Ngày của mẹ

Có một câu châm ngôn cổ cho chúng ta l�i chỉ dạy khôn ngoan, nhưng gần như không thể làm theo được. Hãy khôn ngoan trong việc ch�n cha mẹ!

Nói thì dễ, làm thì khó, nhưng câu châm ngôn này có nhi�u ý nghĩa. Chúng ta không hoàn toàn là chính mình. Chúng ta còn là sản phẩm do tay cha mẹ, những ngư�i không chỉ cho chúng ta bộ gen di truy�n, mà tập hợp phức tạp những gì của h� trong chúng ta và cách h� liên kết với chúng ta và với thế giới cũng góp phần định hình nhân bản và tính cách của chúng ta nữa. Khi trưởng thành, chúng ta vừa tự do vừa tê liệt v� mặt cảm xúc khi suy nghĩ v� chính xác những gì mình đã thừa kế được từ cha mẹ. H� định hình chúng ta.

Ngày hôm nay, ngày của mẹ, khi tôi nghĩ v� mẹ mình và gen di truy�n được thừa kế từ mẹ, tôi nhận ra rằng cha mẹ đã định hình nên tôi. Mẹ tôi đã mất 43 năm trước, nhưng dấu ấn của mẹ vẫn còn ghi đậm nơi đây, nơi anh chị em tôi, và nơi tôi. Vậy ngoài những đặc thù thể lý, mẹ còn cho tôi gì nữa?

Những gì mẹ cho tôi không phải là tự nhiên mà có. Với sự giúp đỡ của cha tôi, mẹ đã nuôi nấng cả một gia đình đông con, và dù cuộc hôn nhân của h� thật lãng mạn, nhưng gần hết th�i gian của h�, h� đã phải xoay xở vật lộn với vấn đ� ti�n bạc, th�i gian, sức lực để lo toan cho cả nhà. Những gì mẹ phải làm luôn luôn hầu như vượt quá sức của mẹ. Nhưng bằng cách nào đó, mẹ luôn luôn xoay xở được, luôn luôn tìm được cách để tăng tiến m�i việc, tăng sức tăng th�i gian để cho chúng tôi ăn, mặc, và làm tròn vai trò ngư�i mẹ.

Mẹ thư�ng không có th�i gian, sức lực hay kiên nhẫn để cho chúng tôi tình cảm và sự nồng ấm mật thiết mà một đứa trẻ hết sức mong đợi và cần đến, dù thực sự, tự bản chất, mẹ là ngư�i ấm áp và ân cần. Quá nhi�u việc phải làm đè nặng lên mẹ một áp lực nên nhi�u khi mẹ không thể cầu toàn và chú tâm thật nhi�u được. Và mẹ cũng không phải là một bà mẹ trên phim, lúc nào cũng ăn mặc đẹp đẽ và biểu lộ tình cảm hoàn hảo, nhưng thành thật mà nói, mẹ đã cho chúng tôi đi�u quan tr�ng nhất đối với một gia đình, chính là sự an toàn và bảo đảm. Nhu cầu lớn nhất, che khuất tất cả m�i nhu cầu khác, chính là mong muốn được cảm thấy an toàn và bảo đảm.

Mẹ tôi thư�ng chia trí với nhi�u việc khác nhau, nên không thể chú ý đến chúng tôi cũng như không biểu lộ tình cảm tr�n vẹn được, nhưng mẹ cho chúng tôi những gì chúng tôi cần hơn tất cả, là sự an toàn và bảo đảm. Mẹ cho chúng tôi một mái nhà và một mái ấm luôn luôn vững chãi và chừng mực – đôi khi cũng hơi ồn ào một chút. Trong môi trư�ng đó, chúng tôi luôn được an toàn. Th�i thơ ấu, không một ai cho tôi được đi�u gì phong phú hay to lớn hơn thế nữa.

Hơn nữa, trong tất cả m�i việc, khi phải xoay xở để lo toan và phải đối phó với những việc chẳng đặng đừng, mẹ đã dạy cho chúng tôi biết một đi�u quan tr�ng nữa là, bạn không cần phải ch� cho đến khi thanh toán hết hóa đơn, sức kh�e sung mãn, có đủ th�i gian rảnh rỗi, và chẳng có những việc đau đầu đang ch�, nghĩa là không cần phải ch� cho đến khi m�i việc hoàn hảo để có thể hưởng dùng th�i khắc hiện tại. Mẹ tôi biết cách để hưởng giây phút hiện tại. M�i ngày lễ, sinh nhật, hay ngày chúa nhật, đ�u là dịp để có một bữa ăn đặc biệt và mừng lễ đặc biệt cho dù có việc gì khó khăn có thể xảy ra đi chăng nữa. Và có lẽ, quan tr�ng hơn tất cả, mẹ tôi vô cùng có trách nhiệm trong việc trao truy�n đức tin cho tôi, và dù cha tôi cùng chung tay, nhưng mẹ tôi chính là ngư�i thúc đẩy tôi mở lòng ra với ơn g�i linh mục.

Các nhà nhân h�c nghiên cứu các nghi lễ khai tâm trong nhi�u n�n văn hóa khác nhau đã cho chúng ta biết rằng các quy trình khai tâm cần thiết để biến đổi một đứa trẻ thành một ngư�i trưởng thành, đ�u cần phải nhấn mạnh vào bốn chân lý rõ ràng này: ��i của bạn không phải của riêng bạn. Cuộc sống đầy gian khó. Bạn sẽ chết. ��i của bạn không phải là cho bạn.

N�n văn hóa và Giáo hội của mẹ tôi đã ghi khắc không thể phai m� những chân lý này trong bà. Với thế hệ của bà, đặc biệt khi bạn sống ở vùng nông thôn và nghèo, thì cuộc sống thật khó khăn và đòi h�i đạo đức phải cao. Nhi�u ngư�i chết trẻ. Và đặc nét thế hệ của mẹ tôi là gia đình, Giáo hội, ngư�i đồng loại và quê hương có thể đòi h�i, và bổn phận của bạn là trao ban đ�i sống mình mà không chút ích kỷ hay than van. Thật ích kỷ khi nghĩ v� mình trên hết. Mẹ tôi đã thấm nhuần đặc tính đó và rồi bà truy�n cho chúng tôi, đặc biệt là chân lý rằng đ�i của bạn không phải là cho bạn. Những sự thật khác nữa như, cuộc sống là khó khăn và bạn sẽ chết, sẽ tự lên tiếng với bạn, nhưng từ lúc bạn còn là đứa trẻ cho đến khi trưởng thành, thông điệp gởi đến bạn rất rõ ràng: ��i của bạn không phải của riêng bạn. ��i của bạn không phải là cho bạn. Các nhà nhân h�c có lẽ nên nghiên cứu cách nhìn và cách sống khai tâm của mẹ tôi.

Không bà mẹ nào hoàn hảo, mẹ tôi cũng vậy. Mẹ có những sai lầm và tôi cũng còn nhớ nhi�u sai lầm của mẹ bên cạnh nhi�u đi�u tốt mẹ đã làm cho tôi. Nhưng khi nghĩ v� mẹ mình, tôi chỉ cảm thấy thật tốt lành và biết ơn mà thôi.  Tôi đã ch�n mẹ cho mình một cách khôn ngoan đó! (Ronald Rolheiser, 05-12-2014)

J.B. Thái Hòa dịch

Phanxicovn