Linh mục Jacques Mourad, cựu con tin của nhóm Hồi giáo ISIS: “Tôi cảm nhận là tôi sắp bị chặt đầu�

Năm 2015, bị nhóm Hồi giáo ISIS bắt giữ 5 tháng, Linh mục Jacques Mourad làm chứng trong quyển sách, Một tu sĩ bị bắt làm con tin, một kinh nghiệm cực kỳ đau đớn của cha. Ph�ng vấn với tu sĩ ngư�i Syria, bây gi� cha ở thành phố Kurdistan, Irak.

Như con cừu trong sách tiên tri I-sa-i-a, Linh mục Jacques Mourad tin chắc mình sẽ bị đưa đến lò hạ thịt. Ngày 21 tháng 5 năm 2015 khi bị quân khủng bố bắt ở tu viện Mar Elian của mình, thành phố Qaryatayn, gần Palmyre, tu sĩ công giáo ngư�i Syria tin chắc mình sẽ bị chặt đầu. Cha là ngư�i trong ba mươi năm qua dệt mối quan hệ giữa tín hữu kitô và hồi giáo, bây gi� cha lại ở trong tình trạng như tình trạng của chân phước Charles de Foucauld, một gương mẫu thánh thiện đã làm cha cảm phục, để cha là tu sĩ giữa ngư�i hồi giáo.

Bị tra tấn v� cả tinh thần lẫn thể xác, linh mục quê thành phố Alep này không phủ nhận đức tin của mình, cha lại còn chia sẻ đức tin của mình với những ngư�i bắt bớ mình. Sau ba tháng bị giam trong những đi�u kiện khắc nghiệt khốn cùng, cuối cùng một thủ lãnh hồi giáo ra lệnh cho cha trở v� làng Qaryatayn của cha cùng với hai trăm năm mươi giáo dân của cha bị bắt một tháng trước. Khi v� nhà, cha thấy một phần tu viện của mình đã bị xe ủi giật sập. Cha cố gắng sống lại bình thư�ng. Nhưng các áp lực của ngư�i hồi giáo trên tín hữu kitô thì thật không chịu đựng được, đến mức cha phải nói giáo dân nên đi đến Homs. Một cuộc đào thoát được sự hỗ trợ của các bạn hồi giáo.

Câu chuyện khủng khiếp này được cha kể lại trong quyển sách Một tu sĩ bị bắt làm con tin(Nxb. Emmanuel). Linh mục với khuôn mặt khắc khổ vì đau khổ nhưng có một gi�ng nói dịu dàng như con chiên đã xuống tận vực thẳm sự dữ, một vực thẳm gặm nhắm nhân loại. Bây gi� cha làm việc với các ngư�i tị nạn ở thành phố Kurdistan Irak và ch� cuộc chiến ở Syria chấm dứt, một cuộc chiến cha mô tả trong quyển sách của mình. Ph�ng vấn với cha thánh linh mục.

Cha là cựu con tin của nhóm Hồi giáo ISIS, cha là ngư�i được phép lạ?

�úng rồi! Tôi được trả tự do là phép lạ nh� l�i cầu bàu của �ức Mẹ Lộ �ức. Tôi cầu nguyện rất nhi�u, tôi chẳng có việc gì lớn lao khác để làm! (Cư�i). �ức Mẹ đã nâng đỡ tôi trong suốt th�i gian bị bắt này.

Chiến tranh Syria trong một vài con số

Theo cơ quan Quan sát Syria v� nhân quy�n, từ khi cuộc chiến bắt đầu năm 2011 đến nay đã có ít nhất 350 000 ngư�i chết. Theo Cao ủy Tị nạn Liên hiệp quốc, có hơn 6,1 triệu ngư�i phải r�i nhà trong nội xứ và 5,6 triệu ngư�i tị nạn ở các nước lân cận.

Cha có sợ chết không?

Trong mấy ngày đầu thì tôi sợ chết. Tôi nghĩ đó là bình thư�ng. �ó là lần đầu tiên tôi đối diện với cái chết. Tôi cảm thấy tôi sắp bị chặt đầu. �ó là vấn đ� của từng phút, từng gi� hay từng ngày? Tôi không biết gì hết. Trong những tình trạng như vậy, trong đầu mình bắt đầu tưởng tượng chuyện gì sẽ xảy ra, đau đớn nào sẽ phải chịu.

