Má»™t trong 3 ngưá»i già u nhất lịch sá» thế giá»›i từng nói: “Má»™t ngưá»i cho tá»›i lúc chết mà vẫn còn má»™t gia tà i trị giá bạc triệu là má»™t sá»± sỉ nhụcâ€. Vì sao những ngưá»i già u có tại Mỹ Ä‘á»u có chung quan niệm như váºy, há» không để lại tà i sản thừa kế cho con, mà thÃch quyên góp cho quỹ từ thiện?
Andrew Carnegie là má»™t doanh nhân ngưá»i Mỹ gốc Scotland và được mệnh danh là Vua Thép. Ông là ngưá»i già u thứ 3 trong lịch sá» thế giá»›i, ông từng góp phần là m cho ngà nh công nghiệp sản xuất thép cá»§a Hoa Kỳ phát triển mạnh mẽ và o cuối thế ká»· 19. Andrew Carnegie từng nói: “Má»™t ngưá»i cho tá»›i lúc chết mà vẫn còn má»™t gia tà i trị giá bạc triệu là má»™t sá»± sỉ nhụcâ€.
Äa phần ngưá»i dân Mỹ Ä‘á»u cho rằng há» là ngưá»i gìn giữ tà i sản, chứ không phải là ngưá»i chá»§ sở hữu. Bởi váºy, bản thân không nên chiếm Ä‘oạt những tà i sản đó, mà phải tặng lại cho ngưá»i khác, tặng lại cho xã há»™i má»›i là tốt.
Năm 2016, mức tiá»n quyên góp tá»± nguyện tại Mỹ đạt tá»›i con số 35.840.000.000 $, cao hÆ¡n nhiá»u so vá»›i bình quân đóng góp ở các nước phương Tây, gấp hai lần so vá»›i Anh Quốc và Canada, gấp 20 lần so vá»›i Italia và Äức. “All-out donation†– quyên góp toà n bá»™ tà i sản cho xã há»™i sau khi qua Ä‘á»i, cÅ©ng là hiện tượng không có gì lạ lùng tại Mỹ.
Rất nhiá»u ngưá»i cho rằng số tiá»n quyên góp hà ng trăm triệu USD cá»§a Mỹ là đến từ các công ty lá»›n và các tá»· phú như Gates Foundation, Zuckerberg, tuy nhiên sá»± thá»±c không phải như váºy. Theo thống kê, 80%  trong số tiá»n quyên góp hà ng trăm tá»· má»—i năm cá»§a Mỹ đến từ sá»± quyên tặng cá»§a các cá nhân, và 70% trong số đó là những ngưá»i dân thưá»ng. Tại Mỹ không chỉ những tá»· phú, mà tất cả má»i ngưá»i dân Ä‘á»u quan tâm tá»›i hoạt động từ thiện, và đương nhiên các tổ chức từ thiện xin quyên góp tiá»n cÅ©ng hết sức tá»± nhiên.

Lý do kêu gá»i tà i trợ tháºt kỳ lạ, cách thức kêu gá»i cÅ©ng rất thu hút
Thá»i gian trước, má»™t lần khi kiểm tra email, tôi Ä‘á»c được má»™t bức thư được gá»i bởi má»™t trưá»ng tư thục trá»±c thuá»™c nhà trẻ Day Care, kêu gá»i quyên góp cho hoạt động bồi dưỡng giáo viên cá»§a Day Care.
Là sinh viên sống dá»±a chá»§ yếu và o tiá»n há»c bổng ở Mỹ, cả tôi và chồng Ä‘á»u thuá»™c vá» nhóm ngưá»i nghèo túng, tuy nhiên chúng tôi vẫn quyên góp 350 USD. Äây là lần thứ ba chúng tôi nháºn được thư kêu gá»i quyên góp nà y. Lần thứ nhất là thư kêu gá»i quyên góp mua sách báo tạp chà cho trẻ nhá» tại thư viện cá»§a địa phương, lần thứ hai là cá»§a McDonald House Charities kêu gá»i quyên góp cho trẻ em nghèo bị bệnh.
