PHÂN TÍCH BÀI TIN MỪNG THỨ TƯ TUẦN XXVII THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (05/10/2016) – (Lc 11, 1-4) – THÁNG MÂN CÔI KÍNH ĐỨC MẸ

KINH LẠY CHA.
“LẠY THẦY, XIN DẠY CHÚNG CON CẦU NGUYỆN”.

BÀI ĐỌC I: Gl 2, 1-2. 7-14
“Các đấng đã nhận biết ơn đã ban cho tôi”.
Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Galata.

Anh em thân mến, mười bốn năm sau, tôi lại lên Giêrusalem cùng với Barnaba và có đem Titô theo. Tôi đã theo ơn mạc khải mà lên đó, và tôi đã trình bày với các đấng đó về Tin Mừng mà tôi rao giảng nơi các dân ngoại, tôi bàn hỏi riêng với những bậc vị vọng, vì e rằng mình đang bôn tẩu hoặc đã bôn tẩu luống công chăng.

Trái lại, khi các đấng ấy thấy rằng tôi được uỷ nhiệm rao giảng Tin Mừng cho người không chịu cắt bì, cũng như đã uỷ nhiệm cho Phêrô rao giảng cho những người đã chịu cắt bì, (vì Đấng đã ban cho Phêrô làm Tông đồ cho những người đã chịu cắt bì, cũng đã ban cho tôi làm Tông đồ lo cho các dân ngoại), và khi đã nhận biết ơn đã ban cho tôi, thì Giacôbê, Kêpha và Gioan, là những vị được kể như cột trụ, đã bắt tay tôi và Barnaba, tỏ tình thông hảo. Thế là chúng tôi đi sang các dân ngoại, còn các đấng thì đi đến với những người đã chịu cắt bì. Bấy giờ chúng tôi chỉ còn phải nhớ đến những người nghèo khổ, và đó là chính điều tôi đã định tâm thi hành.

Nhưng khi Kêpha đến Antiôkia, tôi đã phản đối ông ngay trước mặt, vì ông làm điều không phải. Vì chưng trước khi mấy người bên Giacôbê đến, thì ông vẫn dùng bữa với những người dân ngoại, nhưng khi những người ấy đến, thì ông lẩn lút và tự lánh mặt đi, bởi sợ những người thuộc giới cắt bì. Những người Do-thái khác đều giả hình như ông, thậm chí cả Barnaba cũng bị lôi cuốn theo sự giả hình của họ. Nhưng khi thấy họ không thẳng thắn sống theo chân lý Tin Mừng, tôi đã nói với Kêpha trước mặt mọi người rằng: “Nếu ông là Do-thái, mà còn sống theo thói người dân ngoại, chứ không theo thói người Do-thái, thì lẽ nào ông bắt ép người dân ngoại phải theo thói người Do-thái sao?

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 116, 1. 2
Đáp: Hãy đi rao giảng Tin Mừng khắp thế gian (Mc 16, 15).

Xướng: 1) Toàn thể chư dân, hãy khen ngợi Chúa! Hết thảy các nước, hãy chúc tụng Người! – Đáp.

2) Vì tình thương Chúa dành cho chúng ta thực là mãnh liệt, và lòng trung thành của Chúa tồn tại muôn đời. – Đáp.

ALLELUIA: Mt 4, 4b
Alleluia, alleluia! – Người ta sống không nguyên bởi bánh, nhưng bởi mọi lời do miệng Thiên Chúa phán ra. – Alleluia.

BÀI TIN MỪNG: Lc 11, 1-4
“Lạy Thầy, xin dạy chúng con cầu nguyện”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.

Ngày kia, Chúa Giêsu cầu nguyện ở một nơi. Khi Người cầu nguyện xong, có một môn đệ thưa Người rằng: “Lạy Thầy, xin dạy chúng con cầu nguyện như Gioan đã dạy môn đệ ông”. Người nói với các ông: “Khi các con cầu nguyện, hãy nói:

“‘Lạy Cha, nguyện danh Cha cả sáng. Nước Cha trị đến. Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày. Và tha nợ chúng con, như chúng con cũng tha mọi kẻ có nợ chúng con. Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ’ “.

