10 gợi hứng của Thánh Inhaxio cho con ngư�i th�i nay

Inhaxio Loyola là một trong những nhà linh đạo vĩ đại của Giáo Hội Công Giáo. Xuất phát từ kinh nghiệm bản thân, ngài đã để lại cho hậu thế những tác phẩm thiêng liêng quý báu mà đến nay, chúng vẫn không ngừng khơi nguồn cảm hứng cho bao ngư�i. Linh đạo của ngài được ví như một luồng gió mới thổi vào Giáo Hội, làm bừng lên một quan niệm mới v� Thiên Chúa, khiến ngư�i ta phải nhìn lại con ngư�i mình và thay đổi bản thân.

Hãy cùng tìm lại 10 đi�u căn bản nhất mà có thể ngài sẽ tiếp tục ch� đợi nơi chúng ta.

1. �ể hết tâm trí vào Chúa

�ây là những l�i được ngài nói đến trong bản �ịnh Thức Thể Chế, ngay số đầu tiên, rằng mỗi Giêsu hữu [tu sĩ dòng Tên] phải “để hết tâm trí vào Chúa, sau đó mới là Dòng như con đư�ng đưa tới Chúa�. � tưởng “xem Chúa là trên hết� này cũng được nói đến trong Linh Thao 23, 234 và nhi�u nơi khác.

Có thể nói, với Inhaxio, nếu ngư�i ta muốn hạnh phúc và không lầm đư�ng lạc lối, h� phải đặt để Chúa lên trên hết. �i�u này chẳng có gì mới nhưng nó thức tỉnh chúng ta một lần nữa v� mối tương quan giữa chúng ta với Chúa. Chúa phải là cùng đích, m�i sự khác chỉ là phương tiện giúp ta v� với cùng đích này. Cái nào giúp, ta sử dụng; cái gì không, ta phải loại b�. Không có Chúa, cuộc đ�i của ta và sự hiện hữu của ta sẽ trở nên vô nghĩa. �i�u cần hơn hết là “lòng mến Chúa và ân sủng Chúa�.

2. Cho vinh danh Chúa hơn

Vinh quang Thiên Chúa từ đ�i đ�i đã là vô biên vô tận, không gì có thể làm cho Ngài được “vinh quang hơn�. Tuy nhiên, câu này dư�ng như không có ý nói đến một kiểu vinh quang chói loà trong chính Thiên Chúa, nhưng là một sự mưu ích cho các linh hồn mà để có được, nó đòi h�i một sự b� mình, hy sinh phục vụ của chính ta. Như l�i thánh Ireneo nói: “Vinh quang Thiên Chúa là sự sống của con ngư�i�, hay như l�i chính Chúa Giêsu khẳng định: “�i�u làm Thiên Chúa được tôn vinh là anh em sinh nhi�u hoa trái và trở thành môn đệ Thầy� (Ga 15,8). Thiên Chúa dư�ng như để cho vinh quang của mình phụ thuộc vào sự hoàn thiện của con ngư�i, mà sự hoàn thiện đó lại hệ ở việc trở nên giống �ức Giêsu hơn trong tư cách là môn đệ Ngài.

“Cho vinh danh Chúa hơn� là một châm ngôn mà Dòng Tên vẫn hay sử dụng. Nó xuất phát từ việc Inhaxio đã rất nhi�u lần sử dụng từ này trong Hiến Pháp, xem nó như tiêu chuẩn tối cao cho m�i cuộc nhận định và ch�n lựa của ngư�i Giêsu hữu, đặc biệt trong hành trình sứ mạng: tôi sẽ ch�n cái nào làm cho Chúa được vinh danh hơn.

3. “Hoàn toàn�, “tr�n vẹn�, “tất cả�, “hết thảy�…

�ây là những phó từ xuất hiện trong Kinh Dâng Hiến. Nó gợi lên trong chúng ta một sự dứt khoát, triệt để, không có sự nửa v�i. “Lạy Chúa, xin nhận lấy tr�n cả …  và tr�n cả …, cùng hết thảy … M�i sự ấy… Con xin dâng lại Chúa hết thảy…�. �ối với Thánh Inhaxio, Chúa đã đi bước trước và trao ban tất cả từ nơi Ngài cho chúng ta, thì chính chúng ta phải được thôi thúc để làm đi�u tương tự với Ngài. Trong hành theo Chúa, nếu ngư�i nào đó còn giữ lại cho mình đi�u gì, thì thật sự không xứng với tình yêu Ngài dành cho mình.

Những từ này dư�ng như đánh vào sự ích kỷ, kém tin của chúng ta, vì nhi�u lúc, sự dâng hiến của chúng ta chỉ là một kiểu máy móc, bằng lý trí hơn bằng trái tim, vẫn còn nhi�u tính toán, cân đo đong đếm, giữ lại cho bản thân. Chúng ta sợ sự chênh vênh, bấp bênh… �i�u này đã khiến cho hành trình kết thân giữa chúng ta với Chúa chẳng đâu vào đâu.

