Sau lá»… nghi tiếp đón chÃnh thức diá»…n ra tại Phá»§ Tổng thống Estoni và há»™i kiến riêng vá»›i bà Tổng thống, ÄTC cùng bà Tổng thống tiến ra Vưá»n Hồng cá»§a Phá»§ Tổng thống để gặp gỡ 200 ngưá»i, gồm các quan chức chÃnh quyá»n, đại diện các tầng lá»›p xã há»™i dân sá»± và ngoại giao Ä‘oà n.
![]()
 Lên tiếng sau lá»i chà o mừng cá»§a Bà tổng thống Estoni ÄTC nháºn xét rằng:
“Äất cá»§a Äức Mẹ”
â€Từ nhiá»u thế ká»·, phần đất nà y được gá»i là â€Äất cá»§a Mẹ Maria†– Maarjamaa, má»™t danh hiệu không phải chỉ thuá»™c vá» quốc gia, nhưng còn thuá»™c vá» văn hóa cá»§a quà vị. NghÄ© đến Mẹ Maria gợi lên trong tôi hai từ: ký ức và sá»± phong phú. Mẹ là phụ nữ ký ức, giữ gìn trong tâm hồn như má»™t kho báu tất cả những gì Mẹ sống (Xc Lc 2,19), và Mẹ là ngưá»i Mẹ phong phú sinh ra sá»± sống cho Con cá»§a Mẹ.
 Sá»± phong phú phải gắn liá»n vá»›i ký ức
ÄTC lần lượt khai triển 2 ý tưởng trên đây và nhắc đến những thá»i kỳ Ä‘au thương sầu khổ trong lịch sá» Estoni, nhưng từ 25 năm nay, Estoni đã trở lại trong gia đình các dân nước vá»›i đầy đủ danh nghÄ©a. Xã há»™i Estoni đã thá»±c hiện những bước tiến rất dà i. ÄTC nói: â€Äất nước cá»§a quà vị tuy nhá» bé nhưng thuá»™c và o những nước đứng hà ng đầu vá» chỉ số phát triển nhân bản, nhá» khả năng đổi má»›i, cÅ©ng như Ä‘ang chứng tá» mức độ cao vá» tá»± do báo chÃ, dân chá»§ và tá»± do chÃnh trị… Nhá»› đến quá khứ và hiện tại, chúng ta có những lý do để nhìn vá» tương lai vá»›i niá»m hy vá»ng, đứng trước những thách đố Ä‘ang xuất hiện.
 Vá» chiá»u kÃch phong phú, ÄTC đặc biệt ghi nháºn má»™t trong những hiện tượng trong các xã há»™i kỹ thuáºt hiện nay, đó là sá»± đánh mất ý nghÄ©a cuá»™c sống, niá»m vui sống, và vì thế dần dần và âm thầm, xã há»™i đánh mất khả năng kinh ngạc, thưá»ng dìm con ngưá»i trong cuá»™c sống mệt má»i vất vả. à thức mình là thà nh phần cá»§a má»™t dân tá»™c và chiến đấu cho tha nhân, được ăn rá»… trong má»™t dân tá»™c, má»™t ná»n văn hóa, má»™t gia đình, có thể dần dần bị mất Ä‘i, là m cho con ngưá»i, đặc biệt là những ngưá»i trẻ, bị mất gốc, mất những căn cá»™i từ đó xây dá»±ng hiện tại và tương lai cá»§a mình, vì há» không còn khả năng mÆ¡ ước, không dám chấp nháºn liá»u, và thiếu khả năng sáng tạo.
![]()
 Kiến tạo các liên hệ giữa con ngưá»i vá»›i nhau
Trong bà i diá»…n văn, ÄTC cÅ©ng cảnh giác rằng â€Ä‘ặt trá»n niá»m tÃn thác nÆ¡i tiến bá»™ kỹ thuáºt, có thể là m mất khả năng kiến tạo những liên hệ giữa con ngưá»i vá»›i nhau, giữa các thế hệ và các ná»n văn hóa vá»›i nhau, nghÄ©a là mất Ä‘i những phần rất quan trá»ng, để có thể cảm thấy mình là thà nh phần cá»§a nhau và tham gia và o má»™t dá»± án chung, theo nghÄ©a rá»™ng nhất cá»§a từ nà y. Vì thế, – ÄTC nói – má»™t trong những trách nhiệm quan trá»ng nhất cá»§a chúng ta, khi lãnh nháºn trách vụ xã há»™i, chÃnh trị, giáo dục, tôn giáo hệ tại cách thức chúng ta trở thà nh những ngưá»i kiến tạo các liên hệ giữa con ngưá»i vá»›i nhauâ€.
 Mất gốc rễ là sự tha hóa tồi tệ nhất
Vá» Ä‘iểm nà y, ÄTC nhấn mạnh thêm rằng â€Không có sá»± tha hóa nà o tệ hÆ¡n là cảm thấy mình không có gốc rá»…, không thuá»™c vá» ai. Má»™t lãnh thổ chỉ phong phú, má»™t dân tá»™c chỉ mang lại nhiá»u thà nh quả và có khả năng mang lại tương lai theo mức độ há» có khả năng mang lại cho các phần tá» cá»§a mình cảm thức há» thuá»™c vá» lãnh thổ và dân tá»™c ấy, kiến tạo những liên hệ giữa các thế hệ và các cá»™ng Ä‘oà n thuá»™c lãnh thổ và dân tá»™c đó, và có khả năng phá vỡ những cái vòng lẩn quyển là m cho giác quan bị u tối và ngà y cà ng xa lìa nhauâ€.
Kết thúc cuá»™c gặp gỡ chÃnh quyá»n lúc 11 giá» rưỡi, ÄTC đã đến nhà thá» Kaarli, hay là Carlo, cá»§a Giáo Há»™i Tin Là nh Luther cách đó gần 4 cây số rưỡi để gặp gỡ các bạn trẻ Kitô, thuá»™c các hệ phái khác nhau.
Giuse Trần Äức Anh – Vatican
