Äôi khi các nhà thần há»c cố gắng đơn giản hóa ý nghÄ©a việc Chúa sống lại bằng cách gói gá»n cốt tá»§y cá»§a việc đó và o trong má»™t câu: Trong việc Chúa sống lại, Chúa Cha đã chứng thá»±c cho Chúa Giê-su, cuá»™c Ä‘á»i, thông Ä‘iệp, và lòng trung thà nh cá»§a Ngưá»i. Äiá»u đó có nghÄ©a là gì?
Chúa Giê-su Ä‘i và o thế giá»›i chúng ta qua việc rao giảng đức tin, yêu thương và tha thứ, nhưng thế giá»›i nà y đã không chấp nháºn Ä‘iá»u đó. Thay và o đó, hỠđóng Ä‘inh Ngưá»i trên tháºp giá, qua việc đóng Ä‘inh, há» như bôi bác thông Ä‘iệp cá»§a Ngưá»i. Chúng ta thấy Ä‘iá»u nà y rõ rà ng nhất khi trên tháºp giá Chúa Giê-su bị sỉ nhục, chế nhạo, và thách thức: nếu ngươi là con Thiên Chúa thì hãy Ä‘i xuống tháºp giá! Nếu thông Ä‘iệp cá»§a ngươi đúng, thì cứ để Chúa xác minh Ä‘iá»u đó ngay bây giá» Ä‘i! Nếu lòng trung thà nh cá»§a ngươi không đơn thuần chỉ là sá»± ngoan cố và ngu si cá»§a con ngưá»i thì tại sao ngươi lại chết trong sỉ nhục?
Và Chúa đáp lại như thế nà o trước những lá»i nhiếc móc đó? Không gì cả, không bình luáºn, không bà o chữa, không biện giải, không trả lá»i thách thức, chỉ lặng im. Giê-su chết trong im lặng. Cả ngưá»i lẫn vị Chúa mà Ngưá»i tin Ä‘á»u không cố gắng lấp khoảng trống Ä‘au đớn đó bằng bất kỳ ngôn từ an á»§i hay lá»i giải thÃch nà o thách thức ngưá»i ta nhìn và o đại cục hay nhìn và o khÃa cạnh tươi sáng hÆ¡n cá»§a sá»± việc. Không gì cả. Chỉ lặng im.
Chúa Giê-su chết trong im lặng, bên trong sá»± lặng im cá»§a Thiên Chúa và bên trong sá»± vô tri cá»§a thế gian. Và chÃnh chúng ta thấy sốc và bé nhá» trước sá»± im lặng đó, cÅ©ng như chúng ta luôn luôn thấy sốc trước việc dưá»ng như quá»· dữ và đau thương đã chiến thắng trên thế giá»›i nà y. Sá»± im lặng cá»§a Chúa luôn luôn là m chúng ta sốc: trước các lò thiêu ngưá»i Do Thái, trước các vụ diệt chá»§ng, trước các cuá»™c chiến tranh dã man và vô nghÄ©a, trước nạn động đất và sóng thần cướp Ä‘i sinh mạng cá»§a hà ng ngà n ngưá»i và là m tan hoang cả đất nước, trước cái chết cá»§a vô số con ngưá»i phải rá»i bá» cõi Ä‘á»i nà y vì ung thư và vì bạo lá»±c, trước việc đôi khi cuá»™c Ä‘á»i có thể bất công đến thế, và trước sá»± buông tuồng cá»§a những ngưá»i vô lương tâm có thể cướp Ä‘i mạng sống cá»§a cả nhiá»u vùng mà dưá»ng như không phải chịu háºu quả gì. Chúa ở đâu trong tất cả tình cảnh nà y? Câu trả lá»i cá»§a Chúa là gì?
Câu trả lá»i cá»§a Chúa nằm trong sá»± phục sinh, trong sá»± sống lại cá»§a Chúa Giê-su và trong sá»± sống lại mãi mãi cá»§a Ä‘iá»u thiện trong chÃnh cuá»™c Ä‘á»i. Nhưng sá»± phục sinh không nhất thiết là cứu nạn. Chúa không nhất thiết cứu chúng ta khá»i tác động cá»§a quá»· dữ và kể cả cái chết. Quá»· dữ là m Ä‘iá»u mà nó là m, thiên tai xảy ra như vốn váºy, và những kẻ vô lương tâm có thể cướp bóc tháºm chà còn lấy Ä‘i ngá»n lá»a thiêng cá»§a cuá»™c sống. Chúa không can thiệp. Biển Äá» rẽ đôi không phải là chuyện xảy ra hà ng tuần. Chúa để những ngưá»i thương yêu chịu đựng và chết, cÅ©ng như để bạn thân La-da-rô chết, và Chúa Cha để Chúa Giê-su chết. Bù đắp lại, sau đó Chúa nâng chúng ta lên, trong chứng thá»±c sâu sắc và bá»n vững hÆ¡n. Mà sá»± tháºt cá»§a Ä‘iá»u nà y tháºm chà có thể được minh chứng bằng trải nghiệm.
Dù đôi khi bá» ngoà i có sao Ä‘i nữa, cuối cùng, tình thương yêu tháºt sá»± chiến thắng lòng thù háºn. Hòa bình tháºt sá»± chiến thắng rối ren. Tha thứ tháºt sá»± chiến thắng cay đắng. Hy vá»ng tháºt sá»± chiến thắng nhạo báng chua cay. Lòng trung thà nh tháºt sá»± chiến thắng sá»± ngã lòng. Äức hạnh tháºt sá»± chiến thắng tá»™i lá»—i. Lương tâm tháºt sá»± chiến thắng chai sạn. Sá»± sống tháºt sá»± chiến thắng cái chết. Và điá»u thiện tháºt sá»± chiến thắng Ä‘iá»u ác, luôn như váºy. Mohandas K. Gandhi từng viết: “Khi ngã lòng, tôi nhá»› rằng suốt chiá»u dà i lịch sá», con đưá»ng cá»§a sá»± tháºt và tình thương luôn luôn thắng. Äã có những kẻ sát nhân và bạo chúa, trong má»™t thá»i gian há» dưá»ng như bất khả chiến bại. Nhưng cuối cùng bao giá» há» cÅ©ng sụp đổ. Hãy luôn luôn nghÄ© đến Ä‘iá»u đó.â€
Chúa sống lại, má»™t cách thuyết phục nhất, đã nêu báºt Ä‘iá»u nà y. Chúa là ngưá»i nói lá»i cuối cùng. Sá»± sống lại cá»§a Chúa Giê-su chÃnh là lá»i cuối cùng đó. Từ đống tro tà n cá»§a ô nhục, cá»§a cái dưá»ng như là thua cuá»™c, thất bại, và cái chết, má»™t sá»± sống má»›i, sâu sắc hÆ¡n và vÄ©nh cá»u đã mãi mãi tuôn trà o. Lòng tin cá»§a chúng ta bắt đầu ở chÃnh thá»i Ä‘iểm tưởng chừng như lòng tin có thể tắt hẳn, trong cái dưá»ng như là im lặng cá»§a Chúa trước cái chết cá»§a Giê-su.
Và điá»u nà y đòi há»i chúng ta những gì?
Trước hết, đơn giản là chúng ta tin tưởng Ä‘iá»u đó là sá»± tháºt. Việc Chúa Giê-su sống lại đòi há»i chúng ta tin Ä‘iá»u mà Gandhi đã quả quyết, đó là , rốt cuá»™c cái ác sẽ không nói lá»i cuối cùng. Nó sẽ sụp đổ. Äiá»u thiện cuối cùng sẽ chiến thắng.
Sâu sắc hÆ¡n, Ä‘iá»u đó đòi há»i chúng ta tung con xúc xắc cuá»™c Ä‘á»i và o lòng tin và sá»± tháºt đó: Äiá»u Giê-su dạy là sá»± tháºt: Äức hạnh không khá» khạo, kể cả khi nó bị lăng nhục. Tá»™i lá»—i và nhạo báng chua cay má»›i khá» khạo, kể cả khi chúng dưá»ng như Ä‘ang chiến thắng. Ai quỳ gối trước Chúa và trước ngưá»i khác, trong lương tâm, há» sẽ tìm thấy ý nghÄ©a và niá»m vui, kể cả khi há» bị tước Ä‘i các vui thú trần gian. Ngưá»i nà o uống lấy và thao túng năng lượng thiêng liêng mà không có lương tâm sẽ không tìm thấy ý nghÄ©a và sá»± sống, dù há» Ä‘ang hưởng vui thú. Ngưá»i nà o sống trong ngay thẳng, dù thiệt thòi ra sao, sẽ tìm thấy tá»± do. Ngưá»i nà o gian dối và ngụy tÃn sẽ thấy mình bị giam hãm trong sá»± tá»± thù ghét. Ngưá»i nà o sống trong sá»± tin tưởng sẽ tìm thấy tình yêu. Sá»± im lặng cá»§a Chúa có thể được tin tưởng, kể cả khi chúng ta chết trong sá»± im lặng đó.
Chúng ta có thể sống trong đức tin, lương tâm, tình thương yêu, lòng tha thứ và lòng trung thà nh dù cho má»i thứ như muốn nói các Ä‘iá»u trên không có thá»±c. Những Ä‘iá»u đó sẽ đưa chúng ta đến những gì sâu thẳm nhất cá»§a sá»± sống và tình thương yêu bởi vì Chúa chứng thá»±c cho đức hạnh. Chúa chứng thá»±c cho tình thương yêu. Chúa chứng thá»±c cho lương tâm. Chúa chứng thá»±c cho lòng tha thứ. Chúa chứng thá»±c cho lòng trung thà nh. Chúa chứng thá»±c Chúa Giê-su và sẽ chứng thá»±c cho chúng ta nếu chúng ta giữ lòng trung tÃn như Chúa Giê-su đã là m.
J.B. Thái Hòa dịch
Phanxicovn

