Trong bà i viết độc quyá»n cho Glamour, ông Obama đã chia sẻ quan Ä‘iểm vá» nữ giá»›i và hà nh trình cá»§a há», nhân dịp bước sang tuổi 55 và o ngà y hôm qua, 8/4.
Là m Tổng thống có rất nhiá»u khó khăn. Nhưng cÅ©ng có những Ä‘iểm sáng. ÄÆ°á»£c gặp gỡ những con ngưá»i phi thưá»ng. Ở vị trà mà bạn có thể tạo nên sá»± thay đổi cho đất nước mình. Rồi thì Không lá»±c 1.
Nhưng có lẽ món quà tuyệt diệu nhất cá»§a công việc nà y là được sống gần nÆ¡i mình là m việc. Suốt nhiá»u năm, tôi đã phải tiêu tốn thá»i gian và o những chuyến Ä‘i dà i – từ nhà tôi ở Chicago tá»›i Springfield, Illinois khi tôi là m Thượng nghị sÄ© bang, và sau đó là tá»›i Washington, D.C khi tôi là m Thượng nghị sÄ© Mỹ.
Có nghÄ©a là tôi phải cố gắng hÆ¡n để trở thà nh ngưá»i chồng, ngưá»i cha mà bản thân mong muốn.
Nhưng trong 7 năm rưỡi qua, quãng đưá»ng ấy đã được rút ngắn xuống còn 45 giây – khoảng thá»i gian để Ä‘i bá»™ từ phòng khách tá»›i Phòng Bầu dục.
Kết quả là tôi có nhiá»u thá»i gian hÆ¡n để dõi theo quá trình trưởng thà nh cá»§a con gái mình, quan sát các con trở thà nh những thiếu nữ tuyệt vá»i, tốt bụng, vui tÃnh và thông minh.
Tổng thống Mỹ cùng 2 con gái Malia và Sasha.
Nhìn các con chuẩn bị rá»i vòng tay mình không phải má»™t việc dá»… dà ng. Nhưng có má»™t Ä‘iá»u khiến tôi lạc quan: Äây là thá»i Ä‘iểm tuyệt vá»i để là m má»™t ngưá»i phụ nữ. Tiến triển mà chúng ta đã đạt được trong 100 năm, 50 năm, hay tháºm chà là 8 năm qua, rõ rà ng đã khiến cuá»™c sống cá»§a con gái tôi tốt đẹp hÆ¡n cá»§a bà tôi.
Tôi nói như váºy không chỉ vì tôi là má»™t Tổng thống, mà còn bởi tôi là ngưá»i á»§ng há»™ bình đẳng giá»›i.
Chúng ta đã Ä‘i từ má»™t thị trưá»ng lao động còn hạn chế vá»›i phụ nữ, tá»›i những vị trà chi trả không tương xứng, và rồi tá»›i thá»i Ä‘iểm mà phụ nữ không chỉ chiếm má»™t ná»a lá»±c lượng lao động mà còn dẫn đầu trong má»i ngà nh nghá», từ thể thao cho tá»›i nghiên cứu vÅ© trụ, từ Hollyword cho tá»›i Tòa án Tối cao.
Tôi đã chứng kiến hà nh trình phụ nữ già nh lấy tá»± do để tá»± mình quyết định cách sống – thân thể, há»c vấn, nghá» nghiệp và tà i chÃnh cá»§a mình. Cái ngà y bạn phải lấy chồng thì má»›i có tiá»n tiêu đã qua lâu rồi. Trên thá»±c tế, ngà y cà ng có nhiá»u phụ nữ độc láºp vá» tà i chÃnh, dù hỠđã kết hôn hay còn độc thân.

Vì thế, chúng ta không nên coi thưá»ng bước tiến cá»§a chÃnh mình. Là m như váºy chÃnh là phụ lòng tất cả những ngưá»i đã dà nh cả cuá»™c Ä‘á»i để đấu tranh cho công lý.
Chúng ta vẫn còn rất nhiá»u việc phải là m để cải thiện tương lai cho phụ nữ ở đây, cÅ©ng như toà n thế giá»›i. Và trong khi tôi không ngừng thúc đẩy các chÃnh sách tÃch cá»±c – từ mức lương ngang bằng giữa nam và nữ khi là m cùng má»™t công việc, cho tá»›i bảo vệ quyá»n sinh sản, thì có những sá»± thay đổi chẳng liên quan gì tá»›i việc thông qua các đạo luáºt má»›i.
Thá»±c ra, việc khó khăn hÆ¡n cả chÃnh là thay đổi bản thân mình.
Tôi đã nói Ä‘iá»u nà y trong Há»™i nghị Nhà Trắng hồi tháng 6. Dù đã Ä‘i được xa như váºy, nhưng đáng buồn là chúng ta vẫn bị đóng khung bởi những định kiến vá» cách hà nh xá» cá»§a nam giá»›i và nữ giá»›i.
Nghị sÄ© Shirley Chisholm, ngưá»i Mỹ gốc Phi đầu tiên tham gia tranh cá» Tổng thống cá»§a má»™t chÃnh đảng, má»™t ngưá»i tôi rất ngưỡng má»™ đã nói thế nà y: “Äịnh kiến vá» mặt tâm lý, giá»›i tÃnh và cảm xúc đối vá»›i nữ giá»›i đã bắt đầu từ khoảnh khắc ngưá»i bác sÄ© nói: Äứa bé là con gái”.
Chúng ta Ä‘á»u biết, những định kiến ấy ảnh hưởng tá»›i cách mà nữ giá»›i nhìn nháºn bản thân từ khi còn nhá», khiến há» cảm thấy mình không phù hợp nếu không hà nh xá» theo má»™t lối nhất định.
Thá»±c ra, định kiến giá»›i tÃnh ảnh hưởng tá»›i tất cả chúng ta, bất kể giá»›i tÃnh, nháºn thức giá»›i tÃnh hay xu hướng tình dục.
Những ngưá»i quan trá»ng nhất trong cuá»™c Ä‘á»i tôi Ä‘á»u là phụ nữ. Tôi được má»™t bà mẹ đơn thân nuôi dạy. Bà đã cống hiến phần lá»›n sá»± nghiệp cá»§a mình để thúc đẩy nữ quyá»n ở các nước Ä‘ang phát triển. Tôi cÅ©ng chứng kiến bà tôi ná»— lá»±c là m việc và thăng tiến trong nhà băng chỉ để “Ä‘áºp và o trần kÃnh”.
Tôi đã thấy Michelle cố gắng cân bằng giữa sá»± nghiệp báºn rá»™n và việc gây dá»±ng má»™t gia đình.Giống như nhiá»u ngưá»i mẹ còn Ä‘ang Ä‘i là m, cô ấy cÅ©ng lo lắng vá» việc ngưá»i ta kỳ vá»ng và đánh giá như thế nà o vá» ná»— lá»±c cân bằng cuá»™c sống cá»§a mình.
Khi con cái còn nhá», tôi thưá»ng phải xa nhà để là m việc trong cÆ¡ quan láºp pháp cá»§a bang, đồng thá»i thá»±c hiện trách nhiệm giảng dạy cá»§a mình ở vị trà cá»§a má»™t giáo sư luáºt. GiỠđây khi nhìn lại, tôi có thể thấy rằng, khi tôi giúp đỡ ngưá»i khác, má»i việc vẫn diá»…n ra theo đúng lịch trình. Nhưng gánh nặng lại đè lên vai Michelle má»™t cách bất công.
Thế nên, tôi nghÄ© mình nháºn thức khá rõ những thách thức độc nhất vô nhị mà phụ nữ phải đối mặt – những Ä‘iá»u đã định hình nên quan Ä‘iểm vá» chá»§ nghÄ©a bình đẳng giá»›i cá»§a riêng tôi.
