Lá»i Chúa rất rõ rà ng: Chúa “muốn cho má»i ngưá»i được cứu độ và nháºn biết chân lý, Ngưá»i kiên nhẫn đối vá»›i anh em vì Ngà i không muốn cho ai phải diệt vong†(1 Tm 2, 4 ; 2 Pr 3, 9).
Cùng má»™t lúc, lá»i nà y nói lên thá»±c tế dà nh cho những ai muốn tách ra khá»i tình yêu anh em và lòng thương xót Chúa. Thá»±c tế nà y, đó là địa ngục, má»™t chá»§ đỠchÃnh trong lá»i rao giảng cá»§a Chúa Giêsu: “Quân bị nguyá»n rá»§a kia, Ä‘i cho khuất mắt Ta mà và o lá»a Ä‘á»i Ä‘á»i, nÆ¡i dà nh sẵn cho tên ác quá»· và các sứ thần cá»§a nó†(Mt 25, 41).
Là m thế nà o để hóa giải được ý muốn cứu độ cho tất cả má»i ngưá»i và má»™t thá»±c tế địa ngục dà nh cho má»™t số ngưá»i? Chúa Giêsu đã nói vá»›i chúng ta: “Vì kẻ được gá»i thì nhiá»u, mà ngưá»i được chá»n thì Ãt†(Mt 22, 14). Câu nà y đã dẫn đến má»™t ná»n văn há»c rá»™ng lá»›n vá» Æ¡n cứu độ cá»§a nhiá»u ngưá»i, vá» số lượng và tiá»n định cá»§a há»â€¦ Äứng trước các láºp luáºn nà y, nhiá»u tác giả triển khai vá» má»™t ý tưởng “giảâ€: chắc chắn địa ngục có tồn tại, nhưng có khả thể có má»™t hy vá»ng cho má»™t sá»± cứu độ phổ quát, nÆ¡i không có má»™t ai bị nguyá»n rá»§a. Khi đó, địa ngục như má»™t khả thể, tháºm chà là mối Ä‘e dá»a, nhưng không phải như má»™t thá»±c tế. Theo nhà thần há»c Hans Urs von Balthasar, “đó là hy vá»ng cho tất cảâ€.
Nhiá»u tác giả khác thì cho địa ngục là “nÆ¡i tạmâ€: và o ngà y cuối cùng, tất cả thiên thần thất sá»§ng và những ngưá»i bị lên án sẽ được hiệp thông trong tình yêu cá»§a Chúa. Há»c thuyết vá» sá»± phục hồi phổ quát (apocatastase) được Origen ở thế ká»· thứ 3 bảo vệ và bị Giáo há»™i xem là trái vá»›i lá»i cá»§a Chúa. Khái niệm đúp vỠđịa ngục, má»™t mặt địa ngục là “trống rá»—ng†hay “cuối cùng được trống rá»—ng†gần như khá hấp dẫn, nhưng nó ngược vá»›i hai nguyên tắc thiết yếu cá»§a đức tin chúng ta: tình yêu vô hạn và lòng thương xót cá»§a Chúa và tầm cao lá»›n cá»§a tá»± do con ngưá»i.
Chúa cá»§a tình yêu không buá»™c chúng ta phải nói “có†vá»›i Chúa: tình yêu áp đặt bị cho là hãm hiếp. Nói cách khác, nếu Chúa là tình yêu, địa ngục là má»™t đòi há»i không lẫn tránh Ä‘i đâu được: nhân danh tình yêu, thì thiết yếu phải có má»™t “nÆ¡i†ngoà i nÆ¡i cá»§a Chúa để những ngưá»i từ chối không yêu Ngà i có nÆ¡i để há» không bị áp đặt bởi “tầm nhìn†cá»§a Ngà i. Sách Khải huyá»n cho chúng ta thấy, má»™t phần ba các thiên thần tách ra khá»i tình yêu, há» theo Lu-xi-phe trong sá»± sa ngã cá»§a nó (Ap 12, 4).
Tình yêu vô táºn cá»§a Chúa và sá»± tá»± do vÄ© đại cá»§a con ngưá»i ngược vá»›i má»™t địa ngục trống rá»—ng.
Như váºy địa ngục đầy cả các thiên thần sa ngã, Ä‘iá»u nà y cho chúng ta thấy sá»± vÄ© đại cá»§a tá»± do: tá»± do đồng ý vá»›i tình yêu nhưng cÅ©ng là tá»± do chống vá»›i tình yêu vô táºn cá»§a lòng thương xót Chúa. Và chuyện nà y là chuyện nghiêm túc. Lá»i Chúa vá» ngà y giá» sau hết là “lá»i má»i gá»i đến trách nhiệm, vá»›i trách nhiệm nà y, con ngưá»i phải dùng tá»± do cá»§a mình cho số pháºn Ä‘á»i Ä‘á»i cá»§a mình và cÅ©ng là lá»i kêu gá»i khẩn cấp hoán cải†(Giáo lý Giáo há»™i công giáo § 1036). Äức Hồng y Journet khẳng định, trong địa ngục không có má»™t tạo váºt nà o có ý tưởng cáo buá»™c Chúa đã để mình ở nÆ¡i nà y, vì má»™t cách xác quyết há» biết chÃnh hỠđã chá»n không sống trong tình yêu cá»§a Chúa.
Như thế, Giáo há»™i vừa khẳng định có sá»± tồn tại cá»§a địa ngục và sá»± Ä‘á»i Ä‘á»i cá»§a nó, vừa luôn cầu nguyện để không má»™t ai bị sa ngã. Vá» câu há»i “có bao nhiêu ngưá»i được chá»n!â€, Chúa Giêsu trả lá»i bằng cách đưa trách nhiệm vá» cá nhân má»—i ngưá»i: “Hãy chiến đấu để qua được cá»a hẹp mà và o!†(Lc 13, 23-28). “Khi các thánh tiến tá»›i, tôi muốn được ở trong số!
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Phanxicovn

