Gương Thánh nhân: Thánh Phê-rô Ca-ni-xi-ô sinh năm 1521 tại Ni-gi-mê-gen, nước Äức, trong gia đình Công giáo đạo đức. Ngà i là má»™t trong những vị Linh mục Dòng Tên nổi tiếng nhất thá»i đó. Dưá»ng như Chúa Quan Phòng dà nh cho ngà i sứ mạng đặc biệt chống lại lạc giáo Lu-te ở Äức, ngưá»i ta gán cho ngà i biệt hiệu “cái búa chống thệ phản”, bằng sách vở ngà i viết và lá»i ngà i giảng dạy. Ngà i vừa là má»™t nhà trà thức, má»™t vị thánh, vừa là má»™t tông đồ hăng say là m vinh danh Chúa, đúng theo đưá»ng hướng thánh I-nha-xi-ô.
Lúc nhá», thánh nhân đã được giáo dục đạo hạnh đầy đủ ở gia đình. Năm lên 15 tuổi, ngà i được cha mẹ gởi đến đại há»c Cô-lôn, theo há»c môn triết và hùng biện. Trong thá»i gian há»c ở đây, ngà i hân hạnh được gặp Chân phước Phê-rô Pháp-vÆ¡ là bạn thân cá»§a thánh I-nha-xi-ô. Vị Chân phước nầy đã hướng dẫn ngà i và o Dòng Tên, để phụng sá»± Chúa và bênh đỡ Há»™i thánh Ä‘ang lúc bị các lạc giáo khuấy phá. Giá»›i Công giáo ở đây đặt ngà i là m thá»§ lãnh Ä‘iá»u khiển phong trà o chống lại các nhóm ly khai.
Năm 1546, thánh nhân được thụ phong Linh mục. Và năm sau, Äức Tổng Giám mục Au-bua đã cá» ngà i đến dá»± Công đồng Tri-Ä‘en-ti-nô, vá»›i tư cách đại diện. Và từ năm 1549 trở Ä‘i, ngà i được chá»n là m viện trưởng đại há»c ở In-gô-ta rồi ở Ven-na. Trong thá»i gian nầy, ngoà i ra nhiệm vụ ở trưá»ng đại há»c, thánh nhân Ä‘i hầu khắp nước Äức, Thụy-sÄ©, Ba-lan, để cá»§ng cố đức tin cho ngưá»i Công giáo Ä‘ang bị lung lay vì những tư tưởng sai lạc. Äi đến đâu, ngà i cÅ©ng tiếp xúc gần gÅ©i vá»›i các Ki-tô hữu, giảng dạy chân lý Phúc âm cho há». Nhiá»u năm liá»n, ngà i là nhà giảng thuyết nổi tiếng ở nhà thá» chÃnh tòa Au-bua. Số ngưá»i đến nghe giảng ngà y cà ng đông, vì ngà i giảng dạy cách nhiệt thà nh, trong suốt, là m cho ngưá»i nghe bị thu hút, cảm hóa, tin tưởng. Má»—i khi Ä‘i ngang qua nhà thá» nà o, ngà i Ä‘á»u dừng lại, giảng dạy chân lý đức tin, chỉ vạch cho má»i tÃn hữu thấy rõ những sai lầm cá»§a các lạc giáo, má»™t mặt để cho hỠđỠphòng cảnh giác, mặt khác cÅ©ng để giúp há» sá»a chữa lầm lạc.
Và trong thá»i gian nầy, ngà i đã viết ba quyển sách trứ danh, trình bà y giáo thuyết tinh tuyá»n cá»§a Há»™i thánh. Äó là :
– Giáo lý dà nh cho giáo sÄ© và giáo dân trưởng thà nh.
– Giáo lý sÆ¡ cấp dà nh cho trẻ em.
– Kinh nguyện .
Ba cuốn sách nầy ảnh hưởng sâu rá»™ng trong má»i tầng lá»›p dân chúng, nhất là giá»›i trà thức hiểu biết. Vá»›i lá»i văn sáng sá»§a, trình bà y giáo thuyết Công giáo đầy đủ khúc chiết, các sách ngà i đáp ứng nhu cầu há»c biết giáo lý cho giáo dân, đồng thá»i giúp ngưá»i lầm lạc nháºn biết những sai sót cá»§a há», để quay vá» vá»›i Há»™i thánh.
Ngoà i ra lá»i giảng dạy và sách vở, thánh nhân còn dùng thư từ để cá»§ng cố đức tin, sá»a chữa sai lầm cho má»i ngưá»i. Ngà i viết thÆ¡ cho hết má»i hạng ngưá»i trong đạo cÅ©ng như ngoà i Ä‘á»i: từ vua quan đến dân thưá»ng, đỠcáºp các vấn đỠliên quan đến nhu cầu cá»§a tầng ngưá»i; tất cả chỉ vì lợi Ãch cá»§a Giáo há»™i và là m sáng danh Chúa.
NhỠđâu mà thánh nhân là m được nhiá»u việc Ãch lợi cho Há»™i thánh và vinh danh Chúa như thế? Tất cả Ä‘á»u do Æ¡n Chúa ban, tất cả Ä‘á»u là hồng ân cá»§a Chúa, như lá»i ngà i thưa vá»›i Chúa:
“Cuối cùng, Chúa đã truyá»n lệnh cho con uống nÆ¡i nguồn mạch là trái tim rá»™ng mở cá»§a Chúa, nÆ¡i Thân Thể rất thánh cá»§a Chúa mà con như xem thấy táºn mắt, nghÄ©a là Chúa má»i con kÃn nước cứu độ nÆ¡i mạch cá»§a Chúa, lạy Äấng cứu chuá»™c con.
Còn con, con hết lòng ao ước được mạch đó chảy đến cho con những dòng nước tin cáºy mến. Con khát uống thanh bần, trinh khiết và vâng lá»i, con xin Chúa rá»a thân con, mặc áo và trang Ä‘iểm cho con. Bởi thế, sau khi con đã dám tá»›i gần trái tim rất dịu dà ng cá»§a Chúa và tìm được ở đó sá»± no thá»a, thì con được Chúa hứa ban cho má»™t áo kết bởi ba tấm để che phá»§ lình hồn trần trụi cá»§a con, và hoà n toà n hợp vá»›i lá»i con khấn hứa. Ba tấm áo đó là : sá»± bình yên, tình yêu và lòng kiên trì. ÄÆ°á»£c áo cứu độ đó che chở, con tưởng không còn thiếu thốn gì nữa, nhưng con sẽ thà nh công má»i sá»± để là m sáng danh Chúa”
Thánh nhân qua Ä‘á»i năm 1597, và được Äức Giáo Hoà ng Pi-ô thứ 11 tôn phong Hiển thánh và tiến sÄ© Há»™i thánh ngà y 21 tháng 12 năm 1925.
Quyết tâm: Noi gương thánh Phê-rô Ca-ni-xi-ô, hằng ngà y kêu xin Chúa cho biết dùng lá»i nói, việc là m cÅ©ng như sách vở thư từ, để cá»§ng cố và bảo vệ niá»m tin cho má»i ngưá»i và là m sáng danh Chúa.
