Cho Ä‘i là bổn pháºn thiết yếu cá»§a tÃn hữu kitô, vì cá»§a cải và tiá»n bạc được giao phó cho chúng ta là để vì lợi Ãch chung. Việc sá» dụng tiá»n là kết quả cá»§a nghÄ©a vụ quốc gia cá»§a chúng ta, rồi sau đó chúng ta được má»i gá»i để chi tiêu hữu Ãch, để đầu tư và để cho. Má»—i ngưá»i trách nhiệm vá» số tiá»n do lòng rá»™ng lượng cá»§a mình, nhưng mức 10% lợi tức là mức chuẩn thưá»ng được áp dụng.
Cho bao nhiêu? DÄ© nhiên chuyện nà y tùy má»—i ngưá»i, tùy trách vụ, tùy địa vị cá»§a há» trong Ä‘á»i sống, tùy cá»§a cải cá»§a há», ngắn gá»n theo Æ¡n gá»i, theo thiện hướng cá»§a há», theo những gì Chúa yêu cầu há». Chúng ta biết, trong má»™t số Æ¡n gá»i nà o đó, Ä‘iá»u nà y có thể Ä‘i đến má»™t món quà tặng rất lá»›n, tháºm chà là toà n bá»™. Äó là điá»u bà góa trong Tin Mừng đã là m. Nhưng trong trưá»ng hợp má»™t ngưá»i có Æ¡n gá»i sống giữa lòng Ä‘á»i, chúng ta có thể đưa ra má»™t ý tưởng, Ãt nhất má»™t con số tối thiểu không? Gần như Sách Thánh và truyá»n thống (kể cả việc Giáo há»™i đã áp dụng trong nhiá»u thế ká»·) Ä‘á»u cho chúng ta má»™t chuẩn má»±c, đó là 10%. Như thế sẽ là lý tưởng khi cho 10% những gì mình kiếm được sau khi đã đóng thuế.
Tiá»n tháºp phân là gì?
Trong thu nháºp cá»§a chúng ta, tiá»n tháºp phân là “phần†tối thiểu cá»§a Chúa, nói cách khác, đó là hai Ä‘iá»u răn yêu thương cá»§a Chúa Kitô, Ä‘iá»u răn “yêu Chúa†và “yêu ngưá»i†(các tư tế, các ngưá»i nước ngoà i và các ngưá»i nghèo). Chúng ta nhá»› lại trong sách Äệ Nhị Luáºt chương 14, câu 28: “Ba năm má»™t lần, anh em hãy đưa ra tất cả thuế tháºp phân trÃch từ hoa lợi năm thứ ba, và đặt ở cá»a thà nh cá»§a anh em. Bấy giá» thầy Lê-vi – là ngưá»i không được chung phần và hưởng gia nghiệp vá»›i anh em – ngưá»i ngoại kiá»u và cô nhi quả phụ ở trong các thà nh cá»§a anh em sẽ đến, há» sẽ ăn và được no nê, để Äức Chúa, Thiên Chúa cá»§a anh em, chúc phúc cho má»i công việc tay anh em là mâ€.
Chẳng hạn chúng ta có thể tÃnh toán má»™t con số chung, những gì chúng ta kiếm được sau khi trừ thuế và má»™t con số tương đương vá»›i những gì chúng ta cho tháºt sá»±; tá»· lệ mục tiêu phải bằng 10%. Tuy nhiên con số nà y có thể giảm trong trưá»ng hợp chi phà không thể cắt giảm cá»§a nghÄ©a vụ chức năng, đặc biệt là vá»›i gia đình. Nhưng dưới sá»± cẩn máºt đỠphòng nà y, theo tôi số tiá»n từ thiện theo mức tháºp phân nà y là má»™t ưu tiên, kể cả việc cân nhắc các mức chi tiêu không quan trá»ng, kết quả từ vị trà xã há»™i cá»§a chúng ta hoặc từ đầu tư.
Tác động của thuế
Sau đó má»™t câu há»i được đặt ra: trong chế độ thuế ở Pháp cÅ©ng như ở các nước Âu Mỹ tiá»n từ thiện sẽ nước khấu trừ thuế có khi lên đến hai phần ba. Váºy có nên không trừ thuế để tiá»n tặng “thuần túy†là tiá»n tặng không? Có vẻ tốt và tháºm chà là nên trừ thuế. Äầu tiên vì nó cho phép có thể cho đến ba hoặc bốn lần nhiá»u hÆ¡n: thay vì cho 100, chúng ta có thể cho 300 cho Giáo há»™i. Thứ nhì, là vá» cÆ¡ bản có thể hướng vá» các việc mà mình chá»n thay vì Nhà nước sẽ sá» dụng theo má»™t cách khác. Có gì đúng hÆ¡n (và chắc chắn là hiệu quả hÆ¡n) không?
Váºy có nên cho 10% lợi tức cá»§a chúng ta, hay nhắm tá»›i ná»— lá»±c thá»±c sá»± cá»§a 10% (xem rằng những gì tiết kiệm được từ thuế không thá»±c sá»± là má»™t món quà ) không? Trong trưá»ng hợp nà y, dÄ© nhiên chúng ta phải cho nhiá»u hÆ¡n (trong giá»›i hạn thuế má cho phép). Chúng ta nghÄ© câu trả lá»i đầu tiên, mục tiêu 10% cho những ngưá»i, những cÆ¡ quan chúng ta cho là đã thể hiện được má»™t bước khởi đầu tốt, dù cố gắng cuối cùng trong Ä‘iá»u kiện hiện tại vẫn còn thấp. Vì rốt cuá»™c, 10% là chuẩn má»±c được đưa ra, và 6,66% khác biệt là thuế được phân bổ lại, Ä‘iá»u nà y đã là má»™t cố gắng. Nhưng tất nhiên chúng ta cà ng là m thì cà ng là m cho Ä‘iá»u nà y được tốt hÆ¡n!
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Phanxicovn
TÃn hữu kitô và tiá»n: phải cho gì?

Pierre de Lauzun: Cho Ä‘i là bổn pháºn thiết yếu cá»§a tÃn hữu kitô, vì cá»§a cải và tiá»n bạc được giao phó cho chúng ta là để vì lợi Ãch chung. Việc sá» dụng tiá»n là kết quả cá»§a nghÄ©a vụ quốc gia cá»§a chúng ta, rồi sau đó chúng ta được má»i gá»i để chi tiêu hữu Ãch, để đầu tư và để cho. Cụ thể, chúng ta phải xem xét chúng ta được gá»i để cho bao nhiêu. Äây là câu há»i thứ hai trong loạt bà i trang Aleteia nói vá» tÃn hữu kitô và tiá»n.
Từ thiện hay quà đóng góp, mối quan tâm truyá»n thống cá»§a kitô giáo vẫn luôn duy trì cho đến ngà y nay. Nó vẫn còn quan trá»ng để cho dù việc phân bố lại tiá»n chúng ta đóng thuế đã rất cao trong xã há»™i ngà y nay. Má»—i ngưá»i Ä‘á»u có trách nhiệm vá» lòng rá»™ng lượng cá»§a mình, nhưng tiá»n tháºp phân (10% thu nháºp cá»§a chúng tai) là mức đánh dấu ná»n tảng.
Từ thiện, mối quan tâm truyá»n thống cá»§a kitô giáo
Thánh Tôma Aquinô đã nói gì vá»›i chúng ta vá» từ thiện? Câu há»i mà ngà i đặt ra liên quan đến việc bố thÃ, là : “Chúng ta phải cho gì?†Äiá»u 6 cho chúng ta biết, chúng ta không phải cho những gì “không thể thiếu†cho chÃnh mình và cho ngưá»i thân cá»§a mình, ngoại trừ nhu cầu cá»§a công chúng quá rõ rà ng. Sá»± cần thiết như váºy được Ä‘o lưá»ng theo tình trạng hay Ä‘iá»u kiện cá»§a chúng ta, hoặc cá»§a những ngưá»i chúng ta mang trách nhiệm, nhưng rõ rà ng không thể ấn định chÃnh xác má»™t ưu tiên nà o đó. Vá»›i má»™t số lượng chi tiêu nà o đó, chúng ta luôn có thể thêm hoặc cắt giảm đáng kể: chúng ta có thể lượng chừng chi tiêu thêm mà không vượt quá mức cần thiết, hoặc ngược lại cắt giảm rất nhiá»u, nhưng vẫn phải xem coi còn để đủ sống không.
Chúng ta cần trung thá»±c xem lại, vấn đỠnà y tùy thuá»™c và o tình trạng, hoặc và o sá»± há»™i nháºp cá»§a chúng ta trong xã há»™i. Äây là điá»u kiện tiên quyết cần thiết. Chừng nà o chúng ta còn ở dưới mức nà y thì chúng ta có thể cho, nhưng đây không phải là bổn pháºn tuyệt đối, hiểu rằng ngưá»i nà o cho để không còn sống theo địa vị và điá»u kiện cá»§a mình, hà nh động theo cách đó là “mất tráºt tá»±â€. Nói cách khác, theo Thánh Tôma Aquinô, chúng ta phải ý thức để xác định mức chi tiêu mà chúng ta cần để sống cách nà o cho phù hợp vá»›i địa vị chúng ta có trong xã há»™i. Do đó chúng ta có thể hạn chế mức nà y, nhưng không vi phạm vì nếu chúng ta nén nó quá mức, chúng ta có tá»™i. Các ngoại lệ duy nhất cho nguyên tắc nà y, có nghÄ©a là các trưá»ng hợp chúng ta có thể cho và cho rất nhiá»u – dÄ© nhiên ngoà i trưá»ng hợp ø chúng ta có thể thu hồi lại dá»… dà ng những gì mình đã cho, hoặc thÃch ứng vá»›i sá»± thiếu thốn, hoặc chúng ta không còn ai để lo, hoặc không còn ai phụ thuá»™c và o sá»± lá»±a chá»n chi tiêu cá»§a mình -, đó là khi chúng ta có má»™t thay đổi lá»›n trong Ä‘á»i sống như Ä‘i tu và mặt khác là do các nhu cầu tuyệt đối, quan trá»ng nhất vì an toà n công cá»™ng đòi há»i.
