�TC Phanxicô: Công lý thật sự dựa trên đối thoại chứ không trên n�n văn hóa loại b�

Ngày 15/11. �ức Thánh Cha đã tiếp các tham dự viên Hội nghị lần thứ XX của Hiệp hội hình luật quốc tế.

Trước hết �ức Thánh cha nhìn nhận sự phục vụ xã hội của các nhà luật pháp và đóng góp của h� cho sự phát triển một n�n công lý tôn tr�ng phẩm giá và quy�n con ngư�i. Tiếp đến ngài đưa ra một số suy tư v� một số vấn đ� cũng là thách đố đối với Giáo hội trong sứ mạng rao giảng Tin Mừng và phục vụ công lý và hòa bình.

I. Vấn đ� đầu tiên là tình trạng hiện tại của luật hình sự.

�ức Thánh Cha nhắc rằng dù luật hình sự được bổ sung bởi các ngành khác nhưng vẫn đặt ra những nguy hiểm đối với các n�n dân chủ và sự phát triển của nhân loại. �ức Thánh Cha đưa ra hai khía cạnh quan tr�ng của bối cảnh hiện tại:

  1/ Thần tượng hóa thị trư�ng

Con ngư�i yếu đuối, không thể chống lại các lợi ích của thị trư�ng được thần thánh hóa, những lợi ích trở thành quy tắc tuyệt đối. Ngày nay, một số lĩnh vực kinh tế có quy�n hơn chính các quốc gia.

Nhiệm vụ của các nhà luật h�c, theo �ức Thánh Cha, “là ngăn chặn sự trừng phạt vô lý, trong đó có việc giam tù hàng loạt, đông đúc và tra tấn trong các nhà tù, sự độc đoán và lạm dụng của lực lượng an ninh, mở rộng phạm vi v� hình phạt, hình sự hóa sự phản kháng xã hội, lạm dụng nhà tù phòng ngừa và b� qua những đảm bảo cơ bản v� hình phạt và thủ tục.�

  2/ Nguy hiểm lý tưởng hóa hình phạt

Một trong những thách đố lớn nhất là áp đặt tầm nhìn lý tưởng vào thực tế, xem hình phạt là để củng cố lòng tin vào hệ thống luật pháp và kỳ v�ng rằng mỗi cá nhân sẽ đảm nhận một vai trò trong xã hội và hành xử theo những gì chúng ta mong đợi.

II. Tổn thất xã hội của các tội phạm kinh tế

Tiếp đến, �ức Thánh Cha lưu ý đến sự thiếu sót của hình luật trong việc xử phạt các tội ảnh hưởng nhất, đặc biệt là tội phạm vĩ mô của các tập đoàn. Ngài nói đến các nguồn vốn tài chính toàn cầu như là nguyên nhân của các tội phạm có tổ chức, gây nên các món nợ quá khả năng hoàn trả của các quốc gia và sự bóc lột tài nguyên của trái đất chúng ta.

�ức Thánh Cha nhận định: “�ây là những tội ác nghiêm tr�ng như tội ác chống lại loài ngư�i, khi chúng dẫn đến đói nghèo, buộc phải di cư và chết do những căn bệnh có thể tránh được, thảm h�a môi trư�ng và nạn diệt chủng của ngư�i bản địa�.

III. Bảo vệ pháp lý v� môi trư�ng

�iểm thứ ba �ức Thánh Cha lưu ý là có một số hành vi, mà thư�ng là thuộc trách nhiệm của các công ty, không bị trừng phạt, đặc biệt những thứ có thể được xem là “diệt chủng thiên nhiên�: sự ô nhiễm không khí, nguồn tài nguyên đất và nước, sự phá hủy quy mô lớn của hệ thực vật và động vật, và bất kỳ hành động nào có khả năng gây ra thảm h�a sinh thái hoặc phá hủy một hệ sinh thái. Tội ác này chống lại các thế hệ tương lai. �ức Thánh Cha cũng giải thích thêm rằng tội phạm này ảnh hưởng đến sự sống của các cư dân. �ây là đặc tính thứ năm của loại tội phạm chống lại hòa bình, cần được cộng đồng quốc tế nhìn nhận.

�ức Thánh Cha kêu g�i các lãnh đạo và đại diện của ngành luật đóng góp những nỗ lực để bảo đảm việc bảo vệ đầy đủ cho ngôi nhà chung của chúng ta.

IV. V� một số lạm quy�n trong án phạt

�iểm cuối cùng, �ức Thánh Cha đ� cập đến một số lạm quy�n đang trở nên tồi tệ hơn trong th�i gian gần đây.

   1/ Sử dụng không đúng cách việc giam giữ trước khi xét xử.

�ức Thánh Cha lưu ý, có những nơi tù nhân không bị kết án chiếm hơn 50%. Tình trạng này cũng góp phần làm suy giảm đi�u kiện giam giữ của nhà tù và việc sử dụng bất hợp pháp lực lượng cảnh sát và quân đội cho các mục đích này.

  2/ Khích động bạo lực không chủ ý

Ä�ức Thánh Cha lên án việc cải cách thể chế quốc phòng để biện minh cho bạo lá»±c do các lá»±c lượng an ninh gây ra. Cá»™ng đồng pháp lý cần bảo vệ các tiêu chí truyá»�n thống để ngăn chặn việc xá»­ phạt thiếu dân chủ trở thành bạo lá»±c và sá»­ dụng bạo lá»±c không cân xứng. Ngài nói: “Ä�ó là những hành vi không thể chấp nhận được trong má»™t quốc gia luật pháp và cách chung, nó Ä‘i kèm vá»›i những định kiến phân biệt chủng tá»™c và sá»± khinh miệt đối vá»›i các nhóm bên lá»� xã há»™i.”

  3/ N�n văn hóa loại b� và thù hận

Ä�ức Thánh Cha Ä‘á»� cập đến các cuá»™c đàn áp chống ngÆ°á»�i Do Thái, ngÆ°á»�i du mục, những ngÆ°á»�i có khuynh hÆ°á»›ng đồng tính, là ví dụ tiêu cá»±c của ná»�n văn hóa loại bá»� và thù hận. Ngài nói: “Chúng ta cần cảnh giác, cả trong dân sá»± và trong phạm vi giáo há»™i, để tránh má»�i thá»�a hiệp có thể xảy ra – được cho là không tá»± nguyện – vá»›i những suy thoái nàyâ€�.

   4/ Lawfare

�ức Thánh Cha nói đến hiện tượng sử dụng luật để chống lại chính quy�n mà mình không ưa thích, làm giảm quy�n lợi xã hội và cổ võ thái độ chống chính trị có lợi cho những ngư�i khao khát thực thi quy�n lực độc đoán.

M�i g�i trách nhiệm

Cuối cùng, �ức Thánh Cha m�i g�i tất cả những nhà luật h�c có trách nhiệm trong việc hành luật. Mỗi ngư�i phải tôn tr�ng luật pháp với trách nhiệm và lương tâm, đàng khác luật pháp không có mục đích tự chính nó nhưng là để phục vụ những ngư�i liên quan.

Một n�n công lý được phục hồi

�ức Thánh Cha kết luận bằng cách đưa ra mô hình công lý theo quan điểm Kitô giáo, được nhập thể hoàn hảo trong cuộc đ�i của Chúa Giêsu, �ấng mà sau cuộc khổ nạn và cái chết, cuối cùng, trong sự phục sinh của Ngài, mang đến một thông điệp v� hòa bình, tha thứ và hòa giải. “�ây là những giá trị khó đạt được nhưng cần thiết cho cuộc sống tốt đẹp của tất cả m�i ngư�i. �ức Thánh Cha m�i g�i tiến tới một mô hình công lý dựa trên đối thoại và gặp gỡ.� (REI 15/11/2019)

Hồng Thủy – Vatican