch sách Huấn Ca, tác giả Sách Huấn Ca mô tả Thiên Chúa là má»™t quan tòa chà công vô tư. Ngà i bênh vá»±c quyá»n lợi cho kẻ bị áp bức, và nghe tiếng van nà i cá»§a mẹ góa con côi.
TRONG BÀI ÄỌC II TrÃch thư thứ hai cá»§a Thánh Phaolô Tông đồ gá»i Timô-thêu, Phaolô biết trước những gì sẽ xảy ra cho ông trong những ngà y cuối Ä‘á»i tại Rôma, ông sẽ bị bạn đồng hà nh bá» rÆ¡i và bị ngược đãi bởi ngưá»i Do-thái cÅ©ng như nhà cầm quyá»n; nhưng ông vẫn má»™t niá»m tin tưởng nÆ¡i Thiên Chúa, Ngà i sẽ bảo vệ ông khá»i má»i nguy hiểm và đã sắm sẵn cho ông má»™t triá»u thiên công chÃnh trên trá»i.
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Luca, Chúa Giêsu kể má»™t câu truyện để nhắc nhở các môn đệ thái độ phải có khi cầu nguyện: đừng cáºy dá»±a sức mình, đừng khinh thưá»ng tha nhân; nhưng phải biết cáºy dá»±a và o sức mạnh cá»§a Thiên Chúa và khiêm nhưá»ng thú nháºn tá»™i lá»—i cá»§a mình.
Vá»›i dụ ngôn Ngưá»i Pharisiêu và ngưá»i thu thuế hôm nay Chúa đã cho các Kitô hữu chúng ta má»™t bà i há»c tháºt sâu sắc.
Ta luôn nháºn ra mình là kẻ có tá»™i và luôn biết khiêm tốn để nà i xin Lòng thương xót Chúa.
Với một và i suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước và o Bà i Tin mừng:
____________________________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Lc 18, 9-14)
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU NÓI DỤ NGÔN SAU ÄÂY VỚI NHá»®NG NGƯỜI HAY Tá»° HÀO MÃŒNH LÀ NGƯỜI CÔNG CHÃNH VÀ HAY KHINH BỈ KẺ KHÃCâ€
Chúng ta đang ở Chương 18 của Phúc âm Luca, tức đang ở cuối cuộc hà nh trình của Chúa lên Giêrusalem.
Cuộc hà nh trình nà y được bắt đầu từ Chương 9 đến Chương 19.
Äến cuối Chương 18, Chúa đã đến Giêricô, là chặng cuối cùng trước khi và o Giêru-salem.
Vừa đến Giêricô, Ngà i thá»±c hiện ngay phép lạ chữa cho ngưá»i mù được sáng mắt (Lc 18, 35 – 43).
Chương 18 cá»§a Phúc âm Luca được bắt đầu bằng 2 dụ ngôn mà chỉ có Luca tưá»ng thuáºt. Äây là 2 dụ ngôn đặc sắc, thể hiện nét đặc biệt nÆ¡i con ngưá»i cá»§a ông.
Hai dụ ngôn trong Chương 18, đó là :
+ Dụ ngôn Quan toà bất chÃnh và bà goá quấy rầy (Lc 18, 1-8)
+ Dụ ngôn Ngưá»i Pharisiêu và ngưá»i thu thuế (Lc 18, 9-14) mà Bà i Tin mừng hôm nay tưá»ng thuáºt
“CHÚA GIÊSU NÓI DỤ NGÔN SAU ÄÂY VỚI NHá»®NG NGƯỜI HAY Tá»° HÀO MÃŒNH LÀ NGƯỜI CÔNG CHÃNH VÀ HAY KHINH BỈ KẺ KHÃCâ€
Như váºy Luca đã cho độc giả biết Chúa Giêsu kể dụ ngôn nà y nhắm và o hạng ngưá»i nà o: đó là ngưá»i tá»± hà o mình là ngưá»i công chÃnh và hay khinh bỉ kẻ khác.
HAY Tá»° HÀO MÃŒNH LÀ NGƯỜI CÔNG CHÃNH
Luca rất mỉa mai trong cụm từ “ngưá»i hay tá»± hà o mình là ngưá»i công chÃnhâ€.
