Dụ ngôn chiếc ca-nô hay làm thế nào để duy trì tình yêu lứa đôi?

Có một công thức nào để duy trì tình yêu đôi lứa không? Dĩ nhiên trong tình yêu luôn có các câu chuyện của một tình yêu đích thực. Với các năm làm mục vụ, tôi dám kể cho quý vị nghe câu chuyện mà tôi dần dần khám phá trong các năm này.

Có ngư�i ngạc nhiên khi thấy các linh mục độc thân lại cho l�i khuyên v� đ�i sống lứa đôi. Nhưng mục vụ của chúng tôi là lắng nghe, chúng tôi b� ra hàng gi� để nghe các cặp đủ m�i lứa tuổi tâm sự, vậy chúng tôi có đủ khả năng! Những ngư�i tìm đến chúng tôi thư�ng xin chúng tôi giúp h� tìm Chúa trong những lúc h� gặp thử thách, chuyện này thì chúng tôi rành! Chúng tôi biết tùy theo trư�ng hợp chúng tôi gởi h� đi tâm lý gia, đi tham vấn nhưng chúng tôi cũng có thể giúp h� làm sáng t� vấn đ� bằng cầu nguyện, bằng tha thứ, bằng kiên nhẫn, bằng đối thoại dưới ánh sáng là l�i giảng dạy của Chúa Giêsu. Chuyện này giúp chuyện kia.

Kỷ niệm ngày cưới

Khi giảng trong các hôn lễ, tôi có thói quen m�i các cặp, nếu được, mỗi tháng một lần đi chơi tình tứ với nhau. Một ngày n�, vào cuối thánh lễ, có một ông ngoài sáu mươi đến gần tôi, ông tự hào nói:

– Thưa cha, xin cám ơn cha v� bài giảng hôm nay. Từ 40 năm nay, mỗi tháng đến ngày kỷ niệm đám cưới của chúng tôi, chúng tôi ra ngoài ăn tiệm với nhau!

Tôi thấy ý này thật hay. Chẳng hạn quý vị làm đám cưới ngày 19 tháng 5, mỗi tháng quý vị thu xếp đi chơi với nhau vào ngày 19 hay một ngày gần đó.

Không thanh toán nhau

Tôi kể cuộc gặp của một cặp vợ chồng bạn, ông chồng có vẻ không hăng hái cho mấy. Tôi cố gắng tìm hiểu, tôi biết ông ở trong Nhóm �ức Bà. Tôi biết phong trào này vì tôi có dịp tháp tùng một trong các nhóm này khi tôi còn là linh mục trẻ. Phong trào này gặt được nhi�u kết quả, mỗi tháng vài cặp gặp nhau chung quanh linh mục tuyên úy để làm việc v� một chủ đ� và nhìn lại các việc mà phong trào dấn thân. Một trong các công việc dấn thân này có tên là “bổn phận ngồi xuống�. Mỗi tháng các cặp phải b� ra một buổi tối với nhau để nhìn lại mình. Bạn tôi không mấy sốt sắng với sáng kiến hẹn nhau, nhìn lại xem chuyện gì chạy, chuyện gì không chạy giữa hai vợ chồng. Có bao gi� dễ chịu khi phải lên dây cót lại! Chuyện này cũng đúng cho đ�i sống ngh� nghiệp hay đ�i sống tu trì của chúng ta. Thỉnh thoảng việc lên dây cót này cũng cần thiết. Nhưng tôi cần trấn an anh bạn: những gì tôi đ� nghị thì hơi khác, không phải hẹn để “thanh toán nhau�, nhưng chỉ là buổi hẹn tình tứ. Trong buổi hẹn này không nói đến các vấn đ�, chỉ khơi lại ng�n lửa yêu thương. Tôi nghĩ phong trào Nhóm �ức Bà cũng thích ứng cho bạn tôi khi h� đ� nghị buổi “ni�m vui ngồi xuống�. Như thế buổi hẹn này phải ở ngoài nhà, không có con cái, bạn bè bên cạnh, chỉ có “chàng và nàng!�

Chứng t� tình yêu

V� điểm này, càng ngày tôi càng xác quyết, giáo dục tốt nhất cha mẹ mang lại cho con cái là cho chúng thấy h� yêu nhau và tiếp tục yêu nhau. Cho nhau tình dịu dàng, tay trong tay, có những buổi đi chơi riêng với nhau, chắc chắn đó là cái bệ vững chắc cho con cái, ngay cả khi con cái đã lớn. Các cha mẹ thư�ng lo cho tương lai và sự quân bình của con cái, nhưng đôi khi h� quên chuyện căn bản: chứng t� cho con cái thấy h� yêu nhau!