Trưá»ng hợp bà góa trong Tin Mừng
Chúng ta có thể có khuynh hướng chống lại trưá»ng hợp bà góa trong Tin Mừng, bà được Chúa Giêsu nêu cao vì đã cho những thứ cần thiết nhất cá»§a mình để sống, chứ không phải cho cá»§a thặng dư như ngưá»i già u chung quanh Ngà i. Như thế bà cho nhiá»u hÆ¡n há», dù món tiá»n cho cá»§a bà có giá trị tối thiểu nhất (Mc 12, 41). Trên Ä‘iểm nà y, Thánh Tôma trả lá»i: không thể đòi há»i má»™t món quà tặng như thế nà y. Thêm nữa, sẽ không biện minh được vì việc cho như thế nà y là tá»± tá», có thể vì thế mà chết đói. Thá»±c tế bà đã phải chịu thiếu thốn khi cho như váºy, nhưng sá»± sống cá»§a bà không bị Ä‘e dá»a: Ä‘iá»u nà y rất tốt, nhưng không phải là má»™t tiêu chuẩn, ngoại trừ Chúa xin chúng ta. Và không được gây tổn hại nghiêm trá»ng đến chÃnh chúng ta hay đến ngưá»i tùy thuá»™c và o chúng ta: có thể đây là hà nh động phó thác hoà n toà n và o Quan phòng, chỉ có thể xảy ra sau khi nghe tiếng gá»i rất cụ thể.
Cho ai?
Còn vá» ngưá»i nháºn, theo Ä‘iá»u 9, tiá»n từ thiện trước hết phải cho những ngưá»i gần nhất, nhưng phải xem xét phẩm tÃnh cá»§a ngưá»i nháºn (theo Thánh Tôma là mức độ thánh thiện) và lợi Ãch dưới góc cạnh lợi Ãch chung. Má»™t món tiá»n từ thiện như thế có thể rất nhiá»u như Ä‘iá»u 10 nêu ra, Ãt nhất là từ quan Ä‘iểm cá»§a ngưá»i cho. Ngược lại vá» phÃa ngưá»i nháºn, chúng ta chỉ cho nếu đó là nhu cầu tháºt sá»±, không cho những chuyện phù phiếm; tháºt váºy, vì sẽ thÃch hợp vá»›i lòng quảng đại khi cho số tiá»n nà y cho những ngưá»i nghèo khác. Cụ thể hÆ¡n, chúng ta phải tÃnh món tiá»n từ thiện cá»§a mình hoặc trong sá»± giúp đỡ mình mang lại, tình trạng cá»§a ngưá»i nháºn và nhu cầu cá»§a há»: cho đến nay ngưá»i đó đã sống trong bối cảnh ưu tiên có thể có nhiá»u nhu cầu hÆ¡n ngưá»i khác, hoặc há» là những ngưá»i lá»›n tuổi hay những ngưá»i yếu Ä‘uối.
CÅ©ng trong tinh thần nà y, Äức Lêô XIII trong Tông thư Tân sá»± nói vá» Ä‘á»i sống cá»§a ngưá»i lao động nghèo (Rerum novarum, 19, 2-3-5 et 6) : “Không ai có nghÄ©a vụ phải giúp ngưá»i anh em để cắt giảm những thứ cần thiết cá»§a mình, hoặc cá»§a gia đình mình, tháºm chà lấy Ä‘i những gì tương hợp cá»§a ngưá»i đó. Trên thá»±c tế, không ai phải sống trái vá»›i các chuyện tương hợp. Nhưng ngay khi chúng ta đồng ý phải sống đúng vá»›i sá»± cần thiết hay tương hợp, thì đây là má»™t bổn pháºn phải cho phần thặng dư cho ngưá»i nghèo… Bất cứ ai nháºn dư giả từ lòng nhân là nh cá»§a Chúa, dù đó là cá»§a cải bên ngoà i và từ thể xác, dù đó là hoa trái cá»§a tâm hồn, đã nháºn được trong mục Ä‘Ãch để chúng phục vụ hoà n hảo cho chÃnh mình, và trong tư cách là sứ vụ viên cá»§a Chúa Quan phòng, há» cứu giúp các ngưá»i khác.â€
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

