1.  KỴ CÔNG VIỆC NHÀ QUà NẶNG NỀ
Quy mô cá»§a gia đình hiện nay ngà y cà ng được thu gá»n lại, công việc trong gia đình trở thà nh má»™t vấn đỠrất đáng quan tâm.
Giảm nhẹ công việc nhà sẽ mang lại nhiá»u lợi Ãch:
–  Giảm bá»›t sá»± lo lắng, yên tâm táºp trung tinh thần để công tác.
–  Có thêm thá»i gian để giải trà và hưởng thụ cuá»™c sống.
–  Có thêm cÆ¡ há»™i há»c táºp và sáng tạo.
–  Có thể ung dung, tỉ mỉ, khoa há»c trong dạy dá»— con cái.
Váºy phải là m gì để giảm nhẹ việc nhà ? Nên thá»±c hiện 6 biện pháp chá»§ yếu như sau:
1/ Xã hội hóa việc nhà là biến pháp chủ yếu:
Muốn thá»±c hiện được Ä‘iá»u nà y, cần có sá»± phối hợp cá»§a xã há»™i và gia đình. Xã há»™i cần mở rá»™ng ngà nh nghá» dịch vụ việc nhà , phÃa gia đình nên tạo Ä‘iá»u kiện để sá» dụng các dịch vụ đó.
2/ Quy hoạch hóa việc nhà :
Dù có dịch vụ phụ giúp, nhưng chúng ta vẫn cần tá»± tay là m nhiá»u công việc trong gia đình. Cho nên phải chú ý sắp xếp thá»i gian và thứ tá»± công việc: Việc nà o là m trước, việc nà o là m sau… Nếu sắp xếp không hợp lý sẽ tạo thêm gánh nặng. Vì váºy có sá»± sắp xếp theo qui hoạch sẽ tiết kiệm được nhiá»u công sức.
3/ ÄÆ¡n giản hóa việc nhà :
Nếu việc nà o đó có thể 3 ngà y là m 1 lần, thì không nên là m hằng ngà y, đơn giản cả vá» mặt hình thức và ná»™i dung, đây là biện pháp tiết kiệm thá»i gian và sức lá»±c.
4/ Nhịp nhà ng hóa việc nhà :
Gia đình là cá»§a chung, nên má»i thà nh viên trong gia đình Ä‘á»u phải có bổn pháºn gánh vác má»™t phần công việc, vấn đỠthen chốt là sá»± phân công phải hợp là và có hiệu quả. Giữa vợ chồng cần có sá»± phân công phù hợp không thể đẩy cho má»™t phÃa hoặc đòi há»i tuyệt đối vá» chá»§ nghÄ©a bình quân.
Con cái có sức lao động cũng nên cho gánh vác công việc trong nhà , tránh việc là m thay cho con cái, hoặc dồn hết việc nhà cho con cái.
5/ Tạo hứng thú khi là m việc nhà :
Äừng cho rằng việc nhà là gánh nặng, là khổ sở. Cần tạo hứng thú trong công việc, vì có chi cÅ©ng có thu. Và nghÄ© như váºy sẽ giảm bá»›t gánh nặng tinh thần. Äây cÅ©ng là biểu hiện cá»§a nhân sinh quan đúng đắn.
6/ Cơ giới hóa việc nhà :
Hiện nay máy móc gia dụng ngà y cà ng nhiá»u, như máy giặt, máy hút bụi, nồi cÆ¡m Ä‘iện, bếp ga… máy móc sẽ nâng cao chất lượng cuá»™c sống cá»§a gia đình ngà y cà ng văn mình, khoa há»c hÆ¡n.
Mỗi gia đình cần có kế hoạch thu chi để mua sắm các tiện nghi trên, nhằm giảm bớt gánh nặng việc nhà .
2.  KỴ SỰ THIẾU CÔNG BẰNG
Khi xá» lý mâu thuẫn gia đình, cần chú ý đến tÃnh công bằng, hợp lý. Nếu không sẽ tạo ra các mâu thuẫn khác.
Äể hòa giải và xua tan mâu thuẫn, cần có cái nhìn công bằng vá»›i con đẻ, con dâu, con rể, không nên thiên vị, không kỳ thị hoặc ăn nói không dứt khoát. Nếu không sẽ gây nên mâu thuẫn nặng ná», chia rẽ và phân hóa.
Khi chị em dâu có xung đột vá» lợi Ãch, (thưá»ng là do có sá»± đối xá» khác nhau, tà i sản phân chia không Ä‘á»u)… ta không nên xem thưá»ng. Mẹ chồng xá» sá»± tháºn trá»ng, công bằng, đừng vì tình cảm nặng nhẹ mà thiếu sá»± phân tÃch sáng suốt. CÅ©ng không thể vì lo xa mà cứ để sá»± việc tồn lại không xá» lý, vì cả hai ngưá»i con dâu Ä‘á»u trông chá» lá»i phán xét chÃnh xác, công bằng cá»§a mẹ chồng. Chỉ cần có sá»± công bằng hợp lý, mâu thuẫn gia đình sẽ tan biến.
Trong cuộc sống hằng ngà y, mẹ chồng cũng cần chú ý giữ gìn sự công bằng. Và dụ, việc phân chia tà i sản, sắp xếp việc nhà , đối xỠvới con cháu, kể cả khách khứa của con dâu… Cũng cần chú ý đừng quá bênh con út mà lạnh nhạt với con cả.
Trưá»ng hợp có mâu thuẫn giữa con cái và con dâu, ngưá»i mẹ cÅ©ng nên xá» sá»± má»™t cách công bằng và bình tÄ©nh. Mâu thuẫn xung đột giữa con cái và con dâu vá» lợi Ãch thưá»ng không nhiá»u, vì con gái rồi cÅ©ng Ä‘i lấy chồng nên đôi bên thưá»ng cố gắng nhưá»ng nhịn nhau để sống. Nhưng má»™t khi không chịu đựng được nữa để xảy ra xung đột, thì sẽ trở nên rất dữ dá»™i. Lúc nà y, mẹ chồng đứng ra xá», cần căn cứ và o thá»±c tế mà đánh giá, kết luáºn, không nên đỠcáºp đến những chuyện đã qua vì như váºy sẽ là m khoét sâu thêm mâu thuẫn vốn có.
Khi con trai và con dâu có mâu thuẫn, mẹ chồng cần phê bình con trai nhiá»u hÆ¡n, tuy là m như váºy hÆ¡i thiếu công bằng, nhưng lại có tác dụng là m dịu sá»± tranh cãi. Có trách móc con trai nhiá»u hÆ¡n cÅ©ng không có hại, mà lại là m cho ngưá»i con dâu được hả dạ, từ đó mâu thuẫn sẽ được dịu Ä‘i.
Công bằng là bà quyết là m xoa dịu má»i tranh chấp trong gia đình. Äiá»u quan trá»ng là phải có cái nhìn công bằng đối vá»›i má»i thà nh viên trong gia đình.
3.  KỴ RA OAI TRƯỚC MẶT MẸ CHỒNG
Nguyên nhân khiến cho quan hệ mẹ chồng và con dâu trở nên căng thẳng, ngoà i phÃa mẹ chồng ra, thì phÃa ngưá»i con dâu thưá»ng là nhiá»u hÆ¡n. Vì Ä‘a số con dâu không muốn chịu sá»± chi phối cá»§a mẹ chồng. Äể đạt được mục Ä‘Ãch là giữ vai trò quan trá»ng trong gia đình, nhiá»u ngưá»i đã tìm cách “ra oai trước mặt mẹ chồng†khi má»›i vá» nhà chồng, gây nên quan hệ căng thẳng giữa hai bên, khiến cả nhà mất vui.
Äể “ra oaiâ€, con dâu thưá»ng đánh mất sá»± dịu dà ng, khiêm tốn xưa kia, là m ra vẻ cứng rắn, thô tục, là m việc theo ý mình, không thèm để ý đến ngưá»i khác, khó gần gÅ©i, Ãch ká»· vá» tiá»n bạc, luôn tranh cãi để dà nh phần hÆ¡n vá» mình. Ngưá»i con dâu tưởng là m như váºy sẽ không bị cha mẹ chồng, chị em dâu, em chồng ăn hiếp, bắt nạt.
Sá»± nguy hại cá»§a việc “ra oai†nà y tháºt rõ rà ng. Äiá»u nà y sẽ là m xấu Ä‘i ấn tượng vốn có vá» há», là m mất Ä‘i sá»± kÃnh trá»ng và thông cảm, giúp đỡ các thà nh viên trong gia đình, tháºm chà còn là m ảnh hưởng đến tình cảm vợ chồng, là m mất Ä‘i chá»— đứng cá»§a há» trong gia đình nhà chồng.
Muốn khắc phục, ta cần phải:
1* Từ bá» quan niệm “Ngưá»i hiá»n thưá»ng bị bắt nạtâ€.
Má»i ngưá»i trong gia đình Ä‘á»u nên kÃnh trên nhưá»ng dưới, vì dù ở ngoà i xã há»™i hay trong gia đình cÅ©ng Ä‘á»u phải nên giữ quan niệm đạo đức nà y.
2* Dù có cá»§a hồi môn nhiá»u hoặc không có cá»§a hồi môn ngưá»i con dâu cÅ©ng nên biết kÃnh trên nhưá»ng dưới. Äừng vì nhiá»u cá»§a hồi môn mà đòi há»i cha mẹ chồng phải cung phụng, hoặc đừng vì không có cá»§a hồi môn mà cứ nghÄ© quẫn là mẹ chồng sẽ phân biệt đối xá».
4.  KỴ VIỆC NẮM CHẶT QUYỀN HÀNH
Và i năm đầu khi con trai có vợ, quyá»n hà nh trong nhà thưá»ng do mẹ chồng nắm giữ. Vì cô dâu còn má»›i, thiếu kinh nghiệm ná»™i trợ, ngưá»i mẹ là m như váºy là cần thiết. Nhưng việc nà y không nên kéo dà i quá lâu, mẹ chồng nên từng bước trao quyá»n hạn gia đình cho con dâu.
Trong cuá»™c sống, có nhiá»u thà dụ cho thấy, khi mẹ chồng nắm hết má»i quyá»n hà nh, không cho dâu tham gia ý kiến, dần dần, con dâu sẽ cảm thấy mình như ngưá»i nô lệ trong nhà , chỉ có nghÄ©a vụ mà không có quyá»n lợi, xung đột vá»›i mẹ chồng dần dần nảy sinh.
HÆ¡n nữa, bà mẹ chồng chỉ có kinh nghiệm cÅ©, thiếu kinh nghiệm má»›i, nên khi quyết định mua sắm đồ đạc trong nhà , thưá»ng không là m vừa ý con và dâu. Vì váºy kết quả là vừa tốn cá»§a, tốn công, lại mất Ä‘i sá»± vui vẻ.
Tóm lại, mẹ chồng từng bước trao quyá»n cho con dâu, vừa có thể tiếp thu được ý kiến má»›i, vừa có thể là m tăng nhiệt tình ná»™i trợ cá»§a con dâu, tránh sá»± xung đột giữa mẹ chồng và con dâu.
Qua việc trao quyá»n, mẹ chồng vừa giúp dâu kế thừa tác phong cá»§a mình, vừa giảm bá»›t được gánh nặng gia đình, Ä‘iá»u đó có lợi cho cả hai bên.
Sức cản khiến mẹ chồng không muốn trao quyá»n quản lý gia đình cho con dâu là vì:
–  Sợ lá»™ bà máºt cá»§a gia đình.
–  Sợ con dâu là m không tốt.
–  Sợ mình không còn quyá»n hà nh và địa vị trong gia đình.
Thá»±c ra, nếu là m tốt công tác tư tưởng, sá»± lo lắng trên có thể tránh được. Vì cho con dâu biết và tham dá»± và o các việc trá»ng đại, con dâu sẽ xem đó là bà máºt cá»§a chÃnh mình, sẽ tá»± giác giữ bà máºt. Trong quá trình là m việc, con dâu sẽ tÃch lÅ©y kinh nghiệm, dần dần thá»±c hiện được yêu cầu cá»§a mẹ chồng.
Ná»—i lo ngại khi giao quyá»n cho con dâu, mẹ chồng mất địa vị trong gia đình cÅ©ng là ná»—i lo có thá»±c. Nhưng chỉ cần mẹ chồng láºp kế hoạch chu toà n trước khi trao quyá»n hạn dùng ưu thế vỠđạo đức để giác ngá»™ con cái và con dâu thì vấn đỠnà y sẽ được giải quyết má»™t cách tốt đẹp.++
5.  KỴ VIỆC MẸ CHỒNG VÀ CON DÂU BẤT HÒA
Sá»± bất hòa cá»§a mẹ chồng và con dâu thưá»ng do nhiá»u nguyên nhân gây nên. Muốn xóa Ä‘i sá»± bất hòa đôi bên cÅ©ng cần sá»a đổi hà nh vi và lá»i nói cá»§a mình.
Vá» phÃa con dâu cần phải:
1/ Cố gắng lắng nghe tâm sự của mẹ chồng.
2/ Äặt câu há»i đúng lúc, để mẹ chồng tâm sá»± những Ä‘iá»u lý thú hÆ¡n.
3/ ÄÆ°a ra những câu nói hà i hước, pha trò để mẹ chồng không cằn nhằn lắm lá»i.
4/ Thà nh tâm há»c há»i, nhất là việc thu chi trong gia đình, tá» ra tôn trá»ng ý kiến mẹ chồng.
5/ Khi có lá»i lẽ là m cho mẹ chồng không vui, nên thà nh tháºt xin lá»—i, để xoa dịu quan hệ căng thẳng nảy sinh.
6/ Nếu gặp mẹ chồng có tư tưởng thủ cựu, con dâu nên cùng mẹ chồng đi dạo phố xem những mặt hà ng mới, hoặc dẫn mẹ chồng đi thăm viếng hà ng xóm, tham quan cách trang trà và những tiện nghi hiện đại, rồi gợi ý khéo rằng:
–   Mẹ xem, những năm gần đây cuá»™c sống đổi má»›i nhanh quá, nhà nà o cÅ©ng sắm đủ tiện nghi cả, nhà mình có Ä‘iá»u kiện kinh tế, tại sao lại không sắm và i món để dùng thá» hả mẹ?
Cứ như thế, có lẽ hai mẹ con sẽ đi đến một sự nhất trà nà o đó.
Vá» phÃa mẹ chồng cần phải:
1/ Äừng nhắc lại chuyện là m dâu xưa kia cá»§a mình, vì năm tháng thay đổi, không nên so sánh cái cÅ© vá»›i cái má»›i.
2/ Äừng chê bai những sở thÃch chÃnh đáng cá»§a con dâu như khiêu vÅ©, nghe nhạc, trang Ä‘iểm…
3/ Äừng lên án việc ăn mặc hợp thá»i trang cá»§a con dâu, gây nên những tranh cãi không cần thiết.
4/ Không xen và o quan hệ cá»§a con trai và con dâu, vì đây là chuyện cá»§a hai vợ chồng há», nên để há» tá»± giải quyết.
5/ Äừng moi móc chuyện vặt vãnh, hãy để cho những chuyện đó qua Ä‘i.
Tất cả những biểu hiện trên chỉ là má»™t và i và dụ Ä‘iển hình. Nếu hai phÃa mẹ và con có thể từ đó suy ra để thá»±c hiện được những Ä‘iá»u tương tá»± thì quan hệ mẹ chồng, con dâu sẽ cà ng được tốt đẹp hÆ¡n.++
6.  Ká»´ VIỆC KHÔNG GIẢI QUYẾT TRIỆT ÄỂ MÂU THUẪN
Cuộc sống gia đình khó tránh mâu thuẫn, nếu giải quyết không triệt để sẽ có ảnh hưởng xấu trong cuộc sống gia đình.
1/ Nháºn thức được sá»± nóng giáºn là điá»u bình thưá»ng:
Dù đôi vợ chồng thá»±c sá»± thương yêu nhau, vẫn khó tránh xảy ra những việc giáºn há»n và ghen tuông. Nếu như ngưá»i bạn Ä‘á»i không tá» ra thân máºt vá»›i bạn má»™t cách thưá»ng xuyên, Ä‘iá»u đó không có nghÄ©a là anh (hoặc chị) ấy đã không yêu bạn. Không cần quá suy nghÄ©, nến dà nh cho đối phương sá»± thông cảm và an á»§i thá»±c sá»±:
2/ Bảo vệ “quyá»n lợi†cá»§a bạn:
Nếu nhu cầu cá»§a bạn là điá»u hợp lÃ, chỉ cần không quá đáng, bạn đừng ngần ngại mà không dám đòi há»i.
3/ Tránh tâm trạng tuyệt vá»ng:
Dù trong tình yêu bạn có gặp trắc trở, bạn cÅ©ng không nên đánh mất niá»m tin và hy vá»ng. Vợ chồng nên có những giây phút nhắc nhở những Ä‘iểm đáng yêu cá»§a nhau.
4/ Thay đổi bản thân để thÃch ứng vá»›i vợ (hoặc chồng):
Äiá»u nà y cÅ©ng có nghÄ©a là bạn dÅ©ng cảm thừa nháºn sai lầm cá»§a mình.
Nếu bạn chá»§ động thay đổi định kiến, Ä‘iá»u đó sẽ có lợi là m giảm nhẹ sá»± căng thẳng cá»§a đôi bên, nếu có.
5/ Rèn luyện tÃnh khiêm tốn:
Nên thưá»ng nhìn lẫn nhau, tôn trá»ng đối phương. Khi xảy ra xung đột, cần phải biết nói lá»i xin lá»—i, đừng cho rằng mình luôn luôn đúng.