Cuộc hẹn làm bạn ngạc nhiên

Nhưng chúng ta hãy trở v� với anh bạn của tôi. Khi nói chuyện với anh, tôi nảy ra ý kiến mà tôi g�i đó là “công thức của tôi�. �ể cuộc hẹn này là cuộc hẹn tình tứ thì nó không ở trong bầu khí bình thư�ng hàng ngày. �ể tránh nhàm chán thì phải tạo ngạc nhiên và tôi đ� nghị h� mỗi tháng thay phiên nhau m�i. Tháng này chàng m�i nàng đi xem kịch, tháng sau nàng m�i chàng đi ăn tiệm đặc biệt. Dĩ nhiên mục đích là cốt giữ bí mật lâu nhất có thể dù đó là chuyện gì. Các bạn tôi thích thú với sáng kiến này và h� làm mỗi tháng. Các cặp bạn khác cũng áp dụng, thỉnh thoảng h� gởi cho tôi xem hình h� tình tứ bên nhau trong tiệm ăn.

Tôi hy v�ng các độc giả cũng sẽ thử công thức này. �ơn giản là ai cũng làm được và dĩ nhiên mang lại nhi�u hoa trái cho đ�i sống vợ chồng và cho cả gia đình.  Vì săn sóc gia đình trước hết là săn sóc đ�i sống vợ chồng.

Dụ ngôn chiếc ca-nô

Có rất nhi�u tác phẩm hay để giúp các cặp vợ chồng. Tôi xin khiêm tốn đ� nghị một vài điểm trong đ�i sống vợ chồng với dụ ngôn chiếc ca-nô.

Chúng tôi đang ở tuần lễ cuối tháng 6 ở vùng Tarn gần Montpellier. �ó là truy�n thống đi chơi ca-nô hàng năm của nhóm trẻ có ngh� nghiệp, có hơn mư�i lăm ngư�i trong nhóm, trong số này có bốn đến năm cặp. Dĩ nhiên hai ngư�i một chiếc ca-nô. Các vật dụng để ở bi-đông để không bị nước rò rỉ. Ngư�i cho thuê ca-nô dặn dò vài chỉ dẫn và chúng tôi ra tay chèo, chỉ đơn giản như thế.

Louis và Victoire rất kích thích, đây là lần đầu tiên h� đi ca-nô và h� đi trước không ch� ai. �ầu chuyến đi thì nước lặng. H� chèo chầm chậm và chiếc ca-nô đi zic-zac như ngư�i say rượu. Tôi thích thú nhìn h�. Tôi định g�i h� để chỉ cho h� cách chèo nhưng h� đã ra xa. Một cái gì cho tôi biết là chúng tôi sẽ đuổi kịp h�.

�úng vậy, một cây số xa hơn, chiếc ca-nô của chúng tôi chạy nhanh. Louis và Victoire vẫn chèo một cách mất trật tự. Khi thấy nước xoáy nhanh, h� sợ. H� chèo không đúng khớp. Bỗng chiếc ca-nô nghiêng hẳn v� phía trái. Theo bản năng, cả hai quay v� phía bên kia. Kết quả là chiếc ca-nô ngay lại. Với sức mạnh của dòng nước, chiếc ca-nô quay ngược lại và nghiêng hoàn toàn v� phía trái khi đến dòng nước nhanh. Hoảng loạn, Louis cố gắng kiểm soát, Victoire buông tay chèo và hét lên bám vào thuy�n. Thuy�n đâm vào tảng đá và quay lại. Louis và Victoire rơi xuống nước, bị dòng nước cuốn, h� bơi giữa các bi-đông.