Tôi còn có một nỗi sợ khác. Tôi không cảm thấy mình xứng đáng là ngư�i tử đạo, tôi, tôi là kẻ có tội. Tôi cảm thấy cần xưng tội. Nhưng không thể được, tôi cố gắng nói lên hết các tội của mình và xưng trực tiếp với Chúa. Qua những ngày chiến đấu đầu tiên, tôi được bình an và sẵn sàng chết nh� l�i cầu nguyện và nh� Thánh Phaolô. 

Thánh Phaolô đã giúp cha như thế nào?

Ngài giúp tôi đi ra kh�i cơn bối rối của tâm hồn. Khi ngài viết trong Thư gởi tín hữu Philiphê: “Vì đối với tôi, sống là �ức Kitô, và chết là một mối lợi�, tôi hiểu cái chết là một món quà giúp ngư�i tín hữu được gần với Chúa Kitô. Có những lúc khi tên khủng bố đến nói với tôi: “Nếu ông không trở lại, tôi sẽ chặt đầu!�, tôi muốn nói với nó: “Thì chặt đi! Như vậy đối với tôi còn tốt hơn là bị ở với quý vị trong các đi�u kiện bị bắt như thế này!� 

�âu là giây phút khó khăn nhất của cha?

�ó là lúc tôi gặp các giáo dân của tôi trong một nhà tù ở gần thành phố Palmyre, khi quân khủng bố chuyển tôi đến đó. �ó là giây phút đau đớn nhất đ�i tôi. Thật là khủng khiếp khi thấy các giáo dân, các ngư�i đàn ông, đàn bà, trẻ con, 250 ngư�i mà tôi yêu thương ở trong tay các tên khủng bố này. Một nửa giáo xứ của tôi! (H� được trả tự do với những đi�u kiện rất nghiêm nhặt, nhất là cấm giữ đạo).

Cha có kể một vài trao đổi lạ lùng với các tên khủng bố này. Trao đổi nào cha nhớ lại nhi�u nhất?

Tôi có cuộc thảo luận rất đáng kể với một lãnh tụ của tổ chức hồi giáo vùng Raqqa. �ó là ngày thứ tám. Vào cuối buổi nói chuyện, ông nói với tôi: “Cha nên xem th�i gian bị tù này như một cuộc tĩnh tâm thiêng liêng!� �ối với tôi, tôi thật ngạc nhiên, một ngư�i khủng bố hồi giáo lại dạy cho tôi một chuyện như vậy, với tôi, một tu sĩ đã sống gần ba mươi năm trong sa mạc, khuyên tôi nên xem việc bắt giam mình là th�i gian tĩnh tâm. 

Vì sao ông ấy nói với cha như vậy?

Tôi không biết… Chắc chắn là Thần Khí! (Cư�i, rồi thinh lặng). Trong những lúc như thế này, chúng ta cảm nhận Chúa hành động như thế nào, Chúa hoán cải như thế nào. L�i này được nói ra là hoa trái của một cuộc thảo luận thần h�c và tín đi�u với tên khủng bố. Tôi có thể thấy Thần Khí làm việc đến mức nào. Ngài dùng kẻ có tội, ngư�i làm sự dữ để nói những chuyện hữu ích. Những chuyện cứu chúng ta. Ngư�i này, tôi chưa bao gi� gặp lại.

Một vài ngư�i hồi giáo đã tra tấn cha. Một vài ngư�i ngư�i khác lại giúp cha đào thoát. Cha nhìn hồi giáo với cái nhìn như thế nào?

Nhóm Hồi giáo dùng kinh Coran để phạm tội ác. Ở th�i buổi chúng ta, chính trị dùng tôn giáo làm mặt nạ để lấy lý do làm chiến tranh. Khi tôi còn trẻ, tôi khó chấp nhận hồi giáo. Khi tôi biết chân phước Charles de Foucauld, tôi cầu nguyện rất nhi�u với ngài. Cuộc đ�i chiêm nghiệm của ngài là tấm gương cho tôi. Ngài giúp tôi mở lòng, yêu thương và hiểu l�i giảng dạy của Tin Mừng v� tình yêu cho ngư�i anh em, tình yêu cho kẻ thù. Sau kinh nghiệm bắt giữ này, tôi còn tin chắc hơn v� sự cần thiết của đối thoại và gặp gỡ. Thế giới của chúng ta rất cần và mình phải có sáng kiến làm trước. 

