Thánh Oscar Romero – giám mục của ngÆ°á»�i nghèo

Th�i thơ ấu và hành trình ơn g�i

�ức cha Óscar Romero có tên đầy đủ là Óscar Arnulfo Romero y Galdámez. Ngài sinh ngày 15.03.1017 trong một gia đình giàu có tại Ciudad Barrios, nước Salvador, là con thứ 3 trong 8 ngư�i con của ông bà Santos Romero và Guadalupe de Jesús Galdámez. Ngay từ khi còn nh�, cậu bé Óscar đã h�c từ cha mẹ lòng kính yêu Chúa và h�c cầu nguyện, đặc biệt mẹ của cậu đã dạy cho con đ�c kinh Truy�n Tin và lần chuỗi Mân Côi. Năm 11 tuổi, Óscar được rước lễ lần đầu.

Sau khi h�c xong tiểu h�c vào năm 12 tuổi, Óscar theo h�c ngh� thợ mộc.  Tuy thế lòng ham mê h�c hành và cách cầu nguyện đã được ông Alfonso, thị trưởng của thành phố Barrios để ý. Óscar đã trình bày với ông v� ước nguyện trở thành linh mục. Nh� thế, dù đất nước bước vào giai đoạn chiến tranh đổ máu, Óscar được nhận vào tiểu chủng viện thánh Micae. Cậu đã trải qua những năm bình an tại chủng viện và nh� năng khiếu âm nhạc thừa hưởng từ ngư�i cha, Óscar h�c sống cởi mở với những ngư�i khác.

Năm 1937, Óscar gia nhập đại chủng viện thánh Giuse ở Montaña, nhưng 7 tháng sau, Óscar được gửi sang Toma h�c. Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, thầy Óscar không thể trở v� quê hương, nên được chịu chức linh mục tại Roma vào ngày 04.04.1942. Sau khi thực hiện một số trách nhiệm khác nhau trong giáo phận, ngài được bổ nhiệm làm GM El Salvador.

Tình yêu với ngư�i nghèo bị áp bức

Khi trở v� nước, cha Óscar được bổ nhiệm vào một giáo xứ, sau đó trở thành giám đốc của chủng viện liên giáo phận ở San Salvador, giám đốc các báo mục vụ và Tổng Thư ký Hội đồng Giám mục Trung Mỹ và Panama.

Cha là một ngư�i có tinh thần rất gần với Hội Opus Dei. Khi cha được bổ nhiệm làm GM phụ tá của San Salvador vào năm 1970, nhi�u ngư�i nghĩ rằng ngài là một ngư�i bảo thủ, muốn kìm hãm những hoạt động canh tân. Sự sợ hãi và thù địch của hàng giáo sĩ càng t� rõ hơn khi �C Óscar được bổ làm GM chính tòa vào năm 1974.

Trong khi đó, chính quy�n và các nhóm nắm giữ quy�n hành thì vui mừng vì h� xem việc bổ nhiệm một GM gần 60 tuổi, hoàn toàn “thiêng liêng� và “chỉ lo h�c hành nghiên cứu�, là bảo đảm tốt nhất của việc giảm bớt dấn thân vì ngư�i nghèo mà tổng giáo phận, với �C ti�n nhiệm, đang phát triển. H� hy v�ng rằng, với �C Óscar, Giáo hội Salvador sẽ từ b� m�i dấn thân xã hội và chính trị và Giáo hội hoàn toàn lo mục vụ thiêng liêng, không quan tâm đến m�i sự kiện chính trị. Việc �C Óscar từ chối chiếc xe Cadillac sang tr�ng cũng như cung điện tráng lệ bằng đá cẩm thạch được các chủ đất dâng tặng và sự vắng mặt của cha tại buổi lễ nhậm chức của nhà độc tài cũng được giải thích như là sự thiếu quan tâm đến chính trị của cha.

Thật ra, đừng quên rằng ngay từ khi còn trẻ, cha Romero đã nổi tiếng là một linh mục khổ hạnh, có đ�i sống thiêng liêng sâu sắc, n�n giáo huấn vững chắc và tình yêu đặc biệt dành cho dân nghèo. Một cách rất đơn giản, trước những áp bức và bóc lột ngư�i dân, viêc các phi đội thần chết giết hại các nông dân, ngư�i nghèo và các linh mục dấn thân vào các hoạt động xã hội, trong đó có cha Rutilio Grande, dòng Tên, �C Romero hiểu rằng không thể làm gì khác hơn là có một lập trư�ng rõ ràng. Ngài đã thành lập một Ủy ban bảo vệ nhân quy�n; các Thánh lễ do �C dâng bắt đầu đông nghẹt các tín hữu. �C Romero công khai đứng lên đấu tranh vì ngư�i nghèo: không chỉ bằng những bài giảng hay các bài viết được phổ biến qua các phương tiện truy�n thông xã hội, nhưng bằng chính sự hiện diện của ngài