Lá»i nguyện: Lạy Chúa, để bảo vệ đức tin cá»§a Há»™i thánh Công giáo, Chúa đã cho xuất hiện má»™t Linh mục đầy lòng dÅ©ng cảm và trà thông minh là thánh Phê-rô Ca-ni-xi-ô; vì lá»i thánh nhân chuyển cầu. Xin cho những ai Ä‘ang tìm kiếm chân lý được phúc nháºn biết Chúa là Thiên Chúa, và xin cho cá»™ng Ä‘oà n tÃn hữu chúng con được trung thà nh giữ vững đức tin. Chúng con cầu xin…
GPVL
Ngà y 21 tháng 12
THÃNH PHÊRÔ CANISIÔ
LINH MỤC, TIẾN SĨ HỘI THÃNH
(+ 1597)
Ngà y nay dân tá»™c Äức vẫn còn ghi nhá»› công Æ¡n vÄ© đại cá»§a thánh Phêrô Canisiô má»™t tu sÄ© dòng Tên, ngưá»i đã hy sinh cả má»™t Ä‘á»i để gìn giữ Giáo há»™i Äức thá»i đó khá»i những lầm lạc cá»§a bè phái Lutêrô.
Thánh Phêrô Canisiô xuất thân tá»± má»™t gia đình khá giả thuá»™c tỉnh Nimêga nước Hòa Lan. Ngay từ nhỠđã có nhiá»u dấu hiệu báo trước má»™t trà thông minh đặc biệt và má»™t tương lai sáng lạn cá»§a Canisiô. Má»›i 15 tuổi, Canisiô đã há»c hết ban trung há»c. Mùa đông năm 1536, cáºu rá»i bá» quê nhà đi Côlônia theo há»c luáºt. NÆ¡i đây sinh viên Canisiô là m quen vá»›i linh mục Nicolas; và nhá» cuá»™c giao du thưá»ng nháºt vá»›i linh mục ấy, Canisiô đã hấp thụ được má»™t ná»n đạo đức chắc chắn.
Thiên Chúa Quan phòng lợi dụng má»i cÆ¡ há»™i để dẫn đưa kẻ Chúa chá»n đến con đưá»ng Ngưá»i muốn. Năm 1540, việc sinh viên Surius bạn thân cá»§a Canisiô được Æ¡n Chúa kêu gá»i và o dòng khổ tu tại Côlônia đã gieo và o tâm hồn Canisiô má»™t thắc mắc vá» Æ¡n kêu gá»i. Mấy tháng sau Canisiô lại cảm thấy ước vá»ng muốn giữ mình trinh khiết vẹn toà n để chuyên lo việc phụng sá»± Chúa.
Từ đó Canisiô bắt đầu há»c thần há»c và là m quen vá»›i má»™t tu sÄ© dòng Tên. Thá»i gian cà ng là m cho Canisiô say mê vá»›i tôn chỉ tu đức cá»§a thánh Inhaxiô, ông tổ dòng Tên. Qua năm 1543, Canisiô chÃnh thức xin gia nháºp dòng Tên, và lần lượt được chịu các chức nhá» cho đến chức linh mục. Là m linh mục rồi, cha cho xuất bản hai cuốn sách nghiên cứu vá» Ä‘á»i sống thánh Cyrillô Alexandria và thánh Lêô Giáo hoà ng. Tuy nổi tiếng là má»™t há»c giả lá»—i lạc, cha Canisiô vẫn má»™t bá» khiêm tốn vâng phục bá» trên trong má»i sá»±; ngà i thá» hứa không bao giá» theo ý riêng mình, nhưng hoà n toà n phó thác nÆ¡i bá» trên mà ngà i coi như vị đại diện Chúa Kitô.
Năm 1549, nước Äức phải trải qua má»™t cuá»™c khá»§ng hoảng vỠđức tin do Lutêrô tạo nên. Má»i ngưá»i Ä‘á»u hướng mắt vá» vị cứu tinh duy nhất: thánh Phêrô Canisiô. Äể đáp lại tiếng kêu cấp cứu cá»§a giáo dân Äức, cha Canisiô qua Rôma để tuyên hứa trung thà nh vá»›i Giáo há»™i, rồi sau đó ngà i được đặc cá» sang hoạt động tại Äức suốt 30 năm trá»i. NÆ¡i đây ngà i hoạt động rất hăng hái và đã Ä‘em lại cho Giáo há»™i Äức má»™t luồng sinh khà má»›i. Ngà i là m cố vấn cho các Äức Giám mục, các ông hoà ng và là đại diện tối cao cá»§a Äức Giáo Hoà ng; ngà i còn kiêm thêm chức viện trưởng đại há»c Ingolstad. Hết má»i ngưá»i thuá»™c má»i giá»›i ai ai cÅ©ng Ä‘á»u cảm mến cha.
