Äức Tổng Giám mục Charles Jude Scicluna, cá»±u công tố viên cá»§a Vatican dá»± buổi chiếu phim Spotlight ra mắt lần đầu tiên ở Ã. Rất xúc động, ngà i khuyên các anh em tu sÄ© nên Ä‘i xem phim nà y để đấu tranh chống vá»›i “bản năng im lặng đồng lõa mà , tiếc thay bây giá» vẫn còn trong Giáo há»™i.â€
Cuốn phim Spotlight kể câu chuyện các linh mục phạm tá»™i ấu dâm đã là m rúng động nước Mỹ trong những năm đầu thế ká»· XXI. Lần đầu tiên, má»™t giám chức cao cấp cá»§a Tòa Thánh đã bẻ gãy im lặng để lên tiếng trong dịp cuốn phim nà y trình chiếu ở Ã. Äó là Äức Tổng Giám mục Charles Scicluna, trước đây ở trong Bá»™ TÃn Lý thá»i các sá»± kiện nà y được nói đến trong phim, ngà i nổi tiếng trong vai trò đấu tranh chống nạn ấu dâm trong Giáo há»™i.
ÄÆ°á»£c biết đến qua quan Ä‘iểm chống “phá»§ nháºn, dá»ng dưng hoặc cấm nói†đứng trước các thá»§ Ä‘oạn cá»§a các linh mục ấu dâm, Äức Tổng Giám mục Scicluna đã không ngần ngại bẻ gãy im lặng nặng ná» theo sau cuốn phim: khi “đoạn phim giá»›i thiệu diá»…n viên Ä‘ang được chiếu lên†và “không ai đứng lênâ€, Äức Tổng Giám mục Malta, cá»±u công tố viên Vatican đã đứng dáºy phát biểu: “Tất cả các hồng y, các giám mục phải Ä‘i xem phim nà y, bởi vì há» phải hiểu chÃnh sá»± tố cáo má»›i cứu Giáo há»™i, chứ không phải sá»± im lặng đồng lõa cứu,†ký giả ngưá»i à Paolo Rodari cá»§a báo La Repubblica nói vá»›i hãng tin Sismografo. Linh mục ngưá»i Úc Anthony Randazzo cÅ©ng có mặt trong phòng chiếu, và o thá»i đó cha là m việc ở Bộï TÃn Lý. Cả hai Ä‘á»u nhá»› tất cả các tên được kể trong phim.
Má»™t phim chống luáºt cấm nói
Spotlight lần theo bước chân cá»§a các ký giả báo Boston Globe, những ngưá»i đã mở cuá»™c Ä‘iá»u tra và o mùa hè năm 2001. Walter V. Robinson và Mike Rezendes được hai diá»…n viên Michael Keaton và Mark Ruffalo đóng. Năm 2002, ban biên táºp Mỹ đã công bố 6000 bà i báo vá» vụ nà y. Nhá» cuá»™c Ä‘iá»u tra mà 249 linh mục bị tố cáo trước quần chúng. Năm 2008, con số nạn nhân lên đến gần 1 500. ÄÆ°á»£c há»i vá» các con số nà y, Äức Tổng Giám mục Scicluna cho biết đó là những con số “ấn tượngâ€, nhưng những gì ngà i cảm nháºn qua cuốn phim nà y và những gì đánh động ngà i nhất chỉ tóm gá»n trong má»™t chữ: “cấm nóiâ€, đó là im lặng đồng lõa. Ngà i nhấn mạnh, cuốn phim “cho thấy bản năng bảo vệ danh giá tác hại đến độ nà o, tiếc thay bản năng đó đã ở trong Giáo há»™i hồi đó và là má»™t sai lầm nặng ná». Sẽ không có lòng thương xót nếu không có công chÃnhâ€.
Và o Ä‘oạn giữa phim, má»™t câu rất quan trá»ng đã là m cho Äức Tổng Giám mục Scicluna chú ý, đó là khi ký giả Walter Robinson nói: “Phải có cả má»™t là ng để giúp má»™t em bé được lá»›n lên, thì cÅ©ng phải có cả má»™t là ng má»›i lạm dụng cÅ©ng em bé nà y.†Giám mục Scicluna giải thÃch, “tóm lại, chúng ta hiểu các tá»™i ác nà y sẽ không xảy ra nếu không có đồng lõa. Äứa bé bị má»™t ngưá»i lá»›n lạm dụng, trong trưá»ng hợp nà y là má»™t linh mục, đó là điá»u chắc chắn. Nhưng những ngưá»i khác, những ngưá»i biết mà không nói, há» cÅ©ng phạm tá»™i. Trong các vụ ở Boston, theo các nhà điá»u tra thì có 6% các linh mục ở đây lạm dụng trẻ em, và trong số các ngưá»i đồng lõa còn có cả các ký giảâ€, như má»™t cảnh trong phim cho thấy, mưá»i năm trước khi các vụ nà y đưa ra ánh sáng, báo Boston Globe gặp khá»§ng hoảng khi biết vụ lạm dụng cá»§a linh mục James Porter. Cuối cùng tin tức chỉ được loan ở má»™t cá»™t nhỠở bên dưới trong phần tin địa phương, và do chÃnh ký giả Walter Robinson… tá»± đăng!
Sá»± Ä‘au khổ cá»§a Äức Bênêđictô XVI
Cuá»™c Ä‘iá»u tra cá»§a báo Boston Globe được đăng ngà y 6 tháng 1- 2002. Äức Tổng Giám mục Scicluna vừa vá» Bá»™ TÃn Lý và Äức Gioan-Phaolô II vừa có má»™t loạt biện pháp đưa ra để theo trong các trưá»ng hợp phạm tá»™i nặng. Giám mục Scicluna còn nhá»›: Giáo há»™i vừa Ä‘i và o má»™t ká»· nguyên má»›i. “Bốn tháng sau khi bà i báo được đăng, Äức Giáo hoà ng đã triệu táºp các hồng y Mỹ và nói vá»›i há»: ‘Má»—i ngưá»i phải biết không có chá»— cho hà ng giáo sÄ© và cho Ä‘á»i sống tôn giáo bất cứ ai gây tá»™i ác cho ngưá»i trẻ’â€.
Và vá»›i những ngưá»i cáo buá»™c Äức Bênêđictô XVI đã che Ä‘áºy má»™t số việc, Äức Giám mục Scicluna lên án há» nặng ná»: “Những cáo buá»™c nà y là hoà n toà n bất công và không căn cứ (…). Khi còn là hồng y, chÃnh ngà i là ngưá»i đầu tiên đã nói vá»›i chúng tôi, ngà i không xem những lạm dụng nà y chỉ là má»™t tá»™i thưá»ng, nhưng là má»™t trá»ng tá»™i, má»™t tá»™i ác (…). Má»i ngưá»i Ä‘á»u thấy ngà i quá Ä‘au khổ, ngà i không tìm ra chữ để nói… Ngà i phẫn ná»™ và xúc động táºn cùng… Là m sao quên chặng đưá»ng thánh giá năm 2005 khi ngà y tố cáo những chuyện bẩn thỉu Ä‘ang có trong Giáo há»™iâ€.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm chuyển dịch

