Dưới thá»i Hoà ng đế Têôđôsiô Cả, má»i ngưá»i Ä‘á»u biết tiếng má»™t gia đình quý phái và o báºc nhất thà nh Côntantinôpôli, đó là gia đình ông Antigôna, má»™t nghị viên có uy tÃn, má»™t chiến sÄ© yêu tá»± do, và má»™t đại ân nhân cá»§a dân nghèo. Bạn ông là bà Euphrasia cÅ©ng không kém phần trà thức, lại sáng ngá»i những đức tÃnh cá»§a má»™t bà mẹ có đức tin công giáo. Cả hai hằng kÃnh sợ Thiên Chúa và là m việc là nh, giúp nhau tiến bước trên đưá»ng nhân đức. Năm 380 Chúa ban cho hai ông bà má»™t trưởng nữ mang tên Euphrasia. Theo nguyên ngữ Hi lạp Euphrasia có nghÄ©a “Niá»m hân hoanâ€. Quả thế, sinh hạ Euphrasia, hai ông bà không ước gì hÆ¡n, má»™t coi con như “bông hoa đẹp†cá»§a mối tình nồng thắm trong sạch và thánh thiện.
Nhưng ngắn ngá»§i thay cảnh gia đình Ä‘oà n tụ! Euphrasia ra Ä‘á»i vừa được năm tháng, Chúa đã cất ông Antigôna vá». Tấm khăn tang đẫm lệ phá»§ lên đầu hai mẹ con bà Euphrasia. Ông Antigôna sau được Giáo há»™i tôn báºc hiển thánh và kÃnh nhá»› và o ngà y 04 tháng 03.
“Cây là nh sinh quả tốt!†Euphrasia lá»›n lên má»—i ngà y má»™t ngoan và nhân đức. Số pháºn mồ côi cha không là m héo hon tâm hồn cô. Trái lại còn giúp cô thêm ngoan ngoãn và yêu mẹ hÆ¡n. Sau nà y khi đã lá»›n, cô thưá»ng nói vá»›i chị em bạn rằng: “Tôi thấy nÆ¡i ngưá»i mẹ góa bụa cá»§a tôi cả đức tÃnh cá»§a ngưá»i chaâ€. Vì thế không bao giá» cô dám sống phụ bạc vá»›i mẹ cho dẫu trong việc nhá» má»n. Cô cố gắng sống ngoan ngoãn tuổi thiếu niên để yên á»§i và là m vui lòng mẹ. Luôn luôn cô là m cho mẹ hãnh diện trước mặt má»i ngưá»i. Má»™t việc cô quen là m để tá» lòng yêu mẹ là hằng ngà y chăm chỉ cắp sách Ä‘i há»c. Cô rất sáng trà lại cần mẫn nên má»—i chiá»u khi ở trưá»ng vá», cô nhà nhảnh đến hôn và đặt lên tay mẹ tấm giấy ban khen cá»§a bà giáo. Cô không quên thuáºt lại cho mẹ nghe những việc là m ở nhà trưá»ng, nhất là những câu truyện cô đã nói vá»›i Chúa trước Thánh Thể và vá»›i Mẹ Maria trong giá» chÆ¡i giải trÃ… Thấy con khôn ngoan và có nhiá»u dấu thánh thiện bà Euphrasia cà ng thâm tÃn hÆ¡n và o lòng từ bi cá»§a Thiên Chúa và tình yêu cá»§a ngưá»i chồng đã quá cố. Lòng thâm tÃn giúp bà phát triển đức tin và chu toà n nhiệm vụ ngưá»i mẹ góa nuôi con. Bà đã từ chối má»i lá»i khuyên tái giá, kể cả ý kiến cá»§a Hoà ng đế Têôđôsiô. Äể được sống tá»± do hÆ¡n, năm 386, bà đem con sang Ai Cáºp xin trá» trong má»™t nhà dòng nữ thuá»™c tỉnh TêbaiÄ‘a.
Như cây hoa gặp vưá»n đất tốt, cô Euphrasia sung sướng sống qua những ngà y niên thiếu trong nhà dòng. Cô ngoan ngoãn noi gương má»i ngưá»i. Cô bá»™c lá»™ dần tinh thần cầu nguyện và suy ngắm. Lúc nà y cô không còn cắp sách đến trưá»ng há»c nữa, nhưng bá»™ truyện các thánh, mấy quyển Phúc âm là những món quà tinh thần là m cô say mê hÆ¡n cả. Cô chăm chú há»c và đá»c từng trang.
