Giai thoại vá» cuá»™c Ä‘á»i cá»§a nhà bác há»c Pháp Louis Pasteur, ngưá»i tiên phong trong ngà nh vi trùng há»c và là ngưá»i phát minh thuốc chá»§ng ngừa bệnh dại nói lên đức tÃnh khiêm nhưá»ng cá»§a nhân váºt cao cả. Và cÅ©ng nhấn mạnh đến khả năng dung hòa giữa đức tin kitô giáo và khoa há»c.
Câu chuyện diá»…n ra năm 1892 trên chuyến xe lá»a. Nhà bác há»c Louis Pasteur khi đó 70 tuổi, ông ngồi cùng má»™t toa bên cạnh má»™t sinh viên trẻ. Nhà hóa há»c nổi tiếng ngồi lần trà ng chuá»—i, tay lần từng hạt, khi đó anh sinh viên há»i ông:
– Thưa ông, bây giỠông vẫn còn tìn và o những chuyện xưa cổ như thế nà y chăng?
Rồi anh báºt cưá»i nói thêm:
– Con, con không tin và o những chuyện ngu xuẫn như thế nà y đâu. Xin ông nghe con. Ông vứt trà ng chuá»—i nà y qua cá»a sổ rồi ông hãy tìm hiểu những gì khoa há»c nói vá» vấn đỠnà y.
– Khoa há»c ư? Ông cụ già khiêm tốn há»i lại. Tôi không hiểu gì vá» khoa há»c nà y… Anh có thể giải thÃch cho tôi thêm được không?
Anh sinh viên thấy cụ già có vẻ xúc động mạnh. Äể tránh là m tổn thương cụ thêm, anh trả lá»i:
– Xin ông vui lòng cho con địa chỉ của ông, con sẽ gởi cho ông và i quyển sách nói vỠchủ đỠnà y.
Khi đó ông cụ tìm trong túi áo vét cá»§a mình tấm danh thiếp và đưa cho anh sinh viên. Khi thấy tên cá»§a cụ trên tấm thiệp, anh sinh viên xấu hổ, cúi đầu xuống không dám nói má»™t câu. Anh vừa Ä‘á»c: “Louis Pasteur, Giám đốc Viện Nghiên cứu Khoa há»c, Parisâ€.
TrÃch từ: Chúa hà i hước, táºp 2, (Dieu est humour, tome 2, Bernard Peyrous, Marie-Ange Pompignoli, nxb. Emmanuel, 2011).
CÅ©ng có má»™t phiên bản khác cá»§a giai thoại kể nhà bác há»c Louis Pasteur Ä‘ang Ä‘á»c Thánh Kinh.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Phanxicovn

Viện Pasteur Paris

