“VẬY CÃC NGÆ¯Æ I HÃY CẦU NGUYỆN NHƯ THẾ NÀY”.
BÀI ÄỌC I: Hc 48, 1-15 (Hl 1-14)
“Êlia được che khuất trong gió cuốn, và Êlisê được trá»n vẹn thần trà cá»§a ngưá»i”.
TrÃch sách Huấn Ca.
BâÌy giá» tiên tri Êlia như lá»a hồng xuất hiện, lá»i ông nóng bá»ng như ngá»n Ä‘uốc cháy phừng. Ông Ä‘em cho há» má»™t mùa đói khát, và số ngưá»i ghét ông đã hao Ä‘i, vì chúng chẳng giữ được giá»›i răn Chúa. Do lá»i Chúa phán, ông đóng cá»a trá»i và ba lần khiến lá»a trá»i xuống. Êlia được vinh quang nhá» các việc lạ lùng đã là m, và ai có thể tá»± hà o được vinh quang như ngưá»i? Bởi lá»i Chúa là Thiên Chúa, ngưá»i cứu kẻ chết ra khá»i âm phá»§, khá»i quyá»n sá»± chết. Ngưá»i triệt hạ các vua xuống cảnh Ä‘iêu tà n, bẻ gãy dá»… dà ng quyá»n thế cá»§a há», xô kẻ sang trá»ng rá»›t khá»i giưá»ng nằm. Trên núi Sinai, ngưá»i đã nghe lá»i xét xá», và trên núi Horeb, ngưá»i đã nghe án quyết phục thù. Ngưá»i xức dầu các vua để báo oán và đặt các tiên tri để nối nghiệp mình.
Ngưá»i đã được cất Ä‘i trong bầu lá»a, trong xe ngá»±a kéo Ä‘i. Ngưá»i đã nên dấu chỉ sá»± Ä‘e phạt qua các thá»i đại, để là m nguôi cÆ¡n thịnh ná»™ Chúa, để giao hoà cha vá»›i con, và chấn hưng lại những chi há» Giacóp. Phúc cho những ai đã thấy ngưá»i, và được hân hạnh thiết nghÄ©a vá»›i ngưá»i: Vì chúng tôi chỉ được sống trong cuá»™c sống nà y, sau giá» chết, danh tiếng cá»§a chúng tôi sẽ được như thế. Êlia được che khuất trong gió cuốn, và Êlisê được trá»n vẹn thần trà cá»§a ngưá»i. Trong Ä‘á»i ngưá»i, ngưá»i không sợ vương tướng, và không quyá»n lá»±c nà o thắng được ngưá»i, cÅ©ng không ai vượt ngưá»i trong lá»i nói, và khi ngưá»i chết rồi, xác ngưá»i vẫn nói tiên tri. Khi còn sống, ngưá»i đã là m những phép lạ, và khi đã qua Ä‘á»i, ngưá»i đã là m những việc kỳ diệu.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 96, 1-2. 3-4. 5-6. 7
Äáp: Ngưá»i hiá»n đức, hãy mừng vui trong Chúa (c. 12a).
Xướng: 1) Chúa hiển trị, địa cầu hãy hân hoan, hải đảo muôn ngà n, hãy mừng vui. Mây khói và sương mù bao toả chung quanh, công minh chÃnh trá»±c là ná»n kê ngai báu. – Äáp.
2) Má»™t là n lá»a Ä‘i trước thiên nhan, để đốt những quân đối nghịch chung quanh Chúa. Chá»›p cá»§a Ngưá»i sáng rá»±c cõi trần, địa cầu xem thấy và run rẩy sợ hãi. – Äáp.
3) Núi non vỡ lở như mẩu sáp ong trước thiên nhan, trước thiên nhan Chúa tể toà n cõi đất. Trá»i xanh loan truyá»n sá»± công minh Chúa, và chư dân được thấy vinh hiển cá»§a Ngưá»i. – Äáp.
4) Hãy hổ ngươi tất cả những ai phụng thá» hình ảnh, những ai khoe khoang vá» thần tượng, bao nhiêu chúa tể hãy cúc cung bái lạy Ngưá»i. – Äáp.
ALLELUIA: Tv 144, 13bc
Alleluia, alleluia! – Chúa trung thà nh trong má»i lá»i Chúa phán, và thánh thiện trong má»i việc Chúa là m. – Alleluia.
PHÚC ÂM: Mt 6, 7-15
“Váºy các ngươi hãy cầu nguyện như thế nà y”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Khi cầu nguyện, các con đừng nhiá»u lá»i như dân ngoại: há» nghÄ© là phải nói nhiá»u má»›i được chấp nháºn. Äừng là m như há», vì Cha các con biết rõ Ä‘iá»u các con cần, ngay cả trước khi các con xin. Váºy các con hãy cầu nguyện như thế nà y:
“Lạy Cha chúng con ở trên trá»i, chúng con nguyện danh Cha cả sáng, nước Cha trị đến, ý Cha thể hiện dưới đất cÅ©ng như trên trá»i. Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thá»±c hằng ngà y, và tha nợ chúng con, như chúng tôi cÅ©ng tha kẻ có nợ chúng con, xin chá»› để chúng con sa chước cám dá»—, nhưng cứu chúng con cho khá»i sá»± dữ. Amen.
“Vì nếu các con có tha thứ cho ngưá»i ta những lầm lá»—i cá»§a há», thì Cha các con, Äấng ngá»± trên trá»i, má»›i tha thứ cho các con. Nếu các con không tha thứ cho ngưá»i ta, thì Cha các con cÅ©ng chẳng tha thứ lá»—i lầm cho các con”.
Äó là lá»i Chúa.
________________________
I/. GIỚI THIỆU CÃC BÀI ÄỌC:
Các bà i Ä‘á»c hôm nay muốn nêu báºt chá»§ đỠcon ngưá»i phải luôn luôn sống tốt là nh trong mối tương quan vá»›i Thiên Chúa và vá»›i nhau. Nếu con ngưá»i biết là m như thế, Thiên Chúa sẽ cung cấp má»i sá»± cần thiết và sẽ bảo vệ há» khá»i má»i nguy hiểm trong cuá»™c Ä‘á»i.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch sách Huấn Ca, tác giả Sách Huấn Ca nhắc lại những việc vÄ© đại hai ngôn sứ Elia và Êlisê đã là m khi hai ông vâng lệnh Thiên Chúa kêu gá»i dân trở vá». Những ngưá»i nà o là m theo lá»i chỉ dẫn cá»§a hai ông đã được Thiên Chúa chúc là nh và ban Æ¡n; những ngưá»i cãi lệnh đã bị Thiên Chúa trừng phạt.
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, Chúa Giêsu dạy cho các môn đệ biết cách cầu nguyện cách đúng đắn: Thay vì lải nhải xin hết Æ¡n nà y đến Æ¡n kia, há» hãy táºp trung trong việc “xin là m cho danh thánh Cha vinh hiển, triá»u đại Cha mau đến, ý Cha thể hiện dưới đất cÅ©ng như trên trá»i.â€
(Theo Lm. Antony Äinh Minh Tiên OP.)
______________________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Mt 6, 7-15)
Hôm nay thứ Năm tuần XI Thưá»ng niên, chúng ta tiếp tục ở trong Chương 6 để được nghe má»™t giáo huấn quan trá»ng nữa cá»§a Chúa Giêsu, đó là KINH LẠY CHA.
Ngà y hôm qua, thứ Tư tuần XI Thưá»ng niên, Chúa Giêsu đã dạy chúng ta TƯ THẾ CẦU NGUYỆN, đó là phải tháºt kÃn đáo.
Mathêu viết: “Còn anh, khi cầu nguyện, hãy và o phòng, đóng cá»a lại, và cầu nguyện cùng Cha cá»§a anh, Äấng hiện diện nÆ¡i kÃn đáo. Và Cha cá»§a anh, Äấng thấu suốt những gì kÃn đáo, sẽ trả lại cho anh†(Mt 6, 6).
Äó chỉ là tư thế cầu nguyện thôi, còn cầu nguyện như thế nà o đẹp lòng Thiên Chúa nhất thì lại là chuyện khác.
Vì thế sang ngà y hôm nay, Chúa Giêsu sẽ dạy cho các môn đệ và chúng ta CÃCH CẦU NGUYỆN.
Có lẽ trong các tôn giáo, việc đạo đức mà ngưá»i ta phải thá»±c hiện luôn, đó là phải cầu nguyện.
Nhưng tùy theo quan niệm vá» THƯỢNG ÄẾ HAY THIÊN CHÚA thế nà o, thì há» sẽ biểu lá»™ ra trong cách cầu nguyện như váºy.
Ngay câu mở đầu Bà i Tin mừng, Chúa Giêsu đã cho thấy 2 cách cầu nguyện khác nhau giữa DÂN NGOẠI và các KITÔ HỮU. Matthêu viết:
“”KHI CẦU NGUYỆN, CÃC CON ÄỪNG NHIỀU LỜI NHƯ DÂN NGOẠI: HỌ NGHĨ LÀ PHẢI NÓI NHIỀU MỚI ÄÆ¯á»¢C CHẤP NHẬN. ÄỪNG LÀM NHƯ HỌ, VÃŒ CHA CÃC CON BIẾT RÕ ÄIỀU CÃC CON CẦN, NGAY CẢ TRƯỚC KHI CÃC CON XIN. VẬY CÃC CON HÃY CẦU NGUYỆN NHƯ THẾ NÀYâ€.
+ QUAN NIỆM VỀ THIÊN CHÚA CỦA DÂN NGOẠI.
Rõ rà ng đối vá»›i dân ngoại, Thiên Chúa là má»™t Äấng hoà n toà n xa cách và thưá»ng không quan tâm đến con ngưá»i.
ChÃnh vì váºy, khi cầu nguyện, dân ngoại thưá»ng nói nhiá»u, lải nhải. Nói nhiá»u để kéo sá»± chú ý cá»§a Thiên Chúa vá» phÃa há».
+ QUAN NIỆM VỀ THIÊN CHÚA CỦA CÃC KITÔ Há»®U.
Äối vá»›i các môn đệ và Kitô hữu chúng ta, THIÊN CHÚA LÀ NGƯỜI CHA, má»™t tương quan tháºt gần gÅ©i, ấm áp và hạnh phúc. Thiên Chúa hằng quan tâm đến con cái Ngà i.
Quan tâm đến ná»—i, Ngà i thấu hiểu má»i ước muốn thầm kÃn nhất cá»§a ta. Ngay cả khi ta chưa mở miệng thì Ngà i đã biết rồi
“CHA CÃC CON BIẾT RÕ ÄIỀU CÃC CON CẦN, NGAY CẢ TRƯỚC KHI CÃC CON XINâ€.
Äây chÃnh là nét nổi báºt và đặc sắc nhất cá»§a Kitô giáo. Như váºy trong mối tương quan đó, Chúa Giêsu khuyên chúng ta:
“KHI CẦU NGUYỆN, CÃC CON ÄỪNG NHIỀU LỜI NHƯ DÂN NGOẠI: HỌ NGHĨ LÀ PHẢI NÓI NHIỀU MỚI ÄÆ¯á»¢C CHẤP NHẬNâ€
“ÄỪNG NHIỀU LỜIâ€, có khi “KHÔNG CẦN PHẢI NÓI GÃŒ HẾT, vì Cha đã biết cả rồi.
Ta thưá»ng được nghe nhiá»u câu truyện cá»§a các vị thánh có Ä‘á»i sống chiêm niệm đạt đến cảnh giá»›i thần bÃ. Khi cầu nguyện, các ngà i chỉ còn biết nhìn lên Thánh giá Chúa và chìm sâu và o Tình yêu Chúa thôi, có khi các ngà i ngồi cả giá» mà chẳng nói gì.
Äó là những mẫu gương chiêm niệm cho chúng ta.
Nhưng đó là cung cách cá»§a vị thánh, còn chúng ta là những phà m nhân, còn lâu má»›i đạt đến cảnh giá»›i đó. Vì thế chúng ta thưá»ng lúng túng và không biết phải cầu nguyện thế nà o cho đúng.
Ngồi trong nhà thỠmà không thể cầm trà được quá 5 phút.
ChÃnh vì thế ngà y hôm nay Chúa Giêsu sẽ dạy chúng ta biết cách cầu nguyện bằng KINH LẠY CHA.
KINH LẠY CHA:
Kinh Lạy Cha là má»™t kinh quan trá»ng đối vá»›i Ä‘á»i sống Kitô hữu, vì đó là kinh do chÃnh Chúa Giêsu truyá»n dạy, là kinh được Giáo Há»™i Ä‘á»c nhiá»u hÆ¡n cả trong các cá» hà nh phụng vụ và các cá» hà nh khác, là kinh tóm gá»n tất cả những gì phải là m trong khi cầu nguyện.
Kinh Lạy Cha là kiểu mẫu cho tất cả việc cầu nguyện.
KINH LẠY CHA THEO LUCA VÀ THEO MATTHÊU:
Theo thánh Luca (Lc 11, 2-4), Kinh Lạy Cha có 5 lá»i nguyện, trong khi đó ở Phúc Âm Matthêu có 7 lá»i nguyện: 3 lá»i cầu đầu tiên nói vá» Thiên Chúa, Ãấng mà Chúa Giêsu dạy chúng ta gá»i là Cha.
Kinh Lạy Cha gồm có 2 phần:
1/. Quan tâm những gì thuộc vỠThiên Chúa.
2/. Quan tâm đến cuộc sống của chúng ta.
A/- QUAN TÂM NHỮNG GÌ THUỘC VỀ THIÊN CHÚA:
“’LẠY CHA CHÚNG CON Ở TRÊN TRỜI, CHÚNG CON NGUYỆN DANH CHA CẢ SÃNG, NƯỚC CHA TRỊ ÄẾN, à CHA THỂ HIỆN DƯỚI ÄẤT CŨNG NHƯ TRÊN TRỜI
“’LẠY CHAâ€
Dân Do Thái đã gá»i Thiên Chúa bằng từ “Cha†như nhiá»u tôn giáo khác (Hôsê 11,3; Giêrêmia 3,19; Isaia 63,16; Khôn Ngoan 5,5 v.v…).
Tuy nhiên Chúa Giêsu đã đổi má»›i từ nà y, khi Ngà i thưa cùng Thiên Chúa: “Abbaâ€! “ba Æ¡iâ€.., từ ngữ nà y chỉ sá»± thân máºt mà trước Ngà i, Ãt khi ngưá»i ta dùng đến. ChÃnh khi các môn đệ nháºn thức được kinh nghiệm độc nhất cá»§a Chúa Giêsu, há» má»›i khẳng định Ngà i là “Con Thiên Chúa†trong má»™t ý nghÄ©a hoà n toà n đặc biệt.
Khi chúng ta lặp lại lá»i “cầu nguyện cá»§a Chúa Giêsu, đến lượt mình, chúng ta dám nghÄ© rằng “Chúa Cha yêu thương chúng ta bằng chÃnh tình yêu mà Ngưá»i yêu mến Con Má»™t cá»§a Ngà i†(Ga 20,17)
Là con, chúng ta phải quan tâm đến những lo lắng cá»§a cha, chứ không Ãch ká»· bắt Cha phải luôn quan tâm đến những nhu cầu cá»§a mình. Ba Ä‘iá»u đầu tiên cá»§a Kinh Lạy Cha biểu tá» những quan tâm đến Thiên Chúa:
“CHÚNG CON NGUYỆN DANH CHA CẢ SÃNG, NƯỚC CHA TRỊ ÄẾN, à CHA THỂ HIỆN DƯỚI ÄẤT CŨNG NHƯ TRÊN TRỜI.â€
Vinh quang cá»§a Thiên Chúa đã trá»n vẹn rồi, cả dưới đất cÅ©ng như trên trá»i. Lá»i cầu nguyện cá»§a ta chẳng thêm gì cho Chúa. Nhưng Cha vẫn muốn nghe lá»i cầu nguyện cá»§a ta, để biểu lá»™ tình con thảo trong mối tương quan Cha – con..
Vì thế: Là m cho má»i ngưá»i nháºn biết và tin và o Danh thánh Cha là bổn pháºn cá»§a má»i tÃn hữu.
Cầu xin cho triá»u đại Cha mau đến là cầu xin cho Tin Mừng được lan rá»™ng tá»›i má»i ngưá»i. Cầu xin cho ý Cha được má»i ngưá»i là m theo, chứ không Ãch ká»· là m theo ý muốn cá»§a má»—i ngưá»i.
Trong phần hai, có 4 lá»i nguyện:
B/- QUAN TÂM ÄẾN CUỘC Sá»NG CỦA MÃŒNH:
XIN CHA CHO CHÚNG CON HÔM NAY LÆ¯Æ NG THá»°C HẰNG NGÀY
Con ngưá»i cần cá»§a ăn hằng ngà y để sinh sống, nhưng không cầu xin cho có nhiá»u cá»§a ăn để tÃch trữ. Xin lương thá»±c hà ng ngà y, nghÄ©a là xin cÆ¡m bánh nuôi thân xác và cá»§a ăn nuôi hồn, tức là Lá»i Chúa và Mình Máu Chúa.
Cá»§a ăn nuôi xác và nuôi hồn đã có sẵn. Vấn đỠta có biết đến nháºn để ăn không:
+ CỦA Ä‚N PHẦN XÃC: Äã có sẵn, nhưng ta phải biết dùng sá»± lao động vất vả, dùng ná»— lá»±c, trà óc cá»§a mình thì ta má»›i có nó.
+ CỦA Ä‚N PHẦN Há»’N: cÅ©ng có sẵn, hà ng ngà y qua sá»± truyá»n phép cá»§a các linh mục trong thánh lá»…, Chúa Giêsu đã tá»± hiến mình thà nh Cá»§a ăn, Cá»§a uống nuôi sống con ngưá»i cho đến táºn thế.
Như váºy lá»i cầu xin: “XIN CHA CHO CHÚNG CON HÔM NAY LÆ¯Æ NG THá»°C HẰNG NGÀY†đã được CHA nháºn lá»i ngay trước khi ta cầu xin. Vấn đỠta có biết đến nháºn để ăn không.
“VÀ THA NỢ CHÚNG CON, NHƯ CHÚNG CON CŨNG THA KẺ CÓ NỢ CHÚNG CONâ€
Con ngưá»i không chỉ cần sống mối liên hệ chiá»u dá»c vá»›i Thiên Chúa, mà còn sống bằng mối liên hệ hà ng ngang vá»›i tha nhân, vì như Chúa Giêsu dạy: “Nếu anh em tha lá»—i cho ngưá»i ta, thì Cha anh em trên trá»i cÅ©ng sẽ tha thứ cho anh em. Nhưng nếu anh em không tha thứ cho ngưá»i ta, thì Cha anh em cÅ©ng sẽ không tha lá»—i cho anh em.â€
Câu đó nói tá»›i thân pháºn cá»§a con ngưá»i là con nợ không thể trả được đối vá»›i Thiên Chúa. Äó là tình trạng cá»§a kẻ tá»™i lá»—i mà chỉ có hồng ân lạ lùng cá»§a Thiên Chúa ân xá cho ta được thôi, còn ta không bao giá» Ä‘á»n bù cho đủ.
Lá»i cầu nguyện nà y nhắc nhở chúng ta nhá»› tá»›i dụ ngôn tên đầy tá»› bất nhân. Nợ cá»§a chúng ta sẽ được tình yêu Thiên Chúa thương tha thứ nếu chúng ta biết yêu thương tha thứ cho kẻ có nợ chúng ta.
Thánh Gioan trong Thư thứ nhất có viết: “Nếu ai nói: tôi yêu mến Thiên Chúa, mà lại ghét anh em mình, thì đó là kẻ nói dối. Thá»±c váºy, kẻ không yêu anh em mình trông thấy trước mắt thì không thể yêu mến Thiên Chúa mà nó không thấy†(1Ga. 4, 20).
Chúng ta có thể đánh giá khả năng cá»§a chúng ta yêu mến Thiên Chúa bằng tình yêu chúng ta yêu ngưá»i ngưá»i anh em..
“XIN ÄỪNG ÄỂ CHÚNG CON SA CHƯỚC CÃM Dá»–, NHƯNG CỨU CHÚNG CON CHO KHỎI Sá»° Dá»®.â€
Con ngưá»i bị bao vây bởi ba thù: ma quỉ, thế gian, và xác thịt; nếu không có Æ¡n Chúa, con ngưá»i không thể chống chá»i vá»›i các kẻ thù nà y, vì nó mạnh sức hÆ¡n con ngưá»i.
Xin Æ¡n kiên trì để lướt thắng cám dá»— hà ng ngà y, nhất là trong cÆ¡n thá» thách sau cùng trong giá» lâm tá», trước sức tấn công cá»§a tà thần muốn đưa chúng ta xa lìa Chúa; xin Æ¡n thoát khá»i má»i sá»± dữ để có thể phụng sá»± Thiên Chúa và phục vụ tha nhân má»i ngà y trong Ä‘á»i sống chúng ta.
