Bảy cách thánh Faustina ảnh hưởng lên �ức Phanxicô v� lòng thương xót

33623364

Bởi �ức Bênêđictô XVI được xem là một con ngư�i của truy�n thống, nên thư�ng chúng ta hay quên mất những khía cạnh đổi mới trong tri�u giáo hoàng của ngài. Ở chi�u hướng ngược lại, cũng như thế, �ức Phanxicô được xem là một ngư�i không theo khuôn phép, nên thư�ng chúng ta không thấy được sự tiếp nối của ngài theo các bậc ti�n nhiệm.

Nhưng Năm Thánh Lòng thương xót, khởi xướng đặc nét của �ức Phanxicô, có lẽ là đi�u mà ngài muốn xây dựng từ ngày đầu trên ngai giáo hoàng, có một nhân vật nòng cốt bắt nguồn từ th�i thánh Gioan Phaolô II.

Thật vậy, có một ngư�i nữ phía sau năm thánh mà �ức Giáo hoàng đã khởi xướng: Thánh Faustina Kowalska, nữ tu Ba Lan, ngư�i mở ra lòng sùng kính Lòng Chúa Thương xót trên toàn thế giới.

Thánh Faustina là nhà thần nghiệm đầu thế kỷ XX, thuộc dòng Nữ tử �ức Bà Thương xót. Xơ đã cho biết v� một loạt thị kiến, được ghi lại trong nhật ký 700 trang của mình, trong đó, xơ nói rằng Chúa Giêsu bảo xơ hãy lan truy�n lòng sùng kính với Lòng thương xót Chúa, theo câu khẩu hiệu, ‘Lạy Chúa Giêsu, con tín thác nơi Chúa.’

Lớn lên ở Krakow, chàng thanh niên Karol Wojtyla được lôi cuốn bởi thông điệp lòng thương xót nổi lên tại Ba Lan giữa hai cuộc thế chiến. V� sau, khi là giáo hoàng Gioan Phaolô II, ngài đã phong thánh và phong chân phước cho xơ Faustina, và cũng thiết lập lễ Lòng thương xót Chúa vào ngày chúa nhật đầu tiên sau Phục Sinh, một ý muốn của Chúa Giêsu nói với thánh Faustina.

�úng thật là �ức Phanxicô không nói nhi�u v� thánh Faustina và mối liên giữa ngài với Năm Thánh Lòng thương xót, khiến cho nhi�u ngư�i sợ là thánh nữ sẽ bị lãng quên trong năm thánh này.

Nhưng xem xét cho kỹ hơn, thì thấy rõ ràng dấu ấn của thánh nữ trong năm thánh Lòng thương xót. Tôi xin đưa ra 7 dấu chỉ v� tác động của thánh Faustina trên �ức Phanxicô và suy tư của ngài v� lòng thương xót.

1.  Tông sắc Giáo hoàng

Khi �ức Phanxicô ban hành tông sắc chính thức của giáo hoàng tuyên bố năm Thánh, với tựa đ� Misericordiae Vultus, ngài đã ch�n ngày ban hành là 11-4-2015, và không phải tình c� khi hôm đó là ngày v�ng trước lễ Lòng Thương xót Chúa, một sự liên kết rõ ràng với thánh Faustina.

Trong tông sắc, �ức Phanxicô viết ‘Tôi đặc biệt nghĩ v� tông đồ lớn của lòng thương xót, thánh Faustina Kowalska.

Mong thánh nữ, ngư�i được g�i đi vào chi�u sâu của lòng Chúa thương xót, chuyển cầu và gìn giữ chúng ta trong đ�i sống dễ thương và luôn đi theo lòng thương xót Thiên Chúa với một sự tín thác không chút dao động vào tình yêu của Ngài.’

2.  Câu nói dự tính

Nhìn lại, khá rõ ràng khi câu nói dự tính của �ức Phanxicô cho năm thánh lòng thương xót là trong bài ph�ng vấn trên chuyến bay đầu tiên của ngài khi trở v� từ Brazil vào năm 2013.

