Tuần lá»… Giáo lý – Bài 5: Những con ngÆ°á»�i tá»± do

L�i mở

Tự do cho con ngư�i, cho dân tộc là từ được nhắc đến thư�ng xuyên và có lẽ nhi�u hơn cả trong m�i cuộc đấu tranh của con ngư�i, kể từ khi nổ ra phong trào giải phóng dân tộc từ đầu thế kỷ XX, các phong trào đòi nhân quy�n với Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quy�n được đại hội đồng Liên Hiệp Quốc thông qua ngày 10/12/1948, cho tới phong trào kết hôn đồng tính, và gần đây là kết hôn giữa những ngư�i chuyển giới.

Tất cả những xung đột, tranh cãi, thậm chí chiến tranh giữa con ngư�i với nhau bắt nguồn từ những quan niệm khác nhau v� tự do. Chúng m�i g�i ta đi tìm tự do thật sự của con cái Thiên Chúa, thứ tự do được tác động bởi Thần Khí �ức Giêsu Kitô sẽ đưa con ngư�i tự do mở ra với siêu việt và hướng tới vô biên.

1. Những quan niệm khác nhau v� tự do

1.1. Giải thích từ ngữ

Tự do, là từ được nhắc đến ở 93 số trong tổng 583 số của cuốn Tóm lược H�c thuyết Xã hội Công giáo. Trong cuốn Docat, nó được bàn đến 40 lần trong số 328 câu h�i của toàn cuốn sách. Trong 16 văn kiện của Công đồng Vaticanô II, tự do được nhắc đến khá nhi�u lần trong 10 văn kiện, đặc biệt trong Hiến chế Gaudium et Spes và tuyên ngôn Dignitatis Humanae v� tự do tôn giáo. Những số thống kê này gợi ý cho ta v� tầm quan tr�ng của tự do như là một giá trị căn bản của cá nhân con ngư�i cũng như của cộng đồng xã hội.

Theo định nghĩa: tự do là phạm trù triết h�c chỉ khả năng biểu hiện ý chí, làm theo ý muốn của mình, trên cơ sở nhận thức được quy luật phát triển của tự nhiên và xã hội (nghĩa I) – trạng thái của một dân tộc, một xã hội và các thành viên không bị cấm đoán, hạn chế vô lý trong các hoạt động xã hội chính trị (nghĩa II) – trạng thái không bị giam cầm hoặc không bị làm nô lệ (nghĩa III) – trạng thái không bị cấm đoán, hạn chế vô lý trong việc làm nào đó (nghĩa IV)[1].

Như thế, những quan niệm khác nhau v� tự do tiến hoá theo từng giai đoạn lịch sử khi con ngư�i nhận thức được vị thế của mình trong thiên nhiên hay trong xã hội cũng như những trói buộc mình trong các mối tương quan với thần linh, với ngư�i khác, với vạn vật và với cả chính mình.

1.2. Con ngư�i tự do trước những ràng buộc trong xã hội

Sau khi con ngư�i được giải thoát kh�i sức mạnh của thiên nhiên và vạn vật nh� đầu óc biết suy tư của mình, con ngư�i tập trung vào việc tổ chức xã hội mình sống cho tốt đẹp, văn minh. Nhi�u thể chế chính quy�n được thiết lập để lo cho dân giàu, nước mạnh. Hầu hết các dân tộc theo chính thể quân chủ và tin tưởng vua là “con tr�i�, là thiên tử, thay tr�i hành đạo, có toàn quy�n sinh sát trong tay. Khi quy�n lực tập trung vào một con ngư�i hay vào một dòng h� dù tài gi�i nhưng kém đạo đức, quy�n lực đó trở thành một phương tiện áp chế những ngư�i khác, những dòng h�, những dân tộc yếu thế hơn, tạo nên những đế quốc và những quốc gia bị nô thuộc. Rất nhi�u ngư�i không còn được sống xứng đáng với phẩm giá con ngư�i. Nhi�u quy�n lợi của h� bị tước đoạt. Vì thế, phát sinh phong trào giải phóng dân tộc, giải phóng con ngư�i.