Ngưá»i Trung Quốc có câu tục ngữ “cáºt nhân chá»§y Ä‘oản, nã nhân thá»§ nhuyá»…nâ€, tạm dịch: “Ăn cá»§a ngưá»i ta thì nói năng vá»›i ngưá»i ta cÅ©ng má»m má»ng hÆ¡nâ€. Nếu không vì tình cảnh vạn bất đắc dÄ©, và dụ như mắc bệnh hiểm nghèo cần kêu gá»i quyên góp, thì chúng ta không có thói quen yêu cầu ngưá»i khác móc tiá»n má»™t cách công khai giúp đỡ mình. Tuy nhiên tại Mỹ việc kêu gá»i quyên góp và quyên tiá»n là việc diá»…n ra bình thưá»ng như cÆ¡m bữa.
Những ngưá»i Mỹ muốn xin tà i trợ, há» có rất nhiá»u lý do ‘không bình thưá»ng’ để kêu gá»i: Và dụ đặt nhầm vé máy bay, muốn đặt vé má»›i cÅ©ng kêu gá»i xin tiá»n, tiá»n đặt cá»c kiện tụng ly hôn cÅ©ng kêu gá»i quyên tiá»n, … các chá»§ng các loại lý do khác nhau Ä‘á»u có. Mà ngưá»i Mỹ ở đây cÅ©ng tháºt thiện tâm, vá»›i bất kỳ lý do nà o, há» cÅ©ng Ä‘á»u sẵn sà ng quyên góp tiá»n.

Còn cách thức xin quyên góp cá»§a các tổ chức từ thiện cÅ©ng rất ‘tinh tế’ và thu hút, há» rất biết cách tìm ra mối liên hệ giữa bạn và mục Ä‘Ãch cá»§a việc quyên góp đó. Há» không lôi kéo bạn và o những gì cao siêu rá»™ng lá»›n như chá»§ nghÄ©a yêu nước, quan tâm toà n nhân loại hay những gì liên quan tá»›i tôn giáo, mà viết ra những Ä‘iá»u bạn đóng góp được trong khoản tiá»n quyên góp đó, viết má»™t cách rất cụ thể và thiết thá»±c.
Và dụ: Trong má»™t bản kêu gá»i quyên góp có in câu rằng: “Mục Ä‘Ãch cá»§a việc quyên góp nà y là dạy trẻ nhá» yêu thÃch Ä‘á»c sách, tôn trá»ng kiến thức, và là má»™t cách chia sẻ rất tốt vá»›i những ngưá»i khácâ€. Äá»c được câu nà y chắc chắn những ngưá»i tôn trá»ng tri thức, mong muốn thế hệ sau được giáo dục tốt hÆ¡n sẽ sẵn sà ng bá» hầu bao ra quyên góp.
Ngưá»i quyên góp tiá»n tÃch cá»±c chá»§ động, ngưá»i xin tà i trợ coi như chuyện đương nhiên
Network for Good, má»™t tổ chức phi lợi nhuáºn tư vấn dà nh cho những ngưá»i quyên góp từng là m má»™t cuá»™c khảo sát trên mạng vá»›i ná»™i dung: Tại sao ngưá»i dân Mỹ thÃch quyên góp tiá»n? Kết quả đại khái có thể chia thà nh hai phái như sau:
Phái chá»§ nghÄ©a tình cảm: Cảm giác đạt được thà nh quả, theo trà o lưu, tăng cưá»ng mối quan hệ vá»›i ngưá»i khác, được ngưá»i khác nhá»› đến.
Phái chá»§ nghÄ©a thá»±c dụng: Tháºt tâm muốn giúp đỡ ngưá»i khác, truyá»n thống gia đình, tôn giáo, cắt giảm thuế, tạo dá»±ng hình tượng tốt đẹp.
Ngoà i ra việc ngưá»i dân Mỹ luôn hà o phóng quyên góp cÅ©ng có liên quan rất lá»›n tá»›i chÃnh sách khÃch lệ cá»§a chÃnh phá»§. Từ năm 1917, chÃnh phá»§ Mỹ công khai hoạt động liên quan tá»›i chÃnh sách miá»…n thuế để khÃch lệ quyên góp, quyên góp má»™t phần tiá»n trong tổng lương tháng cá»§a bản thân để miá»…n trừ thuế thu nháºp cá nhân.

Tại Mỹ, những ngưá»i dân có thu nháºp trên 50 nghìn USD má»™t năm phải ná»™p 8% thuế thu nháºp cá nhân, dưới 50 nghìn USD phải ná»™p 5% thuế thu nháºp cá nhân má»™t năm. Có nghÄ©a là những ngưá»i có thu nháºp 51 nghìn USD (chỉ thêm 1.000 USD) cÅ©ng sẽ phải ná»™p thêm 3% thuế thu nháºp cá nhân. Bởi váºy có rất nhiá»u ngưá»i đã mang số tiá»n thừa ra đó để Ä‘i quyên góp. Äối vá»›i há», vừa giảm bá»›t việc ná»™p thuế lại có thể là m việc thiện, thì sao có thể không là m chứ?
Mặt khác những ngưá»i dân Mỹ, nhất là những ngưá»i cà ng thà nh công, cà ng già u, thì Ä‘á»u nháºn định quá trình tÃch lÅ©y tiá»n bạc là má»™t quá trình vô cùng thú vị. Váºy nên há» không muốn tước Ä‘oạt Ä‘i loại quyá»n lợi nà y cá»§a con cái. CÅ©ng bởi váºy, há» bằng lòng dạy cho con cái những Ä‘iá»u tâm huyết cần có ban đầu, còn việc kiếm tiá»n là dá»±a và o năng lá»±c tá»± thân cá»§a má»—i đứa trẻ.
Công khai minh bạch sá» dụng tiá»n từ thiện cÅ©ng rất quan trá»ng
Tại Mỹ, cho dù là cá nhân hay tổ chức từ thiện, kêu gá»i quyên góp nhìn chung Ä‘á»u rất thẳng thắn chân thà nh, khoản tiá»n đó dùng vá»›i mục Ä‘Ãch gì Ä‘á»u được khai báo rất rõ rà ng. Và dụ trong thư kêu gá»i quyên góp cá»§a Day Care, há» sẽ nói cần bao nhiêu tiá»n, dùng cho ai, bao nhiêu ngưá»i và sá» dụng như thế nà o. Và thá»±c sá»± những tổ chức nà y, há» quyên góp tiá»n cho dân và dùng cho ngưá»i dân.
Má»™t trong những loại dịch vụ mà tổ chức McDonald House Charities cung cấp, đó là xây nhà ở bên cạnh bệnh viện, cung cấp chá»— ăn ở miá»…n phà cho những ngưá»i mẹ sinh non, thuáºn tiện cho há» trong việc chăm sóc thăm nom con cái trong viện. Bằng những hoạt động như váºy, bạn sẽ thá»±c sá»± cảm thấy rằng số tiá»n cá»§a mình không lãng phà và được sá» dụng rất đúng mục Ä‘Ãch.

Äá»™ công khai cá»§a các tổ chức từ thiện tại Mỹ rất cao, cÆ¡ quan thuế quy định má»—i năm há» phải là m báo cáo thuế má»™t lần, cần thống kê chi tiết là m những hạng mục gì, tiêu hết bao nhiêu tiá»n, tà i sản là bao nhiêu. Má»—i năm Ä‘á»u phải là m báo cáo tà i chÃnh công khai đăng trên mạng để má»—i ngưá»i dân khi cần thiết Ä‘á»u có thể kiểm tra được. Sau khi há» nháºn được tiá»n quyên góp Ä‘á»u sẽ có phiếu thu công khai minh bạch, có bằng chứng rõ rà ng. Có thể thấy rằng sá»± công khai minh bạch ở đây đã tạo dá»±ng được niá»m tin cá»§a dân chúng, cÅ©ng khiến việc quyên góp từ thiện ở Mỹ ngà y cà ng trở nên thiết thá»±c và phổ biến rá»™ng rãi.
