Truy�n thông với tâm thế hy v�ng (Bài chia sẻ của �GM Phêrô Nguyễn Văn Khảm v� Sứ điệp ngày TG Truy�n Thông XH 51)

35704

Suy nghĩ v� Sứ điệp Truy�n thông 2017 “�ừng sợ, Ta ở với ngươi�

*Bài nói chuyện của �ức giám mục Phêrô Nguyễn văn Khảm

trong Ngày Thế giới Truy�n thông Xã hội lần thứ 51 (28-05-2017)

do các giáo phận Sài Gòn, Mỹ Tho và Phú Cư�ng

cử hành tại Trung tâm Mục vụ TGP Sài Gòn ngày 27-05-2017

�ã nhi�u lần tôi có cơ hội đến đây trình bày Sứ điệp truy�n thông hằng năm của các �ức Giáo hoàng. Năm nay cũng thế. Nếu có đi�u gì khác hơn, chắc là vì tôi mới đi dự �ại hội của Quốc vụ viện Truy�n thông, từ ngày 3-5 tháng 5 năm 2017, tại Rôma. Vì thế xin chia sẻ một vài cảm nghĩ từ �ại hội cũng như từ Sứ điệp truy�n thông năm 2017 của �ức Giáo hoàng Phanxicô.

1. Trước hết là cảm nhận v� Hội Thánh toàn cầu. Các thành viên của Quốc vụ viện tham dự �ại hội được m�i ở ngay trong Nhà Santa Marta, cũng là nơi ở của �ức Giáo hoàng Phanxicô. Vì ở chung nhà nên hằng ngày nhìn thấy �ức Giáo hoàng, ngư�i cha chung của Hội Thánh toàn cầu, với áo dòng trắng đơn sơ, xuống nhà cơm và dùng cơm chung với m�i ngư�i. Rất gần gũi.

Thêm vào đó, nơi h�p �ại hội không phải là trụ sở của Quốc vụ viện Truy�n thông (trên đư�ng Hòa giải) nhưng là một phòng h�p lớn trong Dinh giáo hoàng, nơi �ức Giáo hoàng tiếp kiến các nguyên thủ quốc gia và những phái đoàn lớn trên thế giới, cũng như tiếp các giám mục trong dịp ad limina. Hội h�p trong dinh thự đó giúp ngư�i tham dự ý thức rằng mình đang làm việc của Hội Thánh toàn cầu chứ không phải của riêng quốc gia nào. Tính toàn cầu đó còn thể hiện qua sự đa dạng của các tham dự viên: 20 thành viên chính thức của Quốc vụ viện thuộc 18 quốc tịch khác nhau, ở nhi�u châu lục khác nhau: châu Âu, châu Mỹ, châu �, châu Phi.

Ngoài ra, sau những gi� làm việc, khi ra quảng trư�ng Thánh Phêrô, tôi nhìn thấy và gặp các đoàn hành hương từ khắp nơi trên thế giới và nói đủ thứ ngôn ngữ, tuôn v� Rôma, thủ phủ của Hội Thánh Công giáo. Tất cả đ�u tạo cho tôi cảm nhận rõ ràng v� Hội Thánh toàn cầu.

2. Hội Thánh toàn cầu quan tâm đến truy�n thông. Mục đích của việc thiết lập Quốc vụ viện Truy�n thông đã được chính �ức Giáo hoàng Phanxicô xác định trong Tự sắc thành lập cũng như trong diễn văn ng� l�i với �ại hội, là “nghiên cứu những tiêu chuẩn và phương thức mới để thông truy�n Tin Mừng lòng thương xót đến m�i dân tộc, trong các n�n văn hóa khác nhau, qua những phương tiện truy�n thông mà bối cảnh văn hóa kỹ thuật số cung cấp cho con ngư�i ngày nay� (�GH Phanxicô, Diễn văn tại �ại hội của Quốc vụ viện Truy�n thông, ngày 4-5-2017).

�ể đạt mục đích đó, vấn đ� không chỉ là sáp nhập những cơ quan trước đây lại với nhau (Báo Osservatore romano, Nhà in Vatican, Nhà xuất bản Vatican, Radio Vatican, TV Vatican, Hội đồng giáo hoàng v� Truy�n thông, Phòng báo chí Tòa Thánh, Dịch vụ internet, Dịch vụ hình ảnh), nhưng là kiến tạo một cơ chế hoàn toàn mới, đáp ứng nhu cầu truy�n thông trong thế giới thay đổi rất nhanh v� khoa h�c kỹ thuật, hình thành n�n văn hóa kỹ thuật số. Hội Thánh cần phải hiện diện trong thế giới kỹ thuật số để thi hành sứ mệnh Chúa Giêsu đã trao phó là “loan báo Tin Mừng cho m�i loài thụ tạo� (Mc 16,15).