Đó là lời Chúa.
_____________________________

BÀI PHÂN TÍCH (Lc 11, 1-4)

Hôm nay chúng ta bước sang Chương 11 của Phúc âm Luca.

Chương 11 có chủ đề: CẦU NGUYỆN, nó bao gồm các đoạn Tin mừng nổi bật sau đây:

+ Kinh Lạy Cha (Lc 11, 1 – 4)
+ Dụ ngôn Người bạn quấy rầy (Lc 11, 5 – 8).
+ Cứ xin thì sẽ được (Lc 11, 9 – 13)
+ Đức Giê-su và quỷ vương Bê-en-dê-bun (Lc 11, 14 – 22)
+ ……………………..

Bài Tin mừng hôm nay (Lc 11, 1 – 4) là phần mở đầu Chương 11.

Chúa Giêsu đáp ứng yêu cầu của các môn đệ, họ xin Ngài dạy họ biết cầu nguyện như Gioan Tảy giả đã dạy môn đệ ông.

Chúa Giêsu dạy cho các môn đệ KINH LẠY CHA và đã được Thánh sử Matthêu cùng tường thuật (Mt 6, 9 – 13).

Nhưng ở Luca có sự khác biệt so với Matthêu.

+ Ở Matthêu:

Kinh Lạy Cha là một phần của Bài giảng trên núi. Matthêu đã đúc kết lại tất cả giáo huấn của Chúa Giêsu rải rác ở khắp nơi, cho vào chung Bài giảng trên núi.

Như vậy, Bài giảng trên núi ở Matthêu được trải dài 3 chương: Chương 5, 6, 7 và được khởi đầu bằng TÁM MỐI PHÚC.

+ Còn ở Luca:

Kinh Lạy Cha được Chúa Giêsu dạy cho các môn đệ trong cuộc hành trình lên Giêrusalem. Nó nằm trong Chương 11 (Trải dài từ Chương 9 đến Chương 19), có nghĩa đang ở giai đoạn đầu của cuộc hành trình đó.

Sự sắp xếp của Luca có một ý nghĩa tôn giáo thật sâu sắc.

Luca muốn nói rằng: Kinh Lạy Cha không phải là một kinh dành cho người cố định, thụ động, cứng ngắc, ù lì,… mà là kinh dành cho người đang chuyển động.

Cuộc sống của Kitô hữu luôn chuyển động về phía trước, ai cũng đang đi đến điểm cuối cùng của cuộc đời. Không ai được quyền giậm chân tại chỗ, ù lì, hay níu kéo thời gian lại, vì thời gian không cho phép ta làm điều đó.

Trong cuộc hành trình đi về điểm kết thúc cuộc đời. Kitô hữu có một hành trang luôn đồng hành với mình, đó là KINH LẠY CHA. Vì thế Kinh Lạy Cha sẽ là tâm điểm, chi phối tất cả hành vi và sinh hoạt tôn giáo. Kinh sẽ được đọc trong tất cả các cử hành Phụng vụ, trong Thánh Lễ, trong các buổi hội họp, các buổi chia sẻ Lời Chúa, trước các bữa ăn, và trước khi đi ngủ.

Vì đó là kinh duy nhất được chính Chúa Giêsu truyền dạy.

Chúng ta bắt đầu đi vào bài Tin Mừng:

“NGÀY KIA, CHÚA GIÊSU CẦU NGUYỆN Ở MỘT NƠI. KHI NGƯỜI CẦU NGUYỆN XONG, CÓ MỘT MÔN ĐỆ THƯA NGƯỜI RẰNG: “LẠY THẦY, XIN DẠY CHÚNG CON CẦU NGUYỆN NHƯ GIOAN ĐÃ DẠY MÔN ĐỆ ÔNG”

“NGÀY KIA,…… Ở MỘT NƠI,…..CÓ MỘT MÔN ĐỆ….”

Ngay câu đầu tiên, Luca giới thiệu cho chúng ta về thời gian, không gian của Bài Tin mừng.

Độc giả hẳn sẽ bực mình, vì Luca giới thiệu mà chẳng cho ta biết gì. Luca muốn giấu tất cả các chi tiết này. Ta không thể biết được Chúa Giêsu đang ở đâu trong cuộc hành trình lên Giêrusalem.

Tại sao Luca lại giấu?

Thưa, Luca muốn chú trọng tất cả các sự kiên liên quan đến Chúa Giêsu trong cuộc hành trình lên Giêrusalem. Ông chú trọng đến các giáo huấn và bài học chứ không cần để ý đến các tiểu tiết, các tiểu tiết đó có thể pha loãng các sự kiện trên, làm mờ nhạt chúng đi.

“KHI NGƯỜI CẦU NGUYỆN XONG, CÓ MỘT MÔN ĐỆ THƯA NGƯỜI RẰNG”.

Có thể nói: Phúc âm của Luca là PHÚC ÂM CỦA CẦU NGUYỆN, Luca chú trọng rất nhiều chủ đề này, và điểm nổi bật nơi Luca: Chúa Giêsu luôn cho các môn đệ tham dự vào những buổi cầu nguyện của Ngài.

Các môn đệ mặc dù được tham dự, nhưng vẫn là kẻ đứng ngoài, vì chỉ có mình Chúa Giêsu cầu nguyện thôi, còn các ông thì chăm chú quan sát thái độ và cử chỉ của Thầy để từ đó hun đúc trong các ông nhu cầu cần thiết của cầu nguyện qua vẻ mặt say sưa chiêm ngắm Chúa Cha của Chúa Giêsu.

Các môn đệ quan sát Chúa Giêsu cầu nguyện ở một khoảng cách nào đó, tuyệt đối không quấy rầy Ngài, và ngăn không cho bất cứ ai quấy rầy, vì các ông hiểu đó là giờ phút quan trọng đối với Chúa Giêsu. Các ông nhìn thấy cung cách, biểu lộ, thái độ của Chúa Giêsu, các ông hiểu Ngài đang kết hợp sâu xa với Chúa Cha, đang đắm chìm trong tương quan với Cha Ngài.

Các ông muốn được như vậy, vì các ông cũng đã nhiều lần cầu nguyện, nhưng khi cầu nguyện, các ông không thể chìm mình trong mối tương quan với Thiên Chúa, vẫn có cái gì đó dứt các ông ra khỏi mối tương quan đó, bằng chứng các ông không thể cầu nguyện hằng giờ, và khi cầu nguyện các ông cũng chẳng biết thưa gì ngoài ba điều vụn vặt: xin cái này, xin cái kia.

Kitô hữu chúng ta cũng thế.

Theo Đạo lâu năm, nhưng khi nói đến cầu nguyện thì chẳng biết cầu nguyện làm sao cho đúng, cho phải, cứ lải nhải xin hết cái này cái kia mà không hiểu: Cầu nguyện chính là kết hợp sâu xa với Thiên Chúa, nói với Ngài như nói chuyện với một Người Bạn, một Người Cha.

Ta nói chuyện với cha mẹ ta thế nào thì cứ nói như vậy với Chúa, có gì mà phải ngại, giải bầy tất cả trong sự chân thành đơn sơ chứ đừng rào đón gì hết.

Vì thế, các ông đợi Đức Giêsu cầu nguyện xong thì có một người chạy đến nói với Ngài. Người môn đệ đó là ai, Luca không cho biết, vấn đề này không cần thiết.

“LẠY THẦY, XIN DẠY CHÚNG CON CẦU NGUYỆN NHƯ GIOAN ĐÃ DẠY MÔN ĐỆ ÔNG”.

Người môn đệ này có vẻ như đang trách nhẹ Chúa Giêsu và có vẻ khích tướng: Tại sao Gioan Tảy Giả dạy môn đệ của ông cầu nguyện, còn Thầy thì lại không?

Khi thưa với Chúa Giêsu điều này, môn đệ đó đã xác nhận hai điểm:

(1) Các ông chưa biết cầu nguyện. Nói đúng hơn các ông chưa biết cầu nguyện thế nào là đúng, là đẹp lòng Thiên Chúa.

(2) Chúa Giêsu chưa bao giờ dạy các ông cầu nguyện.

Ở đây ta chỉ xét điểm thứ hai, tại sao Chúa Giêsu lại không dạy các môn đệ cầu nguyện?

Không lẽ Ngài quên điều này sao, trong khi Ngài đã xác định “chiêm niệm” là phần quan trọng nhất trong đời sống con người?

