LỜI CHÚA THỨ HAI TUẦN XI THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (18/6/2018) - (Mt 5, 38-42) – THÁNG THÁNH TÂM CHÚA GIÊSU KỶ NIỆM 30 NĂM PHONG THÁNH 117 VỊ TỬ ĐẠO VIỆT NAM

“THẦY BẢO CÁC CON: ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI VỚI KẺ HUNG ÁC”.

BÀI ĐỌC I: 1 V 21, 1-16
“Naboth đã bị ném đá chết”.
Trích sách Các Vua quyển thứ nhất.

Khi ấy, ông Naboth, người Giêrahel, có một vườn nho, sát cạnh đền của Acáp vua xứ Samaria. Acáp nói với Naboth rằng: “Hãy nhượng vườn nho cho ta, để ta làm vườn rau, vì nó gần đền ta: bù lại, ta sẽ đổi cho ngươi vườn nho khác tương đương”. Nhưng Naboth thưa lại rằng: “Xin Chúa đừng để tôi nhượng cho đức vua phần gia nghiệp của tổ tiên tôi”. Acáp tức giận bỏ về nhà, và căm hờn vì lời ông Naboth, người Giêrahel đã nói: “Tôi sẽ không nhượng cho đức vua phần gia nghiệp của tổ tiên tôi”. Vua nằm lăn xuống giường, quay mặt vào vách và không ăn uống gì.

Giêzabel, vợ vua, đến cùng vua và nói rằng: “Tại sao đức vua buồn phiền, và không ăn uống gì?” Vua đáp: “Tôi đã nói với Naboth người Giêrahel rằng: ‘Hãy bán vườn nho lại cho ta, hoặc nếu ngươi muốn, ta sẽ đổi cho vườn nho khác tốt hơn’. Nó lại nói: ‘Tôi không thể nhượng vườn nho tôi cho đức vua'”. Giêzabel vợ vua liền nói với vua rằng: “Quyền thế nhà vua cao cả biết bao, và nhà vua cai trị nước Israel khéo như thế nào! Thôi, dậy ăn uống đi, và cứ yên tâm. Thiếp sẽ tặng cho nhà vua vườn nho của Naboth người Giêrahel”.

Bà ta nhân danh Acáp mà viết thơ, lấy ấn vua đóng vào, và gởi cho các bậc kỳ lão và chức sắc ở cùng thành với Naboth. Nội dung bức thư như thế này: “Hãy công bố một thời kỳ chay tịnh, và đặt Naboth ngồi giữa hàng nhân sĩ trong dân. Hãy xúi hai đứa gian ác thuộc phường Bêlial đến trước mặt nó và cáo gian nó thế này: ‘Nó đã nguyền rủa Thiên Chúa và đức vua’. Các ngươi hãy điệu nó đi mà ném đá cho nó chết”. Vậy dân chúng ở cùng thành với Naboth, các kỳ lão và chức sắc cùng ở một thành với ông, làm như Giêzabel đã truyền, đúng như đã viết trong thư bà gởi cho họ. Họ công bố một thời kỳ chay tịnh, đặt ông Naboth ngồi giữa hàng nhân sĩ trong dân. Họ dẫn đến hai thằng con cái ma quỷ, đặt chúng ngồi đối diện với ông. Và hai đứa này, đúng là hạng quỷ sứ, đã cáo trước mặt dân chúng rằng: “Naboth đã nguyền rủa Thiên Chúa và đức vua”. Nghe thế, họ liền điệu ông ra khỏi thành, và ném đá hạ sát ông. Rồi họ sai người đi nói với Giêzabel rằng: “Naboth đã bị ném đá chết rồi”.

Khi nghe tin Naboth đã bị ném đá chết, Giêzabel liền nói với Acáp rằng: “Nhà vua hãy chỗi dậy và chiếm lấy vườn nho của Naboth người Giêrahel, kẻ đã không muốn theo ý nhà vua nhượng lại vườn nho mà lấy tiền: Naboth không còn sống nữa, nhưng đã chết rồi”. Khi hay tin Naboth đã chết, Acáp chỗi dậy và xuống chiếm lấy vườn nho của Naboth người Giêrahel.
Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 5, 2-3. 5-6. 7
Đáp: Lạy Chúa, xin lưu tâm đến tiếng con than thở (c. 2b).

Xướng: 1) Xin lắng tai nghe lời con, thân lạy Chúa, xin lưu tâm đến tiếng con than thở. Xin để ý nghe tiếng con cầu khẩn, ôi Đại Vương và Thiên Chúa của con! – Đáp.
2) Ngài không phải là Chúa tể ưa điều gian ác; kẻ độc dữ không được cư trú nhà Ngài; đứa bất nhân không thể đứng trước thiên nhan; Chúa ghét những kẻ làm điều gian ác. – Đáp.
3) Ngài tiêu diệt những đứa nói man; người độc ác và gian xảo thì Chúa ghê tởm không nhìn. – Đáp.

ALLELUIA: 1 Sm 3, 9
Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, xin hãy phán, vì tôi tớ Chúa đang lắng tai nghe. Chúa có lời ban sự sống đời đời. – Alleluia.

PHÚC ÂM: Mt 5, 38-42
“Thầy bảo các con: đừng chống cự lại với kẻ hung ác”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Các con đã nghe bảo: ‘Mắt đền mắt, răng đền răng’. Còn Thầy, Thầy bảo các con: đừng chống cự lại với kẻ hung ác; trái lại, nếu ai vả má bên phải của con, thì hãy đưa má bên kia cho nó nữa. Và ai muốn kiện con để đoạt áo trong của con, thì hãy trao cho nó cả áo choàng nữa. Và ai bắt con đi một dặm, thì con hãy đi với nó hai dặm. Ai xin, thì con hãy cho. Ai muốn vay mượn, thì con đừng khước từ”.

Đó là lời Chúa.
________________________________

I/. GIỚI THIỆU CÁC BÀI ĐỌC:

Các bài đọc hôm nay cho chúng ta hiểu tại sao Thiên Chúa dạy chúng ta phải cư xử khác với người xưa và những người vô đạo.

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Các Vua quyển thứ nhất, Sách Các Vua tường thuật một câu truyện bất công. Vua Ahab muốn có vườn nho của Naboth để bành trướng đất đai của mình, nên đã đồng lõa với kế hoạch gian ác của bà hoàng hậu Jezebel vợ mình, để Naboth bị hai kẻ gian ác tố cáo Naboth đã phạm thượng nói xấu Thiên Chúa và vua. Hậu quả là Naboth bị ném đá chết và vườn nho thuộc vua Ahab và nhà vua không phải trả đồng nào.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, Chúa Giêsu phân biệt hai cách đối xử của người xưa và của môn đệ Chúa: Người môn đệ Đức Kitô không được chống cự người ác, không được trả thù, không được kiện cáo; nhưng luôn phải rộng lượng tha thứ và cho đi.

(Theo Lm. Antony Đinh Minh Tiên OP.)
______________________________________

II/. BÀI CHIA SẺ (Mt 5, 38-42)

Hôm nay thứ Hai tuần XI thường niên năm chẵn, phụng vụ đưa chúng ta trở lại Chương 5 Phúc âm Matthêu để được nghe Chúa Giêsu kiện toàn thêm một luật nữa trong bộ luật Môsê, đó là “CHỚ TRẢ THÙ.

Mở đầu Bài Tin mừng, Matthêu viết:

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN CÙNG CÁC MÔN ĐỆ RẰNG: “CÁC CON ĐÃ NGHE BẢO: ‘MẮT ĐỀN MẮT, RĂNG ĐỀN RĂNG’

Rõ ràng Luật Môsê không cấm trả thù. Nhưng Luật lại quy định một cách nghiêm ngặt: “TRẢ THÙ PHẢI CÓ GIỚI HẠN”

Có nghĩa chỉ trả lại cho kẻ thù đúng với những gì họ đã gây ra cho mình thôi, chứ không được đi quá xa hay không giới hạn.

Cụ thể “’MẮT ĐỀN MẮT, RĂNG ĐỀN RĂNG’.