Dù câu h�i là v� việc cho ngư�i li dị rồi tái hôn được rước lễ, nhưng ngài đã trả l�i rộng v� tầm quan tr�ng của lòng thương xót. Ngài nói rằng ngài tin kỷ nguyên hiện th�i là ‘kairos’ của lòng thương xót, dùng một từ trong Tân Ước tiếng Hi Lạp, nghĩ là một th�i khắc dành riêng trong kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa.

Và ngài đã nhắc lại thánh Gioan Phaolô II và thánh Faustina.

‘Nhưng �ức Gioan Phaolô II đã có trực giác ban đầu v� đi�u này, khi ngài bắt đầu với thánh Faustina Kowalska, Lòng thương xót Chúa … Ngài đã trực cảm rằng th�i đại chúng ta cần lòng thương xót.’

3.   ‘�ại dương Lòng thương xót’

Trong bài giảng Tân niên, đánh dấu phát biểu công khai đầu tiên trong năm 2016, �ức Phanxicô lập luận rằng bên cạnh ‘dòng chảy đau khổ’ trong thế giới đương th�i, còn có một ‘đại dương lòng thương xót’ thư�ng không được nhận thấy.

Dù ngài không nhắc rõ v� thánh Faustina, nhưng ‘�ại dương Lòng thương xót’ là một trong những câu nói đặc trưng của thánh nữ, xuất hiện 16 lần trong nhật ký của ngài.

Và xin đưa ra đây một ví dụ, nói v� một thị kiến của thánh Faustina. Thánh nữ ghi lại Chúa Giêsu nói rằng, ‘Ta đã mặc khải cho con toàn bộ đại dương của lòng thương xót của Ta. Ta tìm kiếm và khao khát các lính hồn như con, nhưng lại ít ngư�i như thế.’

Một đoạn khác, thánh Faustina ghi lại rằng, ‘Trong Thánh lễ, tôi được cho biết v� trái tim Chúa Giêsu, và v� bản chất của lửa tình yêu mà Ngài đốt lên cho chúng ta … Ngài là một �ại dương Lòng thương xót.’

4.  Chuyến công du Ba Lan

�t nhất v� tầm mức số ngư�i và tầm vóc của sự kiện, thì nét nổi bật của năm thánh có vẻ không phải ở Roma. Nhưng là ở Krakow, vào cuối tháng 7, khi �ức Phanxicô đến đây dẫn đầu �ại hội Giới trẻ Thế giới.

Rõ ràng, di sản của thánh Gioan Phaolô II và thánh Faustina, sẽ là mở đầu và tâm điểm của toàn bộ chuyến đi này.

�ể bảo đảm không ai b� qua đi�u này, �ức Phanxicô đã tuyên bố thánh Gioan Phaolô II và thánh Faustina là đồng bảo trợ cho �ại hội Giới trẻ Thế giới, và g�i cả hai vị là ‘tông đồ của lòng thương xót Chúa.’ �ây như là một lòng kính tr�ng mà �ức Phanxicô dành cho thánh Faustina và thánh giáo hoàng Gioan Phaolô, và có thể thấy ngài suy niệm v� lòng sùng kính Lòng thương xót Chúa đến thế nào.

   5. ‘Misericordina’

Ngày 17-11-2013, �ức Phanxicô đã dùng buổi kinh Truy�n tin ngày chúa nhật để làm một hành động có thể nói là quảng bá. Ngài đưa ra một đơn thuốc, và còn phát thuốc cho những ngư�i hiện diện trên quảng trư�ng thánh Phêrô.

Chỉ có đi�u, ‘thuốc’ này không phải từ tiệm thuốc, dù cho có vẻ ngoài như vậy. Thay vào đó là một túi nh�, bên trong là một tràng hạt, một tấm ảnh Lòng Chúa Thương xót với khẩu hiệu, ‘Lạy Chúa Giêsu, con tín thác nơi Chúa.’ và một hướng dẫn. Ngư�i � g�i đây là misericordina, biến thể từ chữ lòng thương xót.

�ức Giáo hoàng đã nhắn nhủ m�i ngư�i, ‘�ây là thuốc cho linh hồn. �ừng quên uống thuốc, bởi sẽ tốt cho anh chị em, tốt cho tâm hồn, cho linh hồn và tr�n đ�i sống anh chị em.’