Sau khi uống vài ngụm nước, Louis và Victoire leo lên thuy�n và tiếp tục chèo. Nhưng lần này thì h� h�i tôi cách chèo. Tôi giải thích:

“Nguyên tắc thì rất dễ: ai chèo đàng trước là động cơ, ai chèo đàng sau là tay lái. Nếu Victoire ngồi đàng trước thì phải chèo đ�u, một mái chèo bên mặt, một mái chèo bên trái. Còn Louis đàng sau thì phải nhịp nhàng theo, cùng lúc và cùng phía như Victoire. Nhưng thỉnh thoảng bạn phải ngừng chèo để đi�u khiển chiếc ca-nô bằng cách gác mái chèo bên mặt hay bên trái. Ai ngồi đàng trước là ngư�i canh chừng, báo cho ngư�i ngồi sau biết có trở ngại sắp tới. Ngư�i ngồi sau phải tin vào ngư�i đi�u khiển. Nếu vì sợ mà làm động tác này, động tác kia thì sẽ không lái được.�

Louis và Victoire đồng ý. H� hiểu kỹ thuật và chèo thoải mái khi gặp dòng nước chảy nhanh. Victoire tiếp tục chèo nhịp nhàng. Giữa hai dòng nước nhanh, khi nước yên tôi thấy Louis gác chèo trên đùi mình. Anh nhắm mắt thưởng thức giây phút này. Victoire chẳng nghi ng� gì, cứ tiếp tục chèo. Louis thoải mái thư giãn.

Kinh nghiệm của những ngư�i lớn tuổi

Rất nhi�u cặp cúi đầu đi mà không thu thập kinh nghiệm của những ngư�i lớn tuổi. Tôi thấy được đi�u này trong các khóa chuẩn bị hôn nhân. Bây gi� đa số các cặp xin đám cưới ở nhà th� đã sống chung với nhau nhi�u năm. Các khóa này thư�ng do vợ chồng giáo dân trong giáo xứ đảm trách, các cặp tham dự cho tôi biết h� ngạc nhiên trước những chuyện h� h�c và khám phá. �a số h� xây dựng đ�i sống vợ chồng và trao đổi kinh nghiệm với những ngư�i trẻ cùng thế hệ. �ôi khi h� bất đồng với khuôn mẫu của cha mẹ mình. Rất hiếm khi h� h�i kinh nghiệm của ngư�i đi trước. H� nhắm mắt nhắm mũi đi như cặp Louis và Victoire, và khi gặp thử thách thì h� nhanh chóng bị đảo ngược.

�iểm mạnh và điểm yếu

Dĩ nhiên muốn có được một bầu khí hài hòa thì đầu tiên hết phải biết ngư�i kia. Ngư�i phối ngẫu của tôi mạnh hay yếu, kiên nhẫn hay mong manh? Phải hiểu nhịp sống của ngư�i kia để thích ứng và tìm cái gì phù cho cả hai: không quá chậm, không quá nhanh. Muốn được vậy phải nhìn nhau. Trên chiếc ca-nô phải thay đổi chỗ, ngư�i đàng trước biết việc ngư�i đàng sau và ngược lại. Trong đ�i sống vợ chồng cũng vậy, phải luôn thay thế chỗ của nhau để giữ hài hòa với ngư�i kia. Hiểu nhau, đó là chìa khóa của thành công. �i�u này có vẻ là chuyện đương nhiên, nhưng thư�ng đó lại là lý do của rất nhi�u thất bại. Nhi�u cặp vợ chồng trẻ xây dựng cuộc sống chung trước hết trên sự lôi cuốn nhau. Nhưng h� không có một sinh hoạt chung nào. Chàng “bia-pizza-đá banh�, nàng “xem kịch, đ�c sách, đi nhảy�. �i�u này có thể chạy, nhưng nhất thiết phải tìm các nơi chốn hài hòa chung, nếu không sẽ dễ chìm xuồng.

Hiểu nhau, hài hòa với nhau phải cần rất nhi�u th�i gian. Không đốt giai đoạn được. Trong khôn ngoan của mình, Giáo hội m�i g�i các bạn trẻ yêu nhau phải có th�i gian đính hôn, tìm hiểu nhau trước khi lao vào quan hệ tình dục trong th�i gian cưới h�i. Chuyện này bây gi� hoàn toàn lỗi th�i và chẳng còn ai nghe, kể cả những ngư�i công giáo giữ đạo. L�i chỉ trích thật nặng:

– Dứt khoát Giáo hội chưa làm cách mạng, đã đến lúc Giáo hội phải thoát ra kh�i các gò bó của mình và đừng có sợ dục tính nữa!

Những ai nghĩ như vậy thì chắc chắn h� chưa hiểu Thần h�c thân xác của �ức Gioan-Phaolô II, ngài đặt giá trị quan hệ tình dục như ơn Chúa cho con ngư�i được tạo dựng theo hình ảnh Ngài. Ngày nay có nhi�u tác phẩm trong Giáo hội nói v� nhãn quan mới này v� dục tính: Olivier Florant trong tác phẩm �ừng phí đ�i bạn trong lạc thú, nó là thiêng liêng. �ể có một nghi thức cực khoái (Ne gâchez pas votre plaisir, il est sacré. Pour une liturgie de l’orgasme) hay tác phẩm của Fabrice Hadjadj Chi�u sâu giới tính: cho một thần bí của thân xác (Dans La Profondeur des sexes: pour une mystique de la chair). Nhìn trong quan hệ tình dục hình ảnh của Chúa là bao gồm tr�n cả nét đẹp và cao cả của nó. Chính vì vậy Giáo hội m�i g�i phải cẩn tr�ng trước khi trao thân cho nhau, không phải vì sợ dục tính, nhưng ngược lại, Giáo hội xem đây là một ơn rất lớn, không nên làm tổn hại.

�ó là hình ảnh của hai lá bài, bạn chồng chúng lên nhau thì tách chúng ra dễ dàng, nhưng nếu dán chúng dính vào nhau, muốn tách ra thì phải bị rách. Cũng vậy với đ�i sống vợ chồng. Khi hai ngư�i yêu nhau đi chơi chung với nhau, h� kiên nhẫn, h� không trao thân cho nhau quá nhanh thì khi h� thấy không hợp nhau, h� dễ xa nhau. Ngược lại nếu h� dính nhau nhanh chóng qua quan hệ tình dục thì chắc chắn h� sẽ khó xa nhau. Những ai hiểu ngược lại, có thể h� chưa h�c cách gieo vần tình dục với tế nhị, tình yêu với mãi mãi.

Can dự vào

Chúng ta trở lại với chiếc ca-nô của chúng ta. Hai ngư�i phải chấp nhận chèo với nhau mãi. �ừng làm như Louis nghỉ xả hơi mà ngư�i kia không biết. Trong đ�i sống vợ chồng đừng nói có lãnh vực nào đó không can dự gì đến tôi. Với tất cả những gì thuộc chung với nhau, cả hai phải luôn chèo với nhau. H� cùng chèo chung trong công ăn việc làm, trong gia đình, với con cái, trong đ�i sống đức tin. Chẳng hạn khi hai ngư�i quyết định, vợ tạm gác công việc, ở nhà lo cho con khi con còn nh�, ngư�i đàn ông ra ngoài làm việc. Chồng phải thấy mình can dự đến công việc của vợ ở nhà và vợ thấy mình can dự đến công việc của chồng ở sở. M�i ngư�i cùng chèo! Nếu một ngư�i nghỉ thì ngư�i kia phải biết, phải có th�a thuận của ngư�i kia.

Chia trách nhiệm

Hài hòa trong cách chèo chung giúp đi�u hướng tốt cho đ�i sống vợ chồng. Ngư�i này, ngư�i kia phải có trách nhiệm khi lèo lái lãnh vực này hay lãnh vực kia. Chẳng hạn, ngư�i lo đi làm bên ngoài, ngư�i ở nhà lo việc nhà. Nếu ngư�i này áp đặt lên ngư�i kia, tìm cách kiểm soát hết thì sẽ rơi vào bẫy ‘đầy quy�n năng’, ngư�i kia không triển nở được, chỉ sống núp bóng ngư�i n�.

