Jean Vanier, ngư�i sáng lập các cộng đoàn “Con Tàu� và các nhóm “�ức tin và �nh Sáng�

Jean Vanier sinh năm 1928 tại Geneve, trong một gia đình Công giáo Canada gốc Pháp. Th�i niên thiếu Jean được hưởng n�n giáo dục Anh Pháp ở Canada, và sau đó ở ngay tại Anh và Pháp. Năm 1945, khi cha của Jean trở thành đại sứ Canada tại Pháp, Jean đã có dịp đến Paris. Tại đây, Jean và mẹ của mình đã giúp đỡ những ngư�i sống sót trong các trại tập trung của �ức quốc xã. Nhìn thấy các nạn nhân gầy gò, khuôn mặt co quắp vì sợ hãi và đau khổ, là một cuộc gặp gỡ gây ấn tượng sâu sắc mà Jean không bao gi� quên. Sau đó anh tham gia vào Hải quân Hoàng gia Anh và hải quân Hoàng gia Canada. Nhưng anh cảm thấy có một tiếng g�i nội tâm thúc giục anh làm một việc khác, anh từ giã hải quân, trở lại Paris để h�c đại h�c và sau đó bảo vệ luận án tiến sĩ triết tại h�c viện Công giáo Paris và trở thành giáo sư dạy triết tại Toronto.

Cuối năm 1963, khi ấy còn là một giáo sư trẻ, Jean đã đến thăm một cơ sở nuôi 80 ngư�i bệnh tâm thần. Ông chứng kiến những con ngư�i này bị đối xử tàn tệ không ra con ngư�i. Ông hiểu đây chính là những ngư�i dễ bị thương tổn nhất và muốn thay đổi tình trạng tồi tệ này nhưng không biết làm sao. Ông cảm thấy Chúa muốn ông làm gì đó nhưng không biết bắt đầu thế nào và ở đâu. Và rồi Chúa đã chỉ cho ông con đư�ng, ơn g�i của ông. Ông đã gặp 2 ngư�i bị thiểu năng trí tuệ là Raphael và Philip và ông đã m�i h� b� viện tâm thần nơi h� đang sống để đến sống với ông tại Trosly-Breuil, một làng nh� ở mi�n Bắc nước Pháp, nơi ông vẫn sống cho đến bây gi�.Việc làm của ông là một cuộc cách mạng xuất phát từ đức tin ôm tr�n cả nhân loại, vì vào th�i gian đó, những ngư�i bệnh tâm thần bị hắt hủi b� rơi, vì bị coi như sự nhục nhã của gia đình và ngăn trở cho xã hội, bởi vì tật nguy�n của h� bị xem như là sự trừng phạt của Thiên Chúa.

Cộng đoàn “Arche� – Con Tàu – đầu tiên đã ra đ�i như thế. Hiện nay phong trào này đã có 140 cộng đoàn rải rác khăp 5 châu, là những nơi mà những ngư�i bị xã hội b� rơi sống chung với những ngư�i tiếp nhận h�. �ầu tiên đây là cộng đoàn Công giáo nhưng dần dần cộng đoàn đón tiếp các bệnh nhận thuộc m�i tôn giáo và chủng tộc. Nghi thức rửa chân được xem như biểu tượng của lãnh đạo phục vụ, hiệp thông và hiệp nhất của những đi�u khác nhau. Công giáo là phổ quát và Chúa Giê-su đã dạy một tình yêu phổ quát. M�i ngư�i dù thuộc tôn giáo hay sắc tộc nào cũng đi�u quý giá đối với Thiên Chúa. Jean cũng đã thành lập phong trào “�ức tin và �nh sáng� với cùng ý tưởng như “Con Tàu�, nơi các ngư�i bệnh cùng sống trong các buổi gặp gỡ, tĩnh tâm, nghỉ hè với nhau. Ngày nay đã có 1500 nhóm của phong trào trên khắp thế giới. Ông đã đi khắp thế giới, gặp gỡ các �ức giáo hoàng, các lãnh đạo quốc gia, nhận nhi�u giải thưởng, vv.

Con đư�ng ngoại thư�ng và hạnh phúc của Jean là con đư�ng khiêm như�ng, chia sẻ những cử chỉ nh� nhặt hàng ngày như đi chợ, d�n nhà cửa g�n gàng, nấu nướng, giữ mối liên hệ  tốt với những ngư�i xung quanh, và tất nhiên chữa bệnh. Ông đã tìm ra chân lý trong l�i của Chúa Giê-su: khi các con đãi tiệc, đừng m�i gia đình, hàng xóm giàu có nhưng m�i những ngư�i nghèo, ngư�i què, đui mù và các con sẽ vui mừng. Ni�m vui là dấu hiệu đầu tiên, tài liệu đầu tiên của Lòng Thương xót. Những ngư�i có hoàn cảnh khó khăn, bao lực cũng đến với cộng đoàn “Con tàu�. Lịch sử của “Con tàu� không phải là dễ dàng, nhưng Lòng Thương Xót đã đồng hành với ông trong cuộc sống, giúp cho công việc phát triển tốt đẹp.

Ông Jean nghĩ đến �ức Giáo hoàng Phanxicô, ngư�i đã bao lần m�i g�i đi đến các biên cương của sự hiện hữu, m�i g�i đến với những ngư�i nghèo để gặp gỡ h� và h�c từ h�. Theo ông, những ngư�i nghèo, khiêm như�ng, bên l� xã hội, hay lạc đư�ng, h� có  trái tim thánh thiện và rộng mở. �i�u h� cần và khao khát là biết có ngư�i yêu thương h�. Chỉ có đi�u này đủ sức đổi ngược sự nhát sợ, ý nghĩ mình không có giá trị, sự chán ghét chống lại Thiên Chúa và chống lại chính mình. �i�u tuyệt v�i là không chỉ chúng ta thay đổi những ngư�i bệnh nhưng chính h� cũng giúp chúng ta thay đổi. Chúng ta thay đổi ngư�i khác là giúp h� trở nên giống ngư�i và giống Chúa Giê-su hơn. Ông hy v�ng ngư�i ta khám phá ra là những ngư�i khuyết tật là những ngư�i đáng yêu và không phải chỉ là làm những gì cho h� nhưng còn trở thành bạn thật sự của h�.

Ngày 15 tháng 3 vừa qua Jean Vanier đã được công bố là ngư�i đạt giải thưởng Templeton năm 2015. �ây là giải thưởng được thành lập năm 1972 nhằm vinh danh những ngư�i đã có những đóng góp đặc biệt để khẳng định chi�u kích thiêng liêng, qua những ý tưởng, những khám phá, hoặc các hoạt động thực tế. Số ti�n 1,7 triệu Mỹ kim được ông dành tặng cho mạng lưới cộng đoàn “Con Tàu�, vì theo ông, nh� các cộng đoàn này ông mới được vinh danh ở giải thưởng này, và để các cộng đoàn có thể tiếp tục công việc thay đổi trái tim con ngư�i và đưa nhi�u ngư�i đến với Chúa Giê-su. (Tracce 03/2016)

Hồng Thủy OP