Ở Bài Tin mừng hôm qua (Lc 10, 38 – 42). Chúa Giêsu đã nhấn mạnh đến vấn đề này. Luca viết: “”Mác-ta! Mác-ta ơi! Chị băn khoăn lo lắng nhiều chuyện quá! Chỉ có một chuyện cần thiết mà thôi. Ma-ri-a đã chọn phần tốt nhất và sẽ không bị lấy đi.” (Lc 10, 41 – 42).

Như vậy, rõ ràng chương trình huấn luyện môn đệ của Chúa Giêsu có một lỗ hổng lớn, cụ thể đức tin của các ông luôn bị yếu kém, chính Ngài đã nói: “Nếu đức tin của các con chỉ bằng hạt cải thôi, các con sẽ khiến cây dâu này bật rễ và xuống trồng dưới biển” (Lc 17, 6). Khi nói câu này, Ngài đã xác nhận đức tin của các môn đệ còn non yếu, thua xa hạt cải, mà đức tin non yếu do bởi đâu, đó là do chưa biết cầu nguyện.

Do đó các ông đưa ra yêu cầu này với Đức Giêsu rất chính đáng, nó nói lên nhu cầu khẩn thiết đối với các ông.

Các ông tin Thầy sẽ dạy, vì các ông đưa ra lý do rất thuyết phục, đó là ông Gioan Tẩy Giả đã dạy các môn đệ biết cầu nguyện. Thực ra, không những Gioan mà theo phong tục của Do Thái, các Rabbi (Giáo trưởng) thường dạy cho các môn đệ một kinh đơn giản để họ có thể dùng hằng ngày để cầu nguyện.

Có lẽ đây là thời điểm thích hợp để Chúa Giêsu dạy các môn đệ cầu nguyện, vì lòng khao khát cầu nguyện trong các ông đã chín muồi.

Vì thế Chúa Giêsu nói:

“NGƯỜI NÓI VỚI CÁC ÔNG: “KHI CÁC CON CẦU NGUYỆN, HÃY NÓI:

“LẠY CHA, NGUYỆN DANH CHA CẢ SÁNG. NƯỚC CHA TRỊ ĐẾN. XIN CHA CHO CHÚNG CON HÔM NAY LƯƠNG THỰC HẰNG NGÀY. VÀ THA NỢ CHÚNG CON, NHƯ CHÚNG CON CŨNG THA MỌI KẺ CÓ NỢ CHÚNG CON. XIN CHỚ ĐỂ CHÚNG CON SA CHƯỚC CÁM DỖ”.

PHÂN TÍCH KINH LẠY CHA THEO THÁNH LUCA

A/. NHỮNG ĐIỀU LIÊN QUAN TỚI THIÊN CHÚA

(1) LẠY CHA:

Gọi Thiên Chúa là “Cha” không phải là chuyện lạ lùng. Danh xưng “Cha” đã có nơi các tôn giáo rất khác nhau, từ dạng thô sơ nhất đến dạng phát triển nhất, của người Hy-lạp, Rô-ma và Sê-mít.

Nhưng điều lạ là sử dụng một danh xưng thân mật để thưa với Thiên Chúa. Người ta chỉ dùng từ “Cha” để nói về Thiên Chúa, chứ không dùng nó để thưa với Thiên Chúa.

Đây là điểm khác biệt giữa Kitô giáo và các tôn giáo khác. Kitô hữu luôn gọi Thiên Chúa là Cha trong tất cả các lời cầu nguyện.

(2) “NGUYỆN DANH CHA CẢ SÁNG”

Câu này không có nghĩa Thiên Chúa phải bận tâm làm cho loài người coi Danh của Ngài là thánh và không làm ô nhục Danh Ngài. Câu này có nghĩa: chính Thiên Chúa phải thánh hoá Danh Ngài; chính Ngài phải hành động cách nào để loài người nhận biết và tuyên xưng đúng như Tên Ngài, tức như Thiên Chúa và như Cha. Như thế, xin Thiên Chúa mạc khải bản thân Ngài ra vĩnh viễn và cho người ta được thấy Ngài và đến được với Ngài cách chắc chắn. Danh Thánh Cha vinh hiển mãi mãi.