6.  Các linh mục Roma

Tháng 3, 2014, �ức Phanxicô đã có buổi gặp các linh mục Roma tại sảnh tiếp kiến Phaolô VI, và ngài dành buổi đó nói v� chủ đ� lòng thương xót. Ngài nói nhi�u v� �ức Gioan Phaolô II và thánh Faustina.

‘Trong bài giảng lễ phong thánh, vào năm 2000, �ức Phanxicô đức Phanxicô nêu bật rằng thông điệp của Chúa Giêsu Kitô cho thánh Faustina, là vào th�i điểm giữa hai cuộc thế chiến, và gắn chặt với lịch sử thế kỷ XX …

Th�i nay, chúng ta quên m�i chuyện th�i xưa rất nhanh, … Nhưng chúng ta không thể quên nội dung lớn, trực giác lớn và thiên tư đã được để lại cho dân Chúa. Và Lòng thương xót Chúa là một trong những sự này.’

Nhìn lại, đây có vẻ như là một ngụ ý rõ ràng rằng �ức Phanxicô hiểu rằng năm Toàn xá Lòng Thương xót là một mở rộng của ‘trực giác và thiên tư này.’

7.   �ức Phanxicô ở Cuba

Khi �ức Giáo hoàng Phanxicô đến Cuba hồi tháng 9 này, ngài đã ch�n khẩu hiệu là ‘sứ giả lòng thương xót’ như một dự báo cho năm thánh.

Trong thánh lễ ở quảng trư�ng Cách mạng Havana, ngày 20-9, các nhà bình luận lưu ý bên cạnh ảnh lớn của Che Guevara, ngày hôm đó có một tượng Chúa Giêsu lớn được dựng lên.

Nhưng có một chuyện ít được để ý hơn, nhưng là bản chất của hình ảnh ngày hôm đó. Một ảnh Lòng thương xót Chúa, với khẩu hiệu ‘Lạy Chúa Giêsu, con tin tưởng Chúa’ bằng tiếng Tây Ban Nha.

Một lòng thương xót cận thế hơn

Có thể nói, cách tiếp cận của �ức Phanxicô v� lòng thương xót không đơn thuần là sao y từ thánh Faustina.

Với thánh nữ, là một lòng thương xót thiêng liêng hơn, tập trung vào sự cứu rỗi các linh hồn lạc lối và những ngư�i chịu đau khổ dưới gánh nặng tội lỗi. Còn lòng thương xót của �ức Phanxicô thì cận thế hơn, tập trung vào thể hiện trong các hành động cụ thể, chung vai sát cánh với ngư�i nghèo, ngư�i di dân và tị nạn, với các tù nhân, và các nạn nhân khác của ‘văn hóa thải loại.’

�ây là lý do vì sao có ngư�i cho rằng ngư�i phụ nữ phía sau năm thánh này là mẹ Teresa, và không phải ngẫu nhiên khi lễ phong thánh của mẹ sẽ diễn ra trong năm thánh này, có thể là tháng 9.

Nhưng, đây là v� vấn đ� nêu bật, chứ không phải mâu thuẫn. �ức Phanxicô chắc chắn nhận thức rằng, không nhất thiết ngư�i nghèo mới cần đến lòng thương xót, và cũng không phải thánh Faustina không biết v� tin mừng xã hội bởi dòng của thánh nữ ở Ba Lan là tận hiến để giúp đỡ các phụ nữ đang gặp vấn đ�, bao gồm các bà mẹ đơn thân và các cô gái điếm.

Chắc chắn rằng, �ức Phanxicô là một ngư�i mang tính biến đổi ở nhi�u lĩnh vực. Nhưng với năm Toàn xá Lòng Thương xót, ngài không đổi mới hay thay chi�u, ngài chỉ đang thêm một lực đẩy mới cho bánh xe mà thánh nữ Faustina và �ức Gioan Phaolô II đã lăn.

Có thể nói năm thánh này sẽ diễn ra với ba nhân vật, thánh Faustina hứng khởi, mẹ Teresa mẫu gương hành động, và �ức Phanxicô, ngư�i khởi xướng.

J.B. Thái Hòa chuyển dịch