Từ đầu thế kỷ XX, các đế quốc cũ như Pháp, Anh, Bồ �ào Nha, Tây Ban Nha, Hà Lan bắt đầu kiệt quệ và suy yếu vì hai cuộc thế chiến Thứ nhất (1914-1918) và Thứ hai (1939-1945), đành phải từ b� các thuộc địa của mình trước phong trào đấu tranh đòi quy�n độc lập dân tộc của các nước ở châu �, châu Phi: Ai Cập năm 1918, Trung Quốc năm 1919, Mông Cổ năm 1921, Thổ Nhĩ Kỳ năm 1922. Sau năm 1945, phong trào này còn mạnh mẽ hơn nữa, nhất là sau chiến thắng ở �iện Biên Phủ của Việt Nam năm 1954. Hệ thống các nước thuộc địa tan rã nhanh chóng ở các nước �ông Nam �, châu Phi và châu Mỹ Latinh. Hơn nữa, phong trào này còn nhận được sự hỗ trợ v� mặt tư tưởng và cả nhân sự của �ệ tam Quốc tế Cộng sản, đứng đầu là Liên Xô. �ại hội đồng Liên Hiệp Quốc cũng là một nhân tố tích cực của phong trào đòi các quy�n tự do cơ bản của con ngư�i qua việc thông qua Bản Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quy�n ngày 10/12/1948 ở Paris, Pháp.

Từ cuối thế kỷ XX đến thế kỷ XXI, đa số các nước trên thế giới đã giành được độc lập. Tuy nhiên, tình trạng lệ thuộc của các nước nghèo vào các nước giàu cũng như các nước giàu tiếp tục can thiệp vào chính trị của nước nghèo vẫn còn phổ biến. Thế giới trước đây bị phân cực từ hai phe Tư bản và Cộng sản, cổ vũ cho hai loại tự do cá nhân và tập thể, thì hiện nay phân thành đa cực, xoay quanh các nước mạnh trên thế giới theo n�n kinh tế thị trư�ng như Hoa Kỳ, châu Âu, Nga, Trung Quốc. Sự trỗi dậy của Trung Quốc và chủ nghĩa thực dân mới của các cư�ng quốc áp đặt lên các nước châu Phi và một số nước châu � đang diễn ra mạnh mẽ, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế. Vì thế, HTXHCG muốn trình bày v� ý nghĩa tự do trong lĩnh vực kinh tế và sự tự do của các dân tộc[2], thị trư�ng và tự do (số 350-352), tự do cá nhân và hành động của chính quy�n (số 354), toàn cầu hoá và tự do thương mại (số 366).

1.3. Con ngư�i tự do muốn cởi trói chính mình

Khi con ngư�i càng khám phá thấy mình có nhi�u tài năng tinh thần như ý chí, lý trí, tình cảm thì càng muốn được tự do để thoả mãn m�i nhu cầu của con ngư�i. Trong hàng chục thế kỷ, con ngư�i b� mặc chính mình, quy hướng m�i sự v� thần linh, v� Thiên Chúa vì nghĩ rằng chỉ có thần linh mới tồn tại mãi mãi và có giá trị. Nhưng rồi con ngư�i khám phá ra rằng đó là những suy tư triết h�c bị ảnh hưởng các tôn giáo làm cho sai lầm, quá trừu tượng, tách biệt với những trải nghiệm cụ thể thư�ng ngày của con ngư�i. Con ngư�i muốn được tự do, thoát kh�i m�i ràng buộc của tôn giáo nhi�u khi làm tha hoá con ngư�i. Con ngư�i không còn chỉ là một chủ thể biết suy tư với đủ loại tiêu chuẩn theo hướng duy lý, duy tâm, mà là một con ngư�i cụ thể, một cá nhân với các đặc điểm riêng tư, muốn hành động, cảm nghiệm và sống như một ngư�i tự do, không bị hạn chế vô lý trong bất cứ ch�n lựa nào của mình.

�ây là hướng đi chung của một nhóm triết gia xuất hiện vào cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, g�i là Chủ nghĩa Hiện sinh. Những khuôn mặt tiêu biểu là Soren Kierkegaard, Jean Paul Sartre, Fyodor Dostoevsky, Friedrick Nietzche, Gabriel Marcel. Các nhà tư tưởng này nhìn nhận giá trị hàng đầu của con ngư�i là “tự do� và tiêu chuẩn đạo đức hàng đầu là “sự chân thực�. J.P. Sartre đã minh chứng cho hành động tự do ch�n lựa và lòng chân thực khi từ chối giải thưởng Nobel Văn chương năm 1964 do Viện Hàn Lâm Thuỵ �iển trao cho[3].

Trong góc nhìn của các nhà hiện sinh, tình trạng mất định hướng, bối rối, kinh sợ khi đối mặt với một thế giới có vẻ như vô nghĩa, phi lý là tình trạng của rất nhi�u ngư�i trẻ cũng như già trong một thế giới nặng v� hưởng thụ vật chất và hỗn độn với đủ loại thông tin như hiện nay. Chủ nghĩa hiện sinh trở nên phổ biến vào những năm sau thế chiến II, vì con ngư�i thật sự khủng hoảng khi thấy bao nhiêu triệu nhà cửa, ruộng vư�n, cơ nghiệp xây dựng cả đ�i ngư�i bị bom đạn tàn phá trong chớp mắt, hàng chục triệu ngư�i chết vì những viên đạn vô tình sau cả một đ�i cố gắng h�c hành, làm việc. Tất cả những cố gắng của con ngư�i và loài ngư�i như thế đ�u phi lý. Vậy thì hãy hưởng thụ hạnh phúc, hãy sống tr�n vẹn lúc này (hiện sinh) bằng một sự ch�n lựa không bị ràng buộc bởi bất cứ một luật lệ nào.

J. P. Sartre đã diễn tả cái phi lý của cuộc sống qua tác phẩm tiêu biểu La nausée (Nausea) (Buồn nôn) xuất bản năm 1938[4]. Trong đó, qua nhân vật chính của cuốn tiểu thuyết là Roquentin, ông nhìn sự hiện hữu mang tính lầm lì, ngẫu nhiên, xám xịt, không thể hiểu được. Nó khiến cho ngư�i ta buồn nôn giống như những chiếc rễ cây trồi lên mặt đất trong công viên, làm cho ngư�i ta liên tưởng đến các bãi phân chó khô. Chủ nghĩa này càng phổ biến hơn khi gợi ý cho các nhà văn, nghệ thuật, kịch nghệ, tâm lý h�c, phân tâm h�c và cả những thần h�c có những sáng tác nói lên thực trạng bi quan của đ�i sống con ngư�i.

Những khám phá mới v� tâm lý h�c, phân tâm h�c gần đây lại càng thúc đẩy con ngư�i đưa tự do của mình đến mức độ hầu như tuyệt đối “xem tự do như là quy�n làm bất cứ đi�u gì mình thích, kể cả đi�u xấu�[5], thoả mãn m�i bản năng dục v�ng đã bị tội lỗi làm tổn thương, thậm chí làm chủ cả sự sống và cái chết của mình, như là một hành động hiện sinh cuối cùng trong sự phi lý của cuộc đ�i.

Vì chỉ thấy sự phi lý nên m�i mối tương quan của con ngư�i không còn tốt đẹp và cởi mở trong đ�i sống xã hội. Con ngư�i sử dụng vạn vật hoàn toàn theo quyết định tự do của mình một cách vô độ và nguy hiểm cho sự sống, dẫn đến những thói nghiện ngập. Con ngư�i chối b� mối tương quan với Thiên Chúa vì cho rằng Thiên Chúa ngăn cản tự do của con ngư�i, khiến cho con ngư�i không thoải mái để làm theo ý mình.

Riêng ở Việt Nam, rất nhi�u ngư�i vẫn nhớ thuộc lòng câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do�[6]. Câu này khi nằm trong bối cảnh của phong trào đấu tranh đòi tự do cho dân tộc thì đúng, nhưng khi áp dụng trong đ�i sống thư�ng ngày của từng cá nhân để đòi h�i quy�n tự do muốn làm tất cả theo ý mình thì nhi�u khi lại không đúng. Hơn nữa, còn những giá trị khác quý hơn độc lập, tự do như: sự sống, tình yêu, hạnh phúc, sự thật…

Chính vì những quan niệm khác nhau v� tự do đối với cá nhân và tập thể mà H�c thuyết Xã hội Công giáo m�i g�i ngư�i tín hữu tìm hiểu tự do thật sự của con cái Thiên Chúa là gì và bao gồm những nội dung nào.

2. Tự do thật sự của con cái Thiên Chúa

Công đồng Vaticanô II đã nhìn nhận rằng: “Tự do là đi�u con ngư�i đương th�i đánh giá cao và hăm hở theo đuổi, và h� có lý khi làm như thế. Tuy nhiên, lắm lúc h� cổ vũ cho tự do một cách lệch lạc, xem tự do như là quy�n làm bất cứ đi�u gì mình thích, kể cả đi�u xấu. Nhưng tự do đích thực là dấu chỉ cao cả nhất của hình ảnh Thiên Chúa trong con ngư�i. Thật vậy, Thiên Chúa đã muốn để cho con ngư�i tự định liệu (x. Hc 15,14), tự quyết định đi tìm �ấng Tạo Hoá và nh� kết hợp với Ngài cách tự do, con ngư�i tiến tới sự hoàn thiện tr�n vẹn và hạnh phúc� (x. GS, số 17).

2.1. Tự do thật sự

Ngay trong l�i mở đầu của cuốn Tóm lược HTXHCG, Giáo hội Công giáo xác định: “Vào lúc khai nguyên Thiên niên kỷ III, Giáo Hội không mệt m�i để công bố Tin Mừng mang ơn cứu độ và sự tự do đích thực đến cho các thực tại trần thế� (HTXHCG, số 2).

Trước hết, vì con ngư�i được Thiên Chúa dựng nên theo hình ảnh của Ngài, nên con ngư�i có tự do. “Giống với Thiên Chúa�, có nghĩa là bản chất và hiện hữu của con ngư�i có liên quan đến Thiên Chúa một cách hết sức sâu xa[7]. Tự do con ngư�i là thứ tự do được ban tặng[8], chứ không phải là thứ tự do tuyệt đối của Thiên Chúa. Không có sự xung đột nào giữa Thiên Chúa và con ngư�i, trái lại, càng gắn kết với Thiên Chúa, tự do con ngư�i càng phát triển, muôn vật xuất phát từ Thiên Chúa và tiến v� Thiên Chúa (HTXHCG, số 46).

Con ngư�i hiện diện với tất cả các thụ tạo khác, được hưởng dùng chúng, nhưng việc chế ngự thế giới vật chất đòi h�i h� phải thi hành trách nhiệm, chứ không được tự do khai thác cách tuỳ tiện và ích kỷ theo lòng tham của mình[9].

Con ngư�i cũng quan hệ với chính mình và có khả năng suy tư v� chính mình nh� “tâm hồn�. Tâm hồn biểu lộ những khả năng riêng của con ngư�i, đó là những đặc ân con ngư�i nhận được khi được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa: lý trí, sự phân biệt tốt xấu và ý muốn tự do[10].

Con ngư�i có tương quan liên vị với m�i ngư�i khác vì h� cũng là hình ảnh Thiên Chúa giống như mình[11].

“Tự do của con ngư�i đã bị tội lỗi làm tổn thương�[12]. Tội chính là việc con ngư�i lạm dụng tự do của mình (HTXHCG, số 116). Tội là hành vi tự do của một cá nhân chứ không phải là của tập thể hay cộng đồng đúng nghĩa, nhưng có những hậu quả trên xã hội (HTXHCG, số 117).

Tóm lại, ta có thể định nghĩa: Tự do là khả năng bắt nguồn từ lý trí và ý chí để hành động hay không hành động, làm việc này hoặc việc n�, nh� đó, con ngư�i có thể thực hiện những hành vi có ý thức và trách nhiệm�[13].

2.2. “Tự do, vinh quang của con cái Thiên Chúa� (Rm 8,21)

Cuốn Tóm lược HTXHCG trình bày tự do như giá trị căn bản và là một trong những dấu hiệu cao quý nhất cho biết con ngư�i giống Thiên Chúa: “Thế nên, chính phẩm giá con ngư�i buộc con ngư�i phải hành động phù hợp với sự lựa ch�n có hiểu biết và tự do, nghĩa là được thúc đẩy và hướng dẫn một cách rất riêng tư từ bên trong, chứ không do sự thôi thúc của bản năng mù quáng hay bởi áp lực hoàn toàn bên ngoài. Nh� được tự do thật sự, con ngư�i mới tổ chức và hướng dẫn đ�i sống cá nhân và xã hội của mình theo sáng kiến riêng, đồng th�i dám chịu trách nhiệm v� việc đó. Có như thế xã hội con ngư�i mới thật sự phát triển theo đư�ng hướng tốt đẹp�[14].

Tự do con ngư�i không phải là vô hạn. Tự do này, dù rằng rất lớn, “vì con ngư�i được phép ăn bất cứ cây nào trong vư�n Eden, nhưng vẫn phải dừng lại trước cây biết lành biết dữ (x. St 2,16-17) vì con ngư�i được kêu g�i để biết chấp nhận luật luân lý do Thiên Chúa ban ra[15].

“Muốn thực hành đúng đắn sự tự do cá nhân, con ngư�i cần có những đi�u kiện đặc biệt liên quan đến trật tự kinh tế, xã hội, pháp lý, chính trị và văn hoá là những đi�u kiện rất hay bị coi thư�ng hoặc vi phạm�. Cha ông ta vẫn thư�ng nói: “�ói ăn vụng, túng làm càn!�. Nhi�u ngư�i do hoàn cảnh kinh tế quá khó khăn, mức độ hiểu biết chỉ bằng trẻ h�c các lớp tiểu h�c, nên không có tự do khi hành động và chịu trách nhiệm v� hành động của h� (HTXHCG, số 137).

Tự do phải liên kết với sự thật và luật tự nhiên[16]. “Sự thật liên quan đến đi�u tốt và đi�u xấu được nhìn nhận một cách thực tiễn và cụ thể, dựa vào phán đoán của lương tâm. Sự thật này đưa con ngư�i tới chỗ sẵn sàng chịu trách nhiệm v� đi�u tốt đã làm và đi�u xấu đã phạm�. “Khi hành xử tự do là chúng ta gián tiếp liên hệ đến một luật luân lý tự nhiên, có tính phổ quát, đi trước và liên kết hết m�i quy�n lợi và nghĩa vụ của con ngư�i�. Trong tình trạng có nhi�u n�n văn hoá khác nhau như hiện nay, luật tự nhiên chính là điểm liên kết m�i dân tộc, thống nhất các nguyên tắc chung. Dù khi áp dụng các luật ấy, chúng ta cần phải thích nghi cho phù hợp với các đi�u kiện sống khác nhau theo nơi chốn, th�i gian và hoàn cảnh�[17].

3. Mở ra với siêu việt và hướng tới vô biên

3.1. Tự do tôn giáo như một đi�u kiện để giải phóng con ngư�i

H�c thuyết Xã hội Công giáo đòi quy�n tự do tôn giáo cho con ngư�i không phải vì những thiệt thòi, bách hại mà tín hữu Kitô đang phải chịu ở nhi�u nơi trên thế giới, nhưng vì tự do của con ngư�i chỉ thật sự và tr�n vẹn khi con ngư�i được tự do mở ra với �ấng Siêu Việt và hướng tới vô biên[18]. Trong nhi�u nước theo hệ tư tưởng duy vật biện chứng, ngư�i ta đánh giá rất thấp tôn giáo. Còn trong hầu hết các nước theo Hồi giáo, ngư�i ta có ác cảm, thậm chí thù hận với Kitô giáo. Kinh nghiệm của nhi�u nước xã hội chủ nghĩa ở �ông Âu và của chính nước Nga, sau khi khối Liên Xô tan rã, đã m�i g�i con ngư�i nhận ra tôn giáo như một hình thức tối thượng của văn hoá, thúc đẩy và giáo dục con ngư�i đi tìm chân thiện mỹ và giữ cho n�n đạo đức xã hội được ổn định và phát triển[19].

3.2. Các cuộc giải phóng của Thiên Chúa trong lịch sử

M�i g�i con ngư�i gắn bó với Thiên Chúa qua tôn giáo, nhất là Kitô giáo mà Giáo hội Công giáo đang loan báo, không phải là muốn con ngư�i làm nô lệ cho thần linh, nhưng là dẫn con ngư�i đến một cuộc giải phóng tr�n vẹn để con ngư�i được tự do hoàn toàn giống như Thiên Chúa.

Trong dòng lịch sử nhân loại, Thiên Chúa đã cứu dân Do Thái thoát kh�i ách nô lệ ngư�i Ai Cập và dẫn h� vào �ất Hứa[20], ký kết với h� một giao ước là tuân giữ Mư�i �i�u Răn (số 22). �ây không phải là một hình thức nô lệ mới, nhưng Mư�i �i�u Răn là luật luân lý tự nhiên để ngư�i Do Thái không bị nô lệ bởi tội lỗi, trung thành với một Thiên Chúa chân thật duy nhất và có những mối quan hệ tốt đẹp với nhau (số 23). Lịch sử dân tộc Do Thái loan báo một �ấng Thiên Sai mới sẽ đưa dân tộc và toàn thể nhân loại vào mi�n đất mới với giao ước mới mang tính quyết định.

�ó là �ức Giêsu Kitô, ngư�i Nazareth, �ấng hoàn thành kế hoạch giải phóng tr�n vẹn con ngư�i và vũ trụ mà Thiên Chúa đã lập vì tình yêu vô biên và đầy trách nhiệm của Ngài. �ức Giêsu chính là Ngôi L�i Thiên Chúa làm ngư�i. Ngư�i công bố kế hoạch giải phóng đó như sau:

“Thánh Thần Chúa ngự trên tôi, vì Ngài đã xức dầu tấn phong tôi, sai tôi đi loan báo Tin Mừng cho ngư�i nghèo khó, công bố ơn giải thoát cho kẻ bị giam cầm, cho ngư�i mù sáng mắt, giải phóng những ai bị áp bức, công bố năm hồng ân của Chúa� (Lc 4,18-19; x. Is 61,1-2; HTXHCG, số 28).

 �ức Giêsu đã giải phóng con ngư�i kh�i m�i sự lệ thuộc bằng các hành động cụ thể nh� kết hợp với Chúa Cha[21].

– Giải thoát khá»�i sức mạnh của tá»± nhiên và vật chất: Ä‘i trên mặt biển, hoá bánh, rượu, cá ra nhiá»�u…

– Giải thoát khá»�i má»�i áp chế của con ngÆ°á»�i: vạch trần những âm mÆ°u con ngÆ°á»�i, vượt qua các luật lệ lá»—i thá»�i của tôn giáo.

– Giải thoát khá»�i sức mạnh của chính mình: vượt qua các cÆ¡n cám dá»—, ná»—i sợ cái chết, sống lại.

Như thế, sự cứu độ của Kitô giáo là một sự giải phóng dành cho hết m�i ngư�i và cho con ngư�i toàn diện[22].

3.3. Tự do mở ra với siêu việt và hướng tới vô biên

HTXHCG giới thiệu “�ức Maria là hình ảnh tr�n vẹn nhất của một nhân loại và vũ trụ được tự do và được giải thoát�[23], vì Mẹ Maria đã mở lòng cho Chúa Thánh Thần, �ấng như “ng�n gió muốn thổi đâu thì thổi, ngư�i ta nghe tiếng gió nhưng không biết gió từ đâu đến và thổi đi đâu. Ai bởi Thần Khí mà sinh ra thì cũng như vậy� (Ga 3,8). Tự do vừa là một ân huệ của Chúa Thánh Thần và phải được thực hiện theo sự hướng dẫn của lương tâm, tình yêu và của Chúa Thánh Thần “bởi vì Thần Khí của Chúa ở đâu, thì ở đấy có tự do� (2Cr 3,17).

Nh� tác động của Thần Khí Thiên Chúa, “con ngư�i mở ra với �ấng Vô Biên cũng như với m�i loài thụ tạo, mở ra với sự hiện hữu sung mãn, với chân tr�i vô biên của hiện hữu�[24]. �ây là điểm mới mẻ và đặc biệt của HTXHCG mà trước đây ít văn kiện nào của Giáo Hội nói đến. “Nh� trí khôn và ý chí, con ngư�i có thể nâng mình lên trên m�i thụ tạo và cả chính mình, độc lập với thụ tạo, tự do trong quan hệ với thụ tạo, vươn tới sự thật toàn diện và sự thiện tuyệt đối.

Nh� sự soi sáng của Chúa Thánh Thần, con ngư�i vượt qua sự phi lý của thuyết hiện sinh để nhận ra sự thật giải phóng con ngư�i, đưa con ngư�i vào trong không gian mầu nhiệm của tình yêu. Con ngư�i sẽ khám phá ra cái rễ cây đen đủi làm cho ngư�i ta ghê tởm kia là một thực tại chứ không phải là bãi phân chó tưởng tượng. Chúng đang cắm sâu vào lòng đất hút chất bổ để thành dòng nhựa cho lá tạo khí cho con ngư�i, cho hoa toả hương thơm, cho cây kết trái. Con ngư�i tự do không phải là bị kết án mà là được ban tặng để sống trong kế hoạch nhiệm mầu của tình yêu Thiên Chúa.

Con ngư�i bước ra kh�i chính mình để bước vào một quan hệ đối thoại và hoà nhập với Thiên Chúa, �ấng Siêu Việt, với các thiên thần, với các ngư�i đã khuất gồm các thần thánh và cả những ngư�i trong tình trạng luyện ngục trong khi vẫn cẩn thận đ� phòng những cám dỗ của quỷ dữ và các tà ma nguy hiểm[25].

�ây sẽ là l�i giải thích cho một số thắc mắc của con ngư�i v� tình trạng sống của con ngư�i sau khi chết, đồng th�i cho ta hiểu tự do của con cái Thiên Chúa có thể vươn cao và vươn xa tới đâu. �ây không phải là những đi�u mê tín, dị đoan nhưng chỉ diễn tả sự giải phóng toàn diện của �ấng Phục Sinh là �ức Giêsu đã đem lại những gì cho tự do của con ngư�i.

L�i kết

Trong suốt dòng lịch sử nhân loại, con ngư�i đã, đang và sẽ còn mong ước tự do thật sự, tự do mở ra cho những gì cao cả và đạt được chúng. �ức Giêsu đã thực hiện đi�u này cho mình và cho tất cả những ai tin vào Ngư�i. Ngư�i nói: “Nếu Ngư�i Con có giải phóng anh em thì anh em mới thật sự là những ngư�i tự do� (Ga 8,36). Bạn đã cảm nhận được tự do thật sự của Ngư�i chưa?

Câu h�i

1. Bạn quan niệm tự do là gì? (tự do cho cá nhân và cho dân tộc).

2. Bạn có thấy đi�u gì phi lý không? Bạn có tìm cách giải trừ đi�u phi lý nào trong đ�i sống của mình?

3. Tự do thật sự là thứ tự do nào?

4. Tự do thật sự có những hạn chế nào?

5. �ức Giêsu đã mang lại cho bạn thứ tự do nào? Bạn đã cảm nhận được nó chưa?

6. Bạn có thể làm gì để có thể chia sẻ tự do thật sự của Chúa Giêsu cho ngư�i khác?

7. Bạn đã có kinh nghiệm nào v� việc tiếp xúc với những ngư�i đã khuất?