(3) “NƯỚC CHA TRỊ ĐẾN”

Đây là nội dung chính của lời Đức Giêsu loan báo. Người loan báo Tin Mừng về Triều Đại Thiên Chúa, về quyền chúa tể của Thiên Chúa (Lc 4,43; 8,1; 10,9.11): Thiên Chúa là Chúa Tể duy nhất và tốt lành, sẽ thực hiện công khai vương quyền của Ngài. Lời xin này cầu mong mau đến lúc Thiên Chúa sẽ hiển trị trên tất cả mọi sự cách công khai và hữu hình; Đấng là Cha sẽ là Chúa Tể duy nhất.

Luca đã bỏ bớt một câu so với Matthêu. Ở Matthêu có thêm câu “ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời.”

Luca thấy không cần thiết vì trên trời: Ý Cha đã thể hiện trọn vẹn rồi nên không cần phải xin, ta xin là xin cho người dưới thế này.

B/. NHỮNG ĐIỀU LIÊN QUAN TỚI CON NGƯỜI.

+ HIỆN TẠI:

(4) “XIN CHA CHO CHÚNG CON HÔM NAY LƯƠNG THỰC HẰNG NGÀY”

Ta chú ý: “LƯƠNG THỰC HẰNG NGÀY”, có nghĩa, ta xin cho có lương thực từng ngày chứ không phải lương thực cả đời, lương thực ở đây bao gồm: lương thực phần hồn cũng như phần xác.

Hiểu sâu xa hơn, Lương thực đó, chính là Lời Chúa và Bánh Thánh Thể mà mỗi Thánh lễ ta tham dự hằng ngày đều có 2 phần này. Như vậy ai tham dự thánh lễ hàng ngày ta đều có lương thực từng ngày cho mình.

Sở dĩ Luca nhấn mạnh đến điểm này, vì ông sống với một cộng đoàn Kitô hữu quá nghèo khổ nên đã thêm vào một sắc thái, và nhấn mạnh: “Xin Cha cho chúng con ngày nào có lương thực ngày ấy…”

Lời cầu nguyện này rất khiêm nhường, nhưng đã cáo giác tâm thức của những Người giàu có. Chúa Giêsu không ngừng nhấn mạnh để chúng ta không nên lo lắng quá về ngày mai (Lc 12,22-32; Mt 6,34). Trong cuộc xuất hành qua sa mạc, dân Chúa không thể tích trữ lương thực man-na trước cho nhiều ngày (Xh 16,4).

+ QUÁ KHỨ

(5) “VÀ THA NỢ CHÚNG CON, NHƯ CHÚNG CON CŨNG THA MỌI KẺ CÓ NỢ CHÚNG CON”

Tại sao Thiên Chúa là Cha mà ta lại mắc nợ, ta chỉ có tội khi không sống đúng với bổn phận là con, đó là món nợ lớn nhất của ta với Chúa mà cả đời ta không thể trả được.

Con người tội lỗi giống như mắc nợ Thiên Chúa một món nợ khổng lồ không biết lấy chi đền trả nổi.

Thế nhưng, ngay từ thời Cựu Ước, Ngài đã hứa sẽ tha thứ sạch cho con người: “Mọi lỗi lầm con phạm, Chúa vất bỏ sau lưng” (Is 38,17).

Thiên Chúa tha thứ cho tội nhân cách vô điều kiện đến độ Ngài quên hẳn tội lỗi chúng ta: “Ta sẽ xoá bỏ các tội phản nghịch của ngươi, và không còn nhớ đến lỗi lầm của ngươi nữa” (Is 43,25). Sự tha thứ đó được thực hiện hoàn tất khi Chúa Giê-su, Con Một Thiên Chúa, xuống thế làm người, rao giảng sự bao dung tha thứ, chịu đau khổ và chịu chết để chúng ta được sạch tội và trở nên công chính (1Pr 2,24).

Ý thức mình được ơn Chúa tha thứ lớn lao như thế, chúng ta không có lý do gì mà không sẵn sàng tha thứ vô điều kiện cho anh em mình.

