Trong bà i giảng Thánh Lá»…, ÄTC khởi Ä‘i từ Ä‘oạn Kinh Thánh: “Tất cả má»i ngưá»i Ä‘á»u ngạc nhiên khi nghe các ngưá»i chăn chiên thuáºt lại†(Lc 2,18), ngà i nói vá» sá»± ngạc nhiên.
Ngạc nhiên: đây là điá»u chúng ta được má»i gá»i hôm nay trong ngà y kết thúc tuần Bát Nháºt Giáng Sinh khi chúng ta tiếp tục chiêm ngắm Hà i Nhi má»›i sinh cho chúng ta, nghèo khó má»i sá»± nhưng lại già u tình yêu. Ngạc nhiên là thái độ cần có để bắt đầu năm má»›i, bởi vì cuá»™c sống là má»™t món quà luôn ban cho chúng ta những cÆ¡ há»™i bắt đầu lại.
Hôm nay cÅ©ng là ngà y là m chúng ta ngạc nhiên vì Mẹ Thiên Chúa. Thiên Chúa giỠđây là má»™t trẻ thÆ¡ bé nhá» nằm trong cánh tay má»™t phụ nữ, ngưá»i nuôi dưỡng Äấng Tạo Hoá cá»§a mình. Bức tượng trước mắt chúng ta đặt Mẹ và Con Trẻ gần nhau đến ná»—i cả hai như thể chỉ là má»™t. Mầu nhiệm chúng ta cá» hà nh hôm nay tạo nên má»™t sá»± ngạc nhiên vô táºn: Thiên Chúa gắn mình mãi mãi vá»›i nhân loại. Thiên Chúa và con ngưá»i luôn ở cùng nhau, đây là tin vui cho khởi đầu năm má»›i. Thiên Chúa không phải là má»™t chúa xa cách, ngá»± trị chốn trá»i cao, nhưng là Tình Yêu nháºp thể, được sinh ra như chúng ta từ má»™t ngưá»i mẹ để trở thà nh anh em cá»§a má»—i ngưá»i. Ngà i ngồi trên gối mẹ cá»§a ngà i, cÅ©ng là mẹ chúng ta, và từ đó Ngà i tuôn đổ trên nhân loại má»™t lòng nhân háºu má»›i. Do đó, chúng ta hiểu hÆ¡n vá» tình yêu cá»§a Thiên Chúa, gồm cả tình mẫu tá» lẫn phụ tá», cÅ©ng như tình yêu cá»§a ngưá»i mẹ không bao giá» mất Ä‘i niá»m tin và o các con cá»§a mình và cÅ©ng không bao giá» bá» rÆ¡i chúng. Äấng Thiên-Chúa-ở-cùng-chúng-ta yêu thương chúng ta, mặc cho những lá»—i lầm, tá»™i lá»—i cá»§a chúng ta, và cả cách chúng ta đối xá» vá»›i thế giá»›i nà y. Thiên Chúa tin nhân loại, bởi vì thà nh viên đứng đầu và trổi vượt là chÃnh Mẹ cá»§a ngà i.
Khởi đầu năm má»›i, chúng ta xin mẹ Æ¡n biết ngạc nhiên trước Thiên Chúa cá»§a sá»± ngạc nhiên. Chúng ta là m má»›i lại sá»± kinh ngạc thuở ban đầu khi đức tin lần đầu tiên nẩy sinh trong chúng ta. Mẹ Thiên Chúa giúp chúng ta. Mẹ, Theotokos, là ngưá»i đã sinh ra Chúa, cÅ©ng sinh ra chúng ta trong Chúa. Là má»™t ngưá»i Mẹ, Mẹ cÅ©ng là m nẩy sinh nÆ¡i các con cá»§a Mẹ sá»± ngạc nhiên cá»§a đức tin. Giáo Há»™i cÅ©ng cần là m má»›i lại sá»± kinh ngạc khi trở nên nÆ¡i cư ngụ cá»§a Thiên Chúa hằng sống, là Hiá»n Thê cá»§a Chúa, là Mẹ sinh ra các con. Nếu không, Giáo Há»™i có nguy cÆ¡ biến mình thà nh má»™t bảo tà ng đẹp thá»i quá khứ. Ngược lại, Äức Mẹ là m cho Giáo Há»™i có bầu khà cá»§a ngôi nhà , má»™t ngôi nhà được Thiên Chúa cá»§a má»›i mẻ cư ngụ. Chúng ta hãy đón nháºn mầu nhiệm Mẹ Thiên Chúa bằng sá»± kinh ngạc, giống như cư dân thà nh Êphêsô thá»i Công Äồng. Cùng vá»›i há», chúng ta tuyên xưng “Mẹ Thiên Chúaâ€. Từ Mẹ, chúng ta để mình được nhìn, được ôm lấy và được cầm tay dẫn dắt.
