Chuẩn bị tà i liệu chung kết
 Trong khi đó, 12 nghị phụ thà nh viên ban soạn thảo tà i liệu chung kết đã bắt đầu là m việc để tà i liệu nà y được đại hội đồng các nghị phụ bỠphiếu chung kết và o ngà y áp chót, 27-10.
 Trong cuá»™c há»p báo trưa ngà y 15-10-2018, Ông Paolo Ruffini, Bá»™ trưởng thông tin cá»§a Tòa Thánh và cÅ©ng là trưởng ban thông tin cá»§a Thượng HÄGM hiện nay, cho biết Văn kiện chung kết sẽ được bá» phiếu từng Ä‘oạn có đánh số, và để được thông qua, má»—i Ä‘oạn phải được 2 phần 3 số phiếu cá»§a các nghị phụ, trước khi đệ lên ÄTC. Ông Ruffini chưa biết bản văn Tà i Liệu chung kết đưa ra bá» phiếu sẽ được viết bằng tiếng nà o, nhưng chắc chắn các nghị phụ sẽ có cÆ¡ há»™i hiểu ná»™i dung má»—i Ä‘oạn trước khi bá» phiếu.
 à tưởng nổi báºt: nên thánh
 à tưởng nổi báºt trong phiên khoáng đại thứ 13 chiá»u ngà y 16-10-2018 là : nên thánh không phải chỉ là má»™t lý tưởng xa vá»i. Thá»±c váºy ngà y nay cÅ©ng có bao nhiêu chứng tá cá»§a ngưá»i trẻ vá» việc nên thánh. Trong nhiá»u bà i phát biểu, các nghị phụ đã kể lại những tấm gương cảm động cá»§a những ngưá»i trẻ sống trong những vùng trên thế giá»›i, nÆ¡i các tÃn hữu Kitô chỉ là thiểu số và thưá»ng bị bách hại.
 Ngưá»i ta nghÄ© ngay đến vùng Trung Äông, nÆ¡i bao nhiêu Kitô hữu bị giết vì niá»m tin nÆ¡i Chúa Kitô; tiếp đến là những ngưá»i Ä‘alÃt, những ngưá»i cùng Ä‘inh ở Ấn độ, những ngưá»i không có quyá»n lợi, chỉ vì há» duy trì niá»m tin nÆ¡i Chúa Kitô, và không được chÃnh quyá»n trợ giúp như những ngưá»i Dalit thuá»™c các tôn giáo khác. Äức tin là sá»± già u sang duy nhất cá»§a há» và há» sẵn sà ng chấp nháºn tỠđạo.
 Nhiá»u cuá»™c trở lại nhá» chứng tá Kitô chân chÃnh
 Má»™t số nghị phụ nhấn mạnh rằng do chứng tá cá»§a những vị thánh ngà y nay, có nhiá»u cuá»™c trở lại đạo. Má»—i bạn trẻ khao khát sá»± thánh thiện và há» tá» ra yêu sách vá» vấn đỠnà y: há» cần những chứng nhân Kitô Ä‘Ãch thá»±c, là những Ä‘iểm tham chiếu mà há» có thể noi theo; ngưá»i trẻ muốn gặp được những vị mục tá» sống tinh thần các mối phúc tháºt, những mục tá» chuyên chăm cầu nguyện, suy gẫm, chứ không phải chỉ là những công chức cá»§a má»™t cÆ¡ chế. Vì thế, cần có má»™t sá»± hoán cải mục vụ. Giá»›i trẻ không muốn những lá»i hoa mỹ, và há» cảm thấy bị xúc phạm vì những xì căng Ä‘an lạm dụng.
 Các GM cần nhắn nhá»§ các mục tá» hãy có Ä‘á»i sống trong sáng, minh bạch, và hãy vui mừng khẳng định rằng sá»± độc thân và khiết tịnh là những chá»n lá»±a có thể thá»±c hiện được nhá» Æ¡n Chúa.
 Giáo Hội ở trong trần thế nhưng không thuộc thế gian
 Má»™t ý tưởng khác được má»™t số nghị phụ nhấn mạnh, đó là : Giáo Há»™i ở trong trần thế nhưng không thuá»™c vá» thế gian. Giáo Há»™i hãy bá»›t nói, và hãy tá» ra hiếu khách, tiếp đón hÆ¡n, dà nh thá»i giá» và năng lá»±c nhiá»u hÆ¡n cho ngưá»i trẻ. Chân lý và lòng thương xót là hai Ä‘iá»u không thể tách rá»i nhau và cả hai Ä‘á»u có trung tâm Ä‘iểm là Chúa Kitô. Äó cÅ©ng là yếu tố quyết định mà vị linh hướng tốt là nh cần phải có, nghÄ©a là tuy lên án tá»™i lá»—i, nhưng vị ấy phải đồng hà nh trong tình thương yêu vá»›i ngưá»i mình có nhiệm vụ hướng dẫn. â€Thiên Chúa đón nháºn chúng ta như con ngưá»i cá»§a chúng ta vốn có, nhưng Chúa không để nguyên chúng ta như thếâ€, Ngà i biến đổi chúng ta thà nh những con ngưá»i má»›i. Má»™t số nghị phụ nháºn xét rằng â€Giáo Há»™i giống như chiếc bè được gá»i Ä‘i tá»›i những ngưá»i trẻ Ä‘ang ở biển khÆ¡i, để cảm nghiệm những cÆ¡ cá»±c cá»§a há». Chúa Kitô là chiếc neo không để cho chúng ta bị đắm chìmâ€.
