Ngày 9 tháng 10-2018, giám mục Gioan baotixita Dương Hiểu �ình, giáo phận Diên An, Thiểm Tây tuyên bố  với hãng tin công giáo � SIR, “Giáo hội hoàn vũ luôn được xem như một gia đình.�

Theo giám mục Dương Hiểu �ình, Giáo hội như một gia đình gồm có vợ, chồng: một đơn vị luôn hiệp nhất.� Ngày 7 tháng 10 giám mục Dương Hiểu �ình và giám mục Giuse Quách Kim Tài, giáo phận Thừa �ức, Hà Bắc đã cùng đồng tế với hồng y Francesco Coccopalmerio, hồng y chủ tịch Ủy ban giáo hoàng các văn bản pháp lý.

Hai giám mục Trung quốc đến Rôma để tham dự thượng hội đồng giới trẻ đức tin và phân định ơn g�i.

Theo giám mục Dương Hiểu �ình thì �ức Phanxicô rất am tư�ng tình trạng Giáo hội Trung quốc. Ngài “không muốn chúng tôi bị tách ra kh�i Giáo hội hoàn vũ�. Giám mục Dương Hiểu �ình cũng cho biết, ngài luôn mong ch� một chuyến tông du của �ức Phanxicô đến Trung quốc.

Th�a hiệp tạm th�i với Bắc Kinh

Ngày 22 tháng 9 vừa qua, Vatican loan báo đã có một th�a hiệp ‘tạm th�i’ với Bắc Kinh v� việc bổ nhiệm các giám mục. Trong khuôn khổ th�a hiệp này, �ức Phanxicô đã b� vạ tuyệt thông cho bảy giám mục được phong mà không có sự đồng ý của Vatican, trong đó có giám mục Quách Kim Tài. Th�a hiệp này đã giúp cho các giám mục được tham dự Thượng hội đồng các giám mục. Trước đây, nhà cầm quy�n Trung quốc luôn ngăn chận không cho các giám chức đi Rôma. Tuy nhiên vì bận việc, hai giám mục đã không ở lại tr�n th�i gian thượng hội đồng.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn

Các giám mục trong kỳ h�p thượng hội đồng

Trung quốc-Vatican: Một th�a hiệp đã được ký nhưng các vấn đ� vẫn còn treo lơ lửng

Ngày thứ bảy 22 tháng 9, Rôma và Bắc Kinh loan báo một th�a hiệp sơ khởi v� việc bổ nhiệm các giám mục sau 67 năm cắt đứt. Một sự kiện lịch sử … với các đư�ng nét vẫn chưa rõ ràng.

“Ngày 22 tháng 9 chắc chắn sẽ đi vào lịch sử: chính hôm nay, trong khi �ức Giáo hoàng bắt đầu chuyến tông du ở các nước Baltic, thì có việc ký kết một th�a hiệp tạm th�i giữa Trung Quốc và Tòa Thánh v� việc bổ nhiệm các giám mục, một th�a hiệp có được sau khi có các cuộc đàm phán lâu dài và kiên nhẫn.� �ó là những l�i của ông Giovanni Maria Vian, giám đốc nhật báo Vatican chào mừng sự kiện.

�ược công bố nhi�u lần là sắp hoàn thành, được nhi�u ngư�i mong ch�, ngày thứ bảy 22-9, Vatican công bố th�a hiệp nhưng chưa nêu chi tiết v� các đi�u kiện cho các lần bổ nhiệm giám mục sắp tới. Chúng ta chỉ biết đó là các “ước tính định kỳ đã được tiến hành�. Nhưng được hợp thức hóa ngay lập tức bảy giám mục bất hợp pháp và việc dự trù thành lập một giáo phận mới phía bắc Bắc Kinh, gần Vạn lý Trư�ng thành và hứa hẹn một sự đối thoại chính thức với chính quy�n Trung quốc. V� phần mình, bộ trưởng Ngoại giao Trung quốc bảo đảm Trung quốc và Tòa Thánh sẽ “tiếp tục duy trì trao đổi và cải thiện các quan hệ song phương�. Như thế v� mặt lịch sử, các quan hệ trong th�i điểm này không có tính cách ngoại giao. Trung quốc đòi h�i các đồng minh của mình phải cắt đứt liên lạc ngoại giao của h� với �ài Loan. Vatican là một trong mư�i bảy Quốc gia cuối cùng còn công nhận �ài Loan và không có ý định thay đổi quyết định.