Tin tưởng

Chúng ta đã thấy, ngư�i ngồi trước thuy�n là ngư�i thấy các trở ngại trước, nhưng h� phải tin tưởng vào ngư�i đi�u khiển, vì nếu h� sợ, h� can thiệp thì sẽ làm ngược hướng với ngư�i đi�u khiển đàng sau. Tin tưởng là chìa khóa chủ yếu của đ�i sống vợ chồng. Một ngư�i bạn hướng dẫn leo núi giải thích cho tôi hiểu, khi có hai ngư�i leo núi đang ở trên sư�n núi, nếu một ngư�i bị ngã thì cách duy nhất để cứu bạn mình là ngư�i kia ném mình vào khoảng trống bên kia. �ó là sự tin tưởng trong đ�i sống vợ chồng, chấp nhận rơi vào khoảng trống!

Mỗi ngư�i ở chỗ của mình là một canh thức cho ngư�i kia. H� nhận ra có nguy cơ này, nguy cơ kia để tránh. Phải nói chuyện với nhau! Từ bao nhiêu năm nay tôi tháp tùng các cặp, tôi ngạc nhiên thấy chữ quan tr�ng nhất trong sự thành công của các cặp là đối thoại, khó khăn của h� là thiếu đối thoại. Thư�ng thư�ng h� đối thoại nhi�u lúc ban đầu, sau đó dần dần thành “đối thoại câm�. Tác giả Gary Chapman có một đóng góp vô cùng to lớn trong việc giao tiếp của vợ chồng qua tác phẩm được cả thế giới biết của ông: Các ngôn ngữ của tình yêu. Nh� ông, các cặp hiểu ngoài l�i nói còn nhi�u ngôn ngữ khác h� phải coi tr�ng: những l�i nâng cao tinh thần, những giây phút chất lượng, quà cáp, giúp ích cho nhau, âu yếm nhau. Mỗi ngư�i có ngôn ngữ mạnh riêng của mình. Khuynh hướng tự nhiên của chúng ta là ch� ngư�i khác và chung chung là những ngư�i khác nói ngôn ngữ của mình. Chúng ta hình dung Louis có ngôn ngữ nổi trội là “các giây phút chất lượng�. Anh ở trong phòng khách với Victoire. Trẻ con đã đi ngủ, anh đã chuẩn bị một ly rượu nhẹ. Victoire đến ngồi bên cạnh anh, cư�i với anh rồi đem điện thoại di động của mình ra xem. �ối với Louis là không chấp nhận được, anh muốn vứt chiếc điện thoại ra cửa sổ! Anh đã có cùng phản ứng như vậy với một ngư�i bạn. Nhưng Louis phải chấp nhận những ngư�i khác không có cùng mong ch� có những giây phút cùng ở bên nhau như anh. Hiểu ngôn ngữ ưu thế của mình và chấp nhận ngư�i khác không có cùng quan tâm như vậy là đã giúp cho mình rất nhi�u, để bao dung, để thông cảm.

Tác giả Gary Chapman nhắc chúng ta chú ý v� tiến triển của các cặp theo th�i gian. Ông nói đến các mùa của hôn nhân: mùa xuân, mùa hạ, mùa thu, mùa đông. Cả một xáo trộn khi đứa con đầu lòng ra đ�i! Nhưng còn xáo trộn hơn khi hai mươi, ba mươi năm sau khi đứa con cuối cùng r�i tổ ấm ra đi, bỗng chốc hai ngư�i diện đối diện. Chính vì vậy mà các cặp phải không ngừng trau dồi để giữ giao tiếp. Cũng như đư�ng rầy xe lửa; nếu chúng chỉ trệch 0,5 xăng-ti-mét thì vài cây số sau, xe lửa sẽ trật đư�ng rầy.

Thiên Chúa là giao tiếp của Tình yêu giữa Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Khi ngư�i đàn ông, ngư�i đàn bà, được dựng nên theo hình ảnh của Chúa, sống trong sự giao tiếp yêu thương đẹp đẽ thì h� trở thành hình ảnh tuyệt v�i của Chúa ở thế gian này. Và không ngạc nhiên gì khi đối phương muốn làm đủ cách để ngăn chia và làm sai lệch hình ảnh hiệp nhất của ngư�i đàn ông, đàn bà. Các bạn hãy can đảm tìm trong l�i cầu nguyện công thức riêng của mình để không bị chìm xuồng và để cùng nhau đi qua m�i dòng nước xoáy trong đ�i sống vợ chồng.

Marta An Nguyễn dịch

Phanxicovn