Nhân dịp Äại há»™i lần thứ 108 cá»§a Äại há»™i Lao động Quốc tế diá»…n ra từ ngà y 10-21/6/2019 Geneva, Äức Thánh Cha được má»i có má»™t bà i phát biểu tại Äại há»™i. Ngà i đã gởi má»™t lá thư sứ Ä‘iệp đến Äại há»™i nà y.
Việc là m và sá»± hoà n thiện con ngưá»i và sinh thái-xã há»™i
Trong sứ Ä‘iệp, Äức Thánh Cha nói đến “việc là m không chỉ là điá»u gì đó chúng ta là m để đổi lấy má»™t Ä‘iá»u gì khác. Nhưng việc là m trước hết và trên hết là má»™t sá»± cần thiết, là thà nh phần tạo nên ý nghÄ©a cá»§a cuá»™c sống trên trái đất, là con đưá»ng để lá»›n lên, phát triển con ngưá»i và hoà n thiện nhân cách.†Vì “chúng ta được dá»±ng nên vá»›i má»™t Æ¡n gá»i để là m việcâ€.
HÆ¡n nữa, Æ¡n gá»i là m việc cá»§a chúng ta còn phải đặc biệt gắn kết vá»›i việc bảo vệ thiên nhiên và môi trưá»ng. Do đó, việc là m không thể chỉ được xem như là công cụ để tạo ra chuá»—i hà ng hoá và dịch vụ. Nhưng đúng hÆ¡n, vì là nên tảng cho sá»± phát triển con ngưá»i, nên việc là m phải chiếm vị thế ưu tiên hÆ¡n bất cứ má»i yếu tố sản phẩm nà o.
Tạo ra và bảo vệ việc là m ngà y nay
Äức Thánh Cha đỠcáºp đến Ä‘iá»u đáng buồn là sá»± hoà n thiện nhân cách và nhân phẩm cá»§a ngưá»i lao động ngà y nay Ãt được quan tâm. Ngà i đặt câu há»i: loại việc là m nà o chúng ta cần bảo vệ, tạo ra và cổ võ?
Khi mô hình phát triển kinh tế chỉ dá»±a trên khÃa cạnh váºt chất cá»§a con ngưá»i, hay nó mang lại lợi Ãch chỉ cho má»™t nhóm ngưá»i và loại trừ những ngưá»i còn lại, hoặc khi là m nguy hại đến môi trưá»ng, thì “trái đất sẽ kêu gà o, xin chúng ta Ä‘i má»™t con đưá»ng khácâ€. Con đưá»ng khác đó là má»™t sá»± phát triển kinh tế bá»n vững, đặt con ngưá»i và việc là m và o trung tâm cá»§a sá»± phát triển.
Äóng góp cá»§a bá»™ 3 “T†đầu tiên
Bá»™ 3 “T†đầu tiên lấy từ tiếng Tây Ban Nha (tierra, techo, trabajo): đất, mái nhà và công việc. Trái đất là má»™t gia sản chung cần phải được chia sẻ để má»i ngưá»i Ä‘á»u có thể thừa hưởng được hoa trái mà nó mang lại.
Việc là m và môi trưá»ng tuỳ thuá»™c lẫn nhau. Vì thế, cần phải suy nghÄ© đến tương lai vá» việc chăm sóc mẹ trái đất, cÅ©ng như việc chuyển đổi năng lượng để sá»± phát triển được bá»n vững.
Äóng góp cá»§a bá»™ 3 “T†thứ hai
Bá»™ 3 “T†thứ hai từ tiếng Anh (tradition, time and technology): truyá»n thống, thá»i gian và công nghệ.
Truyá»n thống là điá»u được chuyển trao cho thế hệ tiếp theo. Sá»± chuyển trao nà y không chỉ là hiểu biết kỹ thuáºt, nhưng còn là kinh nghiệm, tầm nhìn và hy vá»ng.
Vá» thá»i gian, cần chấm dứt quan niệm thá»i gian theo lối phân mảnh, chỉ là khÃa cạnh chi phà trong kinh doanh. Nhưng cần nhìn thấy thá»i gian là má»™t món quà . Vì thế, có thá»i gian là m việc và cÅ©ng cần có thá»i gian nghỉ ngÆ¡i. Có thá»i gian để lao động và có thá»i gian để chiêm ngắm vẻ đẹp cá»§a thiên nhiên và thà nh quả cá»§a con ngưá»i.
Công nghệ tạo nên nhiá»u cÆ¡ há»™i, nhưng cÅ©ng có thể gây cản trở cho sá»± phát triển bá»n vững khi nó gắn vá»›i má»™t mô hình quyá»n lá»±c, áp chế và lèo lái. Vì thế, cần quan tâm đến ngưá»i trẻ để há» không bị khai thác và bóc lá»™t sức lao động hoặc không có việc là m.
Trong thế giá»›i phức tạp và nối kết ngà y nay, chúng ta cần đỠcao tầm quan trá»ng cá»§a công việc tốt, không loại trừ và chân chÃnh. Äây là thà nh phần tạo nên căn tÃnh, và cần thiết cho sá»± phát triển con ngưá»i và sá»± sống cho tương lai cá»§a hà nh tinh.
Văn Yên, SJ – Vatican