Nhưng tôi phải thừa nháºn, khi có 2 cô con gái, bạn sẽ thấy rõ định kiến giá»›i tÃnh đã ăn sâu và o xã há»™i chúng ta tá»›i mức nà o. Bạn sẽ bắt được những tÃn hiệu khó thấy Ä‘ang lan truyá»n qua ná»n văn hóa. Bạn sẽ cảm nháºn được áp lá»±c khổng lồ, thứ đã buá»™c phụ nữ phải hà nh xá», tháºm chà suy nghÄ© theo má»™t hướng nhất định.

Barack Obama khi còn là một thanh niên.
Và chÃnh những định kiến ấy đã ảnh hưởng tá»›i nháºn thức cá»§a tôi khi tôi còn là má»™t thanh niên trẻ tuổi.Lá»›n lên mà không có cha bên cạnh, tôi dà nh nhiá»u thá»i gian để khám phá chÃnh mình, xét xem thế giá»›i nhìn nháºn mình như thế nà o và bản thân muốn trở thà nh ngưá»i đà n ông ra sao.
Thấm nhuần tất cả những thông điệp của xã hội vỠnam giới và tin rằng để trở thà nh đà n ông thì có hướng đi đúng và hướng đi sai là chuyện rất dễ.
Nhưng khi già dặn hÆ¡n, tôi nháºn ra rằng, những suy nghÄ© cá»§a mình vá» chuyện trở thà nh má»™t anh chà ng hay ho hay cứng rắn thá»±c ra không phải là tôi.Äó chỉ là biểu hiện cá»§a tuổi trẻ và sá»± bất ổn. Và cuá»™c sống trở nên dá»… thở hÆ¡n nhiá»u, khi tôi là chÃnh mình.
Vì thế chúng ta cần vượt qua những giới hạn ấy.
Chúng ta cần tiếp tục thay đổi thái độ cho rằng phải nuôi dạy con gái dè dặt kÃn đáo, còn con trai thì quả quyết, ngang tà ng và chỉ trÃch con gái vì lên tiếng, hay trách móc con trai khi chúng rÆ¡i nước mắt.
Chúng ta cần tiếp tục thay đổi thái độ Ä‘e nẹt phụ nữ, trong khi lại ngợi khen đà n ông vì giá»›i tÃnh cá»§a mình.
Chúng ta cần tiếp tục thay đổi thái độ tạo Ä‘iá»u kiện cho hà nh động quấy rối phụ nữ, dù trên phố hay trên mạng.
Chúng ta cần tiếp tục thay đổi thái độ áp cho đà n ông cảm giác bị Ä‘e dá»a vì thà nh công cá»§a phụ nữ.
Chúng ta cần tiếp tục thay đổi thái độ ngợi ca đà n ông chỉ vì há» thay tã cho con, bêu riếu nhữngngưá»i bố “toà n thá»i gian”, và phán xét những bà mẹ có sá»± nghiệp.
Chúng ta cần tiếp tục thay đổi thái độ đỠcao sá»± tá»± tin, tÃnh cạnh tranh và tham vá»ng chốn công sở – trừ khi bạn là phụ nữ. Bởi rồi bạn sẽ trở nên hách dịch và những phẩm chất vốn cần để thà nh công cuối cùng lại chÃnh là sợi dây nÃu giữ bạn.
Chúng ta cần tiếp tục thay đổi má»™t ná»n văn hóa khắt khe vá»›i phụ nữ da mà u. Michelle thưá»ng xuyên nói tá»›i chuyện nà y. Tháºm chà sau khi đạt được thà nh công, cô ấy vẫn cảm thấy nghi ngại, cô ấy không biết mình có hà nh xỠđúng hay không – liệu cô ấy có tá»± tin hay “tức giáºn” thái quá không.
Ladies first – Ưu tiên phụ nữ.
Là báºc là m cha là m mẹ, giúp con cái mình vượt qua những hạn chế ấy là má»™t quá trình há»c há»i không ngừng. Michelle và tôi đã dạy con phải lên tiếng khi chúng gặp tình trạng “tiêu chuẩn kép”, hay bị đánh giá bất công vì giá»›i tÃnh và mà u da cá»§a mình – hoặc khi chúng thấy Ä‘iá»u đó xảy ra vá»›i ngưá»i khác.
Quan trá»ng là các con có thể nhìn thấy nhiá»u tấm gương trên thế giá»›i, những ngưá»i đã leo lên nấc thang cao nhất trong lÄ©nh vá»±c mà há» lá»±a chá»n. Và tất nhiên, việc cha cá»§a chúng là má»™t ngưá»i á»§ng há»™ nam nữ bình quyá»n cÅ©ng quan trá»ng, bởi đó là điá»u mà hiện giá» chúng trông đợi ở tất cả những ngưá»i đà n ông khác.

Äà n ông cÅ©ng có trách nhiệm đấu tranh chống phân biệt giá»›i tÃnh. Là ngưá»i chồng, ngưá»i yêu, ngưá»i bạn trai, chúng ta cần phải ná»— lá»±c và chá»§ động tạo ra những mối quan hệ bình đẳng.
Tin tốt là , bất cứ nÆ¡i đâu tôi tá»›i trên đất nước nà y, và khắp thế giá»›i, tôi thấy má»i ngưá»i Ä‘á»u phản kháng, chống lại những định kiến xưa cÅ© vá» vai trò cá»§a giá»›i tÃnh. Từ những nam thanh niên đã tham gia và o chiến dịch It’s On Us, chiến dịch nhằm chấm dứt tấn công tình dục trong trưá»ng há»c, cho tá»›i những cô gái trẻ đã trở thà nh những nữ biệt kÃch đầu tiên trong lịch sá» nước Mỹ.
Thế hệ cá»§a các bạn đã phá»§ nháºn lối suy nghÄ© cÅ©. Và các bạn Ä‘ang giúp tất cả chúng tôi hiểu rằng, ép buá»™c má»i ngưá»i trung thà nh vá»›i những quan Ä‘iểm cứng nhắc, lá»—i thá»i thì không có lợi cho ai – dù là đà n ông, phụ nữ, ngưá»i đồng tÃnh, ngưá»i dị tÃnh, ngưá»i chuyển giá»›i hay hay bất cứ ai khác. Những định kiến ấy khiến bạn không thể sống tháºt vá»›i chÃnh mình.
Mùa thu nà y chúng ta sẽ bước và o má»™t cuá»™c bầu cá» lịch sá».

240 năm sau khi nước Mỹ được sáng láºp, và gần má»™t thế ká»· sau khi phụ nữ Mỹ già nh được quyá»n bá» phiếu, đây là lần đầu tiên, má»™t ngưá»i phụ nữ trở thà nh Ứng viên tổng thống cá»§a má»™t chÃnh đảng. Dù quan Ä‘iểm chÃnh trị cá»§a bạn là gì, đây vẫn là má»™t khoảnh khắc lịch sá» cá»§a nước Mỹ.
Và đó lại là một và dụ nữa vỠviệc phụ nữ đã bước xa tới mức nà o trên hà nh trình dà i tiến tới sự bình đẳng.
Tôi muốn tất cả con gái, con trai cá»§a chúng ta coi đây là di sản cá»§a mình. Tôi mong các con biết được rằng cuá»™c Ä‘á»i nà y không chỉ có nhà Benjamin, mà còn có cả nhà Tubman. (Ở đây ông Obama muốn đỠcáºp tá»›i đà n ông da trắng và phụ nữ da mà u-PV).
Và tôi muốn các con góp sức để đảm bảo nước Mỹ là nÆ¡i mà đứa trẻ nà o cÅ©ng có thể sống cuá»™c Ä‘á»i mà mình muốn.
Äó chÃnh là chá»§ nghÄ©a nam nữ bình quyá»n cá»§a thế ká»· 21: Khi má»i ngưá»i bình đẳng, tất cả chúng ta sẽ tá»± do hÆ¡n.

theo Trà Thức Trẻ