Con ngưá»i, ai cÅ©ng là tá»™i nhân trước mặt Chúa, ai cÅ©ng phạm tá»™i và tá»™i cá»§a ta còn nhiá»u hÆ¡n cả khi ta nghÄ©. Theo Luca : Không ai là ngưá»i công chÃnh, ngay cả bản thân ông.
“CÓ HAI NGƯỜI LÊN ÄỀN THỜ CẦU NGUYỆN, MỘT NGƯỜI BIỆT PHÃI, MỘT NGƯỜI THU THUẾâ€
“CÓ HAI NGƯỜI LÊN ÄỀN THỜ CẦU NGUYỆNâ€
Äá»™c giả sẽ thắc mắc:
Tại sao Äá»n thá» Giêrusalem chỉ có 2 ngưá»i? Còn bao ngưá»i khác đâu?
Äúng là Äá»n thá» vắng như “Chùa Bà Äanhâ€.
Äá»n thá» vắng cÅ©ng phải, vì ngay sau đó Chương 19, Luca nói Chúa Giêsu lên Äá»n thá» Giêrusalem và tại đó Ngà i đã là m má»™t việc tháºt quyết liệt và mạnh tay, đó là đuổi những ngưá»i buôn bán ra khá»i Äá»n thá» mà ta gá»i là Thanh tảy Äá»n thá» (Lc19, 45)
Äá»n thá» lúc đó theo Luca mô tả: “Äã có lá»i chép rằng: Nhà Ta sẽ là nhà cầu nguyện thế mà các ngươi đã biến thà nh sà o huyệt cá»§a bá»n cướp! ” (Lc 19, 45b). Äá»n thá» mà biến thà nh hang trá»™m cướp thì còn ai muốn đến, như váºy, hôm nay chỉ có 2 ngưá»i lên Äá»n thá» cầu nguyện.
“MỘT NGƯỜI BIỆT PHÃI, MỘT NGƯỜI THU THUẾâ€
MỘT…… MỘT…..
Thá»±c ra Äá»n thá» không vắng như Chùa Bà Äanh, trái lại nó rất đông, vì má»™t khi Äá»n thá» biến thà nh nÆ¡i buôn bán thì phải có cảnh tấp náºp ngưá»i ra và o.
Nhưng Luca chỉ nói có 2 ngưá»i, đó là 2 con ngưá»i đại diện cho 2 loại ngưá»i lên Äá»n thá». Hai ngưá»i đại diện đó là : “MỘT NGƯỜI BIỆT PHÃI, MỘT NGƯỜI THU THUẾâ€: Má»™t ngưá»i tá»± cho mình là công chÃnh và má»™t ngưá»i tá»™i lá»—i.
Như váºy, Luca đã chỉ Ä‘Ãch danh ngưá»i Pharisiêu và cÅ©ng chỉ Ä‘Ãch danh ngưá»i thu thuế như là má»™t đối trá»ng nặng ký.
“NGƯỜI BIỆT PHÃI ÄỨNG THẲNG, CẦU NGUYỆN RẰNG: ‘LẠY CHÚA, TÔI CẢM TẠCHÚA VÃŒ TÔI KHÔNG NHƯ CÃC NGƯỜI KHÃC: THAM LAM, BẤT CÔNG, NGOẠI TÃŒNH, HAY LÀ NHƯ TÊN THU THUẾ KIA; TÔI Ä‚N CHAY Má»–I TUẦN HAI LẦN, VÀ DÂNG MỘT PHẦN MƯỜI TẤT CẢ CÃC HOA LỢI CỦA TÔI’
Luca bắt đầu thuáºt lại thái độ cầu nguyện cá»§a 2 ngưá»i. Trước tiên ông mô tả ngưá»i Pharisiêu
NGƯỜI BIỆT PHÃI ÄỨNG THẲNG, CẦU NGUYỆN RẰNG:
“ÄỨNG THẲNGâ€, là tư thế cá»§a ngưá»i tá»± phụ, kiêu ngạo. Ông ta không cúi mình trước Thiên Chúa như tư thế phải có, không đấm ngá»±c như cách cá»§a ngưá»i có tá»™i, mà đứng thẳng ngưá»i.