Như vậy khi có luật: “MẮT ĐỀN MẮT, RĂNG ĐỀN RĂNG”, Luật Môsê chỉ cho phép báo thù ở một mức khả dĩ chấp nhận được.

Luật Báo thù của người Do Thái quy định như sau: “Nếu có nguy cơ tính mạng, thì ngươi phải lấy mạng đền mạng, mắt đền mắt, răng đền răng, tay đền tay, chân đền chân, bỏng đền bỏng, bầm đền bầm, sưng đền sưng” (Xh 21, 23-25).

Phải công tâm nhận rằng đây là luận tiến bộ nhất thời bấy giờ.

Vì sao?

Thưa: Vì khuynh hướng tự nhiên con người từ xưa đến nay đều muốn báo thù, phải trả lại tất cả những gì mà người khác gây thiệt hại cho mình: Xét về cả tinh thần lẫn vật chất: từ những câu nói xúc phạm, câu nói chạm tự ái, chửi rủa, đến những thiệt hại về tiền bạc và thân xác. Không những báo thù trên bình diện cá nhân mà còn trên bình diện tập thể, và cả cấp quốc gia nữa.

Và khi nói đến báo thù, thường theo khuynh hướng tự nhiên ai cũng muốn đi quá những gì mình bị thiệt hại. Ai cũng muốn kẻ thù của mình phải đau đớn gấp ngàn lần những đau khổ mình đã chịu.

Như vậy nếu để khuynh hướng tự nhiên này phát triển như con ngựa bất kham, xã hội sẽ rơi vào cảnh hỗn loạn, xáo trộn, đè bẹp “nhân chi sơ tính bản thiện nơi con người, có nghĩa sẽ giết chết tính thiện nơi mỗi người và như vậy, xã hội chỉ toàn là điều ác.

Và hậu quả là sự báo thù sẽ tràn lan, hận thù sẽ không bao giờ chấm dứt, vì oan oan tương báo.

Mặc dù là luật tiến bộ nhất thời bấy giờ, nhưng nó đã bộc lộ một NHƯỢC ĐIỂM khá rõ, đó là làm cho cuộc sống giữa con người với nhau không được bình yên, người này cứ lo trả thù người kia, mặc dù trả thù vẫn phải giới hạn, không được đi quá xa.

Nhưng con cháu của người bị trả thù lại mang một mối thù và đến lượt họ phải trả. Cứ như vậy, oán thù sẽ không bao giờ dứt. Muốn chấm dứt oán thù này, cần phải chặt đứt nó ngay bây giờ để con cháu sau này không bị lôi cuốn vào.

Chính vì nhược điểm này nên Chúa Giêsu phải lên tiếng kiện toàn lại luật. Ngài nói:

“CÒN THẦY, THẢY BẢO CÁC CON: ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI VỚI KẺ HUNG ÁC; TRÁI LẠI, NẾU AI VẢ MÁ BÊN PHẢI CỦA CON, THÌ HÃY ĐƯA MÁ BÊN KIA CHO NÓ NỮA. VÀ AI MUỐN KIỆN CON ĐỂ ĐOẠT ÁO TRONG CỦA CON, THÌ HÃY TRAO CHO NÓ CẢ ÁO CHOÀNG NỮA. VÀ AI BẮT CON ĐI MỘT DẶM, THÌ CON HÃY ĐI VỚI NÓ HAI DẶM. AI XIN, THÌ CON HÃY CHO. AI MUỐN VAY MƯỢN, THÌ CON ĐỪNG KHƯỚC TỪ”

Chúa Giêsu nghiêm cấm việc trả thù cho dù dưới mức độ nào.

Không những không được trả thù, mà Chúa muốn người môn đệ:

“ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI VỚI KẺ HUNG ÁC”.

Đây là một lời khuyên rất khôn ngoan, vì chống cự lại với kẻ hung ác chỉ gây khổ và làm thiệt hại cho mình.

“Đừng chống lại với kẻ ác được hiểu theo cả 2 nghĩa:

1/. Bây giờ mình không đủ khả năng và đủ lực để chống lại.