Ngày chúa nhật 23 tháng 9, Hiệp hội Yêu nước và Hội đồng giám mục công giáo Trung quốc, cả hai có cùng trang mạng đã công bố bản công bố như sau: “Chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc một cách độc lập, hỗ trợ th�a hiệp này trong việc bổ nhiệm các giám mục.� Và nhấn mạnh với l�i lẽ mang tính tuyên truy�n, trung thành với chỉ thị của chủ tịch Tập Cận Bình: “Chúng tôi bảo vệ truy�n thống của chúng tôi, vừa yêu đất nước vừa yêu Giáo hội, nguyên tắc của một Giáo hội được quản trị một cách độc lập, trong tiến trình hán hóa và tiến đến xã hội chủ nghĩa.� Th�a hiệp này thật sự có để tiếng nói cuối cùng cho giáo hoàng không? Sự thận tr�ng vẫn phải giữ.

Giáo hội chui có được Bắc Kinh chấp nhận không?

Trong số bảy giám mục chính thức, được phong mà không có th�a thuận của Tòa Thánh, từ nay được Rôma chấp nhận, có giám mục Phaolô Lei Shiyin, 54 tuổi. Giám mục này không phải là không quen thuộc với chúng tôi. Chúng tôi đã gặp ở Lạc sơn, thành phố mi�n nam tiểu bang Tứ Xuyên sau khi giám mục bị vạ tuyệt thông tháng 7 năm 2011. Vào th�i điểm đó, giám mục Lei Shiyin là giám mục bất hợp pháp, nhưng lại là phó chủ tịch Hiệp hội Yêu nước, nhưng giám mục không buồn v� chuyện này. Chính quy�n vừa hỗ trợ giám mục trong việc xây dựng một nhà th� chính tòa mới, rất lớn và trang hoàng lộng lẫy, được khánh thành vào năm 2015. Một số ngư�i còn cáo buộc giám mục này đã có nhi�u tì thiếp và h� đã có nhi�u con. Một tu sĩ Dòng Tên ở �ài Loan giải thích: “Các trư�ng hợp như trư�ng hợp của giám mục Lei thì gai góc, đặc biệt là chính phủ dùng những tình huống tế nhị này để kiểm soát những ngư�i ở đó.�

Việc các giám mục chính thức được thuận tiện hay không, hậu quả của th�a hiệp này như hồng y Quốc Vụ Khanh Parolin đã cho biết: “�ây là lần đầu tiên từ hàng chục năm nay, các giám mục Trung quốc bây gi� ở trong sự hiệp thông với Giám mục Rôma�.

Bây gi� chúng ta phải hy v�ng các giám mục chui, cho đến nay ở dưới sự kiểm soát của cảnh sát và bị quản thúc tại gia sẽ được tự do và được chính quy�n Bắc Kinh hoàn toàn công nhận. Nếu đúng như vậy thì giám mục Melchior Shi Hongzhen, giám mục chui lớn tuổi của Thiên Tân sẽ có thể được phục hồi ở nhà th� chính tòa Thánh Giuse, một thành phố có 15 triệu dân. Giám mục Hongzhen không có tin tức từ hai năm nay, ngài sống lén lút trong ngôi nhà th� đổ nát gần vành đai đư�ng cao tốc.

Dù sao đây là ý muốn của �ức Giáo hoàng theo như l�i của hồng y Parolin: “�ức Phanxicô cũng như các vị ti�n nhiệm trực tiếp của ngài quan tâm đặc biệt và chăm sóc đặc biệt ngư�i dân Trung quốc. Cần có sự thống nhất, cần có ni�m tìn và một động lực mới, được công nhận bởi ngư�i thừa kế ngôi Thánh Phêrô và các nhà cầm quy�n dân sự hợp pháp của đất nước h�.�

Ông Greg Burke, phát ngôn viên Tòa Thánh cũng tuyên bố trong đư�ng hướng này: “Mục tiêu của th�a hiệp không phải là chính trị, nhưng là mục vụ, để các tín hữu có được các giám mục hiệp thông với Rôma và cùng một lúc được các nhà cầm quy�n Trung quốc chấp nhận.� Ông nhấn mạnh, đây là bước khởi đầu của một tiến trình.

Cố gắng của các Giáo hội tin lành bất hợp pháp

Chúng ta ghi nhận, ngư�i công giáo ở Trung quốc chỉ có khoảng mư�i hai triệu tín hữu trong một đất nước có một tỷ bốn trăm triệu dân. Trong khi đó có đến sáu mươi triệu tín hữu tin lành, chắc chắn con số này còn nhi�u hơn vì đây không phải là con số chính thức và các nhà th� tin lành không có nóc chuông cũng như không có thánh giá treo bên ngoài, nhưng ở gần khu dân cư, phù hợp cho một đô thị hiện đại hóa với một tốc độ nhanh phi mã.

Mùa hè này tại Bắc Kinh, chúng tôi quen cô Clémence, một phụ nữ Trung quốc có tên Pháp sau khi cô h�c ngành thương mãi ở thành phố Poitiers và cô trở lại kitô giáo. Cô cho biết: “Vào th�i đó, tôi bị đánh động bởi cuộc tấn công ở nhà hát Bataclan, tôi cần chỗ để đến cầu nguyện. Tôi đi với một cô bạn vào nhà th� công giáo, các bà ở đây cho tôi biết, thánh lễ không dành cho du khách. Phản ứng của h� làm tôi thất v�ng. Khi đó tôi đến một ngôi chùa ở gần nơi tôi thực tập ở Aubervilliers.� Một nhà th� được các chủ nhân ông ở Ôn châu, bang Triết giang xây. Bây gi� Clémence là trụ cột của một cộng đồng kitô hữu nh�, có trụ sở ở lầu năm của một tòa nhà gồm các cửa hàng và văn phòng, giữa hai tiệm ăn. Ngày chúa nhật sau thánh lễ, cô và các cô bạn đi thăm ngư�i bệnh ở một bệnh viện gần đó. Cô cho biết: “Trong nhà th� này, chúng tôi có cả trăm ngư�i đi lễ sáng chúa nhật và khoảng hai mươi ngư�i h�c Thánh Kinh buổi chi�u, tôi nghĩ không ai theo dõi chúng tôi. Ngư�i mục tử muốn làm gì h� muốn, miễn là h� không can thiệp vào chính trị.�

�ó là các ngư�i tin lành của Giáo hội g�i là bất hợp pháp này, đôi khi còn xa v�i và bất đồng chính kiến, có thể bị chính quy�n giận dữ. Vì thế đã có các vụ phá hủy các nhà th� quá đập mắt và đã có các cuộc bố ráp của cảnh sát đến nhà các mục sư, các vụ này được các tổ chức Phi Chính Phủ Mỹ-Trung ghi nhận. Và cũng có thể các ngư�i công giáo chui, những ngư�i chống đối sự kiểm soát đức tin của chính quy�n Trung quốc sẽ theo đuổi con đư�ng của mình, h� sẽ gia nhập các cộng đoàn kitô hữu này dù ở tổ chức nào.

Như thế rất khó để nói đâu là hệ quả thật sự của th�a hiệp này, một th�a hiệp được Vatican cho là “sơ khởi.� Một câu châm ngôn của Trung quốc có thể phù với tình hình hiện tại: “Rôma không được xây trong một ngày� (Xuyao yige guocheng).

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn