Ta vẫn thưá»ng nghe và nói câu nà y, bằng tiếng Anh hay tiếng Việt. Tôi tin là khi nói Ä‘iá»u đó, chúng ta biết là có nhiá»u mức độ và giữa chúng tháºt sá»± rất khác nhau, khác nhau rất xa.
1. Chưa tha thứ và chưa quên:
Tình trạng nà y Ä‘au khổ nhất. Khi không tha thứ cho ai, vết thương coi như vẫn còn nguyên, tháºm chà biến chứng ngà y cà ng nặng hÆ¡n cho ngưá»i mang nó. Bản thân ta Ä‘au khổ đã đà nh mà ngưá»i lỡ phạm lá»—i vá»›i mình cÅ©ng Ä‘au, nhất là khi hỠđã chân thà nh xin lá»—i và là m việc Ä‘á»n bù. Lúc nà y, nếu còn cố chấp thì tuy ngưá»i kia có lá»—i, háºu quả sẽ đổi chiá»u và mình phải gánh hết. Mang lòng thù háºn là u mê, giống như uống thuốc độc mà mong ngưá»i khác chết.
2. Tha thứ mà chưa quên:
Chuyện nà y chiếm phần lá»›n nhất. Lòng tốt có sẵn hoặc do giáo dục đã giúp chúng ta biết chá»n việc nên là m. Nhưng chá»n tha thứ chỉ là sá»± trưởng thà nh cá»§a “trÔ. Trà hiểu biết đã chá»n đưá»ng tha thứ nhưng ta vẫn không quên vì phần nà y thuá»™c vá» “tâm”, cái tâm chưa đủ an bình để quên. Nếu tâm không quên vì vết thương quá lá»›n là má»™t, thì không quên do chưa được rèn luyện, do bị cái tôi ká»m tá»a là mưá»i. Tha thứ mà chưa quên giống như ôm căn bệnh mãn tÃnh, má»—i khi trái gió trở trá»i là được dịp trồi lên hà nh hạ xác thân.
3. Tha thứ và quên:
Äây là đỉnh cao cá»§a má»i đỉnh cao. Tôi ngưỡng má»™ và yêu mến bất kỳ ai là m được Ä‘iá»u đó. Hãy tưởng tượng má»™t lần lỡ phạm lá»—i vá»›i bạn, ta nháºn ra và mong đến ngà y gặp mặt để nói má»™t lá»i. Chỉ còn mấy ngà y đến cuối tuần mà thấy dà i như cả tháng. Rồi ngà y hẹn tá»›i, ta đến sá»›m, gá»i ly nước ngồi chá». 15′ sau bạn xuất hiện và trông thấy, liá»n từ cá»a Ä‘i thẳng đến chá»— cá»§a ta và từ xa trên môi đã nở nụ cưá»i trìu mến. Má»i gánh nặng trong lòng biến mất. Ngưá»i ấy có phải là thiên thần không?
Tha thứ và quên thì má»›i có thể Ä‘i tiếp được vì không phải uống thuốc độc, cÅ©ng không Ä‘eo cÆ¡n bệnh mãn tÃnh nà o. Trưá»ng hợp nà y rất hiếm. Có được má»™t ngưá»i bạn như thế là cá»§a trá»i cho.
Nói cho đúng thì tôi cÅ©ng đã nhiá»u lần được thấy tình huống “forgive & forget”: Hình ảnh thứ nhất là những đứa bé ôm cổ mẹ hôn buổi chiá»u mặc dù buổi sáng bị mắng xối xả. Hình ảnh thứ hai hiện đến chÃnh là con chó cá»§a tôi ngà y xưa. Tôi vá»›i nó thưá»ng Ä‘i và o rẫy vá»›i nhau má»—i mùa hè. Có lần tôi giáºn đá nó má»™t cái rất Ä‘au. Nó kêu ăng ẳng nhưng sau đó lại vui vẻ chÆ¡i tiếp, cùng Ä‘i và o rừng, canh rẫy bắp và đi săn vá»›i tôi như chưa từng có Ä‘iá»u xÃch mÃch nà o xảy ra.
 “Tha thứ và quên” là má»™t đức tÃnh không phải ai cÅ©ng có thể là m được. Ai là m được phải là báºc phi thưá»ng. Quen vá»›i há», Ä‘á»i mình sẽ rất vui…
Mạnh Hải

