LỜI CHÚA THỨ NĂM TUẦN BÁT NHẬT GIÁNG SINH 2019 (26/12/2019) – (Mt 10, 17 - 22) LỄ THÁNH STÊPHANÔ – Tử đạo tiên khởi

“KHÔNG PHẢI CHÚNG CON NÓI, NHƯNG LÀ THÁNH THẦN CỦA CHÚA CHA”.

BÀI ĐỌC I: Cv 6, 8-10; 7, 54-59
“Kìa tôi xem thấy trời mở ra”.
Trích sách Tông đồ Công vụ.

Trong những ngày đó, Têphanô đầy ân sủng và sức mạnh, làm nên những điều kỳ diệu và những phép lạ cả thể trong dân. Bấy giờ, có nhóm người kia thuộc Hội đường, mệnh danh là “của những người Tự do, người Xirênê và Alexandria”, và những người khác từ xứ Cilicia và Á đông, đã nổi dậy. Họ tranh luận với Têphanô, nhưng họ không thể đương đầu với sự khôn ngoan và Thánh Thần vẫn giúp cho ông nói.

Nghe ông nói, họ phát điên lên trong lòng, và họ nghiến răng phản đối ông. Nhưng Têphanô, đầy Thánh Thần, nhìn lên trời, đã xem thấy vinh quang của Thiên Chúa, và Đức Giêsu đứng bên hữu Thiên Chúa. Ông đã nói rằng: “Kìa, tôi xem thấy trời mở ra, và Con Người đứng bên hữu Thiên Chúa”.

Bấy giờ họ lớn tiếng kêu la và bịt tai lại, và họ nhất tề xông vào ông. Khi lôi ông ra ngoài thành, họ ném đá ông. Và các nhân chứng để áo của họ dưới chân một người thanh niên tên là Saolê.

Rồi họ ném đá Têphanô, đang lúc ông cầu nguyện rằng: “Lạy Chúa Giêsu, xin đón nhận tâm hồn con”. Thế rồi ông quỳ gối xuống, lớn tiếng kêu lên rằng: “Lạy Chúa, xin đừng trách cứ họ về tội lỗi này”. Nói xong câu đó, ông đã an giấc trong Chúa.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 30, 3cd-4. 6ab và 8a. 17 và 21ab
Đáp: Lạy Chúa, con phó thác tâm hồn trong tay Chúa (c. 6a).

1) Xin Chúa trở thành núi đá cho con trú ẩn, thành chiến luỹ kiên cố để cứu độ con. Bởi Chúa là Đá Tảng, là chiến luỹ của con, vì uy danh Ngài, Ngài sẽ dìu dắt và hướng dẫn con. – Đáp.
2) Con phó thác tâm hồn trong tay Chúa, lạy Chúa. Lạy Thiên Chúa trung thành, xin cứu chữa con. Con sẽ hân hoan mừng rỡ vì đức từ bi của Chúa. – Đáp.
3) Xin cho tôi tớ Chúa được thấy long nhan dịu hiền, xin cứu sống con theo lượng từ bi của Chúa. Chúa che chở họ dưới bóng long nhan Ngài cho khỏi người ta âm mưu làm hại. – Đáp.
4) Xin Chúa tỏ mặt nhân lành với tôi tớ Chúa, và lấy lòng thương xót Chúa cứu thoát con. Chúa che chở những ai nấp dưới nhan thánh Chúa khỏi mưu chước của loài người. Chúa giấu họ trong nhà Chúa, khỏi miệng lưỡi gian ngoa. – Đáp.

ALLELUIA:
Alleluia, alleluia! – Chúc tụng Đấng nhân danh Chúa mà đến; Chúa là Thiên Chúa đã soi sáng chúng ta. – Alleluia.

PHÚC ÂM: Mt 10, 17-22
“Không phải chúng con nói, nhưng là Thánh Thần của Chúa Cha”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Ngày ấy, Chúa Giêsu phán cùng các Tông đồ rằng: “Các con hãy coi chừng người đời. Họ sẽ nộp các con cho công nghị, họ sẽ đánh đòn các con nơi hội đường. Vì Ta, các con sẽ bị điệu đến trước vua quan, để làm chứng trước mặt họ và các dân. Nhưng khi người ta nộp các con, các con chớ lo lắng phải nói sao và nói gì, vì không phải các con nói, nhưng là Thánh Thần của Chúa Cha các con sẽ nói thay cho. Anh sẽ nộp em cho người ta giết; cha sẽ nộp con; con cái chống đối cha mẹ và làm cha mẹ phải chết. Vì Ta, các con sẽ bị mọi người ghét bỏ, nhưng kẻ nào bền chí đến cùng, sẽ được cứu rỗi.

Đó là lời Chúa.
____________________________________

I/. SUY TƯ VỀ LỄ THÁNH STÊPHANÔ, Tử Đạo Tiên khởi:

Hôm nay thứ Năm (26/12/2019), ngày đầu tiên trong tuần Bát nhật Giáng sinh, Phụng vụ đưa chúng ta bước vào Chương 10 Phúc âm Matthêu.

Có lẽ độc giả có cảm giác bất ngờ, hụt hẫng với Lễ Thánh Stêphanô, Tử Đạo tiên khởi, vì mới ngày hôm qua (25/12), ta còn vui mừng và long trọng kỷ niệm việc Con Thiên Chúa Giáng trần, thì sang đến hôm nay (26/12) ta lại mừng kính cái chết của một thánh nhân, đó là Thánh Stêphanô, tử Đạo tiên khởi,

Như vậy có thể nói trong tuần Bát nhật Giáng sinh này, nó đã được bắt đầu bằng một CÁI CHẾT VÌ ĐẠO, nó còn bị nhuộm đỏ bằng máu và nước mắt bởi cái chết của các hài nhi bị giết tại Bêlem.

Sắc đỏ sẽ bao trùm lên Tuần Bát nhật Giáng Sinh này, để đáng lẽ tuần Bát nhật phải là tuần lễ vui mừng, nhưng nó lại biến thánh tuần lễ máu và nước mắt.

Có lẽ độc giả sẽ thắc mắc: Tại sao Giáo Hội lại cử hành Lễ Thánh Stephanô, tử đạo, ngay sau Lễ Giáng Sinh?

Câu trả lời có lẽ do có sự liên kết việc Nhập Thể của Ngôi Hai Thiên Chúa với bổn phận của Kitô hữu: “Niềm vui Giáng Sinh là con người được nhìn thấy Ơn Cứu Độ; nhưng để đạt được Ơn Cứu Độ, con người phải chứng tỏ niềm tin của mình ở nơi xã hội mình đang sống.

Sau những vui mừng nhộn nhịp của Ngày Giáng Sinh, con người dễ có khuynh hướng muốn trở lại cuộc sống bình thường, đều đặn, tẻ nhạt, Vì thế Giáo Hội phải nhắc nhở cho các tín hữu bổn phận làm chứng cho Đức Kitô qua cuộc sống hằng ngày.

Các Bài đọc hôm nay xoay quanh việc làm chứng cho Đức Kitô.

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Tông đồ Công vụ, Sách Công Vụ Tông Đồ tường thuật cuộc tử đạo của Stephanô, chứng nhân đầu tiên cho Đức Kitô.

Bài Tin mừng hôm nay (Mt 10, 17-22), Chúa Giêsu tiên báo cho các môn đệ biết SẼ CÓ CUỘC BÁCH HẠI.

Đời sống của Kitô hữu luôn phải đối diện với những cuộc bách hại như thế, bách hại từ phía những người thù ghét Giáo hội, bách hại cũng xuất phát từ chính người thân của mình và đau đớn hơn là bách hại từ chính con người của mình khi cương quyết nói không và từ chối những cơn cám dỗ muốn thỏa mãn dục vọng.

Các cuộc bách hại này xuất phát vì Danh Chúa Giêsu, chứ không phải vì bất cứ lý do nào.

DANH CHÚA GIÊSU

Là Danh mà các Thiên thần chúc tụng và ngợi khen trong Đêm Con Thiên Chúa giáng trần, nay các môn đệ sẽ bị bách hại vì chính Danh đó.

Nhưng Chúa cũng báo cho các môn đệ biết, có một sự nâng đỡ đặc biệt trong giây phút các ông đối diện với vua Chúa quan quyền.

Ngài nói: “Khi người ta nộp anh em, thì anh em đừng lo phải nói làm sao hay phải nói gì, vì trong giờ đó, Thiên Chúa sẽ cho anh em biết phải nói gì: thật vậy, không phải chính anh em nói, mà là Thần Khí của Cha anh em nói trong anh em” (Mt 10, 19 – 20).

“”KHÔNG PHẢI CHÚNG CON NÓI, NHƯNG LÀ THÁNH THẦN CỦA CHÚA CHA”.

Điều này đã được minh chứng cụ thể và rõ nét trong Bài đọc I trích sách Tông đồ công vụ, qua vụ xử thánh Stêphanô, Tử Đạo tiên khởi.

Bài đọc I viết: “Họ tranh luận với Stêphanô, nhưng họ không thể đương đầu với sự khôn ngoan và Thánh Thần vẫn giúp cho ông nói”.

Như vậy ta phải xác tín những lời mà Stêphanô nói với các ngưởi đứng ra xử ngài, đó là những lời của Chúa Thánh Thần.

Dĩ nhiên họ không thể tranh luận được, nên mới đi đến quyết định ném đá Stêphanô đến chết.

Nhưng có 2 câu hỏi mà ta cần làm sáng tỏ ở đây:

I/. CÂU HỎI THỨ NHẤT:

STÊPHANÔ LÀ AI?

Thưa: Ông là một trong 7 Phó tế đầu tiên của Giáo hội sơ khai. Trong thời sơ khai, Giáo hội bị bách hại gay gắt.

(Chương 6, tđcv đã mô tả khá chi tiết về con người này).

Sách Tông đồ Công vụ (tđcv) đã viết như sau:

“Thời đó, khi số môn đệ thêm đông, thì các tín hữu Do-thái theo văn hoá Hy-lạp kêu trách những tín hữu Do-thái bản xứ, vì trong việc phân phát lương thực hằng ngày, các bà goá trong nhóm họ bị bỏ quên.

Bởi thế, Nhóm Mười Hai triệu tập toàn thể các môn đệ và nói: “Chúng tôi mà bỏ việc rao giảng Lời Thiên Chúa để lo việc ăn uống, là điều không phải. Vậy, thưa anh em, anh em hãy tìm trong cộng đoàn bảy người được tiếng tốt, đầy Thần Khí và khôn ngoan, rồi chúng tôi sẽ cắt đặt họ làm công việc đó. Còn chúng tôi, chúng tôi sẽ chuyên lo cầu nguyện và phục vụ Lời Thiên Chúa.” (tđcv 5, 1- 4).

Như vậy, khi Hội thánh phát triển lên con số đông, sẽ phát sinh nhiều vấn đề phức tạp. Cụ thể trong vấn đề phân phát lương thực, vì thời ấy, mọi Kitô hữu đều bán những gì mình có mà sung vào của công để các tông đồ phân phát cho mỗi người tùy theo nhu cầu.

Khi Hội thánh còn là số ít thì không có vấn đề gì, nhưng khi phát triển thành con số đông thì vấn đề lương thực trở nên phúc tạp.

Như vậy Hội thánh tiên khởi đã đi đến quyết định chọn ra 7 phó tế để lo việc ăn uống.

Stêphanô là một trong 7 Phó tế đó. Mặc dù chỉ là Phó tế, nhưng ông rất khôn ngoan và lợi khẩu do Thánh Thần ban cho.

Các tay lãnh đạo Do Thái quyết định bắt và giết ông.

Đứng trước Thượng hội đồng, Stêphanô đã chứng minh rất hùng hồn về Chúa Giêsu được Thiên Chúa sai đến. Bài diễn văn của ông được mọi người chú ý. Nhưng càng nghe, họ càng căm phẫn, vì cái ông Giêsu họ mới giết chết Ngài trên thánh giá nay lại có kẻ truyền bá Danh đó.

Cái chết đến với Stêphanô là điều không tránh khỏi. (Chương 7, tđcv).

Trong bài hùng biện, ông Stêphanô đã dùng hầu như toàn bộ Cựu ước để chứng minh Chúa Giêsu được Thiên Chúa sai đến, ông dẫn chứng từ Tổ phụ Abraham đến ông Môsê.

Trước Bài diễn văn hùng hồn này (rất dài), Thượng hội đồng không chịu được, vì chính họ đã kết án và giết Chúa Giêsu. Các ông không muốn nghe ông Stêphanô nói, vì chẳng khác gì Stêphanô đang vạch trần tội lỗi của họ nên Thượng hội đồng quyết định phải giết ông.

II/. CÂU HỎI THỨ HAI:

STÊPHANÔ CÓ PHẢI LÀ VỊ TỬ ĐẠO TIÊN KHỞI KHÔNG? TRƯỚC ÔNG CÓ AI CHẾT VÌ ĐẠO CHƯA?

Ta căn cứ vào Sách Tông vụ công đồ do Luca viết, nó được viết vào những năm 60, trong thời gian Thánh Phaolô bị giam tù ở Rôma, hoặc được viết vào những năm 80, sau khi Phaolô qua đời. Nhưng chắc chắn nó được viết sau cuốn Phúc âm thứ ba, Phúc âm Luca, vì ngay câu mở đầu sách tđcv đã nói lên điều đó:

“Thưa ngài Thê-ô-phi-lô, trong quyển thứ nhất, tôi đã tường thuật tất cả những việc Đức Giê-su làm và những điều Người dạy, kể từ đầu cho tới ngày Người được rước lên trời” (tđcv 1, 1 -2).

Quyển thứ nhất, đó là cuốn phúc âm thứ ba, phúc âm Luca.

Sách Tông Đồ công vụ được coi như cuốn nhật ký của Giáo hội thời sơ khai. Theo sách này, chính Stêphanô là người đầu tiên được phúc Tử Đạo.

Còn cái chết của các thánh anh hài bị Hêrôđê giết ngay khi Chúa Giêsu sinh ra không được coi là tử Đạo theo đúng nghĩa, vì không có sự tuyên xưng rõ ràng, có nghĩa những cái chết đó hoàn toàn thụ động, không ý thức.

Trong Bài đọc I đã mô tả khá chi tiết về cuộc hành hình Stêphanô.

Sách Tđcv viết: “Rồi họ ném đá Têphanô, đang lúc ông cầu nguyện rằng: “Lạy Chúa Giêsu, xin đón nhận tâm hồn con”. Thế rồi ông quỳ gối xuống, lớn tiếng kêu lên rằng: “Lạy Chúa, xin đừng trách cứ họ về tội lỗi này” (tđcv 7, 59).

“LẠY CHÚA, XIN ĐỪNG TRÁCH CỨ HỌ VỀ TỘI LỖI NÀY”.

Đây là câu nói của vị Tử Đạo theo đúng nghĩa. Khác với những cái chết của các chiến sĩ cách mạng.

Những anh hùng cách mạng khi bị xử tử thì miệng luôn nguyền rủa kẻ đã giết mình, họ là những con người đầy sát khí.

Còn cái chết của anh hùng Tử Đạo rất thanh thản nhẹ nhàng, không những không nguyền rủa kẻ giết mình, trái lại còn cầu nguyện cho kẻ đã làm hại mình nữa.

Cái chết của Stêphanô là bản sao cái chết của Chúa Giêsu trên thánh giá. Câu nói cuối cùng của Chúa cũng là: “”Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm.” (Lc 23, 34).

Lời cầu nguyện xin tha cho kẻ thù chính là nét phân biệt rõ nhất giữa cái chết của anh hùng Tử đạo và anh hùng cách mạng.

Như vậy ta có thể khẳng định: Stêphanô là vị TỬ ĐẠO TIÊN KHỞI.
__________________________________________

II/. BÀI CHIA SẺ: (Mt 10, 17-22)

“NGÀY ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN CÙNG CÁC TÔNG ĐỒ RẰNG: “CÁC CON HÃY COI CHỪNG NGƯỜI ĐỜI. HỌ SẼ NỘP CÁC CON CHO CÔNG NGHỊ, HỌ SẼ ĐÁNH ĐÒN CÁC CON NƠI HỘI ĐƯỜNG. VÌ TA, CÁC CON SẼ BỊ ĐIỆU ĐẾN TRƯỚC VUA QUAN, ĐỂ LÀM CHỨNG TRƯỚC MẶT HỌ VÀ CÁC DÂN”

“CÁC CON HÃY COI CHỪNG NGƯỜI ĐỜI”

Chúa Giêsu muốn cảnh báo cho các môn đệ, những kẻ theo Ngài, trong đó có thánh Stephano và cả chúng ta. Ngài cảnh báo một thực tế phũ phàng và cay đắng.

Đừng tưởng theo Chúa sẽ được mọi người kính trọng và ưu đãi, trái lại là đàng khác, môn đệ sẽ bị ngược đãi và bách hại..

Cụm từ : “NGƯỜI ĐỜI” ở đây đề cập đến mọi hạng người có quyền sát hại, đó là: TÔN GIÁO (hội đường) – THẾ QUYỀN (Vua chúa quan quyền).

Nhưng tại sao các môn đệ lại bị bách hại?