Äây là thái độ tá»± mãn, vì có ai công chÃnh trước mặt Chúa, và ai sẽ đứng vững trước mặt Ngà i. Việc ông đứng thẳng ngưá»i như má»™t sá»± ngạo mạn, má»™t sá»± thách đố trước lòng bao dung cá»§a Thiên Chúa, như là cách tá»± hà o và khoe khoang, vì ông chuẩn bị khoe Ä‘iá»u gì đó.
TÔI CẢM TẠCHÚA VÃŒ TÔI KHÔNG NHƯ CÃC NGƯỜI KHÃC: THAM LAM, BẤT CÔNG, NGOẠI TÃŒNH
Ông cảm tạ Chúa như thể ông ý thức rằng: Nhá» có Æ¡n Chúa giúp ông má»›i có thể trở thà nh ngưá»i công chÃnh. Nhưng Æ¡n Chúa giúp ông để ông sống tốt hÆ¡n, chứ đâu phải để ông thốt ra “TÔI KHÔNG NHƯ CÃC NGƯỜI KHÃCâ€.
Ông còn muốn nhắc cho Chúa nhớ, sợ Ngà i quên mất, đó là : Ông không tham lam, bất công, ngoại tình.
Váºy là quá tốt rồi, quá đạo đức rồi! Thiên Chúa còn muốn gì nữa.
Nhưng Thánh Matthêu trong Chương 23 đã nói vá» ngưá»i Pharisiêu như sau: “Khốn cho các ngưá»i, hỡi các kinh sư và ngưá»i Pha-ri-sêu giả hình! Các ngưá»i nuốt hết tà i sản cá»§a các bà goá, lại còn là m bá»™ Ä‘á»c kinh cầu nguyện lâu giá», cho nên các ngưá»i sẽ bị kết án nghiêm khắc hÆ¡n. (Mt 23, 14).
Ông không tham lam, bất công ư?
Tại sao ông lại nuốt hết tà i sản cá»§a bà goá, lại còn là m bá»™ Ä‘á»c kinh cầu nguyện lâu giá»! Chúa trên toà cao Ä‘ang đòi ông trả lá»i. Ông đừng nghÄ© Chúa chỉ là má»™t pho tượng bằng đất nên Ngà i không nghe thấy!
“HAY LÀ NHƯ TÊN THU THUẾ KIAâ€
Ông có ý muốn nói: Ông không tham lam, bất công, ngoại tình như tên thu thuế kia là kẻ chuyên tham lam, bất công, ngoại tình.
Cầu nguyện vá»›i má»™t thái độ đạp ngưá»i khác xuống để cho mình được ngoi lên cao. Cầu nguyện như váºy còn ý nghÄ©a gì nữa. Cầu nguyện chỉ toà n khoe khoang và tá»± mãn
“TÔI Ä‚N CHAY Má»–I TUẦN HAI LẦN, VÀ DÂNG MỘT PHẦN MƯỜI TẤT CẢ CÃC HOA LỢI CỦA TÔI’
Không tham lam, bất công, ngoại tình chỉ là chuyện nhá», ông còn là m nhiá»u việc lá»›n hÆ¡n nữa: “tôi ăn chay má»—i tuần hai lần, và dâng má»™t phần mưá»i tất cả các hoa lợi cá»§a tôiâ€.
Ngưá»i Pharisêu trong dụ ngôn giữ luáºt hÆ¡n mức luáºt đòi buá»™c: luáºt chỉ buá»™c má»—i năm ăn chay má»™t ngà y và o dịp lá»… Xá tá»™i, còn ông ăn chay tuần hai lần; luáºt chỉ đòi buá»™c ná»™p má»™t phần mưá»i những hoa lợi chÃnh thôi, còn ông ná»™p má»™t phần mưá»i tất cả các hoa lợi.
Thế nhưng, lòng kiêu hãnh đã là m há»ng tất cả thà nh quả đạo đức cá»§a ông. Ông khoe thà nh tÃch chứ không cầu nguyện. Ông độc thoại chứ không nói chuyện vá»›i Chúa.
Trong lá»i cầu nguyện ngắn ngá»§i cá»§a ngưá»i Biệt phái, chữ “TÔI†được ông láºp lại tá»›i 6 lần. Ông lại khinh thưá»ng miệt thị ngưá»i khác. Ông thiếu lòng khiêm tốn, thiếu chất đất tốt cho các nhân đức triển nở.
