Bruno-Nestor Azérot: “L�i của �ức Giáo hoàng có một ý nghĩa đối với chúng tôi�

Bruno-Nestor Azérot, Dân biểu vùng Martinique và phái đoàn Hồng Ngư (Poissons roses) một phong trào cánh tả theo tinh thần kitô sẽ gặp �ức Giáo hoàng vào ngày 1 tháng 3 sắp tới tại Rôma. Phái đoàn gồm khoảng ba mươi ngư�i, trong đó có ông Patrice Obert, chủ tịch Poissons roses, ông Dominique Potier, dân biểu �ảng Xã hội và đồng sáng lập hội Tinh thần Dân sự, mục sư Pascal Ollive ở Nymes.

�âu là mục đích của cuộc tiếp kiến với �ức Phanxicô? Ông muốn nói gì với ngài và ông mong ngài nói gì với ông?

Khi mình có dịp may được gặp vị kế nhiệm Thánh Phêrô, một giáo hoàng, nhất là Giáo hoàng Phanxicô thì mục đích không đáng kể, nhưng đúng hơn là một tiến trình, một thông cảm. Trước hết là được đánh động bởi một giây phút ngoại thư�ng, nhưng cũng là một trao đổi mà mình mong có. Và đi�u nổi trội hơn hết, đó là nghe một l�i nói.

Dĩ nhiên sẽ có ban phép lành nhưng tôi nghĩ, �ức Giáo hoàng muốn can thiệp trong địa vị ngư�i mục tử, có nghĩa ngài sẽ có một sứ điệp đặc biệt riêng. Nhưng đi�u đáng kể đối với tôi, tôi sẽ là tìm nơi l�i của ngài những luận cứ để hướng dẫn suy nghĩ và hành động của một tín hữu làm việc cho cộng đồng như tôi. �ức Giáo hoàng cũng đã mong muốn tín hữu công giáo không đứng ở ban công để nhìn thế giới…

Ở Pháp, một vài cách nhìn của giới thế tục đôi khi ngăn các ngư�i có trách nhiệm v� chính trị đối thoại với các ngư�i có trách nhiệm v� tôn giáo. Là dân biểu, quan điểm của ông v� vấn đ� này như thế nào?

Tôi là một tín hữu có lòng tin sâu xa, tôi gắn bó vào sự tự do tôn giáo của tôi và các đi�u tôi tin, cũng như các đi�u tôi hoài nghi! Nhưng là công dân nước Pháp, tôi gắn bó mạnh vào tính thế tục, một cơ sở mà nước Cộng hòa Dân chủ dựa lên để tôn tr�ng tất cả m�i tín ngưỡng hoặc không tín ngưỡng, các thực thể này ở trong đư�ng hướng tôn tr�ng khuôn khổ và các thể chế của quốc gia. Tôi rất lo cho sự quân bình này, nó không cho phép tất cả nhưng làm thuận lợi cho tất cả. �ối với tôi, có nhi�u quan điểm v� thế tục, có thể nói là tùy theo đó. �i�u đặc biệt của nước Pháp là sự quyết tâm cùng sống chung, cùng dấn thân chung quanh một “hiệp ước xã hội�. M�i đối thoại với các nhà chức trách tôn giáo là đi�u mong muốn và ngay cả là một hạnh phúc, với đi�u kiện là không ở trong đư�ng hướng của một tương quan xem cách giữ đạo của các cộng đoàn đối nghịch như một định đ�. Tôi thư�ng hay nói, tôi không phải là chính trị gia kitô nhưng là tín hữu kitô hoạt động chính trị, gắn bó với các giá trị của Nước Cộng hòa và tôn tr�ng các giá trị này trong lãnh vực chung. Còn lãnh vực riêng là một chuyện khác…

Ông đã viết cho Tòa Thánh một lá thư, trong đó ông nói “cánh tả bị vướng vào bẫy của một loại tôn giáo thế tục�. Cuộc gặp này có phải là một cố gắng để ra kh�i cái bẫy này không?

�úng, tôi nghĩ l�i của �ức Phanxicô có thể cho chúng tôi các chìa khóa để mở một con đư�ng hành động cụ thể trên chủ đ� này. Trước hết ngài là ngư�i giữ đạo sốt sắng, và tôi cũng không quên ngài là tu sĩ Dòng Tên, một tu sĩ Dòng Tên thì gắn bó với thế giới, ngài là linh mục được đào tạo dưới chế độ độc tài khủng khiếp. Tôi nghĩ l�i ngài mang đến cho chúng tôi một ý nghĩa… Nhất là khi tôi đ�c Thông điệp “Chúc tụng Chúa,� ngài muốn chúng tôi làm việc chung quanh Ngôi nhà chung, ngài đòi h�i tín hữu kitô phải đi xuống ban công, hành động ở đây và bây gi� cho công chính và cho nhân loại.

Tôi không biết thế nào là tín hữu kitô cánh tả.
Tôi là kitô hữu.

Cánh tả, ông đại diện cho tư tưởng “đi ngược dòng�. Ông có nghĩ �ức Phanxicô, ngài cũng đi ngược dòng trong Giáo hội công giáo không?

Có thể chúng tôi đi ngược dòng vì chúng tôi không nói cho vừa lòng m�i ngư�i, không ở trong lối suy nghĩ thư�ng lệ, vì chúng tôi có xác tín sâu đậm trong lòng, các xác tín của một đất nước Martinique đau khổ nhưng cũng là của nước Pháp. Quan điểm chúng tôi là quan điểm cực kỳ ngoại vi của nước Pháp có thể làm cho nước Pháp ngạc nhiên, nhưng đối với chúng tôi, chúng tôi là tr�ng tâm. Quan điểm đặc biệt này có thể làm cho chúng tôi trở nên ‘không xếp hạng’ được… Từ quan điểm này, đúng, có thể �ức Phanxicô, ngư�i cũng đến từ Châu Mỹ La Tinh, được đào tạo ở Dòng Tên, ngài cũng có một quan điểm đặc biệt, cho phép ngài nhìn Giáo hội một cách khác. Và có thể vì thế, chúng tôi nhìn trong góc cạnh khác này, những góc cạnh tạo nên truy�n thống, tạo nên một tầm quan tr�ng mới cho nghi thức mang đến ý nghĩa, tính thiêng liêng nhưng cũng là tính hiện đại, tính dấn thân trong thế giới. Như ông biết, tôi là ngư�i theo chủ nghĩa nhân cách, và đi�u đáng kể đối với tôi, đó không phải là tư thế nhưng là con ngư�i, vậy hành động trong cơ thể xã hội.

Ông sẽ nêu lên bảy biện pháp chính yếu ông giải thích trong quyển sách “Ngược Dòng� với �ức Giáo hoàng không?

Các vấn đ� này đương nhiên sẽ được nêu lên. Nếu �ức Giáo hoàng muốn thảo luận với chúng tôi v� các vấn đ� như hôn nhân cho tất cả, vấn đ� giai đoạn cuối của cuộc đ�i, vấn đ� môi sinh nhân loại… Các vấn đ� này sẽ được nêu lên, cũng như chỗ đứng của hãng xưởng trong thế giới buôn bán hay vấn đ� di dân. Nhưng tôi không đến để yêu cầu �ức Phanxicô đi�u này đi�u kia hay để ngài khen các dấn thân của tôi. Tôi đến trước hết để nghe l�i của ngài để tôi có sức sống và để làm cho tôi được phong phú.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm chuyển dịch