“Mùa chay ăn rau�: Chúng ta hãy để các ý thức hệ ra ngoài đức tin

Một tổ chức Phi Chính Phủ Mỹ đ� nghị tặng �ức Phanxicô một triệu đôla nếu ngài ăn rau trái (Vegan) trong vòng 40 ngày khi Mùa Chay bắt đầu vào ngày 6 tháng 3 sắp tới. Các nhân vật nổi tiếng như các ông Joaquin Phoenix và Yann Arthus-Bertrand ủng hộ sáng kiến này.

Trong một bản tin, tổ chức Million Dollar Vegan (Triệu �ôla Vegan) tuyên bố: “Mỗi ngư�i ăn chay Vegan trong Mùa Chay sẽ tiết kiệm các-bon tương đương một chuyến bay từ Luân �ôn đến Bá Linh. Nếu tất cả ngư�i công giáo trên hành tinh này đ�u làm như vậy thì sẽ tiết kiệm số năng lượng tương đương hàng năm của một nước như Phi Luật Tân.� Không tránh được. Mục đích hoàn toàn đáng ca ngợi, thậm chí có thể biện minh được vì �ức Phanxicô đã ch�n tri�u giáo hoàng của mình đi theo bước chân của Thánh Phanxicô Axixi.

Môi sinh toàn diện theo Thông điệp Chúc tụng Chúa Laudato si’

Trong Thông điệp Chúc tụng Chúa, �ức Phanxicô đã viết v� Thánh Phanxicô Axixi: “Chứng từ của ngài cho chúng ta thấy một môi sinh toàn diện đòi h�i phải mở ra các phạm trù vượt quá ngôn ngữ toán h�c hay sinh h�c và hướng chúng ta đến bản chất cốt lõi của con ngư�i. Giống như khi chúng ta yêu ai, mỗi khi chúng ta nhìn mặt tr�i, mặt trăng hay súc vật dù là những súc vật bé nh� nhất, phản ứng chúng ta là ca hát, kết hợp với các sinh vật khác để cùng ca ngợi.� �ức Phanxicô còn nhấn mạnh thêm (35) : “�ư�ng xá, các trồng tr�t mới, các hàng rào, các đê đập và các xây dựng khác dần dần chiếm hữu môi trư�ng sống, và đôi khi phân chia chúng đến mức mà quần thể động vật không còn di cư hay tự do di chuyển, một số loài còn bị đe d�a tuyệt chủng.� Môi sinh toàn diện đ� nghị một sự bảo vệ toàn cầu cho con ngư�i, cho thiên nhiên, cho hệ sinh thái đứng trước loại văn hóa sa thải đầu độc thế giới hiện đại.

Chủ trương ăn thức ăn thực vật: lệch lạc ý thức hệ

Chủ trương ăn thức ăn thực vật đ� nghị một lối sống không tiêu thụ các sản phẩm từ động vật là chuyện có thể hiểu được. Việc khai thác động vật, đi�u kiện sống của chúng, đau khổ của chúng, tóm tắt hoàn cảnh sống như địa ngục của súc vật phải làm chúng ta thư�ng xuyên chất vấn đến vấn đ� này. Nuôi súc vật trong th�i gian ngắn nhất là thảm kịch cho môi trư�ng, súc vật bị làm cho đau đớn và bị hạ thịt một cách kinh khủng. Cũng như m�i ý thức hệ khác – hoặc đạo đức cá nhân tìm cách thu hút ngày càng nhi�u đồ đệ bằng cách định hình lại cách sống của h� – thì chủ trương ăn tuy�n thực vật đụng đến sự riêng tư, cụ thể là đụng đến thức ăn của chúng ta. Sự xâm nhập vào thói quen bình thư�ng nhất này có một cái gì gây khó chịu và ấu trĩ, lại được phóng đại bởi các chiến dịch quảng cáo và truy�n thông cổ động, bằng chứng qua sự cư�ng điệu mới nhân Mùa Chay sắp đến. Với Thông điệp Chúc tụng Chúa, �ức Phanxicô đã tạo tiếng vang trong dư luận thế giới để bảo vệ môi trư�ng, hơn bất cứ tiếng vang nào của loa phóng thanh các show thương mại. Ngư�i công giáo không cần một cơ quan Phi Chính Phủ hứa hẹn cho ti�n để làm cho dân chúng nhận thức vấn đ� này.

Một cách tượng trưng, thực phẩm là Chúa cho con ngư�i hàng ngày: là một ơn và con ngư�i – là ngư�i tin hay không tin – đ�u được nuôi dưỡng với những gì h� muốn và nhất là với những gì h� có thể có. Cấm một thức ăn, là giả dụ rằng m�i ngư�i đ�u có ch�n lựa ăn cái gì mình thích, nhưng hàng ngày chúng ta đ�u thấy cảnh ngư�i không có ăn ngoài đư�ng, hay qua thực tế đau lòng: có thức ăn là cả một thách thức. Dùng hình ảnh �ức Giáo hoàng để áp đặt “chế độ ăn uống thuần chay� là một loại khinh miệt giai cấp và hoàn toàn vô ý thức v� tình trạng nghèo khổ.

Mùa Chay còn đi xa hơn là ăn kiêng

Cuối cùng hạ Mùa Chay xuống, xem đây như th�i gian ăn kiêng là giảm ý nghĩa của Mùa Chay rất nhi�u. L�i của Chúa Giêsu trong chương 5 Tin Mừng Thánh Mát-thêu: “Không phải cái vào miệng làm cho con ngư�i ra ô uế, nhưng cái từ miệng xuất ra, cái đó mới làm cho con ngư�i ra ô uế.� Cả một khác biệt căn bản giữa sứ điệp của Tin Mừng và nội dung của một quảng cáo! Nếu Mùa Chay đi trước lễ Phục Sinh là để m�i g�i ngư�i công giáo hãm mình và tiết độ, chứ không phải chỉ giới hạn vào việc ăn rau ăn đậu. Mùa Chay còn hơn thế! Sức mạnh thiêng liêng của Mùa Chay là ở việc hướng nội, m�i g�i mỗi ngư�i xét mình, xem lại lỗi lầm, tội lỗi của mình để được tái sinh trong đêm Phục Sinh. Dĩ nhiên dịp này cũng là dịp chúng ta chú ý đến những gì trong chén cơm của mình, nhưng cũng là chú ý đến những gì trong tâm hồn, trong tư tưởng đen tối nhất của chúng ta. Trên quan điểm này, tổ chức Triệu �ôla Vegan đã phạm hai lỗi lầm, đã dùng sức mạnh truy�n thông của �ức Giáo hoàng, đã không hiểu v� việc tu đức vừa tinh thần vừa thể xác trong Mùa Chay hàng năm, sự nghiệm nhặt cũng như việc đi tìm sự thanh khiết. Chúng ta hy v�ng tháng Mùa Chay này sẽ hữu ích và phong phú cho các chuyên gia chuyên đi tìm  quảng cáo trên truy�n thông sẽ hướng tới nhi�u hơn đến lòng khiêm như�ng và giá trị tinh thần.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn