Gương Thánh nhân: Thánh Äa-ma-sô sinh năm 305, ngà i là vị Giáo Hoà ng nổi tiếng trong việc phục hưng đạo lý và sùng má»™ các thánh tỠđạo. Triá»u đại Giáo Hoà ng cá»§a Ngưá»i bắt đầu và o năm 366.
Theo sá» liệu, thánh nhân là má»™t Linh mục gốc Tây-ban-nha, đã được Äức Giáo Hoà ng Li-bê-ri-ô chá»n là m Tổng phó tế cai quản tà i sản Giáo há»™i. Ngà i táºn tâm lo chu toà n bổn pháºn, đồng thá»i sống đạo đức thánh thiện và nhiệt tâm giúp đỡ kẻ nghèo khó.
Äang lúc đó, lạc giáo A-ri-ô bà nh trướng mạnh mẽ. Hoà ng đế Công-tăn á»§ng há»™ những ngưá»i theo phái nầy, bắt Äức Giáo Hoà ng Ä‘i đà y, thánh nhân tình nguyện Ä‘i theo giúp đỡ ngà i. Nhưng vì ý Äức Giáo Hoà ng muốn cho Äa-ma-sô Ä‘iá»u hà nh công việc thay thế ngà i trong thá»i gian ngà i vắng mặt, nên thánh nhân vâng lá»i, trở lại Rô-ma. Và sau khi Äức Li-bê-ri-ô qua Ä‘á»i, ngà i được bầu lên kế vị năm 366.
Trong thá»i gian 18 năm trên ngôi Giáo Hoà ng, ngoà i ra việc Ä‘iá»u khiển Giáo há»™i, cá»§ng cố hà ng giáo sÄ©, chống lại lạc thuyết A-ri-ô, thánh nhân còn cho hiệu Ä‘Ãnh bản dịch Kinh Thánh và sá»a sang phần má»™ các thánh tỠđạo.
Năm 382, thánh nhân thấy Hi-ê-rô-ni-mô là ngưá»i tà i đức, lại chuyên cần há»c há»i Thánh Kinh, nên giao cho san định lại bản dịch phổ thông Kinh Thánh, để phổ biến rá»™ng rãi trong Giáo há»™i.
Ngoà i ra vì lòng sùng kÃnh các thánh tỠđạo, ngà i cho sá»a sang lại phần má»™ cá»§a các thánh, ná»›i rá»™ng các hang toại đạo, và chÃnh tay ngà i viết ra nhiá»u vần thÆ¡ cho các má»™ bia. Ngà i cÅ©ng đỠmá»™ bia cho chÃnh ngà i và đặt ở nghÄ©a trang thánh Can-lÃt-tô. Trong má»™ bia nầy, ngà i nói lên niá»m tin cá»§a mình và o Äức Ki-tô phục sinh và hy vá»ng cÅ©ng được phục sinh vá»›i Ngưá»i.
Thánh nhân đặc biệt tôn kÃnh các thánh tỠđạo, “để giục mình bắt chước các ngà i, hiệp thông vá»›i công trạng các ngà i và xin các ngà i cầu nguyện trợ giúp cho…
“Thế nên ta tôn kÃnh các thánh tỠđạo cÅ©ng như ở Ä‘á»i nầy ta vẫn có lòng yêu mến và thông hiệp vá»›i các ngưá»i thánh cá»§a Thiên Chúa mà ta biết há» luôn sẵn lòng chịu Ä‘au khổ như thế vì chân lý Tin mừng. Tuy nhiên ta tôn kÃnh các thánh tỠđạo sốt sắng hÆ¡n, vì được chắc chắn hÆ¡n, bởi là các ngà i đã thắng vượt má»i cuá»™c chiến đấu, các đấng đã khải hoà n hiển trị nÆ¡i vÄ©nh phúc, thì ta tán tụng tin tưởng hÆ¡n là đối vá»›i các ngưá»i Ä‘ang còn chiến đấu ở Ä‘á»i nầy”
Thánh nhân qua Ä‘á»i năm 384, tại Rô-ma, hưởng thá» 79 tuổi.
Quyết tâm: Noi gương thánh Äa-ma-sô Giáo Hoà ng, hằng ngà y lo tôn sùng các thánh tỠđạo, để được thông phần công nghiệp vá»›i các ngà i, nhá» các ngà i cầu bà u cho biết noi gương các ngà i, sẵn lòng chịu má»i sá»± khổ cá»±c hy sinh vì Chúa.
Lá»i nguyện:Lạy Chúa, thánh Äa-ma-sô Giáo Hoà ng đã phục hưng và cổ võ lòng tôn sùng các thánh tỠđạo. Xin cho chúng con cÅ©ng biết noi gương ngưá»i mà luôn luôn tưởng nhá»› công Æ¡n cá»§a các chứng nhân anh dÅ©ng đã đổ máu mình vì đức tin.
GPVL
Ngà y 11 tháng 12
THÃNH ÄAMASÔ GIÃO HOÀNG
Thá»i đại nà o cÅ©ng thế, Giáo há»™i Chúa luôn luôn phải trải qua những cÆ¡n giông tố bách hại có khi gay gắt, có khi nhẹ nhà ng. Nhưng Giáo há»™i Chúa vẫn không há» rung chuyển, cứ vững như đá, chắc như đồng từ thế hệ nà y qua thế hệ khác như lá»i Chúa đã nói vá»›i thánh Phêrô, vị Giáo Hoà ng tiên khởi: “Hỡi Phêrô, con là đá, trên viên đá nà y, Thầy xây Giáo há»™i và má»i quỉ há»a ngục cÅ©ng không là m gì nổi†(Mt 16, 18). Lá»i Chúa đã ứng nghiệm cho muôn thế hệ. Thánh Äamasô mà chúng ta ôn lại lịch sá» cá»§a ngà i hôm nay cÅ©ng là má»™t bằng chứng cụ thể minh chứng lá»i Chúa đã hứa: Ngưá»i luôn luôn gìn giữ Giáo há»™i. Äó cÅ©ng là lá»i yên á»§i chúng ta, ngưá»i công giáo hăng hái chiến đấu vá»›i địch thù để cùng nhau xây dá»±ng Giáo há»™i Chúa.
Thánh Äamasô sinh tại Rôma và o quãng đầu thế ká»· IV (305). Song thân ngà i thuá»™c gia đình quý phái, dòng dõi Tây Ban Nha. Dưới triá»u Äức Giáo Hoà ng Libêriô, ngà i giữ chức phó tế giúp việc Äức Giáo Hoà ng. Ngà y 24 tháng 9 năm 366, Äức Libêriô băng hà ; cùng lúc đó đế quốc Rôma bị chia đôi: Valens thống trị Tây phương còn Valentinianô chiếm giữ Äông phương. Lợi dụng lúc tình hình tôn giáo và chÃnh trị rối ren, má»™t ngưá»i tên là Phêlicê, tá»± xưng là giáo hoà ng. Thá»i kỳ nà y Giáo há»™i trải qua má»™t cÆ¡n khá»§ng hoảng, giáo hữu hoang mang vì giáo hoà ng giả hiệu Phêlicê. Nhưng chẳng bao lâu toà n thể hà ng giáo sÄ© và giáo dân đã phế bá» giáo hoà ng giả hiệu kia và bầu thầy phó tế Äamasô là m Giáo Hoà ng kế vị Äức Libêriô.
Lên cầm quyá»n Giáo há»™i nhằm lúc tình hình chÃnh trị và tôn giáo chưa được ổn định, Äức Äamasô đã Ä‘em hết tà i lá»±c để săn sóc và gìn giữ Giáo há»™i Chúa được an toà n. Và quả thá»±c ngà i đã tá» ra là má»™t ngưá»i không hổ thẹn vá»›i chức vụ cá»§a mình.
Công việc chÃnh yếu và thứ nhất cá»§a ngà i là là m phát triển Ä‘á»i sống công giáo và chấn hưng phụng vụ. Äể thá»±c hiện mục Ä‘Ãch đó, ngà i lo cổ vÅ© cho giáo dân má»™t phong trà o há»c há»i Kinh thánh, vì ngà i thừa biết rằng Ä‘á»i sống công giáo là m sao có thể phát triển được, nếu không có sá»± Ä‘á»c và suy niệm lá»i Chúa. ChÃnh nhá» ngà i mà chúng ta má»›i có bản dịch Thánh kinh bằng tiếng La tinh, quen gá»i là bản phổ thông; công việc khó khăn đó Äức Thánh Cha Äamasô đã á»§y thác cho thánh Giêrônimô khảo cứu và phiên dịch.
Lịch sá» còn gá»i ngà i là vị Giáo hoà ng cá»§a khoa phụng vụ vì ngà i đã cổ vÅ© việc hát Thánh vịnh hai bè đối đáp nhau trong thánh đưá»ng và truyá»n thêm kinh sáng danh sau má»—i Thánh vịnh. Ngà i cÅ©ng khởi xướng thói quen hát kinh Alleluia trong lá»… Chúa nháºt như đã có ở Giêrusalem.