Mùa hạ năm 1556, cha Canisiô được bầu là m bá» trên tỉnh dòng Tên tại hai nước Äức và Ão. Trong chức vụ má»›i nà y, cha Canisiô Ä‘em hết nghị lá»±c ra hoạt động. Ngà i chú trá»ng nhất vá» phương diện phát triển văn hóa. Vì thế, ngà i đã mở rất nhiá»u trưá»ng há»c tại hầu hết các tỉnh lá»›n cá»§a nước Äức. Trong thá»i gian nà y cha còn táºn dùng tà i giảng thuyết để đả kÃch phong trà o lạc giáo Lutêrô Ä‘ang lan trà n như vÅ© bão trên toà n thể lãnh thổ Äức. Vì thế cha đã bị nhiá»u ngưá»i lạc giáo ghen ghét. Há» tìm hết cách hãm hại cha. Lần kia cha Ä‘ang hà nh lá»…, có ngưá»i đã lấy đá ném và o cha. Tuy bị ghen ghét hãm hại, cha Canisiô vẫn hăng hái giảng thuyết không há» nao núng. Có những ngà y tuyết rÆ¡i đầy đưá»ng mà cha vẫn hăng hái đứng giữa trá»i mưa tuyết để giảng thuyết. Trong 20 tháng trá»i, ngưá»i ta đã tÃnh ra cha giảng có tá»›i 240 bà i.
Vá»›i tà i lợi khẩu, thêm và o đó má»™t trà thông minh khác thưá»ng, cha được Äức Giáo Hoà ng Piô IV rất cảm mến. Äức Thánh Cha muốn cất nhắc cha lên chức vị Hồng y, nhưng vì khiêm tốn ngà i má»™t má»±c từ chối. Bá» trên cả dòng Tên cÅ©ng đặc biệt tÃn nhiệm cha nên đã cá» cha là m Tổng thanh tra các tu viện tại Äức và miá»n sông Rhênô. Sứ mệnh nặng nỠđó đòi há»i nÆ¡i cha má»™t chà hi sinh và má»™t tinh thần chịu đựng phi thưá»ng. Nhân dịp nà y, cha Canisiô có vá» thăm quê nhà tại Nimêga. Các nhà quyá»n quà trong miá»n Ä‘ua nhau mở tiệc khoản đãi thánh nhân. Ngà i Ä‘á»u vui lòng tá»›i dá»± tiệc, nhưng luôn xin nhà chá»§ cho những ngưá»i nghèo khó được ngồi bà n ăn vá»›i ngà i.
Mùa đông năm 1569, cha Canisiô đệ đơn xin từ chức bá» trên tỉnh dòng tại Äức. Tuy nhiên ngà i vẫn giữ má»™t ảnh hưởng rất lá»›n tại đây. Ngưá»i ta coi ngà i là linh hồn cá»§a Công giáo tiến hà nh tại Âu châu bấy giá». Trong thá»i gian nà y, thánh nhân dồn hết nghị lá»±c và o việc sáng tác sách vở. Ngà i đã viết má»™t cuốn giáo lý rất thá»i danh, vá»›i nhan Ä‘á»: “Summa doctrinaeâ€. Trong tác phẩm đó thánh nhân trình bà y tất cả những giáo lý căn bản cá»§a đạo Công giáo vá»›i má»™t thể thức đơn sÆ¡, rõ rà ng nhưng không kém phần sâu sắc. Ta có thể nói đây là má»™t cuốn giáo lý có giá trị nhất chưa há» thấy trong Giáo há»™i thá»i ấy. Kết quả ngoà i sức tưởng tượng: chỉ trong vòng 9 năm trá»i, cuốn sách trên đã được dịch sang 9 thứ tiếng vá»›i 55 lần tái bản.