Äặc biệt, quan niệm cá»§a các báºc cha mẹ Mỹ vá» vấn đỠtiá»n bạc khiến chúng ta không khá»i suy ngẫm. Thay vì để lại tiá»n bạc tá»· cho con cái thừa kế, há» lại quyên góp hết cho xã há»™i, để con cái có cÆ¡ há»™i tá»± lá»±c cánh sinh, tá»± bước Ä‘i trên đôi chân cá»§a mình. Là m như váºy, há» vừa là má»™t ngưá»i có Ãch cho cá»™ng đồng xã há»™i, lại là m đúng vai trò cá»§a má»™t ngưá»i cha ngưá»i mẹ sáng suốt. Äiá»u nà y, đối vá»›i những ai Ä‘ang ra sức nai lưng ‘là m trâu là m ngá»±a’ hòng tÃch trữ tiá»n bạc cho con cái vá» sau, phải suy ngẫm và nhìn nháºn lại mình.
Theo Trần Văn Váºn / soundofhope.org
Kiên Äịnh biên dịch
ÄKN
9 câu chuyện thấm thÃa, báºc phụ huynh nà o cÅ©ng nên Ä‘á»c để há»c cách dạy con khôn ngoan nhất
9 câu chuyện dưới đây là 9 bà i há»c sâu sắc mà các báºc là m cha mẹ Ä‘á»u nên Ä‘á»c, không chỉ để dạy con cái, mà đó cÅ©ng là những chân lý tuy đơn giản nhưng có thể khiến thay đổi cả má»™t Ä‘á»i ngưá»i.Â
1. Trách nhiệmÂ
Má»™t hôm cáºu con trai 2 tuổi cá»§a tôi chẳng may va mạnh đầu và o má»™t cái bà n, nó khóc lóc ầm Ä© má»™t hồi rất lâu. Thấy váºy, tôi Ä‘i ra khá»i phòng mình, tá»›i gần cái bà n và lá»›n tiếng quát: “Nà y cái bà n kia! Ai là m cho mà y Ä‘au và khóc nhiá»u váºy hả?â€
Con trai tôi ngừng khóc, mở tròn xoe đôi mắt ngước nhìn tôi vá»›i những giá»t nước mắt lăn dà i trên mi. Tôi tiếp tục vá»— vá» cái bà n và há»i: “Ai đã gây ra chuyện nà y vá»›i mà y thế?â€. Con trai tôi nhìn tôi và nói: “Cha! Là con ạ!â€. Tôi bảo: “Con hãy xin lá»—i cái bà n Ä‘i!â€
Nó liá»n khom ngưá»i cúi xuống nói: “Bà n Æ¡i, tao xin lá»—i nhé!â€
Từ đó cáºu bé há»c được má»™t bà i há»c sâu sắc vá» tinh thần trách nhiệm. Khi má»™t chuyện không như ý xảy ra, con trai tôi không chỉ đổ lá»—i cho ngưá»i khác, mà phải nghÄ© tá»›i cả phần trách nhiệm cá»§a bản thân mình.
2. Không trút giáºn lên ngưá»i khácÂ
Má»™t hôm cáºu con trai 3 tuổi cá»§a tôi bá»—ng dưng khóc lóc thảm thiết mà chẳng có lý do cụ thể nà o. Tôi há»i nó: “Con cảm thấy không thoải mái ở đâu à ?†Nó trả lá»i: “Không ạ.â€
“Váºy tại sao con lại cứ tiếp tục khóc lóc váºy hả?â€
Con trai tôi im lặng không nói gì, mà vẫn tiếp tục nức nở…

â€œÄÆ°á»£c! Bố sẽ chẳng báºn tâm nếu con khóc, nhưng bố sẽ tìm cho con má»™t chá»— cho con thoải mái mà khóc, vì váºy con sẽ không quấy rầy ngưá»i khác được nữa. Và sau đó nếu con cảm thấy mình đã khóc đủ rồi thì hãy nói vá»›i bố, con có thể ra ngoà i.’’
Tôi cho thằng bé và o trong nhà tắm. Hai phút sau nó mở cá»a ra và nói: “Con khóc đủ rồi ạ!â€
Và tôi cho phép thằng bé ra ngoà i…
GiỠđây con trai tôi đã 18 tuổi và nó không bao giỠđể cảm xúc cá»§a mình ảnh hưởng đến ngưá»i khác. Má»—i khi có chuyện bá»±c bá»™i nó cÅ©ng không vì thế mà trút giáºn lên má»i ngưá»i.
3. Suy nghĩ kĩ lưỡng trước khi hà nh động
Tôi và cáºu con trai 5 tuổi Ä‘i bá»™ trên má»™t cây cầu, phÃa dưới cầu là dòng nước chảy rất trong xanh. Con tôi thấy váºy hân hoan nói: “Dòng sông sạch đẹp quá, con muốn nhảy xuống đó để bÆ¡i bố ạ!â€
Tôi chợt ngạc nhiên và nói:Â â€œÄÆ°á»£c đó, chúng ta cùng nhảy xuống nhé! Nhưng trước tiên chúng ta cần phải vá» nhà và thay quần áo.â€
Sau khi trở vá» nhà và thay đồ, tôi nhắc nhở con trước khi xuống nước: “Con trai! Khi bÆ¡i con sẽ phải ngụp mặt xuống nước phải không?†Nó gáºt đầu và tôi nói: “Con sẽ phải táºp rất nhiá»u để xem con có thể ngụp mặt xuống nước trong bao lâu nữa đấy!â€
Rồi con trai tôi hăm hở bước xuống dòng sông và bắt đầu táºp lặn ngụp. Chỉ sau 10 giây, nó nhoai mặt lên khá»i mặt nước và nói: “Con Ä‘ang cố nÃn thở trong nước, nhưng nó tháºt sá»± chẳng thoải mái chút nà o.â€Â Tôi nói vá»›i nó: “ChÃnh xác! Và nếu con nhảy xuống sông thì con còn cảm thấy khó chịu hÆ¡n như thế nhiá»u đấy.â€
Con tôi liá»n trả lá»i: “Cha! Váºy mình sẽ không nhảy xuống sông nữa ạ!â€
Tôi mỉm cưá»i nhìn con:Â â€œÄÆ°á»£c thôi, chúng ta sẽ không là m nữa!â€
Từ đó con trai tôi há»c được bà i há»c vá» sá»± tháºn trá»ng và suy nghÄ© kỹ lưỡng trước khi quyết định là m Ä‘iá»u gì đó. Nếu chỉ nhìn và o vẻ ngoà i hà o nhoáng để đánh giá sá»± váºt, chúng ta rất dá»… mắc sai lầm.
4. Kiểm soát ham muốn bản thân
Khi con trai tôi 6 tuổi, má»™t lần tan há»c chúng tôi Ä‘ang Ä‘i bá»™ trên đưá»ng thì con tôi reo lên: “Bố Æ¡i! KFC kìa!â€
Tôi nói vá»›i con: “À KFC… Con muốn ăn cái đó đúng không? Nhưng con à , sẽ tháºt dá»… dà ng khi con muốn cái gì đó và con có thể có chúng được ngay. Nhưng không ai trong chúng ta có thể là m được Ä‘iá»u đó, và nếu như con có thể kiểm soát ham muốn cá»§a bản thân và không mua nó thì con sẽ là má»™t anh hùng. Con thÃch là ngưá»i bình thưá»ng hÆ¡n hay là má»™t anh hùng?â€
Con trai tôi trả lá»i: “Anh hùng bố ạ!â€
Tôi há»i: “Con chắc chắn vá» câu trả lá»i đó chứ?â€
Con tôi liá»n đáp: “Con chắc chắn vá» Ä‘iá»u đó và con thá»±c sá»± muốn là má»™t anh hùng!â€
Tôi vui vẻ nói: â€œÄÆ°á»£c lắm! Anh hùng! Chúng ta vá» nhà thôi!â€
Từ đó con tôi cÅ©ng há»c được bà i há»c vá» việc kiểm soát ham muốn cá»§a bản thân, không để mình bị lôi kéo Ä‘i trước nhiá»u cám dá»— trong cuá»™c sống.