“NGƯỜI THU THUẾ ÄỨNG XA XA, KHÔNG DÃM NGƯỚC MẮT LÊN TRỜI, ÄẤM NGá»°C MÀ NGUYỆN RẰNG: ‘LẠY CHÚA, XIN THÆ¯Æ NG XÓT CON LÀ KẺ CÓ TỘI’
Tiếp ngay đó, Luca mô tả thái độ cầu nguyện cá»§a ngưá»i thu thuế. Tháºt là má»™t bức tranh tương phản. Tương phản rất nhiá»u lãnh vá»±c, từ tư thế đứng đến ná»™i dung cá»§a lá»i cầu nguyện. Ông Pharisiêu cà ng tá»± phụ bao nhiêu, thì ngưá»i thu thuế cà ng khiêm tốn bấy nhiêu.
“NGƯỜI THU THUẾ ÄỨNG XA XA, KHÔNG DÃM NGƯỚC MẮT LÊN TRỜI, ÄẤM NGá»°C MÀ NGUYỆN RẰNGâ€
Ngưá»i thu thuế không dám đứng giữa Äá»n thá» như ông Pharisiêu, ông không dám ngước mặt nhìn lên Chúa, không như ông Pharisiêu đứng thẳng nhìn trá»±c diện và o Cung thánh, chỉ vì ngưá»i thu thuế ý thức được rằng: Mình là con ngưá»i đầy tá»™i lá»—i Ä‘ang đối diện vá»›i Thiên Chúa, Ngà i là Äấng Thánh Thiện, Ngà i thấu suốt ông.
Váºy ông có gì để tá»± hà o, ngay việc đứng ở đây ông cÅ©ng không xứng rồi nên ông không dám đến gần mà chỉ ÄỨNG XA XA.
Cá» chỉ “ÄẤM NGá»°C†cá»§a ông thu thuế, như muốn nói rằng: Vâng tất cả tá»™i cá»§a con đây là do chÃnh con phạm, chứ không phải ai khác, “lá»—i tại tôi, lá»—i tại tôi má»i đà ngâ€. Cá» chỉ đấm ngá»±c đó sẽ được các Kitô hữu sau nà y thá»±c hà nh trong kinh Cáo mình trước má»—i thánh lá»…: Vừa đấm ngá»±c vừa nói : “Lá»—i tại con, lá»—i tại con má»i đà ngâ€.
“’LẠY CHÚA, XIN THÆ¯Æ NG XÓT CON LÀ KẺ CÓ TỘIâ€
Lá»i cầu nguyện cá»§a ngưá»i thu thuế rất ngắn gá»n nhưng đã nói lên tất cả lòng ăn năn thống hối. Ông chẳng có gì để khoe vá»›i Chúa như ông Pharisiêu. Ông chẳng có gì ngoà i những tá»™i lá»—i ông đã phạm và cầu xin Thiên Chúa thương xót.
Äặc biệt trong lá»i cầu nguyện cá»§a ngưá»i thu thuế, ông không bao giá» dùng chữ “TÔI†như ông Pharisiêu mà luôn là từ “CONâ€
Lá»i cầu nguyện cá»§a ngưá»i thu thuế được Chúa coi là mẫu má»±c: “Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ tá»™i lá»—iâ€.
Ông đã nói lên sá»± tháºt vá» chÃnh mình. Nháºn mình có tá»™i không phải chỉ là nháºn biết má»™t chuá»—i các việc xấu mình phạm mà còn là nháºn ra tình trạng thân pháºn cá»§a mình là tá»™i nhân.
“TA BẢO CÃC NGÆ¯Æ I: NGƯỜI NÀY RA VỀ ÄÆ¯á»¢C KHỎI TỘI, CÃ’N NGƯỜI KIA THÃŒ KHÔNG.
VÃŒ TẤT CẢ NHá»®NG AI Tá»° NÂNG MÃŒNH LÊN, SẼ BỊ HẠXUá»NG; VÀ AI HẠMÃŒNH XUá»NG, SẼ ÄÆ¯á»¢C NÂNG LÊN
Kết thúc Dụ ngôn Chúa Giêsu đã nói gì vỠ02 thái độ cầu nguyện nà y?
