Tại sao Martin Luther chống Do Thái? Có phải con ngưá»i ông bản tÃnh quá phức tạp, và vì ảnh hưởng chá»§ thuyết Bà i Do Thái cá»§a Giáo Há»™i SÆ¡ Khai?
CON NGƯỜI CỦA MARTIN LUTHER
Con ngưá»i Martin Luther rất phức tạp. Các tác phẩm ông viết chống lại những ngưá»i mà ông coi là kẻ thù thì đầy dẫy những lá»i cay đắng, ác nghiệt, ghét bá» và háºn thù. Những ngưá»i chống lại Phúc Âm. Ông cho rằng những ai chống đối á»™ng là những kẻ nói thay cho ác quỉ. Mà ác quỉ là chÃnh há». Má»™t tác phẩm ông viết có ảnh hưởng rất ghê gá»›m, đặc biệt trong lịch sá», ngay lúc đó và nhiá»u thế ká»· vá» sau.
Lúc khởi đầu viết, Luther khuyến khÃch ngưá»i Kito hữu nên thân thiện vá»›i ngưá»i Do Thái. Ông tin rằng dân Do Thái cần phải nghe Phúc Âm cá»§a Chúa Giesu Kito. Ông đã viết má»™t quyển sách nhan đỠChúa Giesu Kito là ngưá»i Do Thái.
Ông nghÄ© rằng má»™t khi những sai lầm giả dối cá»§a chế độ Công Giáo La Mã bị lá»™t trần, rá»a sạch, và ngưá»i Do Thái nháºn thấy rõ chúa Giesu chÃnh là đấng Thiên Sai đã được nói trước trong Kinh Thánh cá»§a dân Do Thái, thì há» phải nhìn thấy ánh sáng rõ rà ng rồi cải đổi và kết hợp vá»›i Giáo Há»™i cải cách, cho dù đã bị truy nã cả hà ng thế ká»· vì danh Chúa Kito. Nhưng hỠđã không cải đổi như ý ông mong ước. Luther liá»n tấn công tá»›i tấp tôn giáo cá»§a há», rất ác liệt, không nhân nhượng.
Luther tấn công dân Do Thái không phải vì kỳ thị chá»§ng tá»™c. Cuốn sách ông viết có tá»±a đỠDân Do Thái và Thói Gian Dối. Ông tấn công bởi vì dân Do Thái đã chối từ Chúa Kito. Ông coi há» là những kẻ phạm thượng, là mối Ä‘e dá»a cho Kito Giáo. Ông lý luáºn, cách duy nhất để đối dầu vá»›i mối Ä‘e dá»a đó là quét sạch dân Do Thái ra khá»i nước Äức.
Ông viết sách, cổ võ bạo động, đòi đốt những há»™i đưá»ng, trưá»ng há»c cá»§a ngưá»i Do Thái, không cho dân Do Thái quyá»n được giữ những sách vở nói vá» dân Do Thái hay có liên hệ tá»›i chúng. Cấm các rabbis không được giảng dạy. Ông cÅ©ng khuyến khÃch ngưá»i Kito Hữu Ä‘uổi ngưá»i Do Thái ra khá»i  khu vục mình ở.
Cung cách chống Do Thái cá»§a Luther không dá»±a và o lý luáºn hay Kinh Thánh. Ước muốn cá»§a ông là quét sạch táºn gốc rá»… dân Do Thái ra khõi nước Äức. à tưởng nà y, nhiá»u thế ká»· sau, đã được Nazis Hitler dùng để tuyên truyá»n váºn động chống Do Thái, đã đưa đến tá»™i ác giệt chá»§ng và chống  nhân loại.
Dưới đây là và i Ä‘oạn trÃch trong sách cá»§a Luther có tá»±a đỠDo Thái và Những Thói Gian Dối cá»§a chúng  / The Jews and Their Lies:
 “….Tống khứ chúng ra khá»i đất nước nà y. Vì, khi chúng ta nghe thấy cÆ¡n thinh ná»™ cá»§a Thiên Chúa đổ trên đầu chúng, nếu còn má»™t chút thương sót nhẹ nhà ng thì chỉ là m chúng  ngà y cà ng tồi tệ hÆ¡n, nếu lòng thương sót tháºt khéo léo cÅ©ng sẽ chỉ biến đổi chúng được chút xÃu. Do đó -hoà n cảnh nà o cÅ©ng váºy- Ä‘uổi chúng Ä‘i cho khuất mắt là xong!â€
“Vượt hÆ¡n thế nữa, chúng ta đã để cho chúng là m già u trên mồ hôi nước mắt và máu cá»§a chúng ta, chúng bòn rút táºn xương tá»§y chúng ta trong khi chúng ta vẫn nghèo khổâ€. Â
“….Hỡi các ông hoà ng bà chúa và những thần dân cá»§a quà vị Ä‘ang có những tên Do Thái dưới quyá»n –Nếu lá»i khuyên cá»§a tôi không là m vừa lòng quà vị thì quà vị hãy kiếm lá»i chỉ bảo hay hÆ¡n để quà vị và tôi, tất cả chúng ta có thể trừ khá» cái gánh nặng Do Thái ác hiểm không thể chịu nổi ấy…Äừng che chở chúng, đừng cấp giấy thông hà nh cho chúng hay cho chúng liên hệ, kết hợp vá»›i chúng ta…..â€
“Váºy nếu chúng ta không thể dáºp tắt được ngá»n lá»a thịnh ná»™ ghê gá»›m cá»§a Thiên Chúa mà các ngôn sứ đã nói tá»›i hoặc chúng ta không thể cải hóa được bá»n Do Thái thì vá»›i lá»i cầu khẩn và kÃnh sợ Thiên Chúa, chúng ta phải thi hà nh lòng thương sót cách nhẹ nhà ng để xem chúng ta có thể cứu giúp được chúng má»™t chút Ãt nà o không, cho chúng thoát khá»i những ngá»n lá»a hồng nóng bá»ng.â€
“à kiến cá»§a tôi, như đã nói ở trên là trước tiên phải đốt sạch các há»™i đưá»ng cá»§a chúng, và liệng bá» và o sulphur tất cả những gì có thể; tốt nhất là ném và o lá»a há»a ngục.  Hà nh động đó sẽ chứng minh cho Thiên Chúa hiểu là chúng ta giải quyết vấn đỠcách đứng đắn, và hiển nhiên cho toà n thể thế giá»›i biết nhân nhượng những ngôi nhà như váºy, nÆ¡i đám Do Thái chá»i rá»§a rất tháºm tệ Thiên Chúa, đấng Tạo Dá»±ng cá»§a chúng ta, là Cha chúng ta và Con Má»™t Ngưá»i từ xưa cho đến bây giá»; nhưng nay chúng ta vẫn cho chúng được hưởng phần thưởng.â€
“Tôi ước ao và yêu cầu những vị là m luáºt có công dân là Do Thái hãy thương sót nhẹ nhà ng những tên khốn cùng nà y như tôi đã gợi ý ở trên để xem có giúp gì được chúng không (dù tôi rất nghi ngá»). Xin hãy hà nh sá» như má»™t bác sÄ© giởi, khi có má»™t vết lở loét ung thối trên ngưá»i, thì phải mạnh dạn cắt, cưa bá», đốt thịt, mạch máu, sương, tá»§y. Tiến trình là m việc như váºy cÅ©ng phải theo như sau.  Äốt hết các há»™i đưá»ng, cấm ngặt tất cả má»i sá»± như tôi đã kể ở trên, buá»™c chúng phải là m việc, đối sá» tà n bạo vá»›i chúng…Thương hại chúng, chấp nháºn chúng vì hạnh kiểm, là sai lầm. Nếu vẫn không giúp được gì thì chúng ta phải đối sá» vá»›i chúng như những con chó Ä‘iên, để chúng ta không trở thà nh những tên đồng lõa phạm thượng ghê tởm và tất cả những táºt xấu khác đáng Thiên Chúa nổi cÆ¡n thịnh ná»™ và luáºn phạt cùng vá»›i chúng.†(Luther’s Works, E.T. Bachmann, Ed. 1971, vol 47, pp 268-293)
LUTHER THEO CHỦ THUYẾT BÀI DO THÃI CỦA CÔNG GIÃO SÆ KHAI
Những giảng huấn sai lầm cá»§a Giáo Há»™i Công Giáo hồi xưa không phải là yếu tố duy nhất đã ảnh hưởng đến thần há»c cá»§a Luther. Ông kết án mạnh mẽ sá»± đồi bại và những giảng huấn sai lầm cá»§a Giáo Há»™i đã gây nên tình trạng bê bối ấy. Và đó là yếu tố chÃnh ảnh hưởng đến niá»m tin cá»§a Luther. Ông cho rằng vì chúng ta tin nên chúng ta được cứu rá»—i. Chỉ cần tin mà thồi. Không đòi há»i phải vâng lá»i Thiên Chúa.