5. Sá»± lá»±a chá»n và kết quả
Má»™t hôm con trai 8 tuổi cá»§a tôi đánh nhau vá»›i má»™t bạn cùng lá»›p và khóc lóc chạy vá» nhà . Nó ấm ức cho rằng bạn nó sai và tức giáºn ra mặt.
Tôi há»i nó: “Con dá»± định là m gì và con có muốn bố giúp má»™t tay không?â€
“Bố tìm cho con má»™t viên gạch, ngà y mai con sẽ ném bạn ấy từ đằng sau.â€
“À bố hiểu rồi, cái đó con có thể là m được, còn gì nữa không?â€
“Bố Æ¡i con cÅ©ng cần má»™t con dao, con sẽ đâm bạn ấy từ phÃa sau.â€
â€œÄÆ°á»£c, cách nà y có thể là m con hả giáºn. Bố sẽ lấy má»i thứ cho con.â€
Tôi Ä‘i lên lầu và chuẩn bị má»i thứ sẵn sà ng, còn thằng bé có vẻ Ä‘ang dần bình tÄ©nh lại. Hai mươi phút sau, tôi mang cho nó rất nhiá»u quần áo và má»™t cái chăn đã được gói ghém gá»n gà ng.
“Con nà y, con hà i lòng chứ, gạch hay dao?â€
Nó khá»±ng lại và há»i:
“Nhưng bố Æ¡i, tại sao bố lại mang cho con nhiá»u quần áo và chăn thế ạ?â€
“Con trai! Thế nà y nhé: Nếu con ném gạch và o cáºu ta, cảnh sát sẽ tá»›i bắt chúng ta và o tù má»™t tháng, vì váºy chúng ta cần mang má»™t cái áo khoác và má»™t cái chăn, còn nếu con đâm cáºu ấy bằng má»™t con dao thì chúng ta sẽ ở trong nhà tù Ãt nhất 3 năm, vì thế mà chúng ta cần chuẩn bị nhiá»u quần áo cho bốn mùa, đúng không? Äó là luáºt nhân quả mà , con là ngưá»i quyết định còn bố sẽ là ngưá»i giúp con.â€
“Váºy chúng ta sẽ không là m Ä‘iá»u đó nữa bố ạ†– Con trai tôi trả lá»i.
“Nhưng con rất tức giáºn cáºu ta mà †– Tôi nói.
“Bố à , con không tức giáºn nhiá»u như thế, vì thá»±c tế là con sai†– Cáºu bé đỠmặt đáp.
â€œÄÆ°á»£c, váºy thì bố sẽ cất đồ Ä‘i giúp con.â€
Từ đó con tôi há»c được bà i há»c vá» việc suy nghÄ© kÄ© trước khi hà nh động vì má»—i sá»± lá»±a chá»n Ä‘á»u dẫn đến má»™t kết quả mà nó phải chịu trách nhiệm. Ngoà i ra, con tôi cÅ©ng nháºn thức được việc nuôi dưỡng cÆ¡n giáºn dữ và thù háºn trong lòng sẽ chỉ dẫn đến má»™t kết cục không mấy tốt đẹp. Con tôi cần phải bình tÄ©nh lại, chế ngá»± cái tôi cá»§a nó và công bằng khách quan trong việc đánh giá đúng sai.
6. Hãy cư xỠnhư một quý ông
Khi con trai tôi 9 tuổi, ở lá»›p há»c Toán, nó bị rá»›t hạng khá»i vị trà thứ 4 cá»§a lá»›p và cáºu bé trở nên chán nản. Tôi thấy váºy lại gần há»i nó:
“Äiá»u gì xảy ra váºy?â€
“Con đã bị 0 Ä‘iểm cho bà i kiểm tra Toán, bởi vì con ghét cô giáo dạy Toán, lá»›p há»c tháºt là buồn chán.â€
“Ồ váºy hả? Con muốn há»c nâng cao lên hả?†– Tôi hứng thú há»i nó.
Nó giải thÃch khá nhiá»u nhưng tôi có thể hiểu là nó đổ lá»—i cho cô giáo không thÃch nó.
