Nhà trá» Thánh Mácta, nÆ¡i Äức Phanxicô ở không có má»™t nét sang trá»ng nà o, giản dị tối Ä‘a. Từ khi Äức Phanxicô đến đây ở, thay vì ở Dinh Tông Tòa, thì nÆ¡i đây trở thà nh má»™t trong những nÆ¡i quan trá»ng nhất thế giá»›i. Tuy váºy, ngưá»i ta Ãt biết vá» cuá»™c sống cá»§a Äức Phanxicô đà ng sau các bức tưá»ng nhà trá» nà y. Vì thế ông Aldo Maria Valli đã viết quyển sách “Vá»›i Äức Phanxicô ở Nhà trá» Thánh Mácta. Du hà nh trong căn nhà cá»§a Äức giáo hoà ng (Ancora)â€. Tác giả muốn độc giả biết nhiá»u hÆ¡n vá» căn nhà nà y và tu viện cổ Mater Ecclesiae, nÆ¡i ở hiện nay cá»§a Äức giáo hoà ng Danh dá»± Bênêđictô XVI, chỉ cách đó và i phút Ä‘i bá»™, trá»ng tâm cá»§a má»™t cá»§a ‘cách mạng’ Ä‘Ãch thá»±c mà chỉ có các sá» gia má»›i có thể phân tÃch được các hệ quả cá»§a nó.
Vì thế và o má»™t ngà y tháng 2 vừa qua, tác giả được yêu cầu thá»±c hiện má»™t chương trình đặc biệt nhân năm đầu tiên giáo triá»u cá»§a Äức Phanxicô, ông đã ‘đi’ má»™t vòng nÆ¡i ở cá»§a Äức Phanxicô. Ông giải thÃch, “ý tưởng là thá»±c hiện má»™t phóng sá»± dưới khÃa cạnh Ãt bình thưá»ng: không những chỉ dò theo các giai Ä‘oạn quan trá»ng và đáng kể nhất cá»§a má»™t giai Ä‘oạn dà y đặc những Ä‘iá»u má»›i mẻ và cảm xúc; nhưng cÅ©ng là góp nhặt các tiếng nói cá»§a tất cả những ngưá»i có thể cho những chỉ dẫn quý giá vá» nhân cách cá»§a Äức Phanxicô, phong cách riêng biệt cá»§a vị kế nhiệm Thánh Phêrô.â€
“Tôi đã biết Äức Phanxicô có má»™t lối sống giản dị, khiêm tốn nhưng tôi không hình dung ngà i tạo tình thân vá»›i nhân viên là m việc ở Nhà trá» Thánh Mácta nà y như váºy, ông Aldo Maria Valli ngạc nhiên. Tất cả những ngưá»i kể cho tôi nghe, há» Ä‘á»u diá»…n tả má»™t cách cá»±c kỳ tá»± nhiên và sống động rằng, Äức Phanxicô không phải là vị khách mà há» phải phục vụ hay tôn kÃnh, nhưng là má»™t ngưá»i bạn, ngưá»i cha mà trong tiếp xúc hà ng ngà y, há» như nháºn má»™t món quà cá»§a má»™t tâm hồn thanh thản cao quý.†Ông Aldo Maria Valli cÅ©ng đã được nói chuyện vá»›i Äức giáo hoà ng, đã “xúc động vì tÃnh giản dị, phong cách thẳng thắn, chân tình khi giao thiệp vá»›i ngưá»i khác, cÅ©ng như tinh thần cởi mở và tin tưởng vá»›i những ngưá»i như tôi, má»™t ký giả, mà ngay láºp tức tôi được đón nháºn vá»›i thiện cảm và không bị dè chừng.â€
Từ kinh nghiệm nà y, tác giả đã rút ra kết luáºn, sá»± “hoán cải†chức vụ giáo hoà ng mà Äức Phanxicô nêu trong Tông huấn Niá»m vui Tin Mừng (Evangelii gaudium) không phải chỉ là má»™t mục Ä‘Ãch, lại cà ng không phải là má»™t khẩu hiệu hay má»™t vấn đỠthuần túy lý thuyết mà đã thà nh lối sinh hoạt hà ng ngà y và nhất là không phải chuyện quảng cáo rùm beng trên báo chÃ.†“Má»™t Ä‘iá»u chắc chắn. Khi Äức Phanxicô quyết định sống ở Nhà trá» Thánh Mácta chứ không sống ở Dinh Tông Tòa, thì ngà i đã đưa và o triá»u giáo hoà ng cá»§a mình má»™t sá»± má»›i mẻ không những vá» nguyên tắc tổ chức, nhưng còn mang tÃnh “dứt khoát vá» mặc mục vụ và thần há»câ€. Ngà i biểu lá»™ má»™t “dấu ấn không xóa nhòa được cho triá»u giáo hoà ng cá»§a mình, má»™t dấu ấn dá»… hiểu cho tất cả má»i ngưá»i, biểu hiện cho tinh thần khó nghèo theo Phúc Âm và tinh thần đơn sÆ¡ cá»§a các tu sÄ© dòng Phanxicô. Äến mức mà theo nhiá»u nhà quan sát, nếu Äức Bergoglio sống trong Dinh Tông Tòa thì ngà i không phải là cùng Giáo hoà ng như chúng ta đã thấy, đã biết, đã nghe từ ngà y 13-3-2013, ngà y ngà i được bầu chá»n. Và lá»i giáo huấn cá»§a ngà i cÅ©ng đã không có uy tÃn và sắc bén như chúng ta thấy.â€
Trong thá»i gian máºt nghị, Äức Bergoglio ở căn phòng 207 (bốc thăm như tất cả các hồng y khác), còn bây giá» ngà i ở căn phòng 201, tổng cá»™ng 50 mét vuông, gồm má»™t phòng là m việc và má»™t phòng ngá»§. “Phòng đầu tiên gồm má»™t phòng khách nhá» có hai ghế bà nh, má»™t Ä‘i văng, má»™t văn phòng, má»™t thư viện và má»™t cây tháºp giá. Không có má»™t nét sang trá»ng nà o: đơn sÆ¡ tuyệt đối. Phòng thứ nhì là phòng ngá»§ đơn: má»™t giưá»ng gá»—, má»™t cái tá»§, má»™t cái bà n. Ãnh đèn nê-ông là m căn phòng hÆ¡i lạnh, loại phòng ná»™i trú nhưng Äức giáo hoà ng không để ý đến chuyện nà y.â€
Ở Nhà trá» Thánh Mácta, ông Aldo Maria Valli quan sát, Äức Jorge Bergoglio đã tìm được cho mình má»™t “không gian thÃch hợp cho nhiá»u mục Ä‘Ãch cá»§a ngà i: ưu tiên cho khÃa cạnh mục vụ cá»§a chức vụ Giáo hoà ng; cho má»™t và dụ cụ thể theo hướng giáo dục cá»§a ngà i, như bà i giảng (ngắn và tránh kiểu bà i diá»…n thuyết hay lá»›p há»c, như ngà i đã nói trong Tông huấn Niá»m vui Tin Mừng); kiên định bám và o sứ Ä‘iệp Phúc Âm; tái khẳng định uy quyá»n giáo hoà ng Ä‘i từ dưới lên, không ở tư thế oai vệ, diá»…n tả má»™t cách phóng khoáng, tránh lún và o triá»u chÃnh; giữ gìn bản thân để không bị nhiá»…m và o chá»§ nghÄ©a giáo quyá»n.â€
Má»™t chút hiếu kỳ vá» khăn ăn cá»§a Äức giáo hoà ng: “Khi Äức Phanxicô biết má»—i bữa ăn, nhân viên Ä‘á»u thay khăn ăn, ba lần má»—i ngà y, ngà i phản đối: ‘Phà thế! Vì sao phải thay khăn sạch?’. Ngà i xin thay khăn cho ngà i hai lần má»™t tuần. Và bây giá» khăn cá»§a Äức giáo hoà ng được xếp trong má»™t phong bao, để trong tá»§ chung vá»›i khăn cá»§a các thá»±c khách khác. Chỉ trừ khăn cá»§a Äức giáo hoà ng có thêu chữ: ‘P. Phanxicô’â€.
Marta An Nguyễn dịch
Phanxicovn