Trong trường hợp này, Chúa muốn người môn đệ phải loại bỏ ngay từ trong suy nghĩ việc báo thù, vì rất có thể sau này mình có điều kiện thì việc báo thù sẽ xảy ra. Như vậy ngay từ lúc mình đang yếu thế, cũng dẹp bỏ ngay ý nghĩ báo thù để nó không được manh nha lớn dần lên trong suy nghĩ của mình.

2/. Bây giờ mình có đủ điều kiện để trả thù, thì càng không được trả thù.

Nhiều người nghĩ rằng: lời khuyên này của Chúa Giêsu cổ võ cho sự hèn nhát, yếu đuối và cam chịu. Họ cổ võ cho sự công bằng. Có thù thì phải trả, và chỉ cần trả đến mức giới hạn “ Mằt đền mắt, răng đền răng” là công bằng rồi.

Nhưng những người này đã lầm, vì giáo huấn của Chúa Giêsu đề cao và cổ võ THÁI ĐỘ SỐNG ANH HÙNG. Chỉ có những ai sống anh hùng, mạnh mẽ, họ mới thắng nổi cái khuynh hướng của loài súc vật, mới vượt thắng được bản năng tự nhiên.

“TRÁI LẠI”.

Cụm từ “trái lại” Matthêu dùng rất sâu sắc: Không những đừng chống cự lại kẻ hung ác mà còn làm ngược lại nữa.

Chúa Giêsu nêu ra một vài trường hợp cụ thể như sau:

1/. “NẾU AI VẢ MÁ BÊN PHẢI CỦA CON, THÌ HÃY ĐƯA MÁ BÊN KIA CHO NÓ NỮA”.

Ta để ý kỹ: Đức Giêsu nói má bên phải bị vả trước, khi má bên phải bị vả, tức nó bị tát bằng mu bàn tay phải của đối phương, điều này không nói là đau hơn so với tát bằng lòng bàn tay nhưng nó BỊ NHỤC HƠN. Trong trường hợp bị nhục nhã như vậy, Chúa lại đòi ta tự nguyện đưa thêm má bên trái nữa !

Đó mới là lối sống anh hùng của người môn đệ Chúa Giêsu.

Giáo huấn này của Chúa thật khó nuốt, bởi vì nó đụng đến một bản năng sâu thẳm của chúng ta: bản năng trả thù!

2/. “AI MUỐN KIỆN CON ĐỂ ĐOẠT ÁO TRONG CỦA CON, THÌ HÃY TRAO CHO NÓ CẢ ÁO CHOÀNG NỮA”

CÔNG DỤNG CỦA CHIẾC ÁO NGOÀI (ÁO CHOÀNG):

Nó rất quan trọng để giúp người ta chống cái lạnh về ban đêm. Luật Cựu Ước có quy định rõ: cho dù có bị cầm cố, thì phải trả lại cho người ta chiếc áo ngoài, không được lấy. Tức nếu có bị xiết đồ, thì cũng phải chừa cái áo ngoài ra.

Ở đây Chúa lại đòi ta đi quá xa: nếu bị đoạt chiếc áo trong, ta lại tự nguyện đưa thêm cả chiếc áo ngoài, mặc dù luật không đòi hỏi như thế. Có nghĩa đòi hỏi của Chúa đã đi xa hơn cả lề luật.

Sách Đệ Nhị Luật (Đnl 24, 13) có nói: “Anh phải đem trả lại đồ cầm cho người ấy khi mặt trời lặn; người ấy sẽ đắp áo choàng của mình mà ngủ, sẽ chúc phúc cho anh; anh sẽ là người công chính trước nhan Ðức Chúa, Thiên Chúa của anh”. Như vậy, nếu đưa cả áo trong và áo ngoài, người ấy sẽ bị trần trụi và điều này không còn gì nhục nhã hơn.

3/. “AI BẮT CON ĐI MỘT DẶM, THÌ CON HÃY ĐI VỚI NÓ HAI DẶM”.

Nước Do Thái dưới thời Đức Giêsu, bị đô hộ bởi Đế quốc Rôma, người Rôma có quyền bắt người Do Thái vác đồ cho lính, đây là điều tự nhiên, hợp luật.

Nếu chẳng may vận xui đưa đến, có ai bị bắt phải vác đồ đi một dặm, Chúa lại đòi người môn đệ đi quá xa luật buộc là tự nguyện đi hai dặm.

4/. “AI XIN, THÌ CON HÃY CHO. AI MUỐN VAY MƯỢN, THÌ CON ĐỪNG KHƯỚC TỪ “.

Câu cuối của bài Tin mừng cũng làm cho ta phải suy nghĩ.

Ông bà ta thường nói: “Khi cho vay mượn, thì một là mất tiền, hai là mất bạn”. Nhất là trong thời buổi hiện nay, chuyện “quỵt nợ” diễn ra thường xuyên, làm cho người có lòng nhân ái muốn giúp kẻ khó khăn xem ra phải suy nghĩ lại.

Nhưng Đức Giêsu muốn chúng ta, là những môn đệ của Ngài, học nơi Ngài lòng nhân từ, bác ái, quảng đại trước những nhu cầu có thật của anh em. Mở lòng ra trước người xin, người muốn vay mượn, dù kẻ ấy là kẻ thù hay người không có khả năng hoàn trả.

Ở đây xin nhấn mạnh, đó là những nhu cầu có thật, chứ không phải giả tạo, lừa lọc. Đức Giêsu muốn chúng ta, đừng vì chuyện này chuyện nọ, mà đóng cửa lòng mình lại trước những nhu cầu có thật của anh em, nếu họ không trả được thì chính Chúa sẽ là người trả lại cho ta trong Nước Trời. Đừng bao giờ ngoảnh mặt lại trước người đang cần ta giúp đỡ.

Như vậy, các đòi hỏi của Đức Giêsu, nếu hiểu theo nghĩa đen, đó là những đòi hỏi không thể thực hiện.

Nhưng ta không nên hiểu lời Đức Giêsu hôm nay hoàn toàn theo nghĩa đen.

Đức Giêsu không cấm chống lại sự bất công. Chính Đức Giêsu đã không để cho tên đầy tớ vị thượng tế vả má kia, và còn hỏi lại: “nếu tôi nói đúng tại sao anh đánh tôi”. Ngài muốn dạy chúng ta rằng: đừng trả đũa hoặc gây ra cho đối phương cùng một sự thiệt hại họ đã gây ra cho mình. Thay vào đó hãy lấy lòng nhân từ mà chinh phục kẻ dữ.

Đức Giêsu cũng không cổ vũ sự nhu nhược, nhát đảm nhưng Ngài muốn nêu cao tinh thần khoan dung, hiền từ, quảng đại và tha thứ. Ngài khích lệ chúng ta tránh sự ác. Vì chỉ có một tâm hồn nhẹ nhàng thanh thoát, mới tiếp nhận được Chúa và dễ dàng đón nhận ơn Chúa.

Thật ra, những lời Chúa Giêsu nói đây không nhằm đến nền luân lý trong xã hội. Luật báo thù của Luật Môsê, xét về phương diện xã hội học, đã là một bước tiến quan trọng so với những tập tục xa xưa, khi mà sự trả đũa diễn ra trong hỗn loạn.

Nhưng ở đây Chúa Giêsu tuyên bố: luật báo thù phải được bãi bỏ. Luật lệ xã hội không bao giờ đủ để làm cho công bằng và hòa bình chân chính ngự trị. Chúa Giêsu kêu mời đừng trả đũa khi bị lầm lỗi và thiệt hại.

Chỉ có bác ái yêu thương mới đủ sức hóa giải sự oán thù nơi con người mà thôi.

Amen.
______________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

LỜI CHÚA THỨ HAI TUẦN XI THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (18/6/2018) – (Mt 5, 38-42) – THÁNG THÁNH TÂM CHÚA GIÊSU KỶ NIỆM 30 NĂM PHONG THÁNH 117 VỊ TỬ ĐẠO VIỆT NAM