LỜI CHÚA CHÚA NHẬT I MÙA GIÁNG SINH NĂM A 2019 (29/12/2019) – (Mt 2, 13-15. 19-23) LỄ THÁNH GIA THẤT

“HÃY ĐEM CON TRẺ VÀ MẸ NGƯỜI TRỐN SANG AI-CẬP”.

BÀI ĐỌC I: Hc 3, 3-7. 14-17a
“Ai kính sợ Chúa, thì thảo kính cha mẹ”.
Trích sách Huấn Ca.

Thiên Chúa suy tôn người cha trong con cái; quyền lợi bà mẹ, Người củng cố trên đoàn con. Ai yêu mến cha mình, thì đền bù tội lỗi; ai thảo kính mẹ mình, thì như người thu được một kho tàng. Ai thảo kính cha mình, sẽ được vui mừng trong con cái, khi cầu xin, người ấy sẽ được nhậm lời. Ai thảo kính cha mình, sẽ được sống lâu dài. Ai vâng lời cha, sẽ làm vui lòng mẹ.

Hỡi kẻ làm con, hãy gánh lấy tuổi già cha ngươi, chớ làm phiền lòng người khi người còn sống. Nếu tinh thần người sa sút, thì hãy rộng lượng, ngươi là kẻ trai tráng, chớ đành khinh dể người. Vì của dâng cho cha, sẽ không rơi vào quên lãng. Của biếu cho mẹ, sẽ đền bù tội lỗi, và xây dựng đức công chính của ngươi.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 127, 1-2. 3. 4-5
Đáp: Phúc thay những bạn nào tôn sợ Thiên Chúa, bạn nào ăn ở theo đường lối của Người (x. c. 1).

Xướng: 1) Phúc thay những bạn nào tôn sợ Thiên Chúa, bạn nào ăn ở theo đường lối của Người! Công quả tay bạn làm ra bạn an hưởng, bạn được hạnh phúc và sẽ gặp may. – Đáp.
2) Hiền thê bạn như cây nho đầy hoa trái, trong gia thất nội cung nhà bạn. Con cái bạn như những chồi non của khóm ô-liu ở chung quanh bàn ăn của bạn. Đó là phúc lộc dành để cho người biết tôn sợ Đức Thiên Chúa. – Đáp.
3) Nguyện xin Thiên Chúa từ Sion chúc phúc cho bạn, để bạn nhìn thấy cảnh thịnh đạt của Giêrusalem hết mọi ngày trong đời sống của bạn, và để bạn nhìn thấy lũ cháu đoàn con! – Đáp.

BÀI ĐỌC II: Cl 3, 12-21
“Về đời sống gia đình trong Chúa”.
Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côlôxê.

Anh em thân mến, như những người được chọn của Thiên Chúa, những người thánh thiện và được yêu thương, anh em hãy mặc lấy những tâm tình từ bi, nhân hậu, khiêm cung, ôn hoà, nhẫn nại, chịu đựng lẫn nhau, và hãy tha thứ cho nhau nếu người này có chuyện phải oán trách người kia. Như Chúa đã tha thứ cho anh em, anh em cũng hãy tha thứ cho nhau. Và trên hết mọi sự, anh em hãy có đức yêu thương, đó là dây ràng buộc điều toàn thiện. Nguyện cho bình an của Chúa Kitô làm chủ trong lòng anh em, sự bình an mà anh em đã được kêu gọi tới để làm nên một thân thể. Anh em hãy cảm tạ Thiên Chúa. Nguyện cho lời Chúa Kitô cư ngụ dồi dào trong anh em. Với tất cả sự khôn ngoan, anh em hãy học hỏi và nhủ bảo lẫn nhau. Hãy dùng những bài thánh vịnh, thánh thi và thánh ca của Thần khí, cùng với lòng tri ân, để hát mừng Thiên Chúa trong lòng anh em. Và tất cả những gì anh em làm, trong lời nói cũng như trong hành động, tất cả mọi chuyện, anh em hãy làm vì danh Chúa Giêsu Kitô, nhờ Người mà tạ ơn Thiên Chúa Cha.

Hỡi các bà vợ, hãy phục tùng chồng trong Chúa cho phải phép. Hỡi những người chồng, hãy yêu thương vợ mình, đừng đay nghiến nó. Hỡi những người con, hãy vâng lời cha mẹ trong mọi sự, vì đó là đẹp lòng Chúa. Hỡi những người cha, đừng nổi cơn phẫn nộ với con cái, kẻo chúng nên nhát đảm sợ sệt. Đó là lời Chúa.

ALLELUIA: Cl 3, 15a. 16a
Alleluia, alleluia! – Nguyện cho bình an của Chúa Kitô làm chủ trong lòng anh em. Nguyện cho lời Chúa Kitô cư ngụ dồi dào trong anh em. – Alleluia.

PHÚC ÂM: Mt 2, 13-15. 19-23
“Hãy đem Con Trẻ và mẹ Người trốn sang Ai-cập”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi các đạo sĩ đã đi rồi, thiên thần Chúa hiện ra với ông Giuse trong lúc ngủ và bảo ông: “Hãy thức dậy, đem Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai-cập, và ở đó cho tới khi tôi báo lại ông, vì Hêrôđê sắp sửa tìm kiếm Hài Nhi để sát hại Người”. Ông thức dậy, đem Hài Nhi và mẹ Người lên đường trốn sang Ai-cập đang lúc ban đêm. Ông ở lại đó cho tới khi Hêrôđê băng hà, hầu làm cho trọn điều Chúa dùng miệng tiên tri mà phán rằng: “Ta gọi con Ta ra khỏi Ai-cập”.

Bấy giờ Hêrôđê thấy mình bị các đạo sĩ đánh lừa, nên nổi cơn thịnh nộ và sai quân đi giết tất cả con trẻ ở Bêlem và vùng phụ cận, từ hai tuổi trở xuống, tính theo thời gian vua đã cặn kẽ hỏi các đạo sĩ. Thế là ứng nghiệm lời tiên tri Giêrêmia đã nói: Tại Rama, người ta nghe những tiếng khóc than nức nở, đó là tiếng bà Rakhel than khóc con mình, bà không chịu cho người ta an ủi bà, vì các con bà không còn nữa.

Khi Hêrôđê băng hà, thì đây thiên thần Chúa hiện ra cùng Giuse trong giấc mơ bên Ai-cập và bảo: “Hãy chỗi dậy, đem Con Trẻ và mẹ Người về đất Israel, vì những kẻ tìm hại mạng sống Người đã chết”. Ông liền chỗi dậy, đem Con Trẻ và mẹ Người về đất Israel. Nhưng nghe rằng Arkhêlao làm vua xứ Giuđa thay cho Hêrôđê là cha mình, thì Giuse sợ không dám về đó. Ðược báo trong giấc mộng, ông lánh sang địa phận xứ Galilêa, và lập cư trong thành gọi là Nadarét, để ứng nghiệm lời đã phán qua các tiên tri rằng: “Người sẽ được gọi là Nadarêô”.

Ðó là lời Chúa.
_____________________________________

I/. SUY TƯ VỀ LỄ THÁNH GIA THẤT

Hôm nay Chúa nhật Lễ Thánh gia thất, là dịp tốt để mỗi Kitô hữu chúng ta suy ngẫm về cuộc sống gia đình dựa theo mẫu gương gia đình thánh xưa.

GIA ĐÌNH THÁNH:

“THÁNH GIA THẤT”, còn gọi là GIA ĐÌNH THÁNH, gồm 3 nhân vật tiêu biểu: Thánh Giuse – Đức Maria – Hài nhi Giêsu. Đó là một gia đình tiêu biểu, là mẫu gương cho các gia đình trần thế qua mọi thời đại, vì đó là gia đình thánh.

Mỗi thành viên trong gia đình thánh đều sống đúng với vai trò và bổn phận của mình.

Thánh Giuse là người chồng, người cha gương mẫu, không ngại vất vả mưu sinh nuôi sống gia đình, luôn đứng mũi chịu sào trước các cơn sóng dữ .

Mẹ Maria là một phụ nữ đức hạnh chu toàn bổn phận với chồng và hết lòng yêu thương con cái.

Hài Nhi Giêsu là Người Con hiếu thảo, không những hiếu thảo với Cha trên trời mà còn hiếu thảo và vâng phục cả cha mẹ trần thế.

Vì thế 3 nhân vật: Thánh Giuse – Mẹ Maria – Hài Nhi Giêsu đã làm nên Gia đình thánh, xứng đáng là mô hình mẫu cho mọi gia đình noi theo.

GIA ĐÌNH LÀ MỘT TẾ BÀO.

Người ta thường nói: “Gia đình là một tế bào, nền tảng cho cả xã hội lẫn Giáo hội”.

Xã hội và Giáo hội chỉ có thể phát triển vững mạnh khi mọi gia đình trong đó là những gia đình tốt đẹp, để từ đó cống hiến những người con có ích cho cả xã hội và Giáo hội. Gia đình được ví như viên gạch xây dựng nên toà nhà xã hội và Giáo hội.

Trong chủ thuyết Cộng sản, người ta thường chủ trương TAM VÔ: Vô Gia đình, vô tổ quốc, vô tôn giáo, mà chỉ nhắm đến THẾ GIỚI ĐẠI ĐỒNG. Như vậy, lãnh vực gia đình đã bị đẩy xuống hàng thứ yếu.

Nhưng ngay cả những quốc gia Cộng sản, họ cũng ra sức bảo vệ đời sống gia đình như: Hôn nhân Một vợ một chồng, họ cũng không chấp nhận ly dị và ra sức hoà giải hàn gắn. Chỉ khi nào không thể hàn gắn được nữa thì họ mới đồng ý cho ly dị, vì ai cũng hiểu rõ khi gia đình bị sụp đổ, thì cái Thế giới đại đồng kia nếu có cũng không thể tồn tại. Hậu quả sẽ là những đứa con phải hứng chịu.

Cũng như một cơ thể có lành mạnh hay không, khi tất cả các tế bào trong cơ thể đều là những tế bào lành mạnh. Chỉ cần một tế bào vô tổ chức, nó sẽ kéo theo những tế bào khác và phát triển thành những khối u và cuối cùng là ung thư.

Nếu đời sống gia đình bị sụp đổ thì xã hội đó sẽ sụp đổ theo, sẽ rơi vào tình trạng hỗn loạn. Chính vì thế cả xã hội và Giáo hội đều có những cơ chế bảo vệ đời sống gia đình, ngăn ngừa tối đa không để xảy ra đổ vỡ, ly dị hay ly thân.

Riêng Giáo hội, đã đề ra những Năm thánh Hôn nhân và Gia đình là đỉnh cao trong việc thánh hoá gia đình.

Nếu Gia đình là một tế bào thì mỗi thành viên trong gia đình lại trở thành tế bào của tế bào, có nghĩa gia đình chỉ tốt đẹp khi mỗi thành viên trong đó biết sống có ý thức và cùng chung tay xây dựng gia đình của mình.

Ý nghĩ lấy Thánh gia thất làm gương mẫu cho đời sống gia đình là một sáng kiến đến muộn trong lịch sử phụng vụ. Như ta thấy ngay từ đầu, Giáo hội không có Lễ Thánh gia thất này.

Mãi đến cuối thế kỷ XIX, Ðức Thánh Cha Lêô XIII mới lập ra lễ này. Còn trước đó, sau lễ Chúa Giáng sinh, Phụng vụ chỉ quan tâm kính nhớ những mầu nhiệm liên quan tới thời thơ ấu của Ðức Giêsu. Thành ra bài Tin Mừng hôm nay có trước.