Matthêu nói rõ: “VÌ TA”, tức vì Chúa Giêsu, chứ không phải vì bản thân các chứng nhân. Chính Chúa đã bị bách hại nên những ai theo Ngài cũng cùng chung số phận.

“NHƯNG KHI NGƯỜI TA NỘP CÁC CON, CÁC CON CHỚ LO LẮNG PHẢI NÓI SAO VÀ NÓI GÌ, VÌ KHÔNG PHẢI CÁC CON NÓI, NHƯNG LÀ THÁNH THẦN CỦA CHÚA CHA CÁC CON SẼ NÓI THAY CHO”

Chúa Giêsu khích lệ và an ủi các môn đệ. Trong lúc bị đối mặt với vua chúa quan quyền như vậy, các ông sẽ không bị bỏ rơi như người ta đem con bỏ chợ. Trái lại, trong những lúc như thế các ông sẽ được sức mạnh nâng đỡ đặc biệt.

Các ông không cần phải bận tâm “PHẢI NÓI SAO VÀ NÓI GÌ”.

Chúa Giêsu nói: “VÌ KHÔNG PHẢI CÁC CON NÓI, NHƯNG LÀ THÁNH THẦN CỦA CHÚA CHA CÁC CON SẼ NÓI THAY CHO”.

Ở đây Matthêu nhấn mạnh: “THÁNH THẦN CỦA CHÚA CHA”, chứ không phải thần trí nào khác. Ngài chính là Sức mạnh, sự khôn ngoan của Thiên Chúa.

Chính Thánh Thần nói thay cho các môn đệ chứ không phải các ông nói.

Trường hợp của Thánh Stêphanô là một minh chứng hùng hồn.

Sách Tông đổ công vụ viết: “Toàn thể cử toạ trong Thượng Hội Đồng đều nhìn thẳng vào ông Tê-pha-nô, và họ thấy mặt ông giống như mặt thiên sứ.” (Cv 6, 15).

Trước những lời lẽ khôn ngoan của ông, toàn thể Thượng hội đồng kinh sợ vì thấy ông biến đổi sắc mặt, đó chính là lúc Chúa Thánh Thần đang hoạt động trong Stephano.

“ANH SẼ NỘP EM CHO NGƯỜI TA GIẾT; CHA SẼ NỘP CON; CON CÁI CHỐNG ĐỐI CHA MẸ VÀ LÀM CHA MẸ PHẢI CHẾT. VÌ TA, CÁC CON SẼ BỊ MỌI NGƯỜI GHÉT BỎ, NHƯNG KẺ NÀO BỀN CHÍ ĐẾN CÙNG, SẼ ĐƯỢC CỨU RỖI”.

Ở câu đầu tiên của Bài Tin mừng, Chúa Giêsu nói với các môn đệ: “CÁC CON HÃY COI CHỪNG NGƯỜI ĐỜI”.

“Người đời”, ở đây còn được mở rộng thêm chút nữa, không những là THẾ QUYỀN – TÔN GIÁO mà còn là những người thân trong gia đình – GIA QUYỀN.

Và cũng một lý do các ông bị bách hại: “VÌ TA, CÁC CON SẼ BỊ MỌI NGƯỜI GHÉT BỎ”, có nghĩa vì Chúa Giêsu mà các môn đệ còn bị cả anh em, cha mẹ, con cái bách hại.

Nhưng câu cuối cùng của Bài Tin mừng làm ta phải suy nghĩ: “NHƯNG KẺ NÀO BỀN CHÍ ĐẾN CÙNG, SẼ ĐƯỢC CỨU RỖI”.

Thật đúng vậy, phần thưởng (cứu rỗi) chỉ dành cho những ai trung thành đến cùng chứ không dành cho kẻ sống nửa vời.

Mừng kính thánh Stephano hôm nay là dịp nhắc ta nhớ đến ơn gọi của mình là Kitô hữu: Sống và làm chứng cho Chúa Giêsu, ta hãy bắt chước thánh nhân: anh dũng và kiên cường bảo vệ đức tin trong cuộc sống hiện tại, hãy luôn tin tưởng vào Chúa Thánh Thần luôn đồng hành và nâng đỡ ta để kiên trì đến cùng.

Amen.
______________________
Giuse Vĩnh Tâm.

LỜI CHÚA THỨ NĂM TUẦN BÁT NHẬT GIÁNG SINH 2019 (26/12/2019) – (Mt 10, 17 – 22) LỄ THÁNH STÊPHANÔ – Tử đạo tiên khởi – Lễ kính