Chúa nói rõ: Ngưá»i thu thuế đã khiêm tốn trước mặt Chúa, nhìn nháºn các tá»™i lá»—i mình và cầu xin lòng Thương xót thì khi ra vỠông đã được khá»i tá»™i. Anh ta đã trở nên công chÃnh.
Còn ngưá»i Pharisiêu chỉ biết khoe khoang và tá»± phụ là kẻ công chÃnh thì khi ra vá» không những không khá»i tá»™i mà còn chồng thêm tá»™i.
Có một chân lý mà ta cần phải để ý:
NGƯỜI TA KHÔNG BAO GIỜ LÀ NGƯỜI CÔNG CHÃNH, NHƯNG LÀ NGƯỜI ÄÆ¯á»¢C CÔNG CHÃNH HÓA.
Có nghÄ©a, chÃnh Thiên Chúa đã công chÃnh hóa ngưá»i thu thuế nà y, vì anh ta là má»™t ngưá»i tá»™i lá»—i, nhưng biết ăn năn thống hối, biết khiêm tốn, biết tá»± hạ mình trước Äức Chúa. Tình yêu cá»§a Thiên Chúa đã công chÃnh hóa anh ta.
Còn ngưá»i Pharisiêu tá»± cho mình là ngưá»i công chÃnh, đó là sá»± ảo tưởng, sá»± mạo nháºn, vì ai có thể là ngưá»i công chÃnh trước mặt Chúa! nên ông đã không được công chÃnh. Chỉ khi nà o nhìn nháºn đúng bản chất con ngưá»i mình, và biết quay vá» vá»›i Chúa thì ngưá»i ấy má»›i được công chÃnh hóa.
“VÃŒ TẤT CẢ NHá»®NG AI Tá»° NÂNG MÃŒNH LÊN, SẼ BỊ HẠXUá»NG; VÀ AI HẠMÃŒNH XUá»NG, SẼ ÄÆ¯á»¢C NÂNG LÊN.â€
Äây là nguyên tắc mà Chúa Giêsu đã nêu ra trong các sách Phúc âm. Ai nâng mình lên sẽ bị hạ xuống và ai hạ mình xuống sẽ được nâng lên.
Thánh Luca trong phần đầu sách Phúc âm của ông, Luca đã nói đến nguyên tắc nà y nơi Mẹ Maria. Mẹ đã tự hạ mình chỉ là nữ tỳ của Thiên Chúa nên Mẹ đã được cất nhắc lên địa vị cao sang để trở thà nh Mẹ Thiên Chúa
Tá»± hà o vá» sá»± đạo đức cá»§a mình và khinh ngưá»i khác, Äó chẳng phải chuyện cá»§a các ông Pharisêu ngà y xưa. Äó còn là chuyện cá»§a con ngưá»i má»i thá»i, cá»§a chÃnh các môn đệ, cá»§a các Kitô hữu hôm nay.
Chúng ta nghe Chúa Giêsu kể dụ ngôn nà y cho mình trong những ngà y cuối năm C nà y. Hai nhân váºt đối láºp nhau, được đặt bên nhau trong dụ ngôn. HỠở trong cùng má»™t Ä‘á»n thá», cùng đứng cầu nguyện trước nhan Chúa.
SÃM Há»I
Chá»§ đỠSám hối được Giáo há»™i nhắc Ä‘i nhắc lại má»—i ngà y cho các Kitô hữu. Tinh thần Sám hối đó được diá»…n tả trong cung cách, trong thái độ và trong cả lá»i cầu nguyện.
Chúa yêu thÃch tâm tình sám hối nà y hÆ¡n là những “thà nh tÃch†mình đạt được qua việc giữ luáºt bên ngoà i và lấy đó là m thoả mãn rồi tá»± đánh giá mình là ngưá»i mẫu má»±c.
Ước gì trong suốt cuá»™c Ä‘á»i cá»§a ta luôn biết khiêm nhưá»ng nháºn ra mình là con ngưá»i tá»™i lá»—i và luôn vang lên kinh cầu như sau: “Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ tá»™i lá»—i.â€
Amen.
___________________________
Giuse Vĩnh Tâm.

