20 CÂU TRẢ LỜI CỦA �ỨC TH�NH CHA PHANXICÔ VỀ TRUYỀN GI�O

20 CÂU TRẢ LỜI CỦA �ỨC TH�NH CHA PHANXICÔ VỀ TRUYỀN GI�O

“KHÔNG CÓ CHÚA GIÊSU CHÚNG TA KHÔNG LÀM �ƯỢC GÌ�.

20 câu trả l�i của �ức Thánh Cha Phanxicô v� việc truy�n giáo được trích từ “Cuộc ph�ng vấn của Gianni Valente với �ức Thánh Cha�, Hãng Thông tấn Fides thực hiện.

Nhân cuối Tháng Truy�n Giáo Ngoại Thư�ng năm ngoái, Hãng Thông tấn Fides trích dẫn một số đoạn trong cuốn sách dài ghi lại cuộc ph�ng vấn của Gianni Valente thuộc Hãng tin Fides với �ức Thánh Cha Phanxicô, trong đó �ức Thánh Cha nhấn mạnh, “Giáo Hội truy�n giáo hoặc không phải là Giáo Hội�. Cuốn sách này đã được Thư viện điện tử Vatican và nhà xuất bản Thánh Phaolô phát hành; đã có mặt trong các nhà sách kể từ ngày 5 tháng 11, 2019.

“Ni�m vui Tin Mừng tràn ngập tâm hồn và cuộc đ�i của tất cả những ai gặp gỡ Chúa Giêsu�. �ó là l�i mở đầu cho Tông huấn Ni�m Vui Tin Mừng của �ức Thánh Cha, công bố tháng 11 năm 2013, tám tháng sau mật nghị bầu giáo hoàng mà ngài được ch�n làm Giám mục Rôma, kế vị thánh Phêrô. Bản văn phác thảo chương trình tri�u đại giáo hoàng của ngài đã m�i g�i tất cả m�i ngư�i tái dung hoà mỗi hành động, suy tư và sáng kiến mang chi�u kích Giáo Hội với “việc loan báo Tin Mừng trong thế giới hôm nay�. Sáu năm sau, �ức Thánh Cha tổ chức Tháng Truy�n Giáo Ngoại Thư�ng vào tháng 10 năm 2019, đồng th�i, triệu tập Nghị Trình �ặc Biệt của Thượng Hội �ồng Giám Mục Tại Rôma liên quan đến Vùng Amazon với ý hướng tìm ra những đư�ng lối mới cho việc loan báo Tin Mừng tại vùng “lá phổi xanh� vốn đang bức tử bởi sự khai thác cùng kiệt bạo hành và gây thương tổn cho bao “anh chị em và chị trái đất của chúng ta�.

Trong th�i gian này, �ức Thánh Cha cũng đã đ� cập đến những mối bận tâm khẩn thiết liên quan đến bản chất đặc thù sứ vụ truy�n giáo của Giáo Hội trong thế giới ở các huấn từ công khai của ngài. Chẳng hạn, ngài đã lặp đi lặp lại rất nhi�u lần rằng, loan báo Tin Mừng không phải là “cải đạo ngư�i khác� nhưng Giáo Hội phát triển nh� “sự cuốn hút� bởi “chứng tá�, đó là một chuỗi cách thức diễn tả hướng đến đ� nghị của ngài là làm sao liên kết động lực của từng việc tông đồ với cội nguồn của nó.

�ức Thánh Cha nói đến tất cả những đi�u này, và nhi�u hơn nữa, trong cuộc ph�ng vấn được viết thành sách, cuốn sách dài có tựa đ� “Không có Ngài, chúng ta không làm được gì�: Một Cuộc �ối Thoại V� Việc Trở Nên Những Nhà Truy�n Giáo Trong Thế Giới Hôm Nay.

DƯỚI �ÂY LÀ 20 CÂU HỎI VÀ TRẢ LỜI �ƯỢC TR�CH �OẠN

1. Thưa �ức Thánh Cha, �ức Thánh Cha nói, hồi trẻ, �ức Thánh Cha muốn đi truy�n giáo Nhật. Vậy chúng con có thể nói, �ức Thánh Cha chưa bao gi� trở thành nhà truy�n giáo?

Tôi không biết, tôi vào Dòng Tên vì được đánh động bởi ơn g�i truy�n giáo của h�, đánh động bởi việc h� luôn luôn đi đến những vùng biên giới. Lúc đó tôi không thể đến Nhật, nhưng tôi luôn cảm thấy rằng, để loan báo Chúa Giêsu và Tin Mừng của Ngài, thì nhất định phải đi ra, và tiến v� phía trước.

2. �ức Thánh Cha không ngừng nhắc đến “Một Giáo Hội lên đư�ng�. Nhi�u ngư�i đã mượn cách diễn tả này và đôi khi, xem ra, nó trở thành một khẩu hiệu gây nhàm chán, ngày càng được nhi�u ngư�i nại đến để trách cứ Giáo Hội v� cái mà Giáo Hội nên và không nên.

“Một Giáo Hội lên đư�ng� không phải là cách nói mang tính th�i thượng do tôi phát minh; nó là lệnh truy�n của Chúa Giêsu, �ấng trong Tin Mừng Marcô, đã kêu g�i những ai theo Ngài tiến vào giữa lòng thế giới và loan báo Tin Mừng “cho m�i loài th� tạo�. Giáo Hội hoặc là lên đư�ng hoặc không còn là Giáo Hội; Giáo Hội hoặc là truy�n giáo hoặc không còn là Giáo Hội. Nếu không lên đư�ng, Giáo Hội sẽ mục ruỗng và trở thành một thứ gì đó.

3. Giáo Hội sẽ là gì nếu không loan báo Tin Mừng và không lên đư�ng?

Giáo Hội sẽ trở thành một hiệp đoàn tâm linh, một tổ chức đa quốc gia nhằm đưa ra những phát kiến và những thông điệp mang tính đạo đức và tôn giáo. �i�u này chẳng có gì sai, nhưng đó không phải là Giáo Hội. �ây là một nguy cơ đối với bất cứ một cơ cấu tĩnh nào trong Giáo Hội. Rốt cuộc, chúng ta sẽ chế ngự Chúa Kitô; các bạn sẽ chẳng còn là chứng tá cho những gì Ngài làm, nhưng thay vào đó là nói thao thao bất tuyệt thay cho một ý tưởng nào đó của Chúa Kitô; một ý tưởng mà các bạn đã cải biến và thuần hoá cho phù hợp với mình. Các bạn tổ chức đi�u này, đi�u kia, các bạn trở thành những nhà quản lý hẹp hòi của đ�i sống Giáo Hội, nơi mà m�i việc phải xảy ra theo một kế hoạch đã lập sẵn, m�i thứ phải tuân theo các chỉ thị; thế nhưng, ở đó, không bao gi� xảy ra cuộc gặp gỡ với Chúa Kitô, một cuộc gặp gỡ vốn đã chạm đến cõi lòng các bạn từ thuở ban đầu.

4. Thưa �ức Thánh Cha, việc truy�n giáo tự nó có phải là một li�u thuốc giải cho m�i vấn đ� không? Liệu ước muốn và nỗ lực “ra đi� truy�n giáo có đủ để tránh kh�i những sự méo mó này?

Truy�n giáo, “Giáo Hội lên đư�ng�, không phải là một chương trình, một ý hướng được thực hiện duy bởi sức mạnh của ý chí nhưng chính Chúa Kitô là �ấng làm cho Giáo Hội ra kh�i chính mình. Trong sứ vụ rao giảng Tin Mừng, các bạn lên đư�ng vì lẽ Chúa Thánh Thần đang đẩy và đang mang các bạn đi. Và khi đến nơi, các bạn nhận ra rằng, Ngài đã ở đó trước rồi, Ngài đang ch� đợi các bạn. Thần Khí Chúa đã đến trước, Ngài đã d�n sẵn lối cho các bạn và Ngài đang sẵn sàng hoạt động.

5. Trong cuộc gặp gỡ Các Hội Giáo Hoàng Truy�n Giáo, �ức Thánh Cha đã đ� nghị các thành viên đ�c Công Vụ Tông đồ như một bản văn thư�ng xuyên được dùng để cầu nguyện; thưa �ức Thánh Cha, tại sao lại là một trình thuật th�i kỳ đầu của Giáo Hội mà không phải là một thủ bản chiến lược truy�n giáo “hiện đại�?