3. Trong thế giới kỹ thuật số, m�i Kitô hữu đ�u được m�i g�i tham gia sứ mệnh loan báo Tin Mừng, trở thành một tác viên truy�n thông. Một trong những nét độc đáo của văn hóa kỹ thuật số là mỗi ngư�i đ�u trở thành chủ thể truy�n thông thay vì chỉ là đối tượng. Trong th�i đại báo in, chỉ có một số rất ít các nhà báo, phóng viên…viết bài, còn trong thế giới kỹ thuật số, ai cũng viết được. Có những bloggers thu hút ngư�i xem hơn cả một t� báo in. Nếu không viết cả bài báo thì những comments cũng là cách phản hồi, vừa nhanh g�n vừa có thể gây hiệu ứng cao.

Vì mỗi ngư�i đ�u là chủ thể truy�n thông nên câu h�i đặt ra là: chúng ta nói gì, viết gì trên mạng toàn cầu? Nói gì và viết gì lại tùy thuộc cách chúng ta nhìn thực tại. Thật vậy, vấn đ� không chỉ là những sự kiện và thực tại đang diễn ra nhưng còn là cách chúng ta nhìn thực tại, là cặp kính chúng ta dùng để nhìn thực tại, như �ức Giáo hoàng Phanxicô nói trong Sứ điệp Truy�n thông 2017. Cũng một sự vật nhưng ngư�i ta có thể nhìn thấy khác nhau v� màu sắc cũng như hình dáng, tùy vào cặp kính mang trên mắt. Tương tự như thế, cũng một sự kiện, một biến cố, mỗi ngư�i có thể nhìn cách khác là tùy vào cặp kính nội tâm của mình. Và từ cách nhìn khác nhau sẽ dẫn đến phản ứng và thái độ khác nhau.

Cặp kính tốt nhất là Tin Mừng, không chỉ là Tin Mừng v� Chúa Giêsu nhưng là chính Chúa Giêsu. Do đó, mang cặp kính Tin Mừng là mang tâm thế của Chúa Giêsu: “Hãy mang trong anh em những tâm tư của Chúa Giêsu� (Phil 2,5).

4. Tâm thế của Chúa Giêsu là tâm thế hy v�ng mà Sứ điệp diễn tả là sợi chỉ xuyên suốt lịch sử cứu độ và nắm men làm dậy cả khối bột. �ể cụ thể hóa đi�u này, tôi nhớ đến dụ ngôn Ngư�i gieo giống (Mt 13,3-9). Chính cộng đoàn của Matthêu đã giải thích ý nghĩa của dụ ngôn (Mt 13,18-23): nghe L�i Chúa mà không hiểu là gieo bên vệ đư�ng; nghe mà không đâm rễ sâu là gieo nơi s�i đá; nghe mà không sinh hoa kết quả là gieo vào bụi gai; còn nghe mà hiểu và sinh hoa kết quả là gieo vào đất tốt. Cách giải thích này được g�i là giải thích theo tỷ ngôn, còn theo một số nhà chú giải Kinh Thánh thì điểm nhấn của dụ ngôn là ở chỗ khác, đó là ni�m hy v�ng mãnh liệt của ngư�i gieo. Ngư�i gieo giống ra đi gieo hạt giống Nước Tr�i. Nhìn từ bên ngoài, xem ra công việc thất bại vì quá nhi�u hạt giống rơi trên s�i đá, trong bụi gai, bên vệ đư�ng. Dù vậy chăng nữa, vẫn có những hạt rơi vào đất tốt và sinh hoa kết quả phong phú. Cho nên hãy cứ kiên nhẫn mà gieo hạt giống Nước Tr�i. Rõ ràng là tâm thế tràn đầy hy v�ng.