Nhưng còn má»™t yếu tố nữa đã ảnh hưởng đến quan Ä‘iểm cá»§a Martin Luther. Chá»§ thuyết chống Do Thái. Trong những ngà y đầu cải cách, ông ta tin rằng, má»™t khi đã thanh tẩy được Giáo Há»™i khá»i má»i đồi bại và sai lầm vá» giáo lý, ngưá»i Do Thái sẽ nháºn ra được sá»± tháºt và quay trở vá» vá»›i má»™t giáo há»™i má»›i đã được cải thiện. Nhưng hỠđã không cải tà qui chÃnh như ý ông mong đợi. Ông ta đã trút cÆ¡n thịnh ná»™ lên há» má»™t cách cay đắng.
Thái độ cá»§a Luther đối vá»›i dân Do Thái đã được tóm gá»n trong tá»±a đỠcá»§a cuốn sách  ông viết: Dân Do Thái và những Thói Gian Dối cá»§a chúng / The Jews and Their Lies. Dưới đây là má»™t số Ä‘oan được trich ra từ cuốn sách nà y:
“Tôi cho xuất bản cuốn sách nà y vá»›i cái tiêu đỠnhư váºy để cho má»i ngưá»i biết rằng tôi nằm trong số những ngưá»i đối nghịch lại những hoạt động đầy ná»c độc ác tÃnh cá»§a dân Do Thái đã báo động trước cho ngưá»i Kito hữu phải cẩn tháºn đỠphòng mà chống lại chúng.â€
“Hãy nhìn những con ngưá»i nà y chẳng còn lương tri, lại mù quáng và keo kiệt…. sá»± mù quáng và thói kiêu căng cá»§a chúng thì cứng ngắc như núi sắt.â€
“Do đó quà vị phải coi chừng hãy chống lại cái đám Do Thái, vì bất cứ khi nà o chúng có những há»™i đưá»ng thì đó chẳng là gì cả mà là sà o huyệt cá»§a quỉ vương trong đó chúng nà o là tá»± tôn vinh mình, tá»± cao tá»± đại, dối trá, phạm thượng, phỉ báng Thiên Chúa và ngưá»i ta  má»™t cách tinh quái và ác độc nhất…â€
“Ngoà i ra chúng chẳng là gì cả mà là những tên ăn cắp ăn trá»™m và cướp giáºt. Không má»™t miếng ăn nà o và o miệng, không má»™t mảnh áo nà o mặc trên thân xác chúng mà không do ăn cắp ăn trá»™m cá»§a chúng ta….Váºy chúng sống ngà y nà y qua ngà y khác cùng vá»›i vợ con chúng, thảy Ä‘á»u do ăn cắp ăn trá»™m cả…â€
“Chúng ta, những Kito hữu, sẽ phải là m gì vá»›i những tên Do Thái cần phải loại bá» và đáng luáºn phạt ấy? Bởi vì chúng sông giữa chúng ta, chúng ta chịu đựng được những  thói táºt cá»§a chúng, mà bây giá» chúng ta biết được chúng ăn gian nói dối, chá»i rá»§a và phạm thượng ngưá»i. Nếu chúng ta cÅ©ng là m như váºy là chúng ta đồng lõa, a tòng vá»›i chúng, cÅ©ng ăn gian nói dối, chá»i bá»›i và nói lá»i phạm thượng.â€
“Tôi sẽ cho quà vị lá»i khuyên thà nh tháºt: Trước nhất hãy đốt sạch những há»™i đưá»ng trưá»ng há»c cá»§a chúng, và chôn sâu, lấy đất che phá»§ bất cứ cái gì không thể đốt được, để không má»™t ai chẳng bao giá» có thể nhìn thấy má»™t hòn đá hay cá»ng than cá»§a chúng. Việc nà y phải là m vì danh dá»± cá»§a Chúa chúng ta và cá»§a toà n thể Giáo Há»™i, hầu Thiên Chúa có thể nhìn thấy chúng ta là những Kito hữu và không tha thứ hoặc dung tha những thói gian dối công khai, chá»i thá» và phạm thượng Con Thiên Chúa và những Kito hữu cá»§a Ngưá»i.â€
“…Tôi khuyên quà vị hãy san bằng và phá há»§y má»i nhà cá»a cá»§a chúng.  Và mục Ä‘Ãch cá»§a chúng ở những nÆ¡i nà y cÅ©ng giống như ở trong các há»™i đưá»ng.â€
“Tôi khuyên quà vị hãy lấy Ä‘i khá»i chúng các sách cầu nguyện và bản kinh Talmudic, bởi vì trong đó dạy toà n thá» ngẫu tượng, những lá»i dối trá, nguyá»n rá»§a và súc phạm.â€
“Tôi khuyến qúi vị hãy cấm các ông rabbis từ nay vá» sau không được dạy vá» Ä‘au khổ do mất sá»± sống và tứ chi.â€
“Tôi hy vá»ng bà i viết cá»§a tôi sẽ giúp cho ngưá»i Kito hữu…..trở thà nh kẻ thù cá»§a thói gian manh, dối trá và nguyá»n rá»§a cá»§a đám Do Thái, và hiểu rõ không phải chỉ niá»m tin cá»§a chúng là sai lầm mà tất cả những gì chúng có Ä‘á»u do ma quỉ gian ác mà ra.â€
(TrÃch từ Luther’s Works, ET Bachmann, ed.1971, vol.47, pp 268-293.)
Martin Luther đã theo sát từng bước tất cả những Ä‘iá»u bà i Do Thái nà y ở thá»i sÆ¡ khai, mà  Constantine Äại Äế, tức hoang đế La Mã, ngưá»i đã hợp thức hóa Kito Giáo và o năm 313 AD và dùng nó là m công cụ để thống nhất đế quốc cá»§a ông. Nhưng bản dịch cá»§a Kito Giáo mà Constantine đã chuẩn nháºn thì tá»± nó đã là bà i Do Thái ghê gá»›m rồi, cÅ©ng như chối bá» nguồn gốc Do Thái cá»§a Giáo Há»™i mà đấng sáng láºp và 12 tông đồ tất cả lại Ä‘á»u là ngưá»i Do Thái.
Constantine đã tuyên bố là lạc giáo những ai từ chối không theo Giáo Há»™i La Mã mừng lá»… Phục Sinh thay cho Lá»… Vượt Qua theo Kinh Thánh đã từng được Chúa Giesu Kito, các tông đồ và Giáo Há»™i sÆ¡ khai vẫn mừng. Ông viết: “Chẳng đáng gì khi mừng lá»… cá»±c thánh nà y (Lá»… Phục Sinh), mà chúng ta là m theo cách cá»§a đám Do Thái thiếu đạo đức, những kẻ mà bà n tay đã trở thà nh nhÆ¡ nhá»›p vì vô và n tá»™i lá»—i, và vì váºy xứng đáng phải Ä‘au khổ vì tâm hồn mù quáng….Chúng ta  chẳng nên có má»™t tý gì chung chạ giống như đám Do Thái đáng ghét tởm ấy, bởi lẽ chúng ta đón nháºn Äấng Cứu Chuá»™c theo cách riêng cá»§a chúng ta…
“Hãy cố gắng và cầu nguyện liên tục để tâm hồn anh em không bị ô uế vì bước theo những táºp tục cá»§a những con ngưá»i cá»±c kỳ hung hiểm đó….Tất cả hãy Ä‘oà n kết vì ước mong cái gì có lý thì là m, tránh không tham dá»± và o má»i chỉ dẫn gian dối cá»§a dân Do Thái†(Ghi lại bởi Eusebius, Life of Constantine 3,18-19, Nicene and Post-Nicene Fathers, 1979, second series, Vol.1,pp.524-525).
Buồn thay, cả những bản dịch vá» Kito Giáo cá»§a Thể Phản lẫn Công Giáo Ä‘á»u chối bá» nhiá»u niá»m tin nguyên thá»§y và cách thá»±c hà nh cá»§a Giáo Há»™i SÆ¡ Khai có nhãn hiệu “Do Thái†( Xin coi M. Luther (bà i 5)- Giáo Há»™i SÆ¡ Khai tin và thá»±c hà nh những gì). Niá»m tin và cách thá»±c hà nh cá»§a Kito Giáo ngà y nay thì  khác vá»›i Giáo Há»™i sÆ¡ khai rất nhiá»u.
Fleming Island, Florida
Feb 2018
Bác sĩ Nguyễn Tiến Cảnh
CGVN