Nhân vật chính trong Công Vụ Tông �ồ không phải là các tông đồ mà là Chúa Thánh Thần. Các tông đồ là những ngư�i đầu tiên nhận ra Thánh Thần và làm chứng cho Ngài. Khi thông truy�n những quyết định được Công �ồng Giêrusalem ấn định cho cộng đoàn ở Antiôkia, các ngài viết, “Thánh Thần và chúng tôi đã quyết định�. Các ngài chân nhận rằng, chính Chúa Giêsu, �ấng mỗi ngày, làm cho h� có thêm “những ngư�i được cứu�, chứ không phải những nỗ lực thuyết phục của con ngư�i.

6. Và từ đó tới nay cũng như vậy? Chẳng có gì thay đổi sao, thưa �ức Thánh Cha?

Kinh nghiệm của các tông đồ như một kiểu mẫu luôn có giá trị. Chỉ cần nghĩ đến những gì đã xảy ra cùng lúc trong sách Công Vụ Tông �ồ, chúng không h� bị gò ép. �ó là một câu chuyện của con ngư�i; ở đó, các môn đệ luôn đến sau, khi h� đến thì Thánh Thần đã hoạt động rồi. Ngài chuẩn bị và hoạt động trong các tâm hồn; Ngài đảo lộn các kế hoạch của h�. Chính Ngài đồng hành, hướng dẫn và an ủi h� trong m�i cảnh huống mà h� thấy mình còn sống sót. Khi các vấn đ� và các cơn bách hại xảy đến, Thánh Thần cũng hoạt động ở đó theo một cách thế thậm chí còn kinh ngạc hơn, bằng sự xoa dịu, ủi an của Ngài như những gì đã xảy ra sau cuộc tử đạo tiên khởi của Thánh Têphanô.

7. �i�u gì xảy ra sau đó thưa �ức Thánh Cha?

Th�i kỳ bách hại nổi lên, nhi�u môn đệ trốn kh�i Giêrusalem, h� đến mi�n Giuđêa và Samaria. Ở đó, trong khi bị phân tán và lẩn trốn, dẫu cho lẻ loi và không có sự hiện diện của các tông đồ vốn đang ở lại Giêrusalem, h� vẫn bắt đầu loan báo Tin Mừng. H� được rửa tội và Thánh Thần cũng ban cho h� dũng khí tông đồ. Ở đó, lần đầu tiên chúng ta nhận ra rằng, chỉ cần phép rửa là đủ để trở thành ngư�i rao giảng Tin Mừng. Và đó là truy�n giáo; truy�n giáo là hoạt động của Chúa Thánh Thần. Chẳng có gì gây kích động, cũng chẳng cần phải tổ chức, phải gào thét; chẳng cần quảng cáo hay mưu mẹo gì cả. Tất cả những gì chúng ta cần làm là cầu xin cho có thể lặp lại kinh nghiệm ấy ngay hôm nay; cái kinh nghiệm khiến chúng ta có thể nói, “Thánh Thần và chúng tôi đã quyết định�.

8. Thưa �ức Thánh Cha, nếu không có kinh nghiệm này, những l�i kêu g�i cổ võ cho việc truy�n giáo sẽ có ý nghĩa gì?

Không có Chúa Thánh Thần, ước muốn truy�n giáo sẽ trở thành một cái gì đó hoàn toàn khác. Tôi có thể nói, đó là một kế hoạch chinh phục, với cớ là chúng ta đang chinh phục một đi�u gì đó; một chinh phục đạo đức, hay có thể, một chinh phục ý thức hệ, vốn có thể được thực hiện, thậm chí, với những ý hướng ngay lành. Nhưng đó là một đi�u gì khác, chứ không phải truy�n giáo.

9. Trích dẫn l�i Giáo Hoàng Bênêđictô XVI, �ức Thánh Cha thư�ng lặp đi lặp lại rằng, Giáo Hội phát triển nh� sự cuốn hút. � của �ức Thánh Cha là gì? Ai cuốn hút? Ai bị cuốn hút?

Chúa Giêsu nói đi�u đó trong Tin Mừng Gioan, “Khi Tôi được giương lên kh�i mặt đất, Tôi sẽ kéo m�i ngư�i lên với Tôi�; cũng trong Tin Mừng Gioan, Ngài còn nói, “Không ai có thể đến được với Tôi nếu Chúa Cha, �ấng đã sai Tôi, không lôi kéo ngư�i ấy�. Giáo Hội đã luôn luôn nhận ra rằng, đây là một mẫu thức đặc thù của m�i hoạt động vốn đem chúng ta đến gần Chúa Giêsu và Tin Mừng hơn. �ó không phải là một sự thuyết phục, một sự giải thích hợp lý, cũng không phải là việc có được một chỗ đứng nào đó; không phải là một áp lực hay một sự cưỡng ép. Nhưng nó luôn luôn là một sự cuốn hút; ngôn sứ Giêrêmia đã nói rồi, “Ngài quyến rũ con, lạy Chúa, và con đã để cho ngài quyến rũ�. Và đi�u này đúng với các tông đồ, các nhà truy�n giáo và cũng đúng với công việc của h�.

10. Nhưng làm thể nào để những gì �ức Thánh Cha vừa mô tả có thể xảy ra?

�ó chính là sự ủy nhiệm ra đi và loan báo Tin Mừng của Chúa Giêsu vốn đến từ bên trong, bằng việc phải lòng vì yêu mến, bằng sức cuốn hút của tình yêu. Ngư�i ta không bước theo Chúa Kitô, ngay cả, khó trở thành một ngư�i loan báo Tin Mừng, vì một quyết định được đưa ra từ bàn tròn, hoặc do hoạt động của chính ngư�i đó. Ngay cả động lực truy�n giáo cũng chỉ có thể có kết quả nếu nó xảy ra trong sự cuốn hút này và nh� cuốn hút, nó mới có sức truy�n đến những ngư�i khác.

11. Những l�i này có ý nghĩa gì cho sứ mạng và việc loan báo Tin Mừng thưa �ức Thánh Cha?

Nó có nghĩa là nếu các bạn được cuốn hút bởi Chúa Kitô, nếu các bạn lên đư�ng và làm đi�u này đi�u kia vì được cuốn hút bởi Chúa Kitô, thì những ngư�i khác sẽ chú ý đến nó mà không cần phải tốn công; chẳng cần phải chứng t� thế này, thế kia, ‘hữu xạ tự nhiên hương’. Ngược lại, bất cứ ai cho mình là nhân vật chính hay là ngư�i quản lý việc truy�n giáo dù với tất cả ý hướng tốt lành nhất và những mục đích được kê ra, thì thông thư�ng, rốt cuộc chẳng cuốn hút được ai.

12. Trong Tông huấn Ni�m Vui Tin Mừng, �ức Thánh Cha nhìn nhận rằng, tất cả sự cuốn hút này có thể khiến chúng ta choáng ngợp. Nó giống như những ngư�i trầm mình xuống đại dương mà không lư�ng trước những gì sẽ xảy đến; �ức Thánh Cha muốn đ� nghị đi�u gì qua hình ảnh này? Những l�i này có liên quan đến việc truy�n giáo không?

Sứ mạng truy�n giáo không phải là một kế hoạch được thử nghiệm của một công ty, cũng không phải là màn trình diễn đại chúng được tổ chức để huênh hoang, hầu xem có bao nhiêu ngư�i tham gia nh� vào việc quảng cáo của chúng ta. Chúa Thánh Thần làm việc như Ngài muốn, khi Ngài muốn và nơi Ngài muốn; và đi�u này có thể khiến chúng ta choáng ngợp. Vậy mà cao điểm của sự tự do chính xác nằm ở chỗ, một ngư�i để cho mình được mang đi bởi Chúa Thánh Thần, ngư�i ấy từ chối sự cần thiết phải tính toán và kiểm soát m�i sự. �ây chính xác là cách thức chúng ta nên giống chính Chúa Kitô, �ấng trong mầu nhiệm phục sinh của Ngài đã h�c được cách ở lại trong sự dịu hi�n của vòng tay Chúa Cha. Hoa trái mầu nhiệm của việc truy�n giáo không hệ tại ở những ý hướng, phương pháp, sức đẩy, và những sáng kiến của chúng ta, nhưng nó nằm chính xác ở sự choáng ngợp này: sự choáng ngợp mà chúng ta nhận thức khi nghe những l�i này của Chúa Giêsu, “Không có thầy, anh em chẳng làm gì được�.

13. �ức Thánh Cha cũng thư�ng lặp lại, Giáo Hội phát triển “bằng chứng tá�. Khi tập trung sự chú ý vào đi�u này, �ức Thánh Cha muốn nói gì?

Thực ra, chính sự cuốn hút làm cho chúng ta trở thành những chứng nhân. Chứng tá này chứng thực những gì Chúa Kitô và Chúa Thánh Thần đã thực sự hoàn tất trong cuộc sống mỗi ngư�i. Sau khi phục sinh, chính Chúa Kitô đã mặc khải chính mình cho các tông đồ. Chính Ngài làm cho các ông trở thành những chứng nhân; thêm vào đó, chứng tá này không dành cho riêng mình, chúng ta là những chứng nhân cho các công trình của Thiên Chúa.

14. Một đi�u khác mà �ức Thánh Cha cũng thư�ng nhắc lại; ở đây, xem ra có vẻ tiêu cực: Giáo Hội không phát triển bằng việc cải đạo ngư�i khác, và sứ mạng của Giáo Hội cũng không phải là cải đạo. Tại sao �ức Thánh Cha lưu ý đi�u này nhi�u đến thế? Liệu có phải là để duy trì mối tương quan tốt với các Giáo Hội khác và dễ dàng đối thoại với các truy�n thống tôn giáo khác?

Vấn đ� cải đạo, thực ra, không chỉ đi ngược với tiến trình đại kết và đối thoại liên tôn, nhưng thuyết cải đạo còn xuất hiện ở bất cứ nơi nào có ý định làm cho Giáo Hội phát triển bằng cách giảm trừ việc nhấn mạnh đến sức cuốn hút v� phía Chúa Kitô và hoạt động của Chúa Thánh Thần; để rồi, tập trung m�i việc vào bất cứ loại hình “diễn từ khôn ngoan� nào. Vì thế, chủ nghĩa cải đạo tiên vàn gạt Chúa Kitô và Chúa Thánh Thần ra kh�i sứ mạng truy�n giáo của Giáo Hội, cả khi chúng ta tuyên bố mình nói và làm nhân danh Chúa Kitô. Thuyết cải đạo tự bản chất luôn luôn là bạo lực, cả khi nó được che giấu hay được thực hành với các cách thế xem ra trong sạch. Nó không chấp nhận tự do và khoan dung mà qua đó, đức tin có thể được thông truy�n từ ngư�i này sang ngư�i khác nh� ân sủng. �ây là lý do tại sao thuyết cải đạo không chỉ là một đi�u gì đó thuộc quá khứ, thuộc v� th�i thực dân đã qua, hoặc những trư�ng hợp cải đạo do ép buộc hay mua bán, hứa hẹn v� những lợi lộc vật chất. Ngày nay chủ nghĩa cải đạo cũng có thể tồn tại ngay trong các giáo xứ, các cộng đoàn, các phong trào và các dòng tu.

15. Vậy truy�n giáo có nghĩa là gì, thưa �ức Thánh Cha?

Truy�n giáo có nghĩa là công bố chứng tá của mình v� Chúa Kitô bằng những từ ngữ cụ thể và giản dị như các tông đồ đã làm, không cần phải tạo ra những huấn từ mang tính thuyết phục. Việc loan báo Tin Mừng thậm chí có thể bị dể duôi, nhưng nó luôn vượt qua mãnh lực của cớ vấp phạm thập giá; nó luôn phù hợp với con đư�ng được chỉ ra trong thư Thánh Phêrô, vốn đơn thuần hàm chứa trong những ‘lý do được cung cấp’ v� một ni�m hy v�ng của ngư�i này dành cho ngư�i khác, một ni�m hy v�ng vẫn luôn là cớ vấp phạm và dại kh� trong con mắt ngư�i đ�i.

16. Làm sao chúng ta nhận ra một Kitô hữu truy�n giáo, thưa �ức Thánh Cha?

Một đặc tính cụ thể để nhận ra là ngư�i ấy hành động như những ngư�i dẫn dắt, chứ không là những ngư�i kiểm soát của đức tin. Việc tạo đi�u kiện, làm cho m�i sự nên dễ dàng, không đặt ra những ngăn trở đối với mong muốn của Chúa Giêsu để ôm lấy, chữa lành hết thảy m�i ngư�i; không đặt ra sự ch�n l�c, không áp đặt những “giá cả mục vụ�, không đóng vai ngư�i canh gác kiểm soát những ai có quy�n vào cửa. Tôi nhớ đến các cha xứ và những cộng đoàn ở Buenos Aires, vốn đã thiết lập nhi�u sáng kiến để làm cho việc tiến tới Bí tích Rửa tội được dễ dàng. Trong những năm gần đây, h� nhận thấy con số những ngư�i không được rửa tội gia tăng vì nhi�u lý do, thậm chí là do những lý do xã hội h�c, và h� muốn nhắc nhở m�i ngư�i rằng, được rửa tội là một đi�u gì đó bình thư�ng, m�i ngư�i đ�u có quy�n đòi h�i, cho chính h� và cho con cháu. �ư�ng hướng mà các cha xứ và các cộng đoàn ấy đã làm có chung một mục tiêu: không đặt thêm gánh nặng, không đưa ra những yêu sách, xoá b� bất cứ khó khăn nào mang tính văn hoá, tâm lý hay thực tiễn vốn có thể khiến ngư�i ta trì hoãn hay loại b� ý muốn rửa tội cho con cái mình.

17. Ở châu Mỹ, trong những buổi đầu truy�n giáo, các thừa sai đã tranh luận v� việc ai “xứng đáng� nhận phép rửa. Những cuộc tranh cãi ấy đã chấm dứt như thế nào thưa �ức Thánh Cha?

�ức Thánh Cha Phaolô III đã bác b� lý thuyết của những ngư�i tuyên bố rằng, lẽ tự nhiên, ngư�i da đ� Bắc Mỹ vốn dĩ “không có khả năng� đón nhận Tin Mừng và ngài cũng bác b� việc các thừa sai ch�n lựa để xác định ai sẽ là ngư�i dễ dàng đến với phép rửa của h�. Chúng có vẻ là chuyện của quá khứ; song, ngay cả hiện nay, cũng có những nhóm và những ngư�i tự cho mình được ơn soi sáng, và thậm chí, h� cô lập việc loan báo Tin Mừng bằng những lý luận méo mó của h� vốn chia tách thế giới thành những ngư�i “văn minh� và những kẻ “chưa được khai hoá�. �i�u khiến h� cáu gắt và tức giận là có ngư�i cho rằng, có thể, Chúa cũng ưu ái những ngư�i “cầu bơ cầu bất�. H� đánh giá một phần lớn gia đình nhân loại như thể những ngư�i này thuộc v� một tầng lớp thấp kém hơn, vốn không thể đạt được trình độ phù hợp trong đ�i sống tri thức lẫn thiêng liêng theo những tiêu chuẩn của h�. Trên n�n tảng này, những ai bị coi là tầng lớp thứ yếu sẽ ngày càng bị khinh miệt. Tất cả chuyện này cũng đã nổi cộm trong suốt Thượng Hội đồng Giám mục v� khu vực Amazon.

18. Một số ngư�i có khuynh hướng nhắm đến một sự phân biệt rạch ròi giữa việc loan báo đức tin và công tác xã hội. H� nói, chúng ta không được giản lược sứ mạng truy�n giáo bằng một hình thức hoạt động xã hội. �i�u đó có đáng để bận tâm không, thưa �ức Thánh Cha?

Tất cả những gì nằm trong phạm vi của các mối phúc và thực thi lòng thương xót thì đ�u phù hợp với sứ mạng truy�n giáo, tất cả đã là loan báo Tin Mừng, là truy�n giáo rồi. Giáo Hội không phải là một tổ chức phi chính phủ; nhưng Giáo Hội là đi�u gì khác hoàn toàn, Giáo Hội là một bệnh viện dã chiến, nơi tất cả m�i ngư�i được đón chào, như h� là h�, nơi mà những vết thương của m�i ngư�i được chữa lành. Và đó là một phần sứ mạng của Giáo Hội; m�i sự đ�u phụ thuộc vào tình yêu vốn làm động lòng những ai thực thi sứ mạng. Nếu một thừa sai giúp đào một cái giếng ở Mozambique vì ngư�i ấy ý thức rằng, những ngư�i mà anh ta rửa tội và giảng phúc âm cần đến nó, thì làm sao có thể nói rằng công việc đó không liên quan gì đến việc phúc âm hoá?