Ðời Ðức Lêô XIII mới thêm những bài Kinh Thánh về đời sống gia đình vào, mà không quan tâm đến các liên hệ với bài Tin Mừng. Do đó chúng ta có thể dựa vào hai bài đọc trước (Bài đọc I và II) để nói về đời sống gia đình; và tìm hiểu bài Tin Mừng để biết thêm về mầu nhiệm của Chúa.

Hôm nay Giáo hội đưa ra cho chúng ta Gia đình Thánh, ta hay gọi là THÁNH GIA THẤT, là mẫu gương cho mọi gia đình, trong đó gồm 3 Đấng thánh, là Thánh Giuse, Mẹ Maria và Hài nhi Giêsu.

Thánh Gia Thất cho chúng ta 2 bài học để xây dựng một Gia đình tốt đẹp, đó là: TÌNH YÊU và THÁNH Ý CHÚA.

1/. BÀI HỌC VỀ TÌNH YÊU:

Cha mẹ yêu thương nhau và tình yêu đó sẽ đổ dồn về cho con cái. Đáp lại, con cái hiếu thảo, vâng phục cha mẹ.

TRONG BÀI ĐỌC I, trích sách Huấn Ca, tác giả viết:

“Thiên Chúa suy tôn người cha trong con cái; quyền lợi bà mẹ, Người củng cố trên đoàn con. Ai yêu mến cha mình, thì đền bù tội lỗi; ai thảo kính mẹ mình, thì như người thu được một kho tàng”.

Quyền làm cha, làm mẹ đã được Thiên Chúa xác nhận và suy tôn. Không những suy tôn, Ngài còn củng cố trên con cái, có nghĩa con cái phải tuân phục cha mẹ.

Chính Thiên Chúa sẽ chúc phúc cho những người con hiếu thảo, sách viết: “Ai thảo kính cha mình, sẽ được vui mừng trong con cái, khi cầu xin, người ấy sẽ được nhậm lời. Ai thảo kính cha mình, sẽ được sống lâu dài”.

Nhưng quan trọng hơn: “Vì của dâng cho cha, sẽ không rơi vào quên lãng. Của biếu cho mẹ, sẽ đền bù tội lỗi, và xây dựng đức công chính của ngươi”.

Chính của dâng cho cha và của biếu cho mẹ sẽ đền bù tội lỗi và làm nên đức công chính cho mỗi người.

Ai cũng có tội, vì ai cũng là tội nhân, vậy ta sẽ lấy gì để đền bù và xoá sạch tội lỗi đó?

Lòng sám hối và ăn năn ư? Chưa đủ.

Chính Kinh thánh nói: “của dâng cho cha, sẽ không rơi vào quên lãng. Của biếu cho mẹ, sẽ đền bù tội lỗi”.

Không như luật CORBAN của người Do Thái, người Pharisiêu biện luận: Khi dâng lễ vật cho Thiên Chúa thì người đó coi như đã chu toàn lề luật, họ không cần phải phụng dưỡng và báo hiếu cho cha mẹ nữa.

Đó là một quan niệm rất sai lầm.

Ở đây sách Huấn ca dạy: Chính của dâng cho cha và của biếu cho mẹ mới đền bù tội lỗi và xây dựng đức công chính.

Như vậy bổn phận hiếu thảo của con cái phải là nghĩa vụ và bổn phận quan trọng, đó là một giới răn chỉ đứng ngay sau giới răn thờ phụng Thiên Chúa trong Bảng Thập giới (Mười điều răn).

TRONG BÀI ĐỌC II, Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côlôsê, Thánh Phaolô liệt kê những đức tính và cách cư xử cần có để bảo đảm hạnh phúc gia đình.

Thánh Phaolô viết: “Như Chúa đã tha thứ cho anh em, anh em cũng hãy tha thứ cho nhau. Và trên hết mọi sự, anh em hãy có đức yêu thương, đó là dây ràng buộc điều toàn thiện. Nguyện cho bình an của Chúa Kitô làm chủ trong lòng anh em, sự bình an mà anh em đã được kêu gọi tới để làm nên một thân thể”.

Yêu thương và tha thứ chính là Thánh ý Chúa muốn cho mọi thành viên trong gia đình phải tuân giữ và thi hành, để tất cả mọi người làm nên một thân thể, đó chính là Giáo hội.

Thánh ý Chúa phải là nền tảng cho đời sống gia đình.

Một gia đình chỉ tốt đẹp khi mỗi thành viên trong gia đình phải biết lấy thánh ý Chúa làm kim chỉ nam cho mọi hành động của mình.

II/. BÀI HỌC VÂNG PHỤC:

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu (Mt 2, 13-15. 19-23).

Bài Tin mừng Chúa nhật hôm nay tương tự như Bài Tin mừng Lễ các Thánh anh hài, nhưng có một vài sự khác biệt:

+ Lễ các thánh anh hài (Mt 2, 13 – 18).
+ Chúa nhật I Giáng sinh (Mt 2, 13-15. 19-23).

Rõ ràng trong Bài Tin mừng Chúa nhật đã bỏ bớt đoạn (Mt 2, 16 – 18) là phần nói về các hài nhi ở Bêlem bị sát hại.

Nhưng bù lại, Bài Tin mừng Chúa nhật bổ sung thêm đoạn (Mt 2, 19 – 23) là phần nói về Thánh Giuse đưa Mẹ Maria và Hài nhi từ Ai Cập trở về Israel, cụ thể Nadaret miền Galilê. Phần này nhằm làm nổi bật vai trò, bổn phận của cha mẹ đối với con cái.

Bài học đầu tiên mà chúng ta có thể dễ dàng rút ra từ câu truyện kể trong bài Tin Mừng, là Thánh gia thất nêu gương sáng cho mọi gia đình Kitô giáo phải luôn tôn thờ và tuân phục Thánh ý Thiên Chúa.