Ngoà i cuốn giáo lý thá»i danh, thánh Canisiô còn viết hai cuốn sách giá trị khác: má»™t cuốn nhan đỠlà Thánh Gioan Tiá»n Hô, trong đó thánh nhân bà n luáºn vá» lòng thống hối và đức công chÃnh; cuốn khác ngà i ca tụng đức trong sạch cá»§a Äức Trinh Nữ Maria.
Qua năm 1576, thánh Canisiô được cá» thiết láºp má»™t trưá»ng đại há»c tại Fribourg thuá»™c Thụy SÄ©. Lúc nà y ngà i đã vá» già , sợ không đủ sức thi hà nh chức vụ cá»§a má»™t viện trưởng, thánh nhân chỉ giữ chức tuyên úy và cố vấn mà thôi. Nhưng tuổi già vẫn không ngăn cản được ngà i trong việc thi hà nh đức ái má»™t cách tÃch cá»±c. Ngà y ngà y ngưá»i ta vẫn thấy ngà i Ä‘i và o các trại giam thăm viếng và khuyên bảo các phạm nhân; ngà i và o cả các bệnh viện để săn sóc yên á»§i các ngưá»i Ä‘au yếu. Ngoà i ra, ngà i còn dạy giáo lý cho các trẻ em và tổ chức các há»™i Ä‘oà n Äức Mẹ.
Những ai đã sống vá»›i ngà i Ä‘á»u cảm phục sức hoạt động và đức tÃnh cần cù cá»§a ngà i, vì ngà i là m việc cho đến khi lâm bệnh và kiệt sức má»›i thôi. Ngà y áp lá»… thánh Tôma, cha xưng tá»™i rồi Ä‘á»c ca vịnh thống hối trong kinh nháºt khóa Äức Mẹ để dá»n mình chết. Sáng hôm sau bệnh tình ngà i không thuyên giảm nhưng còn trầm trá»ng hÆ¡n. Chịu lá»… rồi, đôi mắt cha như gắn chặt và o tượng chịu nạn. Má»™t lúc lâu sau đôi mắt ấy từ từ khép lại. Ngà i êm ái tắt thở như má»™t ngá»n đèn hết dầu. Hôm đó nhằm ngà y 21 tháng chạp năm 1597.
Xác cha được đặt tại nhà thá» chÃnh toà để má»i ngưá»i tá»›i kÃnh viếng; sau đó được mai táng trước bà n thá» tại nhà thá» chÃnh toà .
Sở dÄ© thánh Canisiô được tôn lên báºc hiển thánh không những vì Ä‘á»i sống cá nhân thánh thiện cá»§a ngưá»i, mà nhất là vì bầu nhiệt huyết tông đồ đã khiến thánh nhân váºn dụng hết cả sức lá»±c và tà i năng để bênh vá»±c đức tin công giáo. Sá»± nghiệp và công lao ngà i để lại cho dân tá»™c Äức vá» phương diện tôn giáo cÅ©ng như văn hóa tháºt đáng kể. Ngà i tháºt xứng đáng được Giáo há»™i truy tặng danh hiệu tiến sÄ© Giáo há»™i.
Lạy thánh Phêrô Canisiô là đấng đã được Chúa ban sức mạnh và sá»± thông thái để bênh vá»±c đức tin công giáo, xin ngà i bầu cá» cho những ngưá»i lầm lạc được trở vá» con đưá»ng cứu thoát và cho giáo dân được trung thà nh bá»n vững tuyên xưng đức tin.
tinmung