Và một điểm đặc sắc nữa, Luca đã dùng “vì chính chúng con cũng tha cho mọi người…” để chỉ sự phổ quát của sự tha thứ ấy mà chúng ta thực hiện với những người khác, nếu chúng ta muốn được Thiên Chúa tha thứ. Có nghĩa là để được Thiên Chúa tha tội, ta phải tha thứ cho hết mọi người, không trừ một ai.

+ TƯƠNG LAI

(6) “XIN CHỚ ĐỂ CHÚNG CON SA CHƯỚC CÁM DỖ.”

Chúng ta không cầu xin tránh cám dỗ, vì đó lại là cơn cám dỗ lớn nhất, nó tạo cho ta một cảm giác an toàn giả tạo, nó đưa ta đến ý nghĩ này: đã có Chúa rồi không sợ gì hết, Chúa sẽ không để cám dỗ đến gần chúng ta.

Khi mang trong mình ý nghĩ này, ta sẽ bị đánh gục bởi ảo tưởng của chính mình.

Trên thực tế con người không thể tránh được chước cám dỗ, nó từ đâu đến ta không biết, nhưng phải hiểu rõ điều này, khi còn sống trên trần gian, ta luôn phải đối đầu với 3 thế lực: Ma quỷ, Thế gian và Xác thịt. Như vậy cám dỗ ắt phải đến cho dù ta không muốn. Chính Chúa Giêsu cũng đã trải qua các cơn cám dỗ, và 3 cơn cám dỗ nổi bật nhất xảy ra khi Ngài ăn chay 40 đêm ngày trong hoang địa.

Điều mà ta cầu xin đó là, xin Chúa ban cho ta sức mạnh để có thể vượt qua những cơn cám dỗ, đừng sa vào chước cám dỗ, chứ không phải xin tránh các cơn cám dỗ.

Tóm lại:

Trước yêu cầu của các môn đệ, xin Chúa Giêsu dạy cho biết cầu nguyện như Gioan Tảy Giả đã dạy môn đệ của ông, Chúa Giêsu đã đưa ra kinh Lạy Cha, bởi vì Ngài biết và luôn luôn chiêm ngưỡng Thiên Chúa, bởi vì Người cũng biết ý nghĩa và cùng đích của đời sống chúng ta, Chúa Giêsu có thể dạy chúng ta cầu nguyện cùng Thiên Chúa hơn bất cứ ai trước Ngài.

Trong Kinh Lạy Cha, Chúa Giêsu cung cấp cho ta không những một bản văn kinh nguyện, mà còn là một kiểu mẫu cho lời cầu nguyện. Chúng ta được gọi Thiên Chúa là “Cha”: tương quan của Thiên Chúa với ta là tương quan của một người cha với các con mình. Và ta hoàn toàn có thể tin cậy vào lòng nhân lành của Thiên Chúa. Trong lời cầu nguyện, ta chứng tỏ mình có một hình ảnh về Thiên Chúa và cảm nghiệm thế nào về Ngài.

Trong lời cầu nguyện, ta thể hiện tương quan của ta với Thiên Chúa. Và cũng trong kinh Lạy Cha, ta cũng nhận ra mọi người là anh em với nhau. Không có bản kinh nào đẹp và đầy đủ hơn kinh Lạy Cha mà Chúa Giêsu đã dạy.

Muốn làm con Chúa và làm môn đệ Chúa Giê-su, không gì hơn là ta làm theo điều Chúa dạy dù khó mấy đi nữa. Chúa sẽ không nhậm lời ta cầu xin nếu tâm hồn ta còn đầy thù ghét, bởi vì Đạo của Ngài là yêu thương và tha thứ.

Ta luôn nhớ Chúa coi trọng sự hoà giải hơn của lễ bạn dâng trên bàn thờ: “Nếu khi anh sắp dâng lễ vật trước bàn thờ, mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất bình với anh, thì hãy để của lễ lại đó trước bàn thờ, đi làm hoà với người anh em ấy đã, rồi trở lại dâng lễ vật của mình” (Mt 5,23-24).

Như vậy, Mỗi khi có sự bất hoà giữa ta với một ai đó, ta cầu nguyện cho người ấy và ta hãy là người đầu tiên nói lời xin lỗi.

Amen.
___________________

Giuse Nguyễn Viết Tâm.