Tiếp đến Äức Thánh Cha khai triển ba Ä‘iểm nói trên.
Trước hết, chúng ta để mình được nhìn. Trong những lúc cần sá»± trợ giúp, khi chúng ta gặp những nút thắt trong cuá»™c sống, chúng ta ngước nhìn lên Mẹ. Nhưng trước hết, chúng ta cần để Mẹ nhìn chúng ta. Khi Mẹ nhìn chúng ta, Mẹ không nhìn chúng ta như những tá»™i nhân, nhưng như những ngưá»i con. Ngưá»i ta thưá»ng nói đôi mắt là gương soi tâm hồn; đôi mắt cá»§a Äấng đầy Æ¡n phước phản chiếu vẻ đẹp cá»§a Thiên Chúa, phản chiếu thiên đà ng trên chúng ta. Chúa Giê-su đã nói rằng “con mắt là đèn cá»§a thân thể†(Mt 6,22): đôi mắt cá»§a Mẹ chiếu soi má»i ngõ tối, thắp lên niá»m hy vá»ng ở khắp má»i nÆ¡i. Khi nhìn chúng ta, Mẹ nói: “các con yêu dấu, can đảm lên; có mẹ đây, mẹ cá»§a các con!â€.
Cái nhìn mẫu tá» nà y, là m chúng ta tin tưởng và giúp chúng ta lá»›n lên trong đức tin. Äức tin là má»™t mối liên kết cá»§a toà n bá»™ con ngưá»i chúng ta vá»›i Thiên Chúa; và để gìn giữ thì cần có Mẹ Thiên Chúa. Ãnh nhìn mẫu tá» cá»§a Mẹ giúp chúng ta thấy mình được yêu thương trong Ä‘oà n dân Thiên Chúa và yêu thương nhau giữa chúng ta, vượt trên những giá»›i hạn và thà nh kiến cá nhân. Mẹ giúp chúng ta bén rá»… trong Giáo Há»™i, là nÆ¡i sá»± hiệp nhất lá»›n hÆ¡n sá»± khác biệt; Mẹ khuyến khÃch chúng ta chăm sóc lẫn nhau. Ãnh nhìn cá»§a Mẹ Maria nhắc nhá»› chúng ta rằng đức tin đòi há»i má»™t sá»± ân cần, giúp chúng ta tránh khá»i sá»± lạnh lùng. Khi nà o nÆ¡i đức tin có chá»— cho Mẹ Thiên Chúa, thì chúng ta không bao giá» mất Ä‘i trá»ng tâm: Chúa, vì Mẹ không bao giá» chỉ và o chÃnh mình, nhưng và o Äức Giêsu, và anh chị em chúng ta, vì Mẹ Maria là Mẹ.
Ãnh nhìn cá»§a Mẹ và ánh nhìn cá»§a má»—i ngưá»i mẹ. Má»™t thế giá»›i nhìn vá» tương lai mà không có cái nhìn cá»§a ngưá»i mẹ thì tháºt là thiển cáºn. Thế giá»›i ấy chỉ có thể tăng những lợi tức, nhưng sẽ không thấy những đứa con. Tiá»n bạc được tạo ra nhưng không phải tất cả Ä‘á»u nháºn được. Chúng ta sẽ ở chung má»™t nhà , nhưng không phải như anh chị em. Gia đình nhân loại được xây trên những ngưá»i mẹ. Má»™t thế giá»›i mà nÆ¡i đó sá»± ân cần mẫu tá» bị loại bá» thì thế giá»›i ấy có thể già u vá» cá»§a cải, nhưng nghèo vá» tương lai. Mẹ Thiên Chúa, xin dạy chúng con nhìn cuá»™c sống như Mẹ nhìn. Và xin Mẹ nhìn đến chúng con, nhìn đến những ná»—i khổ và nghèo khó cá»§a chúng con. Xin nhìn chúng con bằng đôi mắt thương xót cá»§a Mẹ.
Äiểm thứ hai, chúng ta để mình được ôm lấy. Sau ánh nhìn, giỠđây chúng ta hướng đến trái tim, mà Tin Mừng hôm nay nói đến, “Maria hằng ghi nhá»› má»i Ä‘iá»u ấy, và suy Ä‘i nghÄ© lại trong lòng†(Lc 2,19). Nói các khác, Äức Mẹ giữ lấy tất cả và o trái tim, ôm lấy tất cả, những biến cố cả vừa lòng lẫn trái ý. Mẹ đã suy niệm tất cả những Ä‘iá»u ấy trong lòng, mẹ Ä‘em đến vá»›i Thiên Chúa. Và đây là bà máºt cá»§a Mẹ. CÅ©ng cùng má»™t cách, Mẹ giữ trong lòng cuá»™c sống cá»§a má»—i ngưá»i chúng ta: Mẹ muốn ôm lấy tất cả má»i hoà n cảnh cuá»™c sống chúng ta và mang đến vá»›i Thiên Chúa.
Trong cuá»™c sống phân mảnh hôm nay, nÆ¡i chúng ta mất Ä‘i sá»± liên kết, thì cái ôm cá»§a Mẹ cần thiết cho chúng ta. Có quá nhiá»u sá»± phân tán và cô đơn trong thế giá»›i chúng ta, má»™t thế kết nối vá»›i nhau nhưng dưá»ng như ngà y cà ng rá»i rạc. Chúng ta cần phó thác mình cho Mẹ. Trong Kinh Thánh, Mẹ đã ôm lấy nhiá»u hoà n cảnh cụ thể và Mẹ hiện diện ở những nÆ¡i khó khăn: Mẹ thăm viếng bà Elisabeth, giúp đỡ đôi tân hôn ở tiệc cưới Cana, động viên các môn đệ nÆ¡i phòng Tiệc Ly… Äức Maria chữa là nh những ná»—i cô đơn và sá»± chia cách. Mẹ là Mẹ an á»§i, ở cùng những ai cô đơn. Mẹ biết rằng an á»§i mà chỉ bằng lá»i thì không đủ, nhưng còn bằng sá»± hiện diện, sá»± hiện diện cá»§a ngưá»i mẹ. Chúng ta hãy để cho Mẹ ôm lấy cuá»™c sống chúng ta. Trong kinh Salve Regina (Lạy Nữ Vương), chúng ta Ä‘á»c “là m cho chúng con được sốngâ€, Ä‘iá»u nà y dưá»ng như nói quá, vì chÃnh Chúa Kitô là sá»± sống (x. Ga 14,6), nhưng Äức Maria liên kết vá»›i Ngà i và Mẹ cÅ©ng gần vá»›i chúng ta nên không có gì tốt hÆ¡n là đặt cuá»™c sống cá»§a chúng ta nÆ¡i tay Mẹ và nhìn nháºn Mẹ “là m cho chúng con được sống, được vui, được cáºy.â€
Äiểm thứ ba, chúng ta để mình được cầm tay dẫn dắt. Những ngưá»i mẹ cầm tay các con và triá»u mến giá»›i thiệu cuá»™c sống cho chúng. Nhưng có bao nhiêu ngưá»i con hôm nay, dấn mình trên những nẻo đưá»ng riêng và mất phương hướng. Chúng tưởng mình mạnh nhưng lại bị lạc lối, tưởng tá»± do nhưng lại trở thà nh nô lệ. Bao nhiêu ngưá»i, quên Ä‘i tình mẫu tá», sống trong tức giáºn và dá»ng dưng trước má»i sá»±. Tháºt tiếc là , có bao nhiêu ngưá»i phản đối má»i sá»± và sống trong cay đắng và độc ác! Äôi khi dùng việc tá» ra hiểm độc để nói lên sức mạnh. Nhưng chẳng gì khác hÆ¡n là sá»± yếu Ä‘uối. Chúng ta cần há»c từ những ngưá»i mẹ vá» sá»± anh hùng trong việc trao ban chÃnh mình, mạnh mẽ trong tình thương và khôn ngoan trong sá»± dịu dà ng.
Thiên Chúa đã cần má»™t ngưá»i Mẹ, còn chúng ta cần gì hÆ¡n. ChÃnh Chúa Giêsu đã ban Mẹ cho chúng ta. Từ Tháºp Giá, Ngà i đã nói vá»›i môn đệ được yêu mến, và vá»›i má»—i môn đệ: “Äây là mẹ cá»§a con!†(Ga 19,27). Äức Mẹ không phải là má»™t phụ kiện tuỳ chá»n, nhưng Mẹ phải được đón và o cuá»™c sống chúng ta. Mẹ là Nữ Vương hoà bình, ngưá»i chiến thắng sá»± dữ và dẫn chúng ta trên con đưá»ng là nh, mẹ mang lại sá»± hiệp nhất giữa con cái và dạy chúng ta biết yêu thương.
Lạy mẹ Maria, xin dẫn chúng con bằng tay Mẹ. Bám và o Mẹ, chúng con sẽ vượt qua những ngả hẹp nhất lịch sá». Xin dẫn chúng con để tái khám phá mối dây liên kết chúng con. Xin quy tụ chúng con dưới áo mẹ, bằng sá»± dịu dà ng và tình yêu Ä‘Ãch thá»±c, nÆ¡i gia đình nhân loại được tái sinh: “Dưới sá»± che cở cá»§a Mẹ, chúng con tìm nÆ¡i nương náu, lạy Mẹ Thiên Chúaâ€.
Văn Yên, SJ