“À bố hiểu rồi, tức là khi cô giáo yêu quý con thì con yêu quý cô giáo và khi cô ấy không thÃch con thì con ghét cô ta. Con là ngưá»i tiêu cá»±c hay tÃch cá»±c?â€
“Con là ngưá»i tiêu cá»±c†– Con trai tôi trả lá»i.
“Con là ngưá»i mạnh mẽ hay yếu Ä‘uối? Là má»™t quý ông hay là má»™t ngưá»i bình thưá»ng?†– Tôi tiếp tục há»i.
“Con là ngưá»i yếu Ä‘uối và cÅ©ng là má»™t ngưá»i bình thưá»ng†– Cáºu bé trả lá»i
“Váºy con muốn là má»™t quý ông hay là má»™t ngưá»i bình thưá»ng?†– Tôi há»i lại nó.
Nó trả lá»i: “Con muốn là má»™t quý ông… Bố à , con hiểu rồi, cho dù cô giáo con có quý mến con hay không thì con vẫn có thể lá»±a chá»n yêu mến cô ấy, tôn trá»ng cô ấy và là má»™t ngưá»i mạnh mẽ.â€
Ngà y hôm sau nó vui vẻ tá»›i lá»›p, cÅ©ng kể từ đó kỹ năng Toán cá»§a nó được nâng cao hÆ¡n, và nó cÅ©ng há»c được sá»± khác biệt giữa má»™t quý ông và má»™t ngưá»i tầm thưá»ng.
7. Bà i há»c vá» nguyên tắc
Khi con trai tôi 10 tuổi, nó bị cuốn hút và o trò chÆ¡i Ä‘iện tá». Vợ tôi đã nói chuyện vá»›i nó rất nhiá»u lần mà không hiệu quả. Má»™t hôm tôi nói vá»›i nó: “Con trai, bố nghe nói rằng con rất thÃch chÆ¡i Ä‘iện tá» phải không?â€, nó gáºt đầu thừa nháºn. Tôi há»i nó: “Con thấy thế nà o khi trò chÆ¡i kết thúc?â€
Nó suy nghÄ© má»™t lát rồi trả lá»i: ‘‘Con thấy mất mát, trống rá»—ng, buồn chán và xấu hổ’’.
‘‘Váºy tại sao con lại chÆ¡i? Con không thể rá»i bá» nó đúng không?’’ Tôi há»i.
‘‘Vâng ạ’’.
â€œÄÆ°á»£c rồi để bố giúp con.†Tôi đặt máy tÃnh trước mặt con trai và để cái búa và o tay nó.
“Nà o giá» con hãy Ä‘áºp nó Ä‘iâ€. Tôi nói.
“Bố!…â€. Con tôi ngượng ngùng đáp.
“Äáºp Ä‘i! Bố cần má»™t đứa con trai chứ không phải là cái máy tÃnh.â€
Con tôi khóc sau khi Ä‘áºp vỡ máy tÃnh, nhưng bù lại nó cÅ©ng há»c được bà i há»c sâu sắc vỠđặt ra má»™t nguyên tắc cho bản thân, không Ä‘i quá giá»›i hạn và sá»± chừng má»±c khi là m bất kể sá»± việc gì, cÅ©ng như dám đưa ra lá»±a chá»n để chiến thắng bản thân.
8. Nói chuyện với mẹ
Khi con trai tôi 11 tuổi, vợ tôi và con tôi chuyển đến sống cùng mẹ tôi ở ngoại thà nh. Ngà y nà o tôi cÅ©ng gá»i Ä‘iện vỠđể há»i thăm mẹ. Má»™t hôm con tôi nhấc máy:
“Chà o bố.†Nó nói.
“Chà o con trai, bà con đâu rồi? ÄÆ°a máy cho bố nói chuyện vá»›i bà đi con.†Tôi trả lá»i.
“Bố Æ¡i! Tại sao ngà y nà o bố cÅ©ng gá»i Ä‘iện vá» nói chuyện vá»›i bà váºy?†Nó há»i.

“Con thấy lạ à ? Là m má»™t ngưá»i con trai cần phải quan tâm tá»›i mẹ cá»§a mình nên bố má»›i gá»i Ä‘iện cho bà thưá»ng xuyên.†Tôi trả lá»i.