Trong câu truyện này, thánh Giuse tỏ ra là người vâng phục hoàn toàn Thánh ý Thiên Chúa. Người nghe theo Ý Chúa tỏ ra qua lời dạy bảo của thiên thần. Ðang đêm người đã chỗi dậy mang Hài Nhi và Mẹ Ngài trốn sang Aicập. Và hai ngài cũng để cho ông làm như ý muốn, chứng tỏ cả Thánh gia thất đều mật thiết một lòng một ý trong việc tuân theo Ý Chúa.

THÁNH Ý CHÚA Ở ĐÂU?

Thưa nó ở trong Kinh thánh và trong mỗi biến cố xảy ra và được Lời Chúa soi sáng. Vì thế càng học hỏi và suy ngắm lời Chúa, ta mới có thể dễ dàng nhận ra Thánh ý Chúa trong cuộc sống.

Thường mỗi Gia đình Công giáo đều có bàn thờ Chúa đặt ở nơi trang trọng. Có những bàn thờ nổi bật đến độ ai bước vào nhà cũng đều nhận ra.

Không những bàn thờ ở trong nhà, mà còn trong phòng riêng, thậm chí ngay trên sân thượng cũng có một đài kính Đức Mẹ.

Nhưng thử hỏi GIA ĐÌNH ĐÓ CÓ CHÚA KHÔNG?

Có Bàn thờ Chúa là một chuyện, còn có Chúa trong gia đình hay không lại là chuyện khác. Có thể ở nơi nào trong căn nhà đó cũng đều có tượng Chúa. Nhưng trong lòng họ lại không có Chúa. Chúa đang ở ngoài gia đình họ.

Nếu mỗi gia đình Công giáo đều biết xum họp với nhau đọc kinh sớm tối, thì chắc chắn Chúa sẽ hiện diện và gìn giữ gia đình đó.

Mừng kính Thánh Gia thất hôm nay là dịp ta ngắm nhìn mẫu gương tuyệt vời của Thánh Giuse, Mẹ Maria và Chúa Giêsu. Cũng là dịp ta nhìn lại đời sống gia đình của mình để chấn chỉnh lại những gì còn thiếu sót, để gia đình ta cũng là một gia đình thánh.

Amen.
__________________________

BÀI CHIA SẺ (Mt 2, 13-15. 19-23)

“KHI CÁC ĐẠO SĨ ĐÃ ĐI RỒI, THIÊN THẦN CHÚA HIỆN RA VỚI ÔNG GIUSE TRONG LÚC NGỦ VÀ BẢO ÔNG: “HÃY THỨC DẬY, ĐEM HÀI NHI VÀ MẸ NGƯỜI TRỐN SANG AI-CẬP, VÀ Ở ĐÓ CHO TỚI KHI TÔI BÁO LẠI ÔNG, VÌ HÊRÔĐÊ SẮP SỬA TÌM KIẾM HÀI NHI ĐỂ SÁT HẠI NGƯỜI”

“KHI CÁC ĐẠO SĨ ĐÃ ĐI RỒI”.

Chỉ duy nhất Thánh sử Mattheu thuật lại sự kiện các đạo sĩ từ phương Đông đến triều yết Hài Nhi Giêsu. Họ không phải là vua, không phải các nhà chiêm tinh, mà đúng ra là các đạo sĩ với 03 cái tên: Melchoir, Balthazar và Gaspar như người ta vẫn quen gọi, họ đích thực là chuyên gia về nghệ thuật bí truyền (esoteric arts), giải mộng, chiêm tinh, nhìn súc vật, cảnh vật mà đoán tương lai, v.v… Họ là các nhà tư vấn hoặc cố vấn cho hoàng gia. Có thể do nhận ra ánh sao lạ, ứng nghiệm với Đấng Cứu Thế mà họ lên đường từ phương Đông để tới Giêrusalem.

Kinh thánh không xác định họ có bao nhiêu người. Vì thế, ta thướng thấy có những giai thoại kể về nhà đạo sĩ thứ tư. Những giai thoại này không chắc chắn và cũng không có cơ sở để tin.

Nhưng khi tới Giêrusalem, ánh sao lạ biến mất, họ đành phải vào triều đình để xin nhà vua, lúc ấy là Hêrôđê Cả giúp đỡ. Sau khi biết được nơi chốn, họ lại tiếp tục lên đường và ánh sao lạ lại xuất hiện để dẫn họ đến nơi Hài Nhi sinh ra.

Sự kiện các đạo sĩ gặp vua Hêrôđê, đã làm nảy sinh một âm mưu thâm độc nhằm giết Hài Nhi, vì các đạo sĩ đã gọi Hài Nhi là “Vua dân Do Thái mới sinh ra”. Hêrôđê lo sợ vương quyền của mình bị lung lay bởi vị vua mới này. Nhưng ông chưa ra tay vì không dám chắc, nên đành nhờ các đạo sĩ làm công việc dọ thám cho mình.

Sau khi các đạo sĩ triều yết Hài Nhi, Matthêu viết: “Sau đó, họ được báo mộng là đừng trở lại gặp vua Hê-rô-đê nữa, nên đã đi lối khác mà về xứ mình.” (Mt 2, 12)

“Lối khác”, tức không phải con đường từ Bêlem về lại Giêrusalem mà họ đã đi. Họ sẽ đi từ Bêlem, vòng qua ngã Ai Cập để trở về phương Đông, xứ sở của mình.

Khi các đạo sĩ về, cũng là lúc chuẩn bị cho một cuộc tàn sát dã man nhất trong lịch sử Do Thái, đó là Hêrôđê ra lệnh giết tất cả hài nhi nơi Bêlem và các vùng phụ cận tính từ 02 tuổi trở xuống.

“THIÊN THẦN CHÚA HIỆN RA VỚI ÔNG GIUSE TRONG LÚC NGỦ VÀ BẢO ÔNG”

Chúng ta dễ liên tưởng đến một Giuse khác trong Cựu ước, Tổ phụ Giuse. Ông là con của Giacóp (Israen) được Đức Chúa thương, cho thấy nhiều chiêm bao và ban cho ông khả năng giải các chiêm bao vô cùng chính xác, hiểu được ý định của Đức Chúa. Nhưng cũng chính khả năng này, ông đã bị các anh em ghét và làm hại (Stk 37, 19-20). Ông bị các anh em gọi là “thằng mộng mị”.

Giuse trong Tân ước, cha nuôi Đức Giêsu cũng là “THẰNG MỘNG MỊ”, là cụm từ mà các anh em đã gọi Giuse trong Cựu ước.

Sứ thần không bao giờ hiện ra với ông trong đời thường, nhưng luôn hiện ra trong giấc mơ. Điểm đặc biệt, ngay cả trong giấc mơ, Giuse cũng không hề nói lời nào, ông chỉ lắng nghe, lãnh ý Thiên Chúa và thực thi thánh ý đó một cách mau mắn khi trở về đời thường.

Ông không cần khả năng giải mộng như Tổ phụ Giuse, vì ý định của Thiên Chúa trong giấc mơ quá rõ ràng. Đối với ông, mơ và thực không có ranh giới rõ rệt, vừa lãnh ý Thiên Chúa trong giấc mơ ông liền thi hành nó trong đời thường.

Tại sao vậy?

thưa: Vì ông là gia trưởng của một Gia đình thánh, mà ta quen gọi là Thánh Gia Thất, trong đó mọi thành viên đều là thánh: Giuse, Maria, Hài nhi Giêsu. Ông có trách nhiệm bảo vệ Mẹ Maria và Hài Nhi. Sự an nguy của Thánh Gia, Thiên Chúa đặt vào tay ông và ông đã làm hết sức mình để chu toàn thánh ý Thiên Chúa.

Giuse là mẫu gương cho các gia trưởng. Mẫu gương ở chỗ: Mọi gia trưởng phải luôn biết lắng nghe tiếng Chúa và thực thi Thánh ý đó trong gia đình mình. Thử hỏi: Thánh ý Thiên Chúa nằm ở đâu? Có phải ở trong những giấc mơ không? Thưa: Không, nhưng Thánh ý đó luôn hiện diện trong đời thực, trong hoàn cảnh thực tế của gia đình, trong mỗi biến cố xảy đến với ta, thánh ý còn ở trong Lời Chúa mỗi khi ta tham dự Thánh lễ, trong các buổi chia sẻ và cầu nguyện.

“HÃY THỨC DẬY, ĐEM HÀI NHI VÀ MẸ NGƯỜI TRỐN SANG AI-CẬP, VÀ Ở ĐÓ CHO TỚI KHI TÔI BÁO LẠI ÔNG, VÌ HÊRÔĐÊ SẮP SỬA TÌM KIẾM HÀI NHI ĐỂ SÁT HẠI NGƯỜI”

Sứ thần báo cho Giuse biết: vua Hêrôđê sắp tìm giết Hài Nhi. Một cái tin thật khủng khiếp đối với ông.

Có lẽ Giuse không hiểu tại sao: Hài Nhi vừa được các đạo sĩ đến triều yết cách trang trọng, lại bị Hêrôđê truy sát như vậy?

Giuse không cần hiểu và cũng không đặt câu hỏi với Thiên thần. Công việc của ông bây giờ là: “THỨC DẬY, ĐEM HÀI NHI VÀ MẸ NGƯỜI TRỐN SANG AI-CẬP”.

Cái tin mà Sứ thần vừa báo cho Giuse quả là một thử thách to lớn đối với niềm tin của ông:

Không biết ông Giuse có suy nghĩ gì: Bởi tại sao Đấng là Con Thiên Chúa bị nguy hiểm đến tính mạng, thế mà Thiên Chúa không tỏ quyền năng của Ngài để can thiệp, mà lại phải nhờ đến ông, một con người yếu ớt và tầm thường?

Nếu là chúng ta, chúng ta thử đặt mình vào vị trí của Giu-se, chúng ta có phàn nàn kêu trách Chúa và nghi ngờ về Ngài không?

Sứ thần cho ông biết địa điểm để trốn, đó là nước Ai Cập. Đây là miền đất dành cho những người Do Thái bị bách hại thường tìm đến ẩn náu (1V 11,40; 2V 25,26), nhất là từ khi xảy ra các xáo trộn thời Macabê. Rất có thể Giuse đã đến Arít, phía nam Gaza: đến được đó, thì đã coi như ngài đã ở trên đất Ai Cập; vùng này được Rôma trực tiếp kiểm soát từ năm 31 tCN. Dù thế nào, đi từ Bêlem xuống Ai Cập chỉ mất năm hay sáu ngày.

Sứ thần cho biết: “VÀ Ở ĐÓ CHO TỚI KHI TÔI BÁO LẠI ÔNG”, có nghĩa mọi sự đã được Thiên Chúa sắp đặt và Giuse chỉ việc thi hành theo sự an bài của Thiên Chúa.

“Cứ ở đó”, thời gian bao lâu, Giuse không biết, nhưng ông chỉ biết một điều, cứ ở đó cho đến khi Sứ thần báo lại.

Có lẽ khi đọc những lời Sứ thần nói, ta chưa cảm nhận hết nỗi lo lắng và vất vả của Giuse.

Thay đổi chỗ ở đâu phải chuyện đơn giản, nó sẽ kéo theo nhiều vấn đề mà ông phải giải quyết. Nào là công ăn việc làm, nào là nếp sống tại nơi ở mới, chuyện học hành của Hài Nhi sau này,… Mà Giuse chỉ là thợ mộc nghèo, tứ cố vô thân.

Trong tay ông không có gì hết, không tiền bạc, không người quen biết.

Hành lý chỉ có cái cưa, cái đục, cái mài, cái búa, cái kìm,… làm sao có thể tồn tại ở nơi đất khách quê người, chưa kể đến chuyện ngôn ngữ. Thế mà ông phải gánh trách nhiệm cho một gia đình, nuôi sống cả một gia đình.

Thánh Gia Thất phải đối diện với một thực tại như vậy sao?

Có người nghĩ: Ông Giuse không phải lo, vì đã có Thiên Chúa thu xếp mọi sự, Thiên Chúa có thể làm phép lạ.

Nghĩ như vậy hoàn toàn sai lầm.

Ta nên nhớ: Thiên Chúa không bao giờ can thiệp vào lịch sử, Ngài luôn tôn trọng cứ để nó xảy ra như nó đã xảy ra. Ngài không bao giờ làm phép lạ trong những trường hợp như vậy.

Chỉ mình Giuse phải đối diện với bao thách thức, ông phải tự nghĩ ra cách tồn tại ở một nơi hoàn toàn xa lạ. Vâng ông đã dũng cảm chu toàn trách nhiệm làm cha, làm chồng của mình. Thiên Chúa không bao lầm khi chọn ông, vâng đúng vậy Thiên Chúa không bao giờ lầm khi chọn Giuse.

Chỉ có ai là gia trưởng, khi đưa gia đình đến sống ở một nơi hoàn toàn xa lạ với cái túi trống không mới cảm nhận hết con người của Giuse, ông xứng đáng là người chồng, người cha trong gia đình. Giuse luôn là bài học cho chúng ta.

“ÔNG THỨC DẬY, ĐEM HÀI NHI VÀ MẸ NGƯỜI LÊN ĐƯỜNG TRỐN SANG AI-CẬP ĐANG LÚC BAN ĐÊM. ÔNG Ở LẠI ĐÓ CHO TỚI KHI HÊRÔĐÊ BĂNG HÀ, HẦU LÀM CHO TRỌN ĐIỀU CHÚA DÙNG MIỆNG TIÊN TRI MÀ PHÁN RẰNG: “TA GỌI CON TA RA KHỎI AI-CẬP”

“ÔNG THỨC DẬY…… ĐANG LÚC BAN ĐÊM”

Ngay khi nhận được tin Thiên Thần báo, Giuse vội dậy ngay và đem Hài nhi và Mẹ Người lên đường trốn sang Ai Cập ngay lúc ban đêm, ông phải đi ngay bây giờ kẻo không còn kịp. Giuse không có chút thời gian chuẩn bị cho mình.

Tại sao Sứ thần không báo sớm hơn để ông có thì giờ lo liệu, thu xếp?

Vâng Thánh ý Chúa luôn là cái gì khó hiểu, quá vội vàng và gấp gáp. Ngài không hành động như ta nghĩ. Giuse không tỏ bất kỳ dấu hiệu khó chịu, cằn nhằn nào, vì ông là con người lúc nào cũng trong tình trạng sẵn sàng cho Thánh ý Thiên Chúa.

Khi ông nhận trách nhiệm làm cha Hài Nhi Giêsu, ông đã tự đặt mình trong Chương trình của Thiên Chúa, con người ông dành hết cho Chúa và không còn gì cho mình. Giuse là một người cha mẫu mực, “quá chuẩn”.

Matthêu rất sâu sắc khi sử dụng cụm từ “liền trỗi dậy, và đang đêm”. Liền chỗi dậy, có nghĩa vừa lãnh ý Thiên Chúa, Giuse liền thi hành ngay, điều này làm cho ta có cảm giác đối với Giuse không có ranh giới giữa mơ và thực, y như Sứ thần hiện ra với ông trong đời thường.

Sự đáp trả mau mắn Thánh ý Thiên Chúa của Giuse cũng là bài học cho các gia trưởng. Ta phải lấy Thánh ý Chúa làm trọng, nó phải là ưu tiên số một, Thánh ý Thiên Chúa cho gia đình mình.

“Đang đêm”, Giuse phải đưa Maria và Hài Nhi đi trong đêm tối để trốn sang Ai Cập. Con Thiên Chúa vừa mới sinh ra, yếu ớt phải ra đi như vậy sao?

Thật không thể hiểu. Lúc này mọi khó khăn, sự an nguy của gia đình đều trông cậy cả vào Giuse, có lẽ cả Thiên Chúa, một Thiên Chúa cao cả, đầy quyền năng cũng đành đứng nhìn Giuse xoay sở, Ngài đang trông cậy vào ông.

Ngài không giúp gì cho ông lúc này, một mình ông phải đối phó tất cả, phải gánh vác tất cả. Con đường sang Ai Cập cũng phải mất 05 ngày đường, nhưng dù sao đi trong đêm nay, Giuse đã ra khỏi địa hạt Bêlem và vùng phụ cận, tức ra ngoài vùng truy sát của Hêrôđê.

Có người đặt vấn đề: Tại sao lại phải sang Ai Cập? Ông có thể về lại vùng Galilê, nơi sinh quán của Maria cũng khá xa Bêlem, đâu cần phải tị nạn nơi đất khách quê người?

Vấn đề đặt ra cũng có lý, ta hãy đọc đoạn Tin mừng kế tiếp để hiểu tại sao phải trốn sang Ai Cập.

“ÔNG Ở LẠI ĐÓ CHO TỚI KHI HÊRÔĐÊ BĂNG HÀ, HẦU LÀM CHO TRỌN ĐIỀU CHÚA DÙNG MIỆNG TIÊN TRI MÀ PHÁN RẰNG: “TA GỌI CON TA RA KHỎI AI-CẬP.”

“Ông ở đó cho đến khi vua Hê-rô-đê băng hà”, theo sử sách, Giuse ở Ai Cập được 07 năm và sinh sống ở ngoại ô Helipoli.

Cái tin Hêrôdê băng hà không do Sứ thần báo, mà Giuse có thể nghe ngóng từ nhiều phía, vì cái chết của một ông vua, nó không như cái chết của một dân giã, nhất là một ông vua tàn bạo, mọi người sẽ biết và truyền tai nhau.

“Ứng nghiệm lời Chúa phán xưa qua miệng ngôn sứ: Ta đã gọi con Ta ra khỏi Ai-cập.” Matthêu đã trích lại sách ngôn sứ Hôsê: “Khi Ít-ra-en còn là đứa trẻ, Ta đã yêu nó, từ Ai-cập Ta đã gọi con Ta về.” (Hs 11, 1). Lời sấm của Hôsê gợi đến cuộc Xuất hành của Israel ra khỏi Ai Cập, vì khi đó họ đã được gọi là “con Ta”.

Đến đây ta có thể trả lời câu hỏi: Tại sao lại phải sang Ai Cập? Ông có thể về lại vùng Galilê, nơi sinh quán của Maria cũng khá xa Bêlem, đâu cần phải tị nạn nơi đất khách quê người?

Sứ thần muốn Giuse đem Hài Nhi và Mẹ Maria sang Ai Cập, mà không lánh nạn trong nước Do Thái vì 02 lý do:

1/. Lý do thứ nhất: Sang Ai Cập (= sang quốc gia khác) là sang một vùng an toàn tuyệt đối. Quyền lực của Hêrôđe không thể vươn ra tới đó.

2/. Lý do thứ hai: Để ứng nghiệm mọi lời tiên tri và ngôn sứ nói về Đấng Cứu Thế.

“BẤY GIỜ HÊRÔĐÊ THẤY MÌNH BỊ CÁC ĐẠO SĨ ĐÁNH LỪA, NÊN NỔI CƠN THỊNH NỘ VÀ SAI QUÂN ĐI GIẾT TẤT CẢ CON TRẺ Ở BÊLEM VÀ VÙNG PHỤ CẬN, TỪ HAI TUỔI TRỞ XUỐNG, TÍNH THEO THỜI GIAN VUA ĐÃ CẶN KẼ HÕI CÁC ĐẠO SĨ.

Matthêu liền sau đó tường thuật cuộc thảm sát của Vua Hêrôđê: Rất dã man và độc ác.

“GIẾT TẤT CẢ CON TRẺ Ở BÊLEM VÀ VÙNG PHỤ CẬN, TỪ HAI TUỔI TRỞ XUỐNG.”

Vì không biết chính xác Hài Nhi ở đâu trong Bêlem, nên Hêrôđê mới chủ trương “Thà giết lầm còn hơn bỏ sót”.

Với chủ trương đó, Matthêu nói: Không những giết trẻ em ở Bêlem mà còn cả “VÙNG PHỤ CẬN” và “TỪ HAI TUỔI TRỞ XUỐNG.”

+ “TỪ HAI TUỔI TRỞ XUỐNG.”

Nếu tính từ 02 tuổi trở xuống, chứng tỏ Hêrôđê là con người rất độc ác và dã man, vì đường đi triều đình đến Bêlem không bao xa, thời gian mà các đạo sĩ đi và về lại triều đình cũng chẳng bao nhiêu ngày. Như vậy, nếu tính từ 02 tuổi trở xuống, sẽ bao gồm rất nhiều hài nhi không liên can đến sự kiện này. Có nhiều em thuộc lứa tuổi lớp Chồi lớp Mầm bây giờ, không thể gọi là hài nhi nữa cũng sẽ bị giết.

+ “VÙNG PHỤ CẬN”

Hêrôđê còn dã man hơn nữa, khi ra lệnh giết các hài nhi không những ở Bêlem mà còn bao gồm các vùng lân cận. Khoanh vùng thảm sát rất rộng. Đây là chiêu thức mà các tay bạo chúa trong lịch sử thế giới vẫn hay làm, nó nói lên con người mất hết nhân tính. Vâng chỉ vì danh vọng mà ông không từ bất cứ thủ đoạn nào, cho dù dã man nhất. Rồi đây tên tuổi của Hêrôđê sẽ gắn liền với sự kiện Giáng Sinh của Hài Nhi Giêsu.

THế LÀ ỨNG NGHIỆM LỜI TIÊN TRI GIÊRÊMIA ĐÃ NÓI: TẠI RAMA, NGƯỜI TA NGHE NHỮNG TIẾNG KHÓC THAN NỨC NỞ, ĐÓ LÀ TIẾNG BÀ RAKHEL THAN KHÓC CON MÌNH, BÀ KHÔNG CHịU CHO NGƯỜI TA AN ỦI BÀ, VÌ CÁC CON BÀ KHÔNG CÒN NỮA”.

Matthêu mượn hình ảnh trong sách Tiên tri Giêrêmia để diễn tả. Sách Giêrêmia viết: “ĐỨC CHÚA phán thế này: “Người ta nghe có tiếng khóc ở Ra-ma, tiếng khóc than ai oán: Đó là tiếng bà Ra-khen khóc thương con cái mình, bà không muốn được an ủi về những người con ấy, vì nay chúng chẳng còn.” (Gr 31, 15)

Ngôn sứ Giêrêmia cho thấy bà Rakhen, mẹ của Giuse, tổ phụ các chi tộc Épraim, Mơnase và Bengiamin, bà đã trỗi dậy từ ngôi mộ của bà gần Rama (khoảng 8 km về phía bắc Giêrusalem) mà khóc trên nỗi bất hạnh của các cháu chắt, vì họ đang bị người Átsua đưa đi lưu đày (khoảng năm 722 tCN).

