Vatican và tài chánh thế giới: “Chúng ta cần có một suy nghĩ cơ bản v� cái g�i là ti�n bạc�

Trong một văn kiện chính xác một cách hiếm hoi được công bố ngày thứ năm 17 tháng 5, Vatican đưa ra nhận xét và phân tích hệ thống tài chánh thế giới.

Báo Thập giá có cuộc ph�ng vấn Linh mục Bruno-Marie Duffé, nhân vật số hai của bộ Phát triển Nhân bản Toàn diện v� văn kiện mới “Các vấn đ� kinh tế và tài chánh� (Oeconomicae et pecuniariae quaestiones) để làm sáng t� v� mặt đạo đức cho một xã hội không còn xây dựng trên một n�n kinh tế của việc làm nhưng trên một n�n kinh tế tài chánh và mang tính tự quy.

“Ngày nay, chúng ta đi từ một n�n kinh tế của việc làm qua một n�n kinh tế theo hệ thống tài chánh và tự quy�

Báo Thập giá: Xin cha cho biết, văn kiện “Các vấn đ� kinh tế và tài chánh� được phát sinh như thế nào? Có phải đây là văn kiện tiếp theo văn bản được Hội đồng Giáo hoàng Công lý và Hòa bình công bố năm 2011, đ� nghị một quy�n uy đi�u hành hoàn vũ v� vấn đ� tài chánh và đã bị chỉ trích rất nặng n� không?

Linh mục Bruno-Marie Duffé: Việc triển khai văn kiện này bắt đầu từ năm ngoái trước khi tôi đến bộ Phát triển Nhân bản Toàn diện. �úng là văn bản năm 2011 đã bị chỉ trích nặng n� nhưng chúng tôi không bao gi� ngừng suy nghĩ, chúng tôi muốn chính xác làm rõ một vài điểm và xây dựng các điểm này tốt hơn trong đức tin của Giáo hội. Ngoài ra, các quan điểm của �ức Phanxicô v� một vài vấn đ� tài chánh đã mở một lối thoát cho một vài cơ quan còn quá dè chừng và làm cho văn kiện được khẳng định hơn và dứt khoát hơn.

Làm thế nào để làm việc với Bộ Giáo lý �ức tin?

Các vấn đ� chúng tôi đ� cập đến không phải chỉ là các vấn đ� luân lý nhưng còn liên hệ đến luân lý: chúng ta tin cái gì và chúng ta tin ở gì. Vì thế cần thiết phải làm việc với Bộ Giáo lý �ức tin để xây dựng một văn kiện có tinh thần đạo đức, không phải dạy đạo đức nhưng là xây dựng đích thực trên n�n tảng đức tin. �i�u quan tr�ng là tín đi�u và luân lý không tách nhau nhưng làm phong phú cho nhau trong một đối thoại hỗ tương. 

Như thế theo cha, các vấn đ� kinh tế có nhắm vào tr�ng tâm của đức tin không?

Trong một th�i gian lâu, Giáo hội nhìn các vấn đ� kinh tế qua lăng kính xã hội và qua việc làm: hợp đồng làm việc, quy�n được có ngày nghỉ, lương hướng tương xứng. Nhân phẩm được thể hiện qua phẩm giá của việc làm.

Ngày nay, chúng ta đi từ một n�n kinh tế của việc làm qua n�n kinh tế theo hệ thống tài chánh và mang tính tự quy. �ây không còn là vấn đ� luân lý hay đạo đức mà là tuyên xưng đức tin. Như thế phải xây dựng trên đòi h�i của đức tin, khẳng định đức tin và trong lãnh vực này không được tách đức tin ra kh�i hành động, cũng không tách ra kh�i trách nhiệm tập thể. 

Văn kiện này nhắm đến ai?

Trước hết là nhắm đến các nhân vật chính của n�n kinh tế và tài chánh quốc tế. Vấn đ� trách nhiệm là tr�ng tâm ở đây và chúng tôi muốn trước hết nói với những ngư�i đã khước từ thế giới kinh tế thực tế để đi qua thế giới kinh tế tài chánh.

Một kinh tế gia vừa nói với tôi, �ức Phanxicô phải đi Bali trong kỳ h�p sắp tới của hơn ba mươi nhà lãnh đạo ngân hàng lớn nhất thế giới. Có một mong ch� một l�i nói thật mạnh nơi các nhà có trách nhiệm lớn này, chẳng hạn nhắc cho h� nhớ, cần có ti�n để cứu hành tinh. Chúng ta có thể thấy trong các hội đồng quản trị khác nhau hiện nay, hòn đá tảng của h� là tài trợ. Bây gi� phải đi từ khuynh hướng đạo đức đến quyết định chính trị.

Chúng tôi cũng muốn nói đến các nhà trách nhiệm chính trị, dù chúng tôi biết có một vài Quốc gia ngày nay không còn đủ khả năng để đảm trách trách nhiệm của mình vì kinh tế và tài chánh được ưu tiên hơn chính trị.

Cuối cùng văn kiện này cũng nhắm đến m�i công dân vì trách nhiệm được thực hiện ở m�i cấp độ. Vấn đ� là phải biết ti�n đối với chúng ta là gì: đó là một công cụ hay một ông thần mới? Chúng ta cần có một suy nghĩ cơ bản v� ti�n trong thế giới này, khi mà nạn thao túng và dứt khoát muốn thu vốn v� ngay lập tức càng ngày càng lấn thế.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn