Phản xạ tốt để hòa giải anh chị em sau một cuộc cãi vã

Cha mẹ để mặc kệ hay can thiệp ngay tức khắc? Giải pháp sẽ trung dung; cha mẹ can thiệp để giúp các con tìm ra giải pháp. Dưới đây là một số phản xạ nên có để có được hòa bình sau khi cãi nhau: lắng nghe, phạt nếu cần thiết và giúp trẻ con tự tìm một th�a hiệp chính đáng.

Lên gi�ng nặng n�, l�i qua tiếng lại như mưa, những cú giáng như đe d�a muốn đánh… Và rồi chúng lại gây nữa! Một cách máy móc, cha mẹ nào cũng kêu lên: “Ngừng, đừng cãi nhau nữa!�, và vì câu này chẳng có hiệu quả gì trên mối bất hòa anhh em, để can thiệp, chúng ta cố gắng làm quan tòa: “�ứa nào bắt đầu trước?�, nhưng khi m�i đứa đ�u cho mình là con cừu ngây thơ nhất, vô tội nhất thì chúng ta lại không thèm nghe chúng: “Ai v� phòng nấy!� Hai ngư�i hiếu chiến b� đi, bị hụt hẫng vì không được hiểu và lòng thì còn đầy bực tức với ngư�i kia. Trái tim nặng trĩu và bầu khí nặng n�. Vậy có một cách nào đó để khôi phục mối quan hệ anh chị em này không? Bà Florence Prémont, cố vấn hôn nhân và gia đình ở Văn phòng Ephata đưa ra các yếu tố để trả l�i. 

Các cuộc cãi nhau xác nhận có sự tồn tại của một mối quan hệ

Tranh chấp giữa anh chị em là chuyện bình thư�ng, thậm chí còn là lành mạnh. Nó chứng t� có một ràng buộc, một gắn bó, có một mối quan hệ giữa anh chị em. Như trong trư�ng hợp của các cặp vợ chồng, hoàn toàn dửng dưng th� ơ còn đáng lo ngại hơn. Theo bà Florence Prémont, “muốn áp đặt lên ngư�i khác, muốn bày t� mong ước, muốn hơn thua hay cảm thấy ghen tị, tất cả đ�u thuộc v� bản chất con ngư�i�. Nhưng phải làm gì khi căng thẳng bùng ra?

Lắng nghe

Theo bà Florence Prémont, đi�u quan tr�ng là cha mẹ “dành thì gi� để nghe chuyện gì đã xảy ra giữa các con�. Cha mẹ tách riêng từng đứa ra để nghe, sau đó nói với đứa này trước sự hiện diện của đứa kia. �ể giúp chúng diễn tả nhưng cũng để giúp chúng nhận thức được cảm xúc của ngư�i kia. Bằng cách lắng nghe nhau, chúng sẽ tìm ra giải pháp. 

Nên phạt chứ không nên trừng phạt

Sau khi nghe riêng và nghe chung, đi�u cần thiết là tìm từ ngữ hoặc cử chỉ để hòa giải, để mỗi bên khi ra v� lòng nhẹ nhõm và bình an. Vì cãi vã là bắt đầu mối quan hệ. Chúng ta phải tìm một mẹo để mối dây liên kết này được khôi phục. Trong chi�u hướng này, bà Prémont phân biệt phạt và trừng phạt. Trừng phạt sẽ gạt ngư�i phạm tội qua một bên, phạt là giúp ngư�i phạm lỗi hàn gắn lại những gì mình đã “phá vỡ�. Phạt, là giúp hai bên khôi phục lại mối quan hệ, bằng cử chỉ hoặc bằng l�i nói. Trong trư�ng hợp này, thay vì bị loại, ngư�i phạm tội được khôi phục lại những gì mình có thể. Nó không bị khép kín vào tình huống thất bại, nhưng có thể mở ra một nhận thức tích cực.

Bà Florence Prémont đưa ra một số l�i khuyên để làm thuận lợi cho việc hòa giải này: tạo một nơi như một ốc đảo bình an để đứa trẻ biết ở đây sự hòa hợp có thể bắt đầu trong tin tưởng hoàn toàn và tuyệt đối yên tâm. �ây có thể là chiếc ghế sofa, một căn phòng nào đó trong nhà, ngồi ở cầu thang… Và để đánh dấu giây phút hòa giải này, chúng ta có thể làm trước khi đ�c kinh tối, trước khi đi ngủ hoặc trước bữa ăn. Mỗi ngư�i đặt quy tắc riêng của mình vào đúng chỗ.

Khuyến khích trẻ tự tìm giải pháp

Cha mẹ không nhất thiết phải là quan tòa. Một mặt, không phải lúc nào cha mẹ cũng có mặt khi cuộc cãi vã giữa các con bắt đầu, cha mẹ cũng không biết đầu đuôi, mặt khác, có thể làm nảy sinh cảm giác ghen tị hoặc bất công nơi trẻ con nếu cha mẹ xử không đúng. Trẻ con hoàn toàn có khả năng, nếu cha mẹ khuyên chúng nên biết lắng nghe, nên tìm một th�a hiệp. Bà Florence Prémont khuyên nên thẳng thắn: “Cha mẹ đã không ở đó khi các con bắt đầu cãi nhau, nhưng các con biết chuyện gì đã xảy ra và cha mẹ chắc chắn các con sẽ tìm được cách để hòa giải.�

Câu trả l�i thư�ng rõ ràng cho ngư�i lớn! Và với trẻ con cũng vậy nếu chúng ta giúp chúng góp ý với nhau. Adele Faber và Elaine Mazlish, các tác giả ngư�i Mỹ của quyển sách Ghen tương và kình nhau giữa anh chị em – Làm thế nào để khắc phục mâu thuẫn giữa con cái bạn (Jalousies et rivalités entre frères et soeurs, nxb. Stock), đưa ra ví dụ sau: hai đứa bé muốn chơi chung nhưng không cùng chơi một chuyện. Chúng ta có thể nói: “Cha mẹ tin tưởng ở các con, cha mẹ nghĩ các con tìm được giải pháp thích hợp nhất cho cả hai.� Tác giả xin sau đó cha mẹ r�i phòng. Thư�ng thư�ng chỉ trong vòng một phút, chúng tìm ra được giải pháp: trước hết mình chơi một trò chơi, sau đó mình trao đổi với nhau.

Marta An Nguyễn dịch

Phanxicovn