Tử đạo vì bênh vực ngư�i nghèo

�C Romero đã phải trả giá cho ch�n lựa bênh vực ngư�i nghèo.  Càng ngày ngài càng bị cô lập và chống đối mạnh mẽ, cả từ phía tòa sứ thần cũng như Vatican. Một số Gíam mục tố cáo �C kích động đấu tranh giai cấp và cách mạng, trong khi cha lại bị phe cánh hữu khinh chê, xem như là nổi loạn và cộng sản. Ngày 23.03.1980, trong bài giảng cuối cùng của ngài tại nhà th� chính tòa, �C Romero đã kêu g�i: “Nhân danh Thiên Chúa và dân tộc đang đau khổ, tôi cầu khẩn anh em, tôi van xin anh em, hãy chấm dứt sự đàn áp!�.

Ngày hôm sau, một tên giết ngư�i thuê đã vào nhà nguyện của bệnh viện Chúa Quan phòng ở San Salvador, khi �C Romero đang cử hành Thánh lễ. Hắn đã nhắm bắn một phát vào tim của �C khi ngài đang nâng cao chén lễ vào lúc dâng lễ vật. Ngài vừa nói: “Ước gì thân xác được hiến tế và máu đã hy sinh vì nhân loại cũng soi sáng cho chúng ta hiến dâng thân xác và máu vì nỗi đau đớn và khốn khổ như Chúa Giêsu Kitô; không phải là vì chúng ta những để mang lại cho dân tộc chúng ta hoa trái của công lý và bình an.

�ức cha Romero – con ngư�i của Giáo hội, của Tin mừng và của ngư�i nghèo

Những ngư�i biết rõ v� �C Romero làm chứng rằng cha không phải là một nhà cách mạng, nhưng là con ngư�i của Giáo hội, của tin mừng và do đó, của ngư�i nghèo. Ngay lập tức, nhân dân Salvador xem �C là vị tử đạo và tiếp tục cầu nguyện trước mộ của ngài tại hầm nhà th� chính tòa Chúa Cứu Thế của thế giới ở El Salvador.

Ngày 13.09.1993, Tòa Thánh nhìn nhận cái chết của �C Romero là sự tử đạo vì đức tin và ngày 24.03.1994, án phong thánh cho ngài ở giáo phận San Salvador đã được bắt đầu. Năm 2014, tài liệu v� sự tử đạo của ngài được đệ trình. Ngày 03.02.2015, �TC Phanxicô chuẩn y sắc lệnh nhìn nhận cuộc tử đạo của ngài. Ngày 23.05.2015, tại quảng trư�ng �ấng Cứu độ thế giới ở San Salvador, �HY Angelo Amato đã chủ sự Thánh lễ tuyên phong �C Romero lên hàng chân phước.

Phép lạ mở đư�ng cho việc tuyên phong hiển thánh

Việc phong thánh cho �C Romero được chấp thuận sau khi một phép lạ nh� l�i cầu bầu của �C được nhìn nhận. Ngư�i được phép lạ nh� sự can thiệp của chân phước Romero là bà Cecilia Flores, sống tại Mejicanos, thành phố vành đai của San Salvador. Cách đây hai năm rưỡi, ngư�i phụ nữ này chỉ cách cái chết có một bước.

Ông Alejandro Rivas 42 tuổi và vợ ông, bà Cecilia 35 tuổi, thuộc thế hệ lớn lên trong sự cân bằng giữa cuộc nội chiến và cuộc tái xây dựng đầy khó khăn. H� không biết nhi�u v� đức cha Romero. H� đã nghe nói không tốt v� ngài và do đó h� có định kiến không đúng. �ức cha Romero là đối tượng của một sự phỉ báng tàn bạo và có hệ thống. Ngay cả trong Giáo hội cũng không thiếu những l�i chỉ trích. Với sự tiến triển của tiến trình phong thánh và nhìn nhận sự tử đạo của ngài, bầu khí đã thay đổi. Ông Alejandro kể: “Ngày 23 tháng 5 năm 2015, tôi và Cecilia tham dự lễ phong chân phước. Thật sự không phải bởi lòng sùng kính đối với đức cha cho bằng vì đó là một giây phút lịch sử.� Bà Cecilia tiếp l�i chồng mình: “Lúc đó tôi đang mang thai tháng thứ năm và việc mang thai của tôi rất phức tạp. Tôi luôn cảm thấy mệt m�i. Cuối cùng tôi đã để cho mình bị thuyết phục…� Gần đến ngày sinh, cả hai ông bà xin chân phước Romero gìn giữ đứa bé. Ông Alejandro nhấn mạnh: “Và nó đã được làm như thế, ngay cả khi chúng tôi nguội lạnh với ngài…� Một biến cố bất ng� đã xảy ra vào mùa hè tiếp theo.

H� đã quyết định sẽ cho bà Cecilia sinh mổ vào ngày 3 tháng 9. Nhưng vì bà không kh�e, nên ngày 27 tháng 8 ông Alejandro đã đưa vợ đến bệnh viện. Sáng sớm ngày 28, cậu bé Luis Carlos chào đ�i. Sau đó tình trạng sức kh�e của bà Cecilia trở nên tồi tệ; những cơn đau ở bụng của bà ngày càng gia tăng. Khi tròng mắt của bà m� đi, ông Alejandro hiểu rằng vợ mình đang lìa b� mình. Các bác sĩ đã mổ cấp cứu cho bà Cecilia và h� khám phá ra bà bị một chứng bệnh hiếm, hội chứng Hellp, là hội chứng thiếu máu tán huyết, tăng men gan, giảm tiểu cầu ở thai phụ. Sau ca phẫu thuật, bà Cecilia rơi vào tình trạng hôn mê. Nhìn thấy vợ nằm bất động, thân thể đeo 14 ống dẫn, mắt chảy máu, ông Alejandro hiểu rằng mình đã mất ngư�i vợ thân yêu rồi. Bác sĩ cũng khẳng định với ông: “Chúng tôi không thể làm gì hơn nữa. Nếu ông tin, hãy cầu nguyện đi.�

Ông Alejandro thật sự thất v�ng. Thình lình vào khoảng 2 gi� sáng, ông tình c� tìm thấy cuốn sách Thánh kinh của bà ông, bà cụ Rebecca, một ngư�i rất sùng kính đức cha Romero. Từ khi ông còn nh� bà đã kể cho ông nghe v� ngài như một vị anh hùng. Thư�ng thì ông Alejandro không cầu nguyện với sách Thánh kinh, nhưng lần này thì ông mở sách. Giữa các trang sách của cuốn Thánh kinh có một tấm ảnh của đức cha Romero. Ngay lập tức ông Alejandro cầu nguyện với đức cha Romero: “Bà của con đã kể với con rằng cha có tình thương mến vô cùng dành cho dân tộc El Salvador. Con xin cha, hãy khẩn cầu cho Cecilia vợ con.�

Sáng hôm sau, ông Alejandro nhận thấy các cơ quan nội tạng của bà Cecilia bắt đầu có dấu hiệu hoạt động. Ồng Alejandro tin rằng �ức cha Romero đã nghe l�i ông cầu xin. Thế là ông xin những ngư�i bạn thuộc phong trào Con đư�ng tân dự tòng mà ông và bà Cecilia tham gia cùng hiệp ý cầu nguyện. Không đầy một tuần sau, bà Cecilia hết hôn mê và được xuất viện. Bà chia sẻ: “Tôi đã không tin khi h� kể lại với tôi v� phép lạ. Nhưng chứng tá của nhi�u ngư�i đã cầu nguyện cho tôi đã thuyết phục tôi. H� đã thúc đẩy tôi trình bày sự việc cho cơ quan phụ trách phong thánh. Dần dần tôi bắt đầu thực sự khám phá ra đức cha Romero: các bài giảng tuyệt v�i của ngài, đức tin và lòng can đảm của ngài. Ngay khi được biết v� việc nhìn nhận phép lạ chúng tôi muốn tạ ơn đức cha Romero. Chúng tôi đã đến mộ của ngài. Tôi xin ngài canh giữ gia đình tôi và đất nước Salvadore bị tàn phá bởi bạo lực. Ngài đã muốn một tương lai hòa bình cho quê hương. Chúng tôi vẫn còn cần sự trợ giúp của ngài để xây dựng nó.�

Ngày 06.03.2018, �TC Phanxicô phê chuẩn sắc lệnh nhìn nhận một phép lạ được xem là hoàn tất đi�u kiện để tuyên phong �C Romero lên hàng các thánh. Trong công nghị hồng y vào ngày 19.05 năm nay, �TC đã quyết định ngày 14.10 là ngày �C Romero được tuyên thánh cùng với 6 vị chân phước khác. Thánh Giám mục  Romero tử đạo được kính nhớ vào ngày 24.03, ngày ngài tử đạo và cũng là ngày ngài được sinh ra trên thiên đàng.

Hồng Thủy – Vatican