Quan tâm đến tương lai cá»§a hà nh tinh hÆ¡n các thế hệ trước, các cha mẹ ngà y nay lo lắng dạy dá»— con cái để chúng quan tâm đến má»™t lối sống má»›i. Vá»›i má»™t và i hà nh vi đơn giản hà ng ngà y, trẻ con có thể có phản xạ tốt và phát triển tinh thần quan tâm nhiá»u đến môi sinh. Chúng tôi xin đỠnghị 6 phương cách để giúp trẻ em tôn trá»ng môi trưá»ng.
Môi sinh không còn là mối quan tâm phụ, nhưng là mối quan tâm chung mà ai cÅ©ng phải để ý đến, bất luáºn ở tuổi nà o. Ngay từ những năm đầu tiên, trẻ em khi nà o cÅ©ng hiếu kỳ, vì thế nên hướng các em có má»™t cái nhìn khác vá» hà nh tinh, giúp các em có ý thức và khuyến khÃch các em áp dụng má»™t lối sống tôn trá»ng môi sinh. Ở trưá»ng, các em được khÆ¡i dáºy nhiá»u trong chiá»u hướng nà y. Khi các em quan tâm đến thiên nhiên và súc váºt thì các em sẽ dá»… dà ng có thói quen tốt. Ở nhà cÅ©ng phải theo chiá»u hướng nà y!
Sau đây là sáu cách đơn giản để giúp các em tôn trá»ng môi sinh, táºp để các em có thói quen hà nh động tốt.
- Khuyến khÃch các em tiếp xúc vá»›i thiên nhiên
SỠđất, lượm lá khô, nhúng chân và o con lạch, trẻ em cần có cảm giác gần gÅ©i vá»›i thiên nhiên, vá»›i môi trưá»ng. Khi tiếp xúc vá»›i thiên nhiên, các em sẽ khám phá được các chuyện má»›i. Bá» thì giỠđể quan sát, dùng giác quan để khÆ¡i dáºy ý thức, nhìn các nụ hoa má»›i nẫy mầm, nhìn tổ chim, nhìn cây trổ hoa và o mùa xuân, sinh trái và o mùa hè, lượm lá mùa thu, dần dần trẻ em nhạy cảm vá»›i các thay đổi cá»§a thiên nhiên.
- Tạo thói quen tốt cho trẻ con
Dù còn nhá» nhưng trẻ con dá»… dà ng thÃch ứng vá»›i táºp tục. Cho các em và dụ, các em sẽ là m theo. Tắt nước, tắt Ä‘iện khi không dùng đến, hạn chế các phà phạm vô Ãch, Ä‘i bá»™ gần thay vì Ä‘i xe… Các phản xạ nhá» hà ng ngà y sẽ thà nh tá»± nhiên cho em bé và cho thế hệ mai sau.
- Có một cái nhìn mới vỠthực phẩm
Giúp các em để ý đến thá»±c phẩm dùng hà ng ngà y, từ khi còn rất nhá», các em đã biết nên ăn trái cây, rau cá» theo mùa, hoặc nên ăn các sản phẩm trồng trá»t ở địa phương. Ở trưá»ng há»c, có trưá»ng có vưá»n rau để các em há»c cách trồng, nhìn cây phát triển và biết phân biệt rau cá» mùa đông, mùa hè. Từ 4, 5 tuổi, các em đã biết nên ăn trái dâu trồng ở địa phương thay vì ăn trái dâu được nháºp cảng từ má»™t nước xa ngà n dặm phải chở bằng máy bay đến!Â
- Táºp cho trẻ em xứ lý rác
Vấn đỠxá» lý rác là vấn đỠlá»›n trong môi sinh. Giúp các em có phản xạ khi vứt giấy, vứt các lá» nhá»±a hay vứt các đồ ăn dư (bạn có thể dùng các thùng rác có mà u khác nhau để các em dá»… thấy). Qua việc vứt rác, giúp các em ý thức việc giá»›i hạn tiêu thụ, chỉ dùng khi cần. Khi các em lên 6, 7 tuổi, các em có thể tá»± tay là m các váºt dụng nhỠđể bá» rác tái hồi, xem việc tái hồi rác như má»™t trò chÆ¡i cá»§a các em.Â
- Suy nghÄ© lại khái niệm tôn trá»ng
Tôn trá»ng hà nh tinh là khái niệm hÆ¡i trừu tượng vá»›i các em. Trước khi dạy cho các em các khái niệm ở tầm mức lá»›n, các bạn cho các em các và dụ gần vá»›i các em để các em có thể dá»± phần. Nhắc các em tầm quan trá»ng phải chăm lo đến động váºt, thá»±c váºt, giải thÃch ảnh hưởng trá»±c tiếp cá»§a các hệ nà y trên Ä‘á»i sống cá»§a nhau. Khi các em Ä‘i dạo trong công viên, trong rừng, chú ý để các em không dẫm lên hoa, lên côn trùng vì các con ong dùng hoa là m thức ăn, các côn trùng là thức ăn ngon cá»§a loà i chim.Â
- Cho các em xem sách
Bất hoặc tuổi, các tác giả sách thiếu nhi già u óc tưởng tượng viết nhiá»u sách giúp các em để ý đến môi trưá»ng sống chung quanh các em. Vá»›i các em còn nhá», cho các em xem các sách vá» thiên nhiên, vỠđộng váºt. Việc xem sách bổ túc thêm cho các hiểu biết trên thá»±c tế.
Tất cả ở trong tầm tay của cha mẹ để có một thế hệ tương lai biết quan tâm đến môi sinh, đến căn nhà chung của chúng ta.
Marta An Nguyễn dịch
Phanxicovn