Thá»i gian lặng lẽ trôi, cho tá»›i má»™t chiá»u kia Euphrasia lúc ấy vừa chẵn bảy tuổi, cùng vá»›i bà bá» trên Ä‘i dạo. Hai tay già trẻ nắm chặt lấy nhau biểu lá»™ niá»m thông cảm cá»§a hai tâm hồn. Bà bá» trên thân máºt há»i cô:
– Con có thÃch các chị dòng không?
– Dạ, con thÃch các chị, các chị sống thánh thiện và bác ái quá.
Äôi mắt mở rá»™ng bà bá» trên khẽ cưá»i há»i:
– Thế con có muốn ở đây vá»›i chúng tôi không?
– Thưa bà , con muốn lắm miá»…n là mẹ con bằng lòng …
Tiếng chuông chiá»u trong trẻo vang lên là m rung động cả bầu không khà … câu chuyện chấm dứt, hai ngưá»i lặng nhìn theo Ä‘oà n ngưá»i bước và o nhà nguyện …Sau nhiá»u lần dò há»i, bà bá» trên nháºn rõ Æ¡n kêu gá»i tu dòng cá»§a Euphrasia, bà nháºn cô và o nhà táºp và sau cùng gá»i cô mặc áo dòng.
Khấn dòng vừa được ba năm thì mẹ Euphrasia qua Ä‘á»i, năm 390. Mặc dầu được yên á»§i vì cái chết thánh thiện cá»§a mẹ, Euphrasia không khá»i má»§i lòng…. Thánh goá phụ được Giáo há»™i kÃnh nhá»› và o cùng má»™t ngà y vá»›i thánh Antigôna để nêu cao tấm gương hôn nhân trá»n hảo cho má»i gia đình. Từ đây Euphrasia cà ng khép mình và o Ä‘á»i sống ká»· luáºt dòng hÆ¡n. Chị như ngôi sao sáng Chúa đặt giữa chị em… Cuốn lưu bút cá»§a nhà dòng hiện nay còn giữ lại nhiá»u dòng chữ cá»§a chị em viết vá» thánh nữ. Có chị ca tụng đức khiêm tốn cá»§a Euphrasia, có chị coi đức trinh khiết là ná»n móng Ä‘á»i thánh thiện cá»§a ngà i. Chị khác lại quyết Ä‘oán nhân đức trổi vượt trong Ä‘á»i Euphrasia phải là đức vâng lá»i. Riêng bà mẹ Maria, bà không ngá»›t khen ngợi tinh thần chay tịnh và đá»i sống cầu nguyện cá»§a thánh nữ. Bà thưá»ng nói vá»›i chị em: “Äá»i sống chay tịnh giúp Euphrasia kìm hãm thú tÃnh, còn Ä‘á»i sống cầu nguyện lại nâng tâm hồn lên kết hợp vá»›i Thiên Chúaâ€. Quả váºy, thánh nữ hãm mình, thắt xiá»ng sắt, nhịn đói ba ngà y không ăn. Giá» chị em ăn cÆ¡m, thánh nữ xin Ä‘i cầu nguyện. Dầu váºy chị không bá» sót má»™t bổn pháºn nhá» hay xin chuẩn má»™t luáºt nà o.
Nói đến nhân đức cá»§a Euphrasia, chúng ta không thể quên những đêm tối mà linh hồn chị phải trải qua. Chúa như lãng quên, để mặc chị mò mẫm tranh đấu vá»›i Satan. Biết sức chị, ma quá»· tìm bà y má»i mưu chước để có thể dằn váºt linh hồn chị. Hai Ä‘iểm chúng nhằm tấn công hÆ¡n cả là lòng kiêu ngạo muốn cáºy mình chống đối bá» trên và tình dục đê hèn vá»›i tất cả những hình ảnh khêu gợi lạc thú… Phần Euphrasia, chị lấy phương pháp chống trả hiệu nghiệm hÆ¡n hết là chân thà nh cởi mở tâm hồn cho bà mẹ và cha linh hướng, đồng thá»i tăng gia việc cầu nguyện và đá»i sống chay tịnh. Nhá» thế Chúa vẫn ở vá»›i chị, Chúa luôn dà nh sá»± thắng lợi cho chị, như ngưá»i ta kể: Lần kia khi chị Ä‘ang kÃn nước vá» là m bếp, ma quá»· xuất hiện và sau mấy câu nói hà i hước, chúng dìm đầu chị xuống giếng. Chị liá»n kêu lên: “Lạy Chúa Kitô xin đến giúp conâ€. Nghe tiếng kêu nhiá»u chị em trong nhà chạy ra cứu chị. Thoát nạn, Euphrasia há»›n hở nói to như để tung hô quyá»n phép Chúa: “Hoan hô Chúa Kitô; Äấng đã dùng tay các chị để cứu emâ€.
HÆ¡n thế, Chúa còn cho Euphrasia được quyá»n trừ quá»·. Lần kia sau khi Ä‘i thăm các gia đình, chị em trong dòng mang vá» má»™t em bé ốm nặng để xin Euphrasia cứu chữa. Thánh nữ xin các chị em và o nhà thỠđể hợp ý cầu nguyện vá»›i mình. Sau má»™t giá» chìm trong hương kinh nguyện cá»§a nhà dòng, em bé đổi sắc mặt lấy lại sinh lá»±c. Chị Euphrasia tiến đến sốt sắng là m dấu thánh giá trên trán em và nguyện: “Chá»› gì Äấng đã dá»±ng nên em chữa em là nh đãâ€. Vừa dứt lá»i em bé hoà n toà n bình phục như không có bêïnh gì. Láºp tức má»™t hồi chuông nhịp nhà ng ngân vang trên tháp, má»—i tiếng chuông Ä‘á»u gợi sâu lòng biết Æ¡n cá»§a Ä‘oà n ngưá»i Ä‘ang lần lượt cúi mình và tạ Æ¡n theo lá»i kinh ngợi khen cá»§a Äức Mẹ.
Lần khác ngưá»i ta dẫn đến táºn nhà dòng má»™t goá phụ bị quá»· ám. Nhìn thân hình gầy đét chỉ còn da bá»c xương, má»› tóc rối buông xoã trên khuôn mặt xanh nhợt vá»›i hai hố mắt và cá»a miệng méo xệch, ai cÅ©ng rùng mình không dám lại gần mụ. Nhưng vừa nom thấy mụ già xấu kiếp nà y, Euphrasia đã xin phép bà mẹ tay cầm thánh giá đến quỳ dưới chân mụ. Thấy chị, mụ không dám la lối, nhưng đứng yên không nhìn, dáng Ä‘iệu căm há»n như muốn hà nh hung, Phải chăng là thái độ má»™t tên quá»· sắp bị trục xuất! Thá»±c váºy, sau hồi cầu nguyện Euphrasia đứng dáºy là m dấu Thánh giá và đá»c: “Chá»› gì Äấng đã dá»±ng nên bà giải thoát bà khá»i tay quá»·â€. Láºp tức quá»· bá» mụ già vá»›i má»™t tiếng la khá»§ng khiếp.
Sau đó mấy năm, trong má»™t thị kiến, Chúa cho bà mẹ nhà dòng biết ngà y vá» trá»i cá»§a Euphrasia đã gần tá»›i. Bà vui mừng đưa tin cho chị thánh. Vá»›i đức khiêm nhưá»ng cố hữu, chị xin bà cầu nguyện để nếu đẹp ý Chúa, Ngưá»i cho chị sống thêm má»™t năm nữa để ăn chay Ä‘á»n tá»™i. Nhưng dưới mắt Chúa chị như hoa nở vừa độ, quả chÃn đã vừa tầm! Cuối thu năm 410 giữa niá»m mến thương cá»§a gia đình tu viện, chị trút hÆ¡i thở vÄ©nh biệt má»i ngưá»i. Xác chị được mai táng bên cạnh xác mẹ hiá»n cá»§a chị. NÆ¡i đây Chúa là m nhiá»u phép lạ để tán thưởng nhân đức chị.
Chị thá»±c là má»™t bông hoa tươi đẹp trong vưá»n Giáo há»™i và là má»™t gương mẫu sáng ngá»i cho các thiếu nữ công giáo.
Tinmung

