Công bình xã hội và đ�i sống chiêm nghiệm

Vài năm trước đây, h�c giả Thánh Kinh Ernst Kasemann đã bình phẩm vấn đ� kinh niên của Giáo Hội là, ngư�i phóng khoáng thì không mộ đạo, ngư�i mộ đạo thì không phóng khoáng. Ông suy đoán, ước gì ngư�i ki-tô hữu có thể có cả hai khía cạnh này.

Ngày nay, tôi cho là, sự phân đôi này trong Giáo Hội vẫn còn tồn tại, giữa công bình xã hội và đ�i sống chiêm nghiệm. Bất di bất dịch, những ngư�i tích cực hoạt động cho công bình xã hội là những ngư�i không đi sâu vào đ�i sống chiêm nghiệm. Ngược lại những ngư�i ở tuyến đầu của đ�i sống chiêm nghiệm thì rõ ràng thiếu hoạt động cho công bình xã hội.

Tình huống này không được lý tưởng, nó sẽ được chấp nhận hơn, vì có nhi�u đặc sủng và l�i m�i g�i khác nhau, sự phân chia công việc, thực tế là không ai có thể ở tuyến đầu của tất cả m�i sự, ngoại trừ sự kiện là, thư�ng thư�ng có sự ng� vực và thiếu lòng tin giữa những ngư�i thiết tha với chuyện này hoặc chuyện kia trong hai đi�u này.

Xem nhau như anh em cùng chiến đấu trong một cuộc chiến chung, những ngư�i có đặc sủng khác nhau, được m�i g�i để khai thông các động mạch khác nhau trong nhiệm thể �ức Ki-tô, để cùng nhau dành thì gi� không phải để chống nhau mà để cùng nhau thách đố một thế giới có khuynh hướng phớt l� cả hai phía.

�ương nhiên có những ngoại lệ nổi bật, như sẽ đ� cập ở sau, nhưng quá phổ biến là trư�ng hợp các nhà hoạt động công bình xã hội dèm biểu các anh em ít hoạt động xã hội, cho h� chỉ lo tập trung vào việc chiêm nghiệm Phúc Âm; lẫn lộn thương yêu với cảm tính với dễ thương, phớt l� đòi h�i không nhân nhượng của �ức Ki-tô là phải ở bên cạnh ngư�i nghèo; chỉ đơn thuần giữ đạo riêng, đi nhà th� riêng, cầu nguyện riêng, đạo đức riêng, đặc biệt đạo đức v� tính dục.

Nhóm này thắc mắc, tại sao những ngư�i không hoạt động cho công bình xã hội cứ mãi nói v� đạo đức tính dục và Thông điệp Sự sống Con Ngư�i, Humanae Vitae, mà không bao gi� nói v� các thông điệp xã hội? Tại sao dân chúng quá cực đoan v� việc phá thai mà không quan tâm nhi�u hơn v� nạn nghèo đói, nữ quy�n, di dân và án tử hình?

Những ngư�i ít hoạt động cho công bình xã hội có câu trả l�i của h�. Thư�ng thư�ng là nỗi giận và cáo buộc những ngư�i tích cực hoạt động công bình xã hội không còn cầu nguyện; h� lẫn lộn Phúc Âm với phong trào Hòa Bình Xanh Greenpeace; đã phớt l� những đòi h�i không nhân nhượng của �ức Ki-tô là phải thấm nhập tận căn vào cuộc sống riêng, các đòi h�i cũng ngang nhau, cả trong thứ trật đạo đức tính dục, khiết tịnh cá nhân, cũng như trong lãnh vực công bình xã hội; và rằng công bình bình đẳng cho tất cả là th�a hiệp một cách vô v�ng khi xuất phát từ những quả tim chai cứng để tái sinh.

Tôi nghĩ những l�i của Kasemann đúng ở đây. Những ngư�i phóng khoáng thì không mộ đạo và những ngư�i mộ đạo thì không phóng khoáng.

�ây là một tình huống không tốt. Nếu chúng ta giúp bất cứ cách nào để giúp cả những ngư�i không quan tâm đến công bình xã hội cũng như những ngư�i có đ�i sống chiêm nghiệm, những ngư�i thật sự đã loại b� chúng ta, thì khi đó chúng ta trở nên ngư�i phóng khoáng và mộ đạo hơn, vừa duy trì đ�i sống chiêm nghiệm và vừa hoạt động xã hội.

Theo ý kiến của tôi, khẩn thiết là phải thảo luận vấn đ� này, sự kết hợp giữa công bình xã hội và đ�i sống chiêm nghiệm. Trên đ� tài này cả hai đ�u có ý nghĩa đúng đắn, rằng sự sống còn là đi�u đang bị đe d�a.

Nếu các đ� tài chung quanh công bình, nghèo đói, chiến tranh, sinh thái h�c, quy�n của các dân tộc và quy�n của phụ nữ không được nói đến, thì chúng ta không có nơi chốn để giữ đạo. Ngược lại nếu đ�i sống cầu nguyện riêng, đạo đức cá nhân, và đ�i sống chiêm nghiệm chết non, thì cách này hay cách khác chúng ta đánh mất nơi chốn để giữ đạo và, chắc chắn, chúng ta sẽ đánh mất bất kỳ nơi chốn lành mạnh nào để sống.

Các dấu hiệu của th�i gian phải được đ�c ra: Công đồng Vatican II, sự hồi phục của Tin Mừng xã hội, ảnh hưởng các Ki-tô Hữu �ầu Tiên lớn dần, đổ vỡ của hôn nhân và đ�i sống gia đình, khủng hoảng của sinh thái h�c, sự nổi lên của phong trào nữ quy�n, hiểm h�a chiến tranh hạt nhân, bất công nặng n� trong Thế Giới Thứ Ba và diện tích thu hẹp của hành tinh, góp phần quan tr�ng cho vấn đ� sống chết, là chúng ta phải kết hợp giữa công bình xã hội và đ�i sống chiêm nghiệm. Nếu không, chúng ta sẽ không có tương lai.

Như đã đ� cập ở trên, một số ngư�i đã vạch được con đư�ng này như: Catherine Doherty và Hội tông đồ Madona, Richard Rohr và Trung tâm hành động và chiêm nghiệm, Jim Wallis và Sojourners, Jean Vanier và Hội L’Arche, Sheila Cassidy và Hospice movement, Gustavo Gutierrez với Cơ sở Thần h�c giải phóng luôn luôn đặt công bình, tình yêu và ân sủng chung với nhau trong cùng nhịp thở, và, tất nhiên, Giáo Hoàng Gioan Phao-lô II với nhi�u hội nghị của các giám mục, các thông điệp v� xã hội và các thư mục vụ v� công chính.

Những ngư�i khác như Mẹ Têrêsa, Henri Nouwen, Dorothy Day, Thomas Merton, và Dan Berrigan đã bắt đầu công việc này cách đây cả hàng chục năm.

Trong những công việc này chúng ta thấy được sự bắt đầu của một lối đi, một phác thảo bản đồ v� một vùng đất chưa được thám hiểm. Hành động và chiêm nghiệm, đạo đức cá nhân và nhận thức xã hội, sự tức bực và hiểu biết có tính cách tiên tri, tự do và mộ đạo, đang kết hợp với nhau. Dưới sự dẫn dắt đúng đắn đó,  chúng ta đi theo con đư�ng đã vạch.

Nguyễn Kim An dịch

Phanxicovn