Hãy nhìn vào cuộc đ�i Chúa Giêsu. Cả một đ�i bôn ba rao giảng khắp nơi, làm bao nhiêu phép lạ, được quần chúng tôn vinh…Thế rồi, vào th�i điểm cuối cùng, từ đỉnh cao thập giá nhìn xuống, Ngư�i thấy gì? Những cánh tay giơ cao đòi đóng đinh, những cái miệng hô to lên án; ngay cả những môn đệ thân thiết cũng b� chạy, dưới chân thập giá chỉ còn lại bà mẹ già và ngư�i h�c trò yêu. Nhưng chính trong giây phút tưởng như tuyệt v�ng đó, Chúa Giêsu kêu lên “Lạy Cha, xin tha cho h� vì h� không biết việc h� làm� và “Lạy Cha, con phó thác sự sống con trong tay Cha�. �ó là tiếng kêu của hy v�ng, cậy trông, phó thác. Chỉ có ni�m hy v�ng mãnh liệt vào sự chiến thắng tối hậu của tình yêu mới làm cho ngư�i ta dám tha thứ cho những kẻ giết chết mình. Chỉ có ni�m hy v�ng mãnh liệt vào Thiên Chúa mới ban tặng sức mạnh để dám phó thác tr�n vẹn nơi Thiên Chúa trong những giây phút kinh hoàng nhất. Chính vì thế, thập giá �ức Kitô trở thành nguồn hy v�ng. Và thay cho đám đông hò la lên án hôm ấy trên đồi Canvê, muôn ngàn thế hệ đã, đang và sẽ hát lên: “Vinh quang của ta là thập giá �ức Kitô, nơi Ngài, ơn cứu độ của ta, sức sống của ta, phục sinh của ta�.

5. Tâm thế hy v�ng giúp khám phá những đi�u tích cực hơn là chỉ nhìn vào đi�u tiêu cực, giúp mở cánh cửa đi v� phía tương lai hơn là nhốt kín tha nhân trong ngục tù quá khứ. Hãy đ�c lại câu chuyện Ngư�i nữ ngoại tình (Ga 8,1-11). Các kinh sư và ngư�i Pharisêu dẫn đến trước mặt Chúa Giêsu một phụ nữ bị bắt quả tang đang phạm tội ngoại tình, và nhân danh l� luật, ngư�i ta đòi ném đá ngư�i phụ nữ đó. Bằng việc tuyên án đó, ngư�i ta khóa chặt cuộc đ�i của chị trong quá khứ, và cả cuộc đ�i chị bị đóng dấu bằng tội ngoại tình! Còn Chúa Giêsu thì sao? Ngư�i nói với chị phụ nữ: “Con v� đi và đừng phạm tội nữa�. Không chỉ là giúp chị thoát chết nhưng là mở cho chị cả một cánh cửa đi tới tương lai. Và Chúa Giêsu mở cánh cửa đó cho chị vì Ngư�i nhìn thấy đi�u tích cực nơi chị chứ không chỉ là đi�u tiêu cực�: tuy chị có tội nhưng đó không phải là tất cả, chị có khả năng sống cuộc sống tốt lành như bao ngư�i và có thể hơn nữa.

Ngày nay, ngồi trước bàn phím, cũng có nhi�u ông bà thuộc hàng kinh sư và Pharisêu như thế! Cứ lên mạng là biết, cứ vào facebook là thấy. Có “hot news� nào là đủ thứ comments. Không cần tìm hiểu sự thật ra sao, cứ “chửi� đã! Càng cay chua càng đã! H� thích lên án hơn là tha thứ, thích nhốt ngư�i khác trong quá khứ hơn là mở cho ngư�i khác cánh cửa đi tới tương lai.

Có đi�u rất lạ, khi kể chuyện v� ngư�i nữ ngoại tình, thánh Gioan ghi nhận rằng khi nghe Chúa Giêsu nói “Ai trong các ông sạch tội thì lấy đá mà ném trước đi�, h� b� đi hết, “bắt đầu từ những ngư�i lớn tuổi� (Ga 8,8). Cái lạ là �ấng chí thánh, �ấng không h� phạm tội, thì không lên án nhưng chỉ tha thứ, còn kẻ tội lỗi lại thích lên án. Ngày nay cũng thế thôi. Hình như có thứ tâm lý bù trừ ở đây. Bản thân tội lỗi đầm đìa nhưng thích xoi mói và lên án ngư�i khác để t� ra rằng mình tốt lành. Còn ngư�i đạo đức thật sự lại rộng lòng cảm thông và tha thứ. �ức Giáo hoàng Phanxicô chia sẻ rằng mỗi khi đến thăm các tù nhân, ngài hay tự h�i: nếu tôi ở trong hoàn cảnh của h�, tôi có tốt hơn h� không hay còn tệ hơn thế? Lại chẳng đáng cho chúng ta cân nhắc khi ngồi trước bàn phím sao?

Kết luận: Tâm thế hy v�ng giúp ta khám phá những đi�u tích cực hơn là tiêu cực, quảng đại với tha nhân hơn là chật hẹp, nh� đó trở thành ngư�i loan báo Tin Mừng hơn là tin dữ, tin vui hơn là tin buồn, qua bài viết, comments, hình ảnh đưa lên trên internet. Hãy bước vào thế giới kỹ thuật số với tâm thế hy v�ng và trở thành ngư�i loan báo Tin Mừng.

 

Gm. Phêrô Nguyễn Văn Khảm

WGPSG