Trước khoảng 25 ngà n tÃn hữu hiện diện tại quảng trưá»ng thánh Phêrô trong buổi tiếp kiến chung và o sáng thứ tư ngà y 17.10, ÄTC Phanxicô tiếp tục giải thÃch vá» Ä‘iá»u răn thứ 5 “Chá»› giết ngưá»iâ€. Trước hết, ÄTC nhắc lại Ä‘iá»u ngà i đã giải thÃch trong bà i huấn dụ tuần trước: đối vá»›i Thiên Chúa, sá»± sống con ngưá»i tháºt quý giá, thánh thiêng và bất khả xâm phạm. Không ai có thể khinh khi sá»± sống cá»§a ngưá»i khác hay cá»§a chÃnh mình; thá»±c tế là con ngưá»i mang trong mình hình ảnh cá»§a Thiên Chúa và là đối tượng cá»§a tình yêu vô cùng cá»§a Thiên Chúa, dù cho há» sinh ra trong hoà n cảnh nà o. Tiếp đến, ÄTC trình bà y ý nghÄ©a sâu xa mà Chúa Giêsu mạc khải cho chúng ta trong Ä‘oạn Tin mừng theo thánh Mátthêu 5, 21-24.
Các hình thức giết ngưá»i
ÄTC nói: Chúa Giêsu khẳng định rằng, trước tòa án cá»§a Thiên Chúa, cả sá»± giáºn dữ đối vá»›i anh em mình cÅ©ng là má»™t hình thức giết ngưá»i. Do Ä‘iá»u nà y, thánh Gioan tông đồ viết: “Ai ghét anh em mình là giết ngưá»i†(Ga 3,15). Nhưng Chúa Giêsu không chỉ dừng lại ở Ä‘iá»u nà y, và trong cùng cách lý luáºn nà y, Ngưá»i nói thêm rằng cả việc sỉ nhục và khinh khi có thể giết chết ngưá»i. Và chúng ta đã quen thuá»™c vá»›i việc sỉ nhục. Má»™t lá»i sỉ nhục giống như má»™t hÆ¡i thở đối vá»›i chúng ta váºy. Và Chúa Giêsu nói: “Hãy dừng lại, bởi vì sỉ nhục là điá»u xấu, nó giết ngưá»i.†Ngưá»i sỉ nhục nói: “Nhưng tôi thì… vá»›i loại ngưá»i nà y, tôi coi thưá»ng há».†Äây là má»™t hình thức giết Ä‘i phẩm giá cá»§a má»™t ngưá»i. Tháºt là tốt nếu giáo huấn nà y cá»§a Chúa Giêsu Ä‘i và o tâm trà và má»—i ngưá»i chúng ta sẽ nói: “Tôi không bao giá» sỉ nhục ai.†Sẽ là má»™t đỠnghị hay, bởi vì Chúa Giêsu nói vá»›i chúng ta: â€Xem kìa, nếu bạn sỉ nhục, nếu bạn khinh khi, nếu bạn oán ghét, Ä‘iá»u nà y là việc giết ngưá»i.â€
Cần hòa giải khi tham dự Thánh lễ
ÄTC nói tiếp: Không có bá»™ luáºt nà o cá»§a con ngưá»i đánh đồng các hà nh vi khác nhau như thế khi gán cho chúng cùng má»™t mức độ phán xét. Và má»™t cách cương quyết, Chúa Giêsu còn má»i chúng ta, ngay láºp tức, dừng lại việc dâng lá»… váºt trong Ä‘á»n thá» nếu nó nhắc chúng ta rằng chúng ta có bất hòa vá»›i má»™t ngưá»i anh em, để Ä‘i tìm anh ta và là m hòa vá»›i anh ta. Ngay cả chúng ta, khi chúng ta Ä‘i tham dá»± Thánh lá»…, chúng ta phải có thái độ hòa giải nà y vá»›i những ngưá»i mà chúng ta có vấn đỠvá»›i há». Ngay cả chúng ta nghÄ© xầu vá» há» thì chúng ta đã sỉ nhục há» rồi. Nhưng nhiá»u lần, trong khi chúng ta chỠđợi Linh mục đến cá» hà nh Thánh lá»…, chúng ta nhiá»u chuyện má»™t tà và chúng ta nói xấu ngưá»i khác. Nhưng chúng ta không thể là m Ä‘iá»u nà y. Chúng ta hãy suy nghÄ©: sá»± quan trá»ng cá»§a việc sỉ nhục, sá»± quan trá»ng cá»§a việc khinh rẻ, sá»± quan trá»ng cá»§a việc thù ghét. Chúa Giêsu đặt những Ä‘iá»u nà y ngang hà ng vá»›i việc giết ngưá»i.
Thá» Æ¡ là giết ngưá»i
Chúa Giêsu muốn nói Ä‘iá»u gì khi Ngưá»i mở rá»™ng Ä‘iá»u răn thứ 5 nà y đến táºn Ä‘iểm nà y? ÄTC giải thÃch: Con ngưá»i có má»™t sá»± sống cao quý, rất ý nghÄ©a, và có má»™t “bản ngã†tâm lý không kém quan trá»ng so vá»›i sá»± hiện diện thể lý. Trong thá»±c tế, má»™t câu nói không phù hợp là đủ xúc phạm đến sá»± vô tá»™i cá»§a má»™t đứa trẻ. Má»™t cá» chỉ lạnh lùng là đủ để là m tổn thương má»™t ngưá»i phụ nữ. Không tin tưởng ngưá»i trẻ là đã đủ là m tan vỡ trái tim cá»§a há». Chỉ cần phá»›t lá» má»™t ngưá»i là đủ tiêu diệt anh ta. Sá»± thá» Æ¡ là giết ngưá»i. Nó giống như là nói vá»›i ngưá»i khác: “Äối vá»›i tôi, anh coi như đã chết rổiâ€, bởi vì như thế là bạn đã giết ngưá»i đó trong trái tim bạn. Không yêu là bước đầu tiên giết ngưá»i; và không giết ngưá»i là bước đầu tiên để yêu.
Nhưng chúng ta là ngưá»i bảo vệ anh chị em mình
Từ đầu sách Thánh kinh, chúng ta Ä‘á»c câu nói kinh khá»§ng được tên giết ngưá»i đầu tiên, Cain, nói ra, sau khi Thiên Chúa há»i anh ta em cá»§a anh ta đâu. Cain trả lá»i: “Tôi không biết. Tôi có phải là ngưá»i canh giữ em tôi đâu?†(St 4,9). Những kẻ giết ngưá»i cÅ©ng nói như thế: “nó không liên quan đến tôiâ€, đó là việc cá»§a bạnâ€, và những Ä‘iá»u tương tá»±. ÄTC đặt câu há»i: Chúng ta có phải là ngưá»i canh giữ anh em chúng ta? Và ngà i trả lá»i: Äúng! Chúng ta là ngưá»i bảo vệ anh em! Chúng ta là ngưá»i bảo vệ nhau! Và đây là con đưá»ng cá»§a sá»± sống, là con đưá»ng không giết ngưá»i
Tình yêu tha thứ và thương xót
Sá»± sống con ngưá»i cần tình yêu. Và đâu là tình yêu Ä‘Ãch thá»±c? ÄTC giải thÃch: Äó là tình yêu mà Chúa Kitô đã tá» cho chúng ta, đó là lòng thương xót. Tình yêu mà chúng ta không thể thiếu đó chÃnh là tình yêu tha thứ, tình yêu đón nháºn ngưá»i đã là m Ä‘iá»u không tốt cho chúng ta. Không có ai trong chúng ta có thể sống sót tồn tại mà không có lòng thương xót, tất cả chúng ta Ä‘á»u cần được tha thứ. Do đó, nếu giết ngưá»i nghÄ©a là há»§y diệt, đà n áp, loại bá» ai đó, thì không giết ngưá»i có nghÄ©a là chăm sóc, xem há» có giá trị, bao gồm chứ không loại bá», và cả tha thứ.
“Không là m Ä‘iá»u xấu là má»™t việc tốt, nhưng không là m Ä‘iá»u tốt thì không phải là điá»u tốt”
ÄTC khẳng định rằng má»—i ngưá»i được má»i gá»i là m Ä‘iá»u tốt, Ä‘iá»u thiện, hÆ¡n là chỉ bằng lòng vá»›i việc không là m Ä‘iá»u xấu là đủ. Ngà i nói: Không ai có thể tá»± lừa dối mình bằng cách nghÄ© rằng: “Tôi ok bởi vì tôi không là m Ä‘iá»u gì xấu cảâ€. Má»™t khoáng chất hay má»™t cái cây – những viên đá cuá»™i ở đó, không là m Ä‘iá»u gì xấu, chúng hiện hữu theo kiểu như thế, nhưng má»™t con ngưá»i thì không. Con ngưá»i được đòi há»i hÆ¡n thế nữa. Có những Ä‘iá»u tốt để là m, được chuẩn bị cho má»—i ngưá»i chúng ta, má»—i ngưá»i có việc tốt cá»§a mình, nó là m cho chúng ta hoà n toà n là chÃnh mình. “Không giết ngưá»i†là má»™t lá»i kêu gá»i yêu thương và thương xót, là má»™t lá»i kêu gá»i sống theo Chúa Giêsu, Äấng đã ban sá»± sống cho chúng ta và đã sống lại vì chúng ta. Má»™t khi chúng ta cùng nhau, trong quảng trưá»ng nà y, láºp lại lá»i cá»§a má»™t vị thánh vá» Ä‘iá»u nà y: “Không là m Ä‘iá»u xấu là má»™t việc tốt, nhưng không là m Ä‘iá»u tốt thì không phải là điá»u tốt. Chúng ta luôn phải là m Ä‘iá»u tốt.
Giá»›i răn “Chá»› giết ngưá»i†là lá»i má»i gá»i yêu thương
ÄTC kết luáºn rằng giá»›i răn thứ 5 chÃnh là lá»i má»i gá»i yêu thương. Ngà i nói: ChÃnh Chúa Giêsu, khi nháºp thể, Ngưá»i đã thánh hóa sá»± sống cá»§a chúng ta; chÃnh Ngưá»i, bằng chÃnh máu cá»§a mình, đã là m cho sá»± sống trở nên vô giá; chÃnh Ngưá»i, “Äấng khÆ¡i nguồn sá»± sống†(Cv 3,15), nhỠđó má»—i ngưá»i chúng ta là má»™t món quà cá»§a Chúa Cha. Trong Ngưá»i, trong tình yêu mạnh hÆ¡n sá»± chết cá»§a Ngưá»i và bởi quyá»n năng cá»§a Chúa Thánh Thần do Thiên Chúa ban cho chúng ta, chúng ta có thể đón nháºn Lá»i “chá»› giết ngưá»i†như lá»i má»i gá»i quan trá»ng và thiết yếu nhất: lá»i má»i gá»i yêu thương.
Hồng Thá»§y – Vatican