Má»™t hoạt động khác cÅ©ng không ngoà i mục Ä‘Ãch nâng cao Ä‘á»i sống đạo đức cá»§a giáo dân, đó là việc ngà i khảo cứu và đỠcao lòng sùng má»™ các thánh tỠđạo, những “ngưá»i anh cả trong đức tin†cá»§a các giáo hữu. Hồi đó xác các thánh tỠđạo thưá»ng được giấu giếm trong các hầm má»™ và nhiá»u khi trên má»™ đó lại không có ghi dấu tÃch gì để phân biệt là xác các thánh, hoặc có ghi thì cÅ©ng đã bị thá»i gian là m phai má». Nhá» công cuá»™c sưu tầm cá»§a Äức Äamasô, ngưá»i ta đã tìm ra được nhiá»u phần má»™ cá»§a các thánh tỠđạo. Ngà i cho lệnh sá»a sang các phần má»™ đó và chÃnh ngà i còn viết những bi-văn bằng thÆ¡ nÆ¡i hầu hết các phần má»™ ấy. Ngoà i việc cho tu bổ lại các đưá»ng hầm và các gian phòng trong hang toại đạo, Äức Äamasô còn xây cất hai thánh đưá»ng để giữ hà i cốt các thánh tỠđạo.
Tất cả những việc trên đây có thể coi như là những hoạt động đối ná»™i cá»§a Äức Giáo Hoà ng. Äối ngoại, ngà i còn phải đương đầu vá»›i bao nhiêu trở ngại, hoặc đối phương muốn xâm phạm đến quyá»n bÃnh và đức tin ngà n Ä‘á»i cá»§a Giáo há»™i. Äó là công việc chống đối vá»›i bè rối và thu phục nhân tâm hầu mang lại má»™t ná»n thống nhất cho quyá»n bÃnh cá»§a Giáo há»™i.
Phêlicê, giáo hoà ng giả hiệu, sau khi bị truất phế đã hoạt động để gieo chia rẽ và bất phục quyá»n đối vá»›i Giáo Hoà ng Rôma. Ông đã thà nh công được ở má»™t và i địa Ä‘iểm xa xôi. Nhưng rồi nhá» những hà nh động khôn ngoan và tà i đức cá»§a Äức Äamasô, ngưá»i ta đã dần dần khám phá ra bá»™ mặt giả dối cá»§a Phêlicê và quay vá» tòng phục Äức Äamasô, vị kế quyá»n thánh Phêrô. Vì thế tình trạng Giáo há»™i cÅ©ng đã thêm phần khả quan. Trong lúc chiến đấu vá»›i đối phương như thế, Äức Giáo Hoà ng luôn tá» ra là má»™t ngưá»i quảng đại và giầu lòng tha thứ; ngà i có má»™t tâm hồn từ bi tá»™t bá»±c và ánh hà o quang nhân từ tá»± tâm hồn ngà i luôn giãi sáng ra tứ bá».
Việc Phêlicê gây chia rẽ và bất phục quyá»n đối vá»›i Äức Äamasô cÅ©ng là nguyên nhân và là cÆ¡ há»™i cho những ngưá»i lạc giáo vùng dáºy. Dưới thá»i Äức Giáo Hoà ng Äamasô, bè rối Ariô ở Tây phương hầu như không còn hoạt động mạnh mẽ. Nhưng ở Äông phương cÅ©ng còn má»™t số ngưá»i nặng tình vá»›i Ariô đã nhân cÆ¡ há»™i nà y nổi lên chống Giáo há»™i bằng cách phá rối sá»± bình an và tung ra những ý tưởng lầm lạc má»›i. Äể đối phó vá»›i những ngưá»i nà y, Äức Giáo Hoà ng má»™t mặt ra các thông tư dá»±a và o các tôn chỉ cá»§a công đồng Nicêa để giải thÃch tÃn lý và vạch rõ những sai lầm cá»§a tà thuyết; má»™t mặt ngà i nhá» chÃnh quyá»n can thiệp để trục xuất những ngưá»i ngoan cố đó khá»i Milanô. Äồng thá»i ngà i còn váºn động vá»›i vua thượng vị Têôđôsiô để tổ chức má»™t công đồng chung tại Constantinôpôli. Tại công đồng nà y ngà i đã phê nháºn những quyết nghị cá»§a công đồng và công khai lên án phe lạc giáo Apôlina và Maxêđôniô. Tại đây uy danh cá»§a Äức Äamasô cà ng được hiển hách và ngưá»i ta đã gá»i ngà i là chiến lÅ©y cá»§a đức tin vì thái độ cương quyết và láºp trưá»ng chống đối cá»§a ngà i đối vá»›i phe rối.
Sau 18 năm trên ngai Giáo hoà ng và đã là m cho Giáo há»™i biết bao công việc, Thiên Chúa đã cất ngà i vá» ngà y 11 tháng chạp năm 384. ngà i hưởng thá» 80 tuổi. Ngưá»i ta an táng thánh nhân trong Ä‘á»n thá» chÃnh ngà i đã xây cất ở đưá»ng Ardeatina cùng vá»›i mẹ và chị ngà i; sau lại cải sang Ä‘á»n thánh Laurensô in Äamasô.
Thánh Äamasô quả là má»™t vị Giáo hoà ng nhân từ, thông thái và khôn ngoan.
tinmung

