ÄTC nhắc lại giáo huấn cá»§a ngà i cả trong Thông Ä‘iệp Laudato sì lẫn trong bà i phát biểu năm nay trước các thà nh viên cá»§a Ngoại Giao Äoà n, vá» việc chú ý đến những thách đố toà n cầu mà nhân loại Ä‘ang phải đối mặt, như phát triển toà n diện, hòa bình, chăm sóc ngôi nhà chung, biến đổi khà háºu, nghèo đói, chiến tranh, di cư, nạn buôn ngưá»i, buôn bán ná»™i tạng, bảo vệ lợi Ãch chung, các hình thức nô lệ má»›i.
Yêu đất nước nhưng cũng mở ra với các dân tộc khác
Giáo há»™i luôn ca ngợi tình yêu cá»§a ngưá»i dân dà nh cho đất nước cá»§a há» trong việc tôn trá»ng kho tà ng văn hóa, phong tục và táºp quán khác nhau cá»§a dân tá»™c. Äồng thá»i, Giáo há»™i đã cảnh giác ngưá»i dân và chÃnh phá»§ vá» những sai lệch liên quan đến việc loại trừ và thù háºn đối vá»›i ngưá»i khác khi nó trở thà nh dân tá»™c chá»§ nghÄ©a gây ra xung đột, dá»±ng nên những bức tưá»ng, tháºm chà là chá»§ nghÄ©a phân biệt chá»§ng tá»™c.
Nhiệm vụ cá»§a Nhà nước vì lợi Ãch chung
Má»™t hiểu biết chung vá» Nhà nước là phục vụ con ngưá»i và các nhóm tá»± nhiên như gia đình, nhóm văn hóa, quốc gia khi diá»…n tả ý chà và truyá»n thống cá»§a má»™t dân tá»™c cÅ©ng như vì lợi Ãch chung và hòa bình. Tuy nhiên, thưá»ng xảy ra tại các quốc gia, nhóm thống trị chỉ tìm lợi Ãch riêng, chá»§ yếu vì lợi Ãch kinh tế, đã áp bức những ngưá»i khác, trong đó có các nhóm thiểu số vá» dân tá»™c, ngôn ngữ hoặc tôn giáo.
Vấn đỠdi cư
Cách mà má»™t quốc gia chà o đón ngưá»i di cư cho thấy tầm nhìn cá»§a nước đó vá» phẩm giá con ngưá»i và tương quan vá»›i toà n thể nhân loại. Má»—i con ngưá»i là má»™t thà nh viên cá»§a nhân loại và có cùng phẩm giá. Khi má»™t ngưá»i hoặc gia đình bị buá»™c rá»i khá»i đất nước cá»§a há», thì há» cần được chà o đón trong tình nhân loại.
Äức Thánh Cha nhắc đến việc nhiá»u lần ngà i nói vá» nghÄ©a vụ đón tiếp ngưá»i di cư vá»›i bốn động từ: chà o đón, bảo vệ, thăng tiến và hoà nháºp. Ngưá»i di cư không phải là mối Ä‘e dá»a đối vá»›i văn hóa, phong tục và giá trị cá»§a quốc gia tiếp nháºn. Nhưng há» cÅ©ng có nghÄ©a vụ hòa nháºp và o quốc gia tiếp nháºn. Hòa nháºp không có nghÄ©a là đồng hóa, mà chia sẻ cuá»™c sống cá»§a quê hương má»›i, trong khi vẫn là mình vá»›i tư cách là con ngưá»i, ngưá»i mang câu chuyện cá»§a chÃnh mình. Bằng cách nà y, ngưá»i di cư có thể diá»…n tả được bản thân và được xem như là cÆ¡ há»™i để là m phong phú cho dân tá»™c mà há» hòa nháºp. Còn nhiệm vụ cá»§a nhà cầm quyá»n là bảo vệ và điá»u hà nh những ngưá»i di cư theo sá»± khôn ngoan để giúp há» há»™i nháºp.
Cái nhìn toà n cầu
Nhà nước quốc gia không thể được coi là tuyệt đối, như má»™t hòn đảo đối vá»›i hoà n cảnh xung quanh. Trong bối cảnh toà n cầu hóa hiện nay thì không chỉ vá» kinh tế mà còn cả vá» trao đổi công nghệ và văn hóa, nhà nước quốc gia không thể tá»± mình kiến tạo lợi Ãch chung cho dân tá»™c cá»§a mình. Lợi Ãch chung đã trở nên toà n cầu và các quốc gia phải liên kết để có được lợi Ãch riêng.
Tìm kiếm hoà bình thay vì xung đột vũ trang
Vá» các cuá»™c xung đột vÅ© trang, Äức Thánh Cha nhấn mạnh đến việc loà i ngưá»i phải tránh nguy cÆ¡ phải dùng đến xung đột vÅ© trang để giải quyết tranh chấp giữa các quốc gia, cÅ©ng như tránh nguy cÆ¡ thá»±c dân hóa vá» kinh tế và tư tưởng cá»§a các siêu cưá»ng quốc, tránh sá»± áp bức cá»§a kẻ mạnh nhất đối vá»›i kẻ yếu nhất. Cần chú ý đến chiá»u kÃch toà n cầu mà không mất Ä‘i chiá»u kÃch địa phương, quốc gia và khu vá»±c.
Hy vá»ng những đòi há»i Ä‘a phương có thể là m thay đổi logic trả thù, thống trị, áp bức và xung đột bằng đối thoại, hòa giải, Ä‘iá»u đình, hòa hợp và nháºn thức vá» má»™t nhân loại trong cùng má»™t ngôi nhà chung. Chắc chắn, các cÆ¡ quan nà y phải đảm bảo rằng các quốc gia hiện diện má»™t cách hiệu quả, vá»›i quyá»n và nghÄ©a vụ ngang nhau, để tránh sá»± bá quyá»n ngà y cà ng tăng cá»§a các nhóm lợi Ãch và áp đặt quan Ä‘iểm há», cÅ©ng như các hình thức thá»±c dân tư tưởng má»›i, thưá»ng không tôn trá»ng vá» bản sắc, phong tục và táºp quán, nhân phẩm và sá»± nhạy cảm cá»§a các dân tá»™c liên quan.
Kiên trì tìm kiếm giải pháp
ÄTC khuyến khÃch các thà nh viên cá»§a Hà n Lâm Viện kiên trì tìm kiếm giải pháp để vượt qua những chia rẽ giữa các quốc gia và đỠxuất những con đưá»ng hợp tác má»›i, đặc biệt là liên quan đến những thách đố má»›i vá» biến đổi khà háºu và hình thức nô lệ má»›i; đồng thá»i kiên trì trong việc tìm kiếm Ãch lợi xã há»™i trổi vượt đó là hòa bình. Äặc biệt trong vấn đỠgiải trừ vÅ© khà hạt nhân Ä‘a phương.
ÄTC kết thúc bà i phát biểu vá»›i lá»i kêu gá»i: “Anh chị em, vá»›i tư cách là cư dân cá»§a thá»i đại chúng ta, là Kitô hữu và là há»c giả cá»§a Hà n Lâm Viện Giáo hoà ng vá» Khoa há»c Xã há»™i, tôi đỠnghị anh chị em cá»™ng tác vá»›i tôi trong việc phổ biến nháºn thức vá» tình liên đới quốc tế đổi má»›i, tôn trá»ng phẩm giá con ngưá»i, tôn trá»ng lợi Ãch chung, tôn trá»ng hà nh tinh và thiện Ãch tối thượng cá»§a hòa bình.
Văn Yên, SJ
