Gương Thánh nhân: Äức tin là sức mạnh vạn năng, giúp con ngưá»i lướt thắng má»i gian nan thá» thách và cả sá»± chết, như Lá»i Chúa Giê-su nói vá»›i các môn đệ:
“Thầy bảo tháºt anh em: nếu anh em có lòng tin lá»›n bằng hạt cải thôi, thì dầu anh em có bảo núi nầy: “rá»i khá»i đây, qua bên kia !” nó cÅ©ng sẽ qua, và sẽ chẳng có gì mà anh em không là m được” (Mt. 17, 20).
Má»™t lòng tin trá»n vẹn sắt đá, hoà n toà n tÃn nhiệm và o Chúa, sẽ giúp con ngưá»i là m được tất cả má»i sá»±, như trưá»ng hợp cá»§a ba vị anh hùng tỠđạo I-nha-xi-ô Y, A-nê Thà nh và Phê-rô Khanh hôm nay. Vá»›i lòng tin mạnh mẽ, các ngà i đã sẵn sà ng hy sinh tất cả, can đảm chịu tù ngục, sỉ nhục, Ä‘au khổ và chết để là m chứng cho Chúa.
 THÃNH I-NHA-XI-Ô Y
I-nha-xi-ô Y sinh năm 1762, nước Tây-ban-nha. Ngay từ nhá», cáºu đã có ý muốn dâng mình phục vụ Chúa. Nhưng đến năm 18 tuổi, cáºu má»›i xin gia nháºp dòng Thánh Äa-minh, theo lá»i khuyên nhá»§ cá»§a má»™t bạn thân. Trong thá»i gian tu luyện ở nhà dòng, thầy được biết các Linh mục Ä‘ang truyá»n giáo tại Việt Nam rất cần thêm ngưá»i cá»™ng sá»±. Thấy lòng mình mến má»™ việc giảng đạo ở phương xa, nên năm 1785, thầy xin gia nháºp tỉnh dòng Nữ Vương Rất Thánh Môi-khôi, và được gá»i sang Phi-luáºt-tân há»c táºp, chuẩn bị công cuá»™c truyá»n giáo.
Năm 1787, thầy I-nha-xi-ô được thụ phong Linh mục. Nhưng mãi đến năm 1780, ngà i má»›i sang được Việt Nam , đến giảng đạo tại giáo pháºn Äông Äà ng Ngoà i, lấy tên Việt là Y, dưới quyá»n Äức Cha A-lÆ¡n-sô Phê. Äức Cha thấy ngà i tà i năng nhân đức, nên chá»n là m cha chÃnh địa pháºn, kiêm giám đốc chá»§ng viện. Chỉ trong vòng bốn năm, cha I-nha-xi-ô đã là m cho giáo pháºn phát triển mạnh mẽ, chá»§ng viện tăng nhiá»u chá»§ng sinh, nhá» tà i cao đức độ và lòng nhiệt thà nh phục vụ cá»§a cha. Vì thế, năm 1794, Äức Cha đã đệ trình Tòa Thánh, xin đặt cha là m Giám mục phó cá»§a ngà i.
Vị Tân Giám mục lúc đó má»›i 33 tuổi, nhưng hoạt động rất đắc lá»±c. Ngà i cùng vá»›i Äức Cha chánh thăm viếng hết các xứ đạo trong giáo pháºn, nâng đỡ các Linh mục, thiết láºp nhiá»u tu viện, dạy dá»—, khuyến khÃch tÃn hữu. Chẳng may khi đến Lai Ôn, Äức Cha Phê bị sốt rét qua Ä‘á»i, ngà y 02 tháng 02 năm 1799. Từ đó, má»™t mình ngà i đảm Ä‘ang má»i việc, đến năm 1803 thì chá»n thêm Äức Cha Minh phụ giúp.
Công cuá»™c Ä‘iá»u hà nh và truyá»n giáo trong giáo pháºn phát triển tốt đẹp, thì năm 1838 vua Minh Mạng ra chiếu chỉ bắt đạo gắt gao, ngà i cùng Äức Cha phụ tá phải đến ẩn trốn ở xứ Kiên Lao. Song vì có ngưá»i tố cáo, ngà y 27 tháng 05 năm 1838, quan quân kéo đến bao vây Kiên Lao. Äức Cha phụ tá trốn thoát, còn Äức Cha Y đã 76 tuổi già yếu, phải nhá» giáo hữu khiêng trên võng Ä‘i trốn, nên bị quân lÃnh cháºn bắt, giải vá» phá»§ Xuân Trưá»ng, nhốt trong cái cÅ©i gá»— ở ngoà i trá»i, ngà y đêm chịu nắng mưa rất khổ sở. Nhiá»u lần bị tra tấn đánh Ä‘áºp, ngà i vẫn cương quyết giữ vững niá»m tin nÆ¡i Chúa, nên quan đệ đơn xin vua xá» tá». Nhưng bản án chưa vá» tá»›i, ngà i đã kiệt sức chết rÅ© tù ngà y 12 tháng 07 năm 1838. Dù váºy, ngưá»i ta vẫn thi hà nh bản án. Há» Ä‘em thi thể ngà i ra pháp trưá»ng Bảy Mẫu, chặt đầu ném xuống sông. HÆ¡n ba tháng sau má»›i vá»›t được, Ä‘em vá» chôn chung vá»›i thi hà i cá»§a Ngà i.
 THÃNH A-NÊ THÀNH (THÃNH ÄÊ)
A-nê Lê Thị Thà nh sinh khoảng năm 1781 tại Bái Äiá»n, tỉnh Nam Äịnh, trong má»™t gia đình đạo đức cần mẫn. Năm 17 tuổi, cô láºp gia đình vá»›i anh Nguyá»…n Văn Nhất ở giáo xứ Phúc Nhạc, tỉnh Ninh Bình. Vợ chồng sống hoà thuáºn hạnh phúc, sinh được hai trai là Äê và Trân vá»›i bốn ngưá»i con gái. Theo tục lệ địa phương, ngưá»i ta gá»i cha mẹ bằng tên cá»§a con đầu lòng. Vì thế há» gá»i ông bà là ông Äê bà Äê. Hai ông bà hiá»n lương đạo đức, táºn tâm dạy dá»— con cái theo lá» luáºt Chúa, đặc biệt dùng gương sáng Ä‘á»i sống là m phương thế giáo dục trên hết. NhỠđó, các con cá»§a ông bà đá»u nên ngưá»i hoà n hảo, sống xứng đáng ngưá»i Công giáo.
Ngoà i ra bổn pháºn gia đình, ông bà Äê rất nhiệt tâm đối vá»›i Chúa, nhất là kÃnh trá»ng và sẵn sà ng giúp đỡ các Linh mục trong lúc khó khăn bắt bá»›, chÃnh vì thế mà bà Äê bị bắt và chết vì đạo.
Dưới thá»i vua Thiệu Trị bắt đạo, có lắm Linh mục ẩn trốn tại giáo xứ Phúc Nhạc. Trong số đó có cha Thà nh ngụ tại nhà ông bà Äê, cha Lý ở nhà ông trùm CÆ¡. Cha Thà nh có ngưá»i giúp việc tham tiá»n ham chức, đã đến tố cáo vá»›i quan tổng đốc Trịnh Quang Khanh. Quan liá»n kéo quân đến bao vây. Cha Thà nh may mắn trốn thoát, cha Lý chạy sang vưá»n bà Äê, nhá» bà chỉ chá»— ẩn nấp, chẳng may quân lÃnh trông thấy, đến bắt cha và bà Äê, áp giải vá» Nam Äịnh.
Sáu ngà y sau, quân lÃnh Ä‘iệu bà ra công đưá»ng, đánh Ä‘áºp tra tấn, buá»™c khai các Linh mục ẩn trốn và bỠđạo. Bà nhất quyết không khai báo cÅ©ng chẳng bước qua Thánh giá, nên bị đóng gông tống ngục. Từ đó liên tiếp nhiá»u lần, bà bị tra khảo cá»±c hình; có lần bị quân lÃnh vừa đánh vừa lôi qua Tháºp giá, bà co hai chân lên, than khóc lá»›n tiếng:
– Lạy Chúa, con không bao giá» dám đạp lên Thánh giá Chúa. Con bị há» lôi kéo, xin Chúa thương xót con…
Lần khác, quan cho thả rắn độc và o trong áo cá»§a bà , bà vẫn bình tÄ©nh kêu xin Chúa, đứng yên không nhúc nhÃch nên rắn không cắn. Nhưng vì bị đánh Ä‘áºp tra tấn nhiá»u lần, bà kiệt sức và chết ngà y 12 tháng 07 năm 1841, sau ba tháng chịu cá»±c hình vì Chúa…
THÃNH PHÊ-RÔ KHANH
Phê-rô Khanh sinh khoảng năm 1780 tại là ng Nguyên Kiệt, tỉnh Nghệ An, thuá»™c giáo pháºn Tây Äà ng Ngoà i.
Cáºu dâng mình giúp việc Chúa ngay từ nhá». Lúc đầu được bá» trên cho là m thầy giảng, sau đó thầy xin há»c thêm để là m Linh mục, vì thấy Ä‘oà n chiên Chúa còn thiếu nhiá»u chá»§ chăn. Và sau 14 năm táºn tụy kiên trì há»c táºp, năm 1812 thầy được thụ phong Linh mục khi đã 39 tuổi. Vị tân Linh mục nhìn nháºn đây là má»™t hồng ân cao cả Chúa ban. Và để đáp lại tình thương bao la cá»§a Chúa, ngà i lăng xả và o cánh đồng truyá»n giáo, Ä‘em hết khả năng phục vụ các linh hồn, rao giảng đạo Chúa.
Cà ng hoạt động tông đồ, cà ng hăng say truyá»n giảng Tin mừng, ngà i cà ng thấy rõ cảnh “lúa chÃn đầy đồng mà thợ gặt thì Ãt”, đúng như Lá»i Chúa Giê-su phán. Nhất là trong thá»i buổi khó khăn bách hại nầy, bao nhiêu Linh mục bị tà n sát, công cuá»™c giảng đạo còn cần những kẻ kế thừa. Thế nên ngoà i ra việc mục vụ hằng ngà y, cha chiêu má»™ số thanh thiếu niên đạo đức, hướng dẫn dạy dá»—, đà o luyện Linh mục. Tổng số có 40 ngưá»i trẻ tình nguyện. Và sau thá»i gian đà o tạo huấn luyện, còn được 8 ngưá»i là m Linh mục, nhỠđó mà giáo pháºn có thêm những thợ gặt năng nổ nhiệt thà nh mở mang Nước Chúa, do công lao hy sinh đóng góp cá»§a cha.
Nà o ngá» má»›i đà o tạo được số ngưá»i cá»™ng tác là m tông đồ như thế, thì cuối tháng giêng năm 1842, cha bị bắt trong chuyến Ä‘i công tác ở Hà Tỉnh. Quân lÃnh dẫn cha vá» giam trong ngục. Suốt 6 tháng bị giam, mặc dầu phải chịu nhiá»u hình khổ, tra tấn, đòn vá»t, cha vẫn giữ vững đức tin và tá» ra hiá»n hoà thân thiện vá»›i má»i ngưá»i. Äặc biệt nhá» biết xem mạch hốt thuốc, cha đã chữa nhiá»u ngưá»i khá»i bệnh, khiến má»i ngưá»i kể cả lÃnh canh Ä‘á»u quý mến.
Sau nhiá»u lần khuyến dụ cÅ©ng như tra tấn không kết quả, quan đệ án xin vua trảm quyết. Ngà y 12 tháng 07 năm 1842, án được thi hà nh. Sau hồi chiêng báo hiệu, đầu cha lìa khá»i cổ, linh hồn cha vá» hưởng phước Nước Trá»i.
Ngà y 19 tháng 06 năm 1988, Äức Giáo Hoà ng Gioan-Phaolô 2 đã tôn phong Äức Cha I-nha-xi-ô Y, cha Phê-rô Khanh và bà A-nê Äê lên báºc Hiển Thánh.
Quyết tâm: Hết lòng lo chu toà n bổn pháºn đối vá»›i gia đình, nhất là đối vá»›i Chúa; sẵn sà ng hy sinh tất cả vì Chúa vì các linh hồn, đồng thá»i má»i gá»i nhiá»u ngưá»i cá»™ng tác giảng rao đạo Chúa, theo gương các thánh I-nha-xi-ô Y, Phê-rô Khanh và A-nê Äê tỠđạo.
Lá»i nguyện: Lạy Cha, Cha đã ban cho Giáo há»™i Việt Nam nhiá»u chứng nhân anh dÅ©ng, biết hiến dâng mạng sống, để hạt giống đức tin trổ sinh hoa trái dồi dà o trên quê hương đất nước chúng con. Xin nháºn lá»i các ngà i chuyển cầu, cho chúng con biết noi gương các ngà i để lại, luôn can đảm là m chứng cho Cha và trung kiên mãi đến cùng.
GPVL