Cha có giận hay hận thù các ngư�i bắt mình không?

Không. Nhà tù giúp tôi nhạy cảm hơn với chi�u kích nhân bản và gần hơn với những ngư�i đang đau khổ. Nhưng đi�u làm tôi giận nhất là tình trạng chiến tranh hiện nay ở Syria và Trung �ông. �ứng trước các tội ác ở đất nước chúng tôi, tôi giận trước sự im lặng của thế giới. Tôi giận khi đứng trước hàng triệu ngư�i Syria bị phân tán, bị di dân, sống trong những đi�u kiện tị nạn cực kỳ khó khăn. �i�u này làm cho tôi nghĩ tâm hồn thế hệ chúng ta cứng rắn và khép kín đến như thế nào.

Trong sách của cha, cha có những l�i nghiêm khắc với phương Tây, một trong những ngư�i có trách nhiệm đối với chiến tranh ở Syria. Cha nói đây là chiến tranh của “dầu đen, của ti�n bạc, của quy�n lực thế giới�. Phương Tây là kẻ có tội?

Ông quên nói đây là chiến tranh để bán vũ khí! Tất cả các nước chế tạo vũ khí đ�u có trách nhiệm với các cuộc chiến tranh, với những ngư�i chết, những ngư�i tị nạn này. Chúng ta phải ngừng ăn mừng các hợp đồng bán vũ khí! Ngư�i dân có trở nên vô ý thức, vô cảm trước đau đớn của các gia đình phân tán này không? Hàng ngàn và hàng ngàn ngư�i tị nạn bi chia rẽ gia đình ở �ức, ở Thụy �iển… Ông có hình dung nỗi đau của h�? �au với ngư�i chết của chúng tôi là chưa đủ, phải thấy nỗi đau của ngư�i tị nạn. 

Donald Trump quyết định chấm dứt hiệp ước v� vũ khí nguyên tử với Iran. Trung �ông lại chìm trong cơn khủng hoảng còn nặng hơn?

�ó là nỗi sợ của tôi. Tôi cực kỳ lo. Trên thực tế, thế giới này sẽ không bao gi� th�a mãn các lợi ích của h�. Không thể nói h� ngưng được. H� càng có thì h� càng muốn thêm. Việc phát triển chiến tranh ở Trung �ông phục vụ cho các lợi ích của h�. 

Cha sống ở Kurdistan Irak. Vì sao cha không sống ở Syria?

Ba tháng sau khi tôi thoát kh�i tù ngục, tôi nghĩ tôi không thể nào tiếp tục sống ở đó được, tôi không được tự do để nói lên nỗi đau của tôi. Vì thế tôi quyết định sống và chia sẻ nỗi đau của hàng ngàn ngư�i tị nạn ở Souleymanieh, mi�n đông-nam của thành phố Kurdistan Irak.

Cha không quay v� tu viện Mar Elian của cha?

Tôi hy v�ng sẽ trở v� đó. Nhưng không thể nào v� trước khi tình hình chính trị của vùng này được giải quyết và các ngư�i tị nạn Syria được v� lại đó. Tôi sẽ không xây dựng lại tu viện trước khi có một th�a hiệp quốc tế và dứt khoát để giải quyết vấn đ�.

Tu viện có bị phá hủy không?

Các tên khủng bố đã phá hủy phần đất cổ của tu viện nhưng may mắn thay, phần này đã được tái dựng. H� phá hủy ngôi mộ Mar Elian (thánh Julien Émèse), đối với các tên khủng bố, đây là biểu tượng của dị giáo. Nhưng trên thực tế, Mar Elian là biểu tượng của sự hiệp nhất của tín hữu kitô và tín hữu hồi giáo, ngài được hai cộng đoàn xem là thánh của h�. Nhưng không phải các tên khủng bố là ngư�i duy nhất phá hủy tu viện, một phần khác của tu viện vị các vụ dội bom phá hủy.

Cha có tin tức các bạn cha, Linh mục Paolo Dall’Oglio và các giám mục chính thống, Giám mục Boulos Yazigi và Giám mục Yohanna Ibrahim bị bắt năm 2013 không?

Tôi không có một tin tức nào. nhưng theo kinh nghiệm và hy v�ng của tôi. Tôi nghĩ h� còn sống.

Marta An Nguyễn dịch

Phanxicovn