Cuá»™c sống là má»™t chuá»—i những chá»n lá»±a. Và con ngưá»i có đủ tá»± do để chá»n Ä‘iá»u mình muốn. Nếu chá»n đúng, cuá»™c sống sẽ thà nh công, hạnh phúc và bình an. Cho nên, chẳng ai muốn mình chá»n nhầm, chá»n sai. Nhất là khi bước và o Ä‘á»i, các bạn trẻ Ä‘á»u mong cho mình biết chá»n lá»±a đúng đắn và tốt là nh để sau nà y không phải hối háºn. Vì thế, khi phải đưa ra các chá»n lá»±a quan trá»ng cho cuá»™c Ä‘á»i, chúng ta luôn lo lắng đắn Ä‘o và mất ăn mất ngá»§: Là m sao để đưa ra quyết định đúng? Nếu các khả thể Ä‘á»u tốt, là m sao biết để chá»n Ä‘iá»u tốt hÆ¡n?
Chá»n cái tốt hÆ¡n, ai mà chẳng muốn. Nếu được tá»± do chá»n lá»±a, ai cÅ©ng sẽ chá»n cái tốt hÆ¡n cho mình. Và dụ: khi chá»n trưá»ng cho con Ä‘i há»c, các phụ huynh Ä‘á»u muốn chá»n trưá»ng tốt hÆ¡n cho con mình. Sau khi ra trưá»ng, bạn sinh viên nà o cÅ©ng muốn tìm và chá»n cho mình chá»— là m việc tốt hÆ¡n, được là m công việc mình yêu thÃch và nháºn được lương cao… Còn bao chá»n lá»±a khác nữa ở trong Ä‘á»i, nếu được chá»n lá»±a, ta sẽ chá»n cái hÆ¡n. Và cái hÆ¡n ấy là động lá»±c để chúng ta tiến lên má»—i ngà y. Tuy nhiên, không phải ai cÅ©ng biết chá»n cái hÆ¡n và bình an vá»›i các chá»n lá»±a cá»§a mình.
Má»™t đặc nét trong linh đạo dòng Tên mà nhiá»u ngưá»i yêu thÃch là magis. Trong tiếng Anh có nghÄ©a là „the more†or „betterâ€. Tạm dịch sang tiếng Việt là „hÆ¡n†hoặc „hÆ¡n nữaâ€. Tinh thần magis hướng chúng ta đến việc luôn tìm kiếm cái hÆ¡n và chá»n lá»±a cái hÆ¡n. Tinh thần magis không cho phép chúng ta hà i lòng và dừng lại ở thà nh công hiện tại, mà luôn hướng đến má»™t Ä‘iá»u hÆ¡n nữa và hÆ¡n nữa.
DÄ© nhiên, tinh thần magis không hà m chứa lòng khao khát hÆ¡n nữa cá»§a sá»± Ãch ká»·, như kiếm thêm nhiá»u tiá»n bạc hÆ¡n, hoặc tìm thêm danh vá»ng cho riêng mình… mà tinh thần magis hướng đến sá»± chá»n lá»±a cái hÆ¡n mang tinh thần Ki-tô giáo, là hướng đến ngưá»i khác, hướng đến tha nhân. Có thể mô tả ngắn gá»n: Magis là dám chá»n cái khó hÆ¡n; chá»n việc đòi há»i nhiá»u hy sinh hÆ¡n; chá»n Ä‘iá»u mà Ãt ngưá»i chá»n; và chá»n những việc không ai muốn là m…. Äể táºp sống tinh thần magis, thánh I-nhã, Äấng sáng láºp dòng Tên, má»i gá»i chúng ta táºp lắng nghe tiếng Chúa trong bà i Tiếng Gá»i cá»§a Vua Hằng Sống, sách Linh Thao.[1]
Theo nghÄ©a rá»™ng, lá»i má»i gá»i cá»§a Vua Hằng Sống dà nh cho tất cả má»i ngưá»i. Lá»i má»i gá»i ấy tá»±a câu chuyện dụ ngôn vá» hai ngưá»i con trong bà i Tin Mừng Chúa Nháºt 26 Thưá»ng Niên[2]: Chúng ta Ä‘á»u được má»i gá»i và o là m vưá»n nho cho Thiên Chúa. Má»—i ngưá»i tá»± do đáp trả tiếng gá»i ấy cách khác nhau. Có ngưá»i nghe thấy tiếng má»i gá»i như ngưá»i con thứ nhất:†Nà y con, hôm nay con hãy Ä‘i là m vưá»n nho. Nó đáp: Con không muốn Ä‘i đâu! nhưng sau đó, nó hối háºn, nên cả ngà y là m việc trong vưá»n nho cho Cha.†Những ngưá»i khác, có thái độ ngoan ngoãn gá»i dạ bảo vâng như ngưá»i con thứ hai. Sau khi nghe thấy lá»i má»i gá»i: „Nó đáp: Thưa ngà i, con đây! nhưng rồi lại không Ä‘i….â€
Câu chuyện dụ ngôn vá» hai ngưá»i con được tiếp tục vá»›i câu há»i: Ai là công dân cá»§a Nước Trá»i? Có phải là những ngưá»i luôn tá» vẻ ngoan ngoãn và đạo đức như các pha-ri-sêu, hay là những ngưá»i há»c rá»™ng hiểu biết sâu như các kinh sư…? Chưa chắc!!! Äiá»u Äức Giê-su tá» lá»™, là m cho nhiá»u ngưá»i chúng ta phải xét lại chÃnh mình: „Tôi bảo tháºt các ông: những ngưá»i thu thuế và những cô gái Ä‘iếm và o Nước Thiên Chúa trước các ông.â€
Tháºt chá»› trêu cho những ngưá»i tưởng mình sống đạo đức, Ä‘á»c kinh nhiá»u, Ä‘i tham dá»± thánh lá»… thưá»ng xuyên… mà vẫn ở ngoà i Nước Trá»i. ÄÆ¡n giản là há» chỉ ca tụng Thiên Chúa ở trên môi miệng, còn Ä‘á»i sống thì chẳng khác nà o những kẻ dân ngoại. Nói má»™t cách khác, nếu chúng ta không biết chá»n và thá»±c hiện à Chúa, thì chúng ta mãi là những kẻ ảo tưởng vá» Nước Trá»i. Chẳng phải, Äức Giê-su đã cảnh báo chúng ta rằng: “Không phải bất cứ ai thưa vá»›i Thầy: “Lạy Chúa! lạy Chúa!†là được và o Nước Trá»i cả đâu! Nhưng chỉ ai thi hà nh ý muốn cá»§a Cha Thầy là Äấng ngá»± trên trá»i, má»›i được và o mà thôiâ€[3].
Như váºy, tiêu chuẩn để là công dân Nước Trá»i không chỉ là đá»c kinh nhiá»u, Ä‘i tham dá»± thánh lá»… đầy đủ, mà là sống Lá»i Chúa nữa… DÄ© nhiên, việc Ä‘á»c kinh là má»™t hình thức đạo đức bình dân rất tốt. Nhưng chỉ Ä‘á»c kinh thôi, thì chưa đủ. Äể trở thà nh công dân Nước Thiên Chúa, chúng ta cần biết sống như thái độ cá»§a ngưá»i con thứ nhất, biết chá»n và sống cho „cái hÆ¡nâ€.
Cái hÆ¡n theo à Chúa không phải là má»™t cái gì đó xa vá»i, cao siêu và khó hiểu. Cái hÆ¡n ấy là sống bắt chước theo gương Chúa Giê-su. ChÃnh khi chá»n sống cái hÆ¡n cho Chúa, thì chúng ta cÅ©ng chá»n là m Ä‘iá»u tốt cho những anh chị em cá»§a mình. Vì những Ä‘iá»u là m vinh danh Thiên Chúa, chắc chắn cÅ©ng hữu Ãch cho con ngưá»i. Nhưng là m thế nà o để biết mà chá»n cái hÆ¡n?
Trong sách Linh Thao, thánh I-nhã hướng dẫn khi đứng trước các chá»n lá»±a: (1) Äầu tiên, hãy lấy Chúa là m cùng Ä‘Ãch. Quy hướng má»i sá»± vá» Chúa và chỉ má»™t mình Ngà i mà thôi. (2) Sau đó, há»i Chúa: Tôi nên là m gì và sẽ là m gì cho Chúa? (3) Và chá»n lá»±a Ä‘iá»u là m đẹp lòng Chúa hÆ¡n. Äó chÃnh là tinh thần magis, hướng chúng ta đến việc chá»n cái hÆ¡n. Cái hÆ¡n không vướng báºn và o sá»± Ãch ká»· cá nhân, mà cái hÆ¡n hướng đến lòng quảng đại, sống vì và sống cho ngưá»i khác.
Tuy nhiên, cÅ©ng nên cẩn trá»ng, để tránh hiểu sai vá» tinh thần magis. Magis không có nghÄ©a là luôn Ä‘i tìm cái tốt nhất. Tinh thần magis không đòi há»i cái tốt nhất. Mà thá»±c ra, là m sao sức con ngưá»i chúng ta có thể là m cái tốt nhất cho Thiên Chúa được! Chúng ta chỉ cố gắng chá»n cái hÆ¡n vì Thiên Chúa mà thôi. Và trung thà nh luôn tìm kiếm cái hÆ¡n theo à Chúa, đã là lá»i má»i gá»i đầy thách đố rồi!
Xin cho chúng con, má»—i ngà y yêu mến Lá»i Chúa hÆ¡n, dám chá»n lá»±a và sống theo à Chúa hÆ¡n. Ước chi Ä‘á»i sống cá»§a chúng con trở nên những lá»i kinh sống động giữa Ä‘á»i, để má»i ngưá»i nháºn biết Nước Trá»i Ä‘ang ở giữa chúng con. Amen.
Giuse Trần Văn Ngữ, SJ
dongten
…………..
[1] Sách Linh Thao số 91-98.
[2] Mt 21, 28-32
[3] Mt 7, 21.