Con trai tôi tinh ý nhanh chóng hiểu ra Ä‘iá»u tôi muốn nhắn nhá»§. Từ đó ngà y nà o vợ tôi cÅ©ng nháºn được Ä‘iện thoại cá»§a con trai lúc 6 giá» sáng, dù nắng hay mưa. Äến nay cÅ©ng đã 8 năm rồi…
9. Hãy buông bá» những Ä‘iá»u nhá» nhặt và là m những việc cần là m
Khi con trai tôi 12 tuổi, nó rất lưá»i há»c và đốt rất nhiá»u bà i táºp vá» nhà . Má»™t buổi tối nó Ä‘i lại trong nhà và chị gái tôi há»i: “Nà y! Cháu trai, hôm qua con là m vỡ cái đĩa cá»§a bác.â€
Nó giãy nảy: “Không, không phải conâ€.
Mẹ cá»§a tôi cÅ©ng nói thêm và o: “Bà nhìn thấy cháu là m vỡ mà .â€
“Không phải cháu, bà đổi oan cho cháuâ€. Rồi nó lăn ra sà n nhà và khóc.
Năm phút sau tôi Ä‘i ra khá»i phòng và há»i: “Có chuyện gì váºy?â€
“Bố Æ¡i! Bà và bác đổ oan cho conâ€. Nó kêu gà o thảm thiết.
“Ồ vấn đỠlá»›n rồi đây, váºy là khi ai đó đổ oan cho con, con cảm thấy thất vá»ng và khóc lóc trên sà n nhà sao? Con không phải là đà n ông, má»™t ngưá»i đà n ông thá»±c sá»± là phải đứng lên ngay cả khi trá»i sáºp. Nhưng con thì khóc lóc chỉ vì cái đĩa vỡ mà điá»u tệ hại nhất còn chưa xảy ra. Trong cuá»™c sống cá»§a con, con có thể bị đổi oan, bị lừa dối, bị sỉ nhục. Và con muốn lăn ra sà n nhà để khóc lóc khi má»i thứ không theo mong muốn cá»§a con sao?â€
Con trai tôi liá»n đứng thẳng lưng dáºy và nói: “Bố! Con hiểu rồi, váºy giá» con phải là m gì ạ?â€
“Con hãy há»i chÃnh mình, con có dư thừa thá»i gian để chÆ¡i nhưng con vẫn có nhiá»u bà i táºp phải là m, váºy việc gì là nên là m trong lúc nà y? Con hãy nhá»› rằng chúng ta cần bá» qua những Ä‘iá»u nhá» nhặt và hoà n thà nh những gì quan trá»ng hÆ¡n.â€
Con trai tôi nhặt túi lên, cúi đầu trước bà và bác của nó rồi ngoan ngoãn trở vỠphòng.
Cả 3 chúng tôi Ä‘á»u cưá»i. Má»™t ngà y nà o đó khi con trai tôi nhá»› vá» ngà y hôm nay, nó sẽ hiểu được mục Ä‘Ãch tốt đẹp cá»§a chúng tôi.
Dạy con trẻ là má»™t việc cần thá»i gian và sá»± kiên nhẫn. Cứ má»—i má»™t hà nh động xảy ra trong cuá»™c sống Ä‘á»u ẩn chứa má»™t bà i há»c sâu sắc nà o đó mà báºc cha mẹ có thể táºn dụng. Äiá»u quan trá»ng là chúng ta cần đặt mình và o vị trà cá»§a trẻ nhá», hiểu chúng và truyá»n tải thông Ä‘iệp má»™t cách tế nhị để để chúng tá»± hiểu ra những Ä‘iá»u chúng ta muốn chúng há»c được. Những bà i há»c trên chÃnh là những bà i há»c là m ngưá»i, mà không chỉ trẻ con cần há»c, ngưá»i lá»›n chúng ta cÅ©ng cần khắc ghi để hà nh xá» hằng ngà y và là m gương cho con trẻ.
Tiểu NguyệtÂ
ÄKN