CÃM Dá»–: MẤT ÄỨC TIN
Nhiá»u nhà chú giải nghÄ© rằng đây là sá»± cám dá»— lá»›n nhất! CÆ¡n cám dá»— rất đáng sợ ấy: là “đánh mất Äức tinâ€, “bá» rá»i Äức Giêsuâ€. Thá» thách to lá»›n ấy đã khiến Chúa Giêsu phải nói: “Nhưng khi Con Ngưá»i ngá»± đến, liệu Ngưá»i còn thấy lòng tin trên mặt đất nữa chăng?†(Lc 18,8).
Khi kể lại cÆ¡n hấp hối cá»§a Chúa Giêsu trong vưá»n Ghếtsêmani, Luca đã hai lần nhắc lại lá»i Chúa Giêsu khuyến cáo các bạn hữu cá»§a Ngà i (22,40 và 22,46): Hãy cầu nguyện kẻo sa chước cám dữ… Phải, cÆ¡n cám dá»— lá»›n nhất chÃnh là bá» rÆ¡i Chúa Giêsu.
Chúa Giêsu nhắc chúng ta phải cảnh giác: Có những ngưá»i, tin trong má»™t thá»i gian nà o đó và đến giá» thá» thách, há» bị cám dá»—, và đã chối bỠđức tin (Lc 8,13) Váºy má»—i ngà y chúng ta phải chiến đấu chống lại sá»± ác, để chinh phục tá»± do… và khiêm nhưá»ng xin Chúa ban cho ân sá»§ng không bị “khuất phụcâ€, bị trói buá»™c và tha hoá!
“”VÃŒ NẾU CÃC CON CÓ THA THỨ CHO NGƯỜI TA NHá»®NG LẦM Lá»–I CỦA HỌ, THÃŒ CHA CÃC CON, ÄẤNG NGá»° TRÊN TRỜI, MỚI THA THỨ CHO CÃC CON. NẾU CÃC CON KHÔNG THA THỨ CHO NGƯỜI TA, THÃŒ CHA CÃC CON CŨNG CHẲNG THA THỨ Lá»–I LẦM CHO CÃC CON”.
Chúa Giêsu nhắc cho chúng ta nhá»› rằng: Chúng ta là những con ngưá»i yếu Ä‘uối, đầy tá»™i lá»—i. Chúng ta luôn mong được Thiên Chúa thứ tha. Nhưng Chúa Giêsu cho ta biết rằng: Äiá»u kiện duy nhất để ta được Thiên Chúa tha thứ, đó là ta phải biết tha thứ cho anh em mình.
Nếu ta không biết tha thứ cho anh em mình, Chúa Giêsu khẳng định: “Cha các con cÅ©ng chẳng tha thứ lá»—i lầm cho các conâ€.
Tóm lại:
Trong bà i Tin Mừng hôm nay, Äức Giêsu nhắc chúng ta nhá»› rằng cầu nguyện không phải là dùng những lá»i kinh như má»™t thứ ma thuáºt, để lèo lái hay cưỡng bách Thiên Chúa phải theo ý mình.
Cầu nguyện là phải má»m mại để uốn mình theo ý Chúa. Sức mạnh cá»§a cầu nguyện không nằm ở chá»— lắm lá»i, vì không phải cứ nói nhiá»u là được ưng nháºm. Cầu nguyện cÅ©ng không phải là thông tin cho Ngà i biết vá» tình trạng cá»§a ta, sợ rằng nếu ta không nói thì Ngà i không biết.
Tháºt ra, Thiên Chúa đã biết trước nhu cầu cá»§a từng ngưá»i rồi. Tuy nhiên, ta vẫn cần bà y tỠđể có tương quan vá»›i Thiên Chúa, thổ lá»™ vá»›i Ngà i cách đơn sÆ¡ hồn nhiên như con thÆ¡ nói vá»›i cha.
Từ nay chúng ta sẽ Ä‘á»c Kinh Lạy Cha vá»›i má»™t ý thức rõ rà ng hÆ¡n, vá»›i niá»m xác tÃn mạnh mẽ hÆ¡n chứ không Ä‘á»c theo kiểu qua loa, chiếu lệ
Amen.
______________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