19. Thưa �ức Thánh Cha, đâu là những mối quan tâm và sự nhạy bén cần thực thi trong những tiến trình hướng đến việc làm cho công cuộc loan báo Tin Mừng trổ sinh hoa trái giữa bối cảnh văn hoá xã hội đa dạng ngày nay?

Kitô giáo không chỉ khư khư giữ lấy một mô hình văn hoá kiểu mẫu nào đó. Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã quả quyết, “Trong khi giữ vững vẹn toàn chân lý cho chính mình, với lòng trung thành không thể lay chuyển để loan báo Tin Mừng và truy�n thống của Giáo Hội, thì Kitô giáo cũng sẽ phản chiếu những khuôn mặt khác của các n�n văn hoá và dân tộc mà ở đó, Kitô giáo được đón nhận và bén rễ�. Chúa Thánh Thần tô điểm Giáo Hội, bằng những ngôn ngữ mới của những cá nhân và cộng đồng đón nhận Tin Mừng. Vậy Giáo Hội, bằng cách mặc lấy những giá trị của các n�n văn hoá khác nhau, trở nên “Tân nương điểm trang lộng lẫy� như ngôn sứ Isaia đã loan báo. Trên thực tế cũng có những n�n văn hoá đã liên kết, gần gũi với việc rao giảng Tin Mừng và sự phát triển của tư tưởng Kitô giáo. Nhưng trong th�i đại chúng ta, việc Giáo Hội nhớ rằng, sứ điệp mặc khải không được định hình bởi một n�n văn hoá cụ thể nào lại càng trở nên khẩn thiết hơn. Và khi gặp gỡ những n�n văn hoá mới, hay những n�n văn hoá vốn đã không chấp nhận việc truy�n giáo, thì chúng ta càng không được tìm cách áp đặt một hình thái văn hoá cứng nhắc nào bên cạnh việc phúc âm hoá. Cũng thế, trong sứ mạng truy�n giáo ngày nay, việc không đem theo bao bị cồng k�nh thậm chí còn quan tr�ng hơn chính việc truy�n giáo.

20. V� sứ mạng truy�n giáo và tử đạo, �ức Thánh Cha có ý gì khi thư�ng gợi lại mối liên hệ mật thiết thống nhất hai thực tại này?

Trong đ�i sống Kitô hữu, thực tế tử đạo và phúc âm hoá có chung một gốc gác, một nguồn mạch: khi tình yêu của Thiên Chúa rót vào tâm hồn chúng ta bằng việc Chúa Thánh Thần ban sức mạnh, lòng can đảm và sự ủi an. Tử đạo là cách diễn tả cực đại của sự nhận biết Chúa Kitô và làm chứng cho Ngài, vốn biểu trưng cho việc chu toàn sứ mạng và hoàn tất sứ vụ tông đồ. Tôi luôn nghĩ đến các anh em tu sĩ chính thống Coptic bị thảm sát tại Lybia, những ngư�i không ngừng thầm thĩ danh thánh Chúa Giêsu khi h� bị chém đầu. Tôi nghĩ đến những nữ tu của mẹ Têrêxa bị giết tại Yêmen, khi h� đang săn sóc các bệnh nhân Hồi Giáo trong một mái ấm dành cho những ngư�i già yếu tật nguy�n. Các nữ tu ấy vẫn đang mặc những chiếc tạp d� lao động bên ngoài bộ tu phục khi bị sát hại; h� đ�u là những ngư�i chiến thắng chứ không phải các nạn nhân. Và cuộc tử đạo của h�, đến mức đổ máu, soi sáng cho cuộc tuẫn giáo mà m�i ngư�i có thể phải chịu trong đ�i sống, bằng việc làm chứng cho Chúa Kitô mỗi ngày. Chúng ta có thể thấy được đi�u ấy khi thăm viếng các nhà truy�n giáo cao niên tại các nhà hưu dưỡng; h� thư�ng bị hao mòn bởi cuộc đ�i đã trải qua. Một thừa sai kể với tôi rằng, nhi�u ngư�i trong h� đã mất trí nhớ và chẳng còn nhớ một chút nào v� những việc lành h� đã làm, “Nhưng đi�u ấy chẳng h� gì�, ngài nói với tôi, “Bởi vì Chúa nhớ rất kỹ�.

Chuyển ngữ: Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

Thanhlinh