4. Sống quảng đại

Rất nhi�u lần Inhaxio nói đến sự “quảng đại�. Ngài dạy rằng “ai càng gắn bó với Thiên Chúa là Chúa chúng ta và càng t� ra quảng đại với Ngư�i thì càng thấy Ngư�i quảng đại với mình và càng được sẵn sàng đón nhận những ân sủng và ân huệ thiêng liêng lớn lao hơn� (HP 282). Ngài cũng mong các thao viên quảng đại với Chúa khi làm Linh Thao thì mới mong nghe được tiếng của Ngư�i (LT 5).

Ngày nay, ngư�i ta dư�ng như rất ngại quảng đại vì h� sợ thiệt thòi. �t ai còn có đủ ni�m tin cho rằng càng cho đi mình mới nhận lãnh nhi�u, và hơn hết, tự bản thân việc cho đi mà không tính toán làm nên sự cao quý của bản thân. Nếu có th�i gian, các bạn hãy đ�c và suy ngẫm l�i Kinh Quảng �ại (l�i kinh được cho là lấy ý tưởng từ thánh Inhaxio) để biết thế nào là “quảng đại�.

5. Nhận định tìm ý Chúa

L�i kinh Quảng �ại kết thúc bằng câu “không mong ch� phần thưởng nào hơn là được biết con đang thi hành ý Chúa�. Biết mình đang thi hành ý Chúa là phần thưởng dành cho những ai phụng sự Ngài. Tuân theo ý Chúa là đã sống tr�n vẹn mục đích sự hiện hữu của mình. Bởi thế, thánh Inhaxio đã luôn đ� cao việc phải tìm và thực thi ý Chúa và thánh ý ấy cứu độ chúng ta. Inhaxio đã để lại trong tập Linh Thao những phương pháp giúp ch�n lựa, nhận định để tìm ý Chúa và chúng đã trở nên một khí cụ tuyệt v�i cho con ngư�i m�i th�i.

Hành vi nhận định phải luôn xuất hiện m�i nơi m�i lúc. �ây không phải là một kiểu thuần lý trí, máy móc, cứng nhắc, nhưng là một sự m�m m�ng để cảm thấy và nhận biết những tác động của Chúa trong lòng mình. Có như thế, mình mới được tỉnh táo, không bị những quyến luyến lệch lạc lừa gạt và có thể yên tâm vì biết mình “đang làm theo ý Chúa�.

6. Tìm Chúa trong m�i sự

Cha Nadal đã diễn tả lại ý tưởng này của Inhaxio thành câu châm ngôn nổi tiếng “chiêm niệm trong hoạt động�. Nó xuất phát nhãn quan mới của Inhaxio v� Thiên Chúa là �ấng vẫn luôn lao tác trong thế giới. Chúng ta hoàn toàn có thể gặp được Ngài đang khi hoạt động chẳng kém gì như khi ở trong nhà nguyện. Nói cách khác, chúng ta được m�i g�i để kết hiệp với Chúa ngay trong chính những việc chúng ta đang làm. Chỉ cần lòng trí hướng v� Chúa, ấy đã là cầu nguyện đích thực, bất chấp ngư�i đó đang lao tác hay đang đ�c Kinh Thánh.

Inhaxio dư�ng như đang chỉ cho con ngư�i bận rộn th�i nay một cách thế cầu nguyện: trong m�i sự, h� phải đi tìm Chúa, để đến một lúc nào đó gặp được Ngài; trong m�i sự, ngư�i ta thực hiện một cuộc hành trình “tìm Chúa�. �ây là một cách thế cầu nguyện mà cũng là một tình trạng thiêng liêng cao của ngư�i đã kết thân sâu xa với Chúa.

7. Magis – hơn nữa

Nhắc đến Inhaxio, ngư�i ta sẽ nghĩ ngay đến cụm từ nổi tiếng này. Chắc là vì Inhaxio đã luôn dạy con cái mình v� tinh thần luôn nỗ lực phấn đấu, luôn mở ra với Thánh Thần, với cái mới, luôn hướng v� phía trước… và hơn hết, chính ngài cũng đã cho thấy mình là một con ngư�i hừng hực lửa tông đồ, con ngư�i đầy sáng kiến. Nơi thánh Inhaxio, không có chỗ cho sự tầm thư�ng, nửa v�i, nhưng phải luôn tìm cái gì hơn nữa. Có một sự sống dồi dào không ngừng nghỉ luôn chảy trong mình được Thánh Thần đặt để mà mình không được phép dập tắt.

Câu châm ngôn này như muốn đánh thức những ai sống mà chẳng còn tí năng lượng nào, sống cho qua ngày đoạn tháng, hay chỉ “tồn tại cách tối thiểu�. Sức sáng tạo của Thánh Thần là vô biên, nên con ngư�i phải luôn “hơn nữa� để khám phá những thực tại mới, như thế, h� mới thực sự sống.

8. Chiến đấu dưới c� thập giá của Vua Kitô

Xuất thân là một chiến binh can trư�ng, Inhaxio cũng mang hình ảnh này vào trong đ�i sống thiêng liêng. Inhaxio vẫn luôn coi mình là một ngư�i lính, nhưng không phục vụ cho bất cứ vị vua nào ở trần gian. Ngài là ngư�i chiến sĩ của Vị Vua Hằng Sống là �ức Giêsu Kitô. Giêsu là vị thủ lãnh tối cao của ngài. Chính vì vậy mà nhóm bạn đầu tiên đã ch�n tên “�oàn Giêsu� là danh xưng chính thức cho nhóm mình. �oàn quân Giêsu này luôn “nai nịt sẵn sàng�, “lao tác với Chúa ban ngày, tỉnh thức với Chúa ban đêm� để chống lại thế lực sự dữ đang hăm he hãm hại con ngư�i. Vũ khí của h� là thập giá, chứ không phải là bất cứ đi�u gì khác, sẵn sàng nghênh chiến với bất cứ thế lực thù địch nào ngay khi nghe l�i hiệu triệu của Vua Hằng Sống.

�ể cụ thể hơn tinh thần này, các Giêsu hữu đặt mình dưới sự sai phái của vị đại diện �ức Kitô là �ức Giáo Hoàng, sẵn sàng nhận bất cứ mệnh lệnh nào của ngài để ra đi mà không h� thoái thác hay chần chừ. H� yêu mến Giáo Hội như mẹ mình, sống chết để bảo vệ và truy�n bá đức tin. Tinh thần vâng l�i và thuộc v� Giáo Hội, hăng say cho sứ mạng cũng là đi�u mà Inhaxio dư�ng như cũng đang nhắc nhở chúng ta.

9. Quid Agendum?

“Tôi phải làm gì đây?� �ây là câu h�i là Inhaxio đã luôn h�i mình khi mới bắt đầu hành trình hoán cải, đặc biệt khi gặp những bế tắt trong chuyến hành hương. Câu h�i này gợi lên trong chúng ta một thao thức tìm kiếm con đư�ng, chứ không bao gi� chấp nhận để cho những khó khăn đè bẹp. Nó cũng nói lên một tinh thần luôn nhận định để tìm ra phương hướng sắp tới sao cho tốt đẹp nhất.

� hướng đằng sau câu h�i này chắc chắn không phải là một kiểu tính toán vụ lợi cho bản thân nhưng là khao khát biết được đi�u Chúa muốn mình làm và tự h�i bản thân phải làm gì để cộng tác với Chúa. Phó thác cho Chúa không phải là b� mặc m�i sự cho Chúa, rồi mình sống một thái độ thụ động, bất cần. Inhaxio luôn ý thức v� sự kết hợp hài hoà giữa ân sủng và tự nhiên. Trước m�i hoàn cảnh, đặc biệt là khi m�i thứ dư�ng như đi vào ngõ cụt, “quid agendum� giúp khai thông tất cả đ� từ từ lần mò một con đư�ng để tiếp tục tiến bước.

10. Thấy m�i sự đ�u mới

� tưởng này xuất phát từ cuốn Tự Thuật của Inhaxio, khi ngài kể lại một biến cố quan tr�ng trong cuộc đ�i ngài, góp phần làm nên sự thay đổi lớn lao trong cái nhìn thiêng liêng của ngài: ơn soi sáng ở b� sông Carnoner. Ngài đã nhận được một sự soi sáng đến độ m�i sự dư�ng như trở nên mới đối với ngài. Một nhãn quan mới xuất hiện nơi ngài. Một cuộc gột rửa hoàn toàn tâm trí ngài, để từ đây, ngài bước vào một lộ trình mới với cái nhìn của đức tin, của hiến thân phục vụ, của việc kết thân với Chúa, thông phần vào sứ mạng của �ức Kitô.

Có lẽ chúng ta cũng rất cần xin Chúa ban cho mình một “cái nhìn mới� như vậy để chúng ta không còn bị ki�m kẹp bởi những cái tầm thư�ng nh� bé của thế giới này. Nhìn thế giới bằng cái nhìn của Chúa sẽ giúp mình thấy được con đư�ng, thấy tia hy v�ng, thấy Nước Tr�i đang kiện toàn, thấy Thánh Thần đang hoạt động không ngừng nghỉ, thấy ơn cứu độ đang lan toả khắp nơi, thấy thế giới thần linh đang hiển hiện, thấy cái cũ đang qua đi và cái mới đang đến, thấy công trình tạo dựng mới đang đi đến chỗ thành toàn…

Xin Thánh Inhaxio luôn chuyển cầu cho chúng con!

 

Pr. Lê Hoàng Nam, SJ

dongten