Vâng cuộc thảm sát của Hêrôđê thật tàn ác, đến độ Matthêu nói: người đã chết (bà Ra-khen) cũng phải chỗi dậy để khóc. Khóc đến độ, người sống an ủi cũng không được. Vâng Matthêu quá sâu sắc khi viết như vậy.

“KHI HÊRÔĐÊ BĂNG HÀ, THÌ ĐÂY THIÊN THẦN CHÚA HIỆN RA CÙNG GIUSE TRONG GIẤC MƠ BÊN AI-CẬP VÀ BẢO: “HÃY CHỖI DẬY, ĐEM CON TRẺ VÀ MẸ NGƯỜI VỀ ĐẤT ISRAEL, VÌ NHỮNG KẺ TÌM HẠI MẠNG SỐNG NGƯỜI ĐÃ CHẾT”. ÔNG LIỀN CHỖI DẬY, ĐEM CON TRẺ VÀ MẸ NGƯỜI VỀ ĐẤT ISRAEL.

Trong lần hiện ra trước, Sứ thần nói: “cứ ở đó cho đến khi tôi báo lại”. Bây giờ chính là lúc Sứ thần báo lại cho Giuse trở về. Sứ thần vẫn theo cách thức cũ, không hiện ra với Giuse trong đời thường mà hiện ra trong giấc mộng. Như vậy trong các lần Sứ thần đến báo tin cho Giuse đều ở trong giấc mộng chứ không trong đời thường.

Ông lại phải thay đổi chỗ ở, cuộc sống vừa mới tạm ổn định lại phải dứt khoát ra đi. Con người của Giuse là thế, một con người hoàn toàn dành cho Thiên Chúa, cho Chương trình của Ngài.

NHƯNG NGHE RẰNG ARKHÊLAO LÀM VUA XỨ GIUĐA THAY CHO HÊRÔĐÊ LÀ CHA MÌNH, THÌ GIUSE SỢ KHÔNG DÁM VỀ ĐÓ. ĐƯỢC BÁO TRONG GIẤC MỘNG, ÔNG LÁNH SANG ĐỊA PHẬN XỨ GALILÊA, VÀ LẬP CƯ TRONG THÀNH GỌI LÀ NADARÉT, ĐỂ ỨNG NGHIỆM LỜI ĐÃ PHÁN QUA CÁC TIÊN TRI RẰNG: “NGƯỜI SẼ ĐƯỢC GỌI LÀ NADARÊÔ

“Nhưng vì nghe biết Ác-khê-lao đã kế vị vua cha là Hê-rô-đê, cai trị miền Giu-đê, nên ông sợ không dám về đó”, đây là ý riêng của Giuse, chứ không phải ý của Sứ thần. Giuse có quyền suy nghĩ riêng, Thiên Chúa luôn tôn trọng quyết định của ông.

Ác-khê-lao là con của Hêrôđê. Ông cai trị miền Giuđê từ năm 4 tCN đến năm 6 CN. Matthêu không nói vì sao Giuse muốn rời bỏ miền đất do Áckhêlao cai trị. Lịch sử cho biết Áckhêlao cũng độc ác như vua cha, nhưng không thông minh và khôn khéo về chính trị như vua cha.

“ÔNG LÁNH SANG ĐỊA PHẬN XỨ GALILÊA, VÀ LẬP CƯ TRONG THÀNH GỌI LÀ NADARÉT”.

Suy nghĩ của Giuse rất sáng suốt, vì nếu trở về lại nơi ông đã bỏ đi (Bêlem), thuộc miền Giuđa để trốn sang Ai Cập. Nay nếu trở về lại Bêlem, thì sau này hoạt động của Chúa Giêsu sẽ gặp nguy hiểm, vì khi nhìn vào độ tuổi, các lãnh đạo Do Thái sẽ truy ra Chúa Giêsu chính là người thoát khỏi cuộc thảm sát của Hêrôđê năm đó và đây là cái cớ họ gây phiền phức cho Ngài

Giuse muốn về ở miền khác để xoá mọi dấu tích.

“ĐƯỢC BÁO TRONG GIẤC MỘNG, ÔNG LÁNH SANG ĐỊA PHẬN XỨ GALILÊA”

Trước quyết định của Giuse, Sứ thần phải hiện ra lần nữa, báo cho Giuse về miền Galilê và đến ở tại một thành kia gọi là Na-za-rét, để ứng nghiệm lời đã phán qua miệng các ngôn sứ rằng: Người sẽ được gọi là người Na-za-rét.

“NGƯỜI SẼ ĐƯỢC GỌI LÀ NADARÊÔ”

Người sẽ được gọi là người Nadarét: Qua sự kiện Đức Giêsu về ở tại Nadarét, Matthêu thấy nhiều bản văn ngôn sứ được ứng nghiệm. “Người Nadarét” là nazôraios trong tiếng Hy Lạp:

Nazôraios có quan hệ với từ Hípri nêser, “mầm mống, chồi lộc” (Is 11,1; Gr 23,5; 33,15; Dcr 3,8; 6,12). Đấng Mêsia được gọi bằng tên này để diễn tả thân phận thấp hèn, khiêm tốn.

Lạy Chúa, gia đình được ví như Hội Thánh tại gia, nơi ươm mầm tương lai cho Giáo Hội. Xin cho mỗi thành viên trong các gia đình biết cùng cộng tác với nhau, xây dựng gia đình mình thành mái ấm tình thương, thành nơi chan chứa tình bác ái và yêu thương. Và sự yêu thương đó lan toả trên gia đình lối xóm và mọi nơi, để mọi người nhìn thấy Chúa đang hiện diện thực sự trong gia đình, mà ca ngợi Thiên Chúa.

Amen.
_________________________
Giuse Vĩnh Tâm.

LỜI CHÚA CHÚA NHẬT I MÙA GIÁNG SINH NĂM A 2019 (29/12/2019) – (Mt 2, 13-15. 19-23) LỄ THÁNH GIA THẤT – Lễ kính