Ngư�i Công Giáo Việt Nam làm gì trong những ngày Tết?

Ngày Tết có lẽ là một trong những đi�u đặc sắc làm nên văn hoá Việt Nam. Ai cũng mong Tết, ai cũng thích Tết. Cứ nhắc đến Tết là biết bao cảm xúc ngổn ngang chợt ùa v�. Bánh mứt, hạt dưa, mâm ngũ quả, cành mai, cành đào, bao lì xì, tiếng nhạc hân hoan, quần áo đẹp… những hình ảnh thân thương này có lẽ sẽ chẳng bao gi� mất đi hương vị của nó trong lòng bất cứ con dân Việt Nam nào. Ngày Tết, ngư�i ta quây quần bên gia đình, tình cảm được vun đắp. Ngư�i ta trao gửi đến nhau những câu chúc ng�t ngào. Nơi khoảnh khắc giao mùa, ngư�i ta muốn quên đi tất cả những gì không hay của quá khứ, hớn hở đón ch� ni�m vui bất ng� của năm nay. �nh nắng mai chan hoà nói lên ước ao muốn có một cuộc sống an bình, thảnh thơi… Ngày Tết, ngày của ni�m vui, nhưng hẳn là nhi�u ngư�i trong chúng ta, vào một lúc trầm tư, cảm thấy có một chút buồn man mác nào đó tại chính th�i điểm được cho là khoảnh khắc hân hoan này, phải không?

�ã bao cái Tết trôi qua. Cái Tết nào cũng được mong ch�. Nhưng chỉ sau một khoảnh khắc ngắn ngủi, năm mới đã phút chốc trở thành năm cũ mất rồi. Dòng th�i gian cứ thế trôi đi theo quy luật của nó. Ngư�i ta bắt chộp lấy một vài khoảnh khắc ý nghĩa nào đó của nó để vui mừng, để kỷ niệm. Con ngư�i mong m�i cái mới, cái đẹp. Con ngư�i khao khát một ni�m vui vĩnh hằng. Cái Tết tuy tuyệt v�i đấy, nhưng cũng chẳng kéo dài được bao lâu. Ngày trước Tết thì rất rộn ràng, nhưng đến buổi chi�u mồng Một thì đã chẳng cần thấy Tết đâu nữa. M�i cái trôi qua nhanh quá, làm ta cứ có cảm giác mình thật nh� bé giữa dòng đ�i vô tình này. Ta chợt nhớ đến những cái Tết khi mình còn bé, rồi tự h�i liệu mình còn có thể được đón bao nhiêu cái Tết nữa đây. Ngày xưa Tết vui như thế, sao cứ càng Tết là cảm thấy tẻ nhạt. Liệu Tết năm sau có giống Tết năm nay không?

Ngày còn bé, ai trong chúng ta cũng háo hức đón Tết. Tết thì được nghỉ h�c, được đi chơi, được mặc đồ đẹp, được nhận lì xì. Khi lớn lên rồi, ta cũng thích Tết nhưng hoà lẫn trong đó dư�ng như còn có những nỗi lo âu. Ta chẳng còn ham hố đi chơi, lại còn phải bận tâm suy nghĩ lấy đâu ra ti�n để mua sắm những đồ cần thiết, để lì xì cho đám nh�. Một chút ni�m vui của ngày Tết đánh đổi cho cả một tháng dài vắt tay lên trán nghỉ ngợi. Cái g�i là “đầu xuân năm mới�, hay “an khang cát tư�ng�, có vẻ chỉ còn là những câu nói cho có hoa văn. Ngư�i ta chúc mình thì mình vui đón lấy với tất cả tấm lòng. Nhưng ta cũng nhận ra rằng sự sống của một đ�i ngư�i đâu lệ thuộc vào những đi�u ấy. �âu phải cứ có nhi�u ngư�i chúc ta “bách niên giai lão� là tự dưng ta sống được đến hơn tuổi một trăm. Có đôi khi ta lại thấy rằng sống đến từng ấy tuổi chưa chắc đã là đi�u gì đáng ao ước. Mỗi một cái Tết trôi qua là tóc thêm bạc, lưng thêm còng, ngày trở v� với cát bụi gần đến. Vui hay buồn?

Cái ánh nắng ban mai đầu ngày Tết mang đến cho ta cảm giác hân hoan bao nhiêu thì từng mành hoàng hôn cuối ngày gợi lên trong ta nỗi buồn phi�n bấy nhiêu. Tết hết rồi! Tết chỉ đ�ng lại trong vài khoảnh khắc ngắn ngủi ấy thôi. Một phút xoã mình với ngư�i thân bạn bè đã dần đi vào hồi kết. Ta lại phải trở v� với thực tại cuộc sống, với những cuộc chạy đua bon chen giữa dòng đ�i nghiệt ngã. Lại còn phải trả nợ cho cái Tết vừa rồi. Lại còn bao nhiêu băn khoăn cho những ngày sắp tới. Liệu chuyện gì sẽ xảy đến với ta trong năm nay? Liệu có đi�m may đi�m gở nào đang ch� ta không? Vừa hết Tết, ta lại ngồi đếm th�i gian để mong ch� 365 ngày nữa trôi qua. Ta cứ mãi tìm kiếm và mơ mộng đến một cõi thanh tịnh thoải mái, chẳng mang bận tâm gì, để rồi bất chợt nhìn lại, hốt hoảng khi thấy mình đã mang một cái tuổi không còn nh� nữa rồi. Dòng th�i gian trôi đi như vũ bão. Nhắm mắt rồi mở mắt, tất cả những gì còn vừa nóng hổi đã nhanh chóng trở thành cái của ngày hôm qua.

Thật là một sự trùng hợp đầy ý nghĩa khi hầu như cái Tết truy�n thống năm nào của Việt Nam cũng có chút dính dáng đến mùa Chay. Ta vui Tết, nhưng cũng không quên thân phận cát bụi của mình. Cái Tết trần gian gợi nhắc cho chúng ta nhớ đến sự chóng tàn của đ�i này và ngưỡng v�ng v� một cái Tết vĩnh hằng trên Thiên Quốc. Ta biết rằng có một cái Tết tuyệt hảo đang ch� đợi mình. Có một �ấng là Tết đích thực cho mỗi ngư�i Ki-tô hữu. Nơi �ấng ấy, ta chẳng còn bận tâm đi�u gì nữa. Với �ấng ấy, ta vui một ni�m vui bất diệt. Có �ấng ấy là có cả m�i đi�u tuyệt v�i nhất của hương xuân. Nhưng để có thể vui hưởng cái Tết ấy, ta cần phải b� mình, vác thập giá, buông b� con ngư�i cũ, cần ý thức v� sự nh� bé của mình và đặt tr�n ni�m trông cậy nơi Ngài. Mùa Chay không phải là mùa để buồn, nhưng là th�i gian để ta tĩnh tâm lại, chìm sâu hơn trong tương quan với �ấng là mùa Xuân yêu thương, là cái Tết miên viễn, là nguồn vui tr�n vẹn và tuyệt đối của mình.

Pr. Lê Hoàng Nam, SJ

dongten