 Chống lại văn hóa duy váºt và khoái lạc
 Trong bà i tham luáºn, má»™t số nghị phụ tố giác ná»n văn hóa duy váºt, duy lạc thú ngà y nay, thứ văn hóa tìm cách trục xuất Thiên Chúa ra khá»i tâm hồn con ngừơi bằng cách đỠnghị những thần tượng giả dối như tiá»n bạc, ma tuy, khoái lạc nhất thá»i, và từ khước những lý tưởng cao thượng, những giá trị Kitô như gia đình. Äó là những thách đố mà Giáo Há»™i không thể tránh né và Giáo Há»™i phải chỉ rõ sức mạnh cá»§a Chúa Kitô phục sinh, công bố Tin Mừng Chúa đã sống lại.
 Ngưá»i trẻ không sợ Thánh Giá
 Trong bối cảnh đó, thánh giá không là m cho ngưá»i trẻ kinh hãi, trái lại há» mong muốn sá»± loan báo Tin Mừng má»™t cách rõ rà ng, chứ không mÆ¡ hồ. Tiếng gá»i cá»§a Chúa Giêsu chịu đóng Ä‘anh phải vang dá»™i mạnh mẽ, không yếu nhược. Äể có má»™t Giáo Há»™i được trẻ trung hóa, nên khÃch lệ các bạn trẻ Ä‘á»c và suy gẫm kinh Mân Côi, siêng năng lãnh nháºn bà tÃch Hòa Giải và Thánh Thể.
 Thảm trạng ngưá»i trẻ thất nghiệp
 Trong phiên há»p, có những nghị phụ lưu ý vá» thảm trạng ngưá»i trẻ thất nghiệp. Giáo Há»™i, như má»™t gia đình, cần giúp đỡ những ngưá»i trẻ không có công ăn việc là m. Có nghị phụ đỠnghị Giáo Há»™i há»— trợ các dá»± án tiểu tÃn dụng, vá»›i xác tÃn rằng lao công giúp mang lại cho ngưá»i trẻ ý nghÄ©a cuá»™c sống, và việc đầu tư nÆ¡i ngưá»i trẻ có nghÄ©a là chuẩn bị má»™t tương lai tốt đẹp hÆ¡n cho xã há»™i.
 Vì thế các chá»§ chăn cần kêu gá»i các chÃnh quyá»n quan tâm hÆ¡n đến các thế hệ trẻ, nhất là những ngưá»i buá»™c lòng phải xuất cư, bá» gia đình và cá»™i rá»… cá»§a há». Cần là m cho ngưá»i trẻ trở thà nh những ngưá»i giữ vai chÃnh trong việc phát triển nhân bản toà n diện cho xã há»™i: thá»±c váºy, tại nhiá»u nÆ¡i trên thế giá»›i, ngưá»i trẻ chứng tá» trách nhiệm cá»§a hỠđối vá»›i những ngưá»i rốt cùng và môi trưá»ng.
 Giáo Hội đừng từ bỠviệc giáo dục Kitô
 Thượng HÄGM cÅ©ng kêu gá»i Giáo Há»™i đừng từ bá» quyá»n giáo dục ngưá»i trẻ trong các trưá»ng há»c và đại há»c: đó là những nÆ¡i cởi mở, đối thoại, huấn luyện lương tâm và cá»§ng cố các giá trị luân lý. Cần cứu vãn các trưá»ng há»c đã có sẵn trước khi láºp ra các trưá»ng má»›i.
 Cần chống lại chá»§ trương chiêu dụ tÃn đồ, nhưng các chương trình há»c tại các trưá»ng Công Giáo cần được cá»§ng cố vì không được thắp đèn rồi để dưới đáy thùng. Ngoà i ra, các nghị phụ kêu gá»i đừng quên bao nhiêu gia đình nghèo và kém may mắn, vì ý do kinh tế, không thể cống hiến cho con cái má»™t ná»n giáo dục tốt.
Chứng từ cá»§a các dá»± thÃnh viên
 Trong phần chót cá»§a phiên há»p, má»™t số dá»± thÃnh viên đã lên tiếng, trong đó có ngưá»i chia sẻ kinh nghiệm hoán cải ở trong các phong trà o má»›i cá»§a Giáo Há»™i. Và i ngưá»i khác nhấn mạnh sá»± cần thiết phải giao trách nhiệm nhiá»u hÆ¡n trong Giáo Há»™i cho các thế hệ trẻ, phụ nữ và các gia đình.
 Trong số các đỠnghị, có đỠnghị nên thiết láºp những hình thức sống chung cho những ngưá»i trẻ dấn thân trong má»™t qui luáºt sống chung và đảm nháºn các sáng kiến truyá»n giáo. Ngoà i ra cÅ©ng có ngưá»i kêu gá»i canh tân kiểu huấn luyện trong các chá»§ng viện, bá»›t lý thuyết và gia tăng thá»±c hà nh và kinh nghiệm hÆ¡n, nghÄ©a là gần gÅ©i hÆ¡n vá»›i thá»±c tại cá»§a giá»›i trẻ. (Rei 16-10-2018)
G. Trần Äức Anh OP – Vatican