6/ Nhẫn nại:
Nên đối xá» vá»›i bạn Ä‘á»i bằng lòng khoan dung độ lượng. Những ngưá»i biết giữ gìn niá»m vui cá»§a gia đình, là ngưá»i biết tha thứ cho những khuyết Ä‘iểm, sai lầm cá»§a vợ hoặc chồng mình.
7.  KỴ VIỆC ANH EM TRANH CHẤP
Anh em ruá»™t thịt ở chung má»™t nhà , cùng ăn chung mâm, nếu thưá»ng xuyên tranh chấp cãi cá» nhau, sẽ ảnh hưởng xấu đến không khà gia đình.
Là anh chị, ta nên thương nhau chăm sóc em nhá», đừng lên mặt ngưá»i lá»›n. Khi em phạm sai lầm, ta đừng rầy la há» trước mặt cha mẹ mà cần kiên nhẫn dạy dá»— trong má»™t dịp khác.
Là m em, phải biết tôn trá»ng anh chị, nếu có tâm sá»± riêng thì ngoà i việc nói vá»›i cha mẹ, cÅ©ng nên bà n bạc vá»›i “anh haiâ€, “chị ba†… khi có bất đồng vá»›i anh chị, đừng vá»™i mách vá»›i cha mẹ.
Lá»›n lên khi đã nên ngưá»i, anh chị em nên chia sẻ trách nhiệm phụng dưỡng cha mẹ, đừng tÃnh toán chi li. Ai thu nháºp nhiá»u thì gánh vác nhiá»u. Khi có mâu thuẫn nên cÅ©ng nhau bà n bạc để giải quyết, thông cảm.
Sau khi láºp gia đình riêng, cÅ©ng nên thưá»ng xuyên qua lại, ai gặp khó khăn thì cùng nhau giúp đỡ. Những cuá»™c gặp gỡ Ä‘oà n tụ trong những ngà y lá»… lạy sẽ khiến tình cảm anh em được duy trì dà i lâu.
8.  KỴ VIỆC KHÔNG GIẢNG HÒA CHO CHA MẸ
Khi cha mẹ có sá»± bất hòa, pháºn là m con phải tìm cách hòa giải đừng khoanh tay đứng nhìn hoặc đổ thêm dầu và o lá»a.
1/ Cha mẹ có sá»± cãi vã, có thể là do lá»—i cá»§a má»™t phÃa, cÅ©ng có thể là do lá»—i cá»§a cả hai. Khi đứng ra khuyên can, bạn nên tránh việc phê bình má»™t phÃa vì dá»… gây sá»± hiểu lầm là con cái và o hùa vá»›i cha hoặc mẹ, khiến cuá»™c cãi vã thêm gay gắt.
2/ Äôi bên Ä‘á»u có lý lẽ riêng, con cái cần phân tÃch rõ sá»± tình, đừng phê bình thêm cái sai cá»§a phÃa vô lý, tránh là m phÃa có lý thêm cao giá»ng. Nên nhắc lại ưu Ä‘iểm cá»§a ngưá»i sai, để đôi bên dá»… thông cảm cho nhau.
3/ Con cái nên đánh giá công bằng vỠưu khuyết Ä‘iểm cá»§a mẹ cha, nhằm khÆ¡i dáºy ý thức tá»± phê bình cá»§a hỠđể xoa dịu cÆ¡n nóng giáºn.
4/ Khi cha mẹ tranh cãi vì con cái, pháºn là m con cần chá»§ động nháºn lấy trách nhiệm và lá»—i lầm, đừng cho rằng mình là kẻ ngoà i cuá»™c và để mặc cha mẹ tranh luáºn cho ra lẽ.
Mục Ä‘Ãch cá»§a sá»± khuyên giải là là m dịu sá»± căng thẳng cá»§a đối phương. Nên tùy cá tÃnh, văn hóa cá»§a cha mẹ, mà chá»n cách khuyên can thÃch hợp.
9.  Ká»´ VIỆC CHA ÄÃNH MẸ Dá»–
Khi con cái phạm sai lầm, ngưá»i cha Ä‘ang dạy dá»— dá»a đánh đòn, ngưá»i mẹ lại dịu ngá»t và o ngay lúc ấy, thì thá»±c không phải là cách giáo dục tốt nhất.
Vợ chồng là má»™t khối thống nhất, vì váºy hà nh động cần có sá»± nhất trÃ. Nếu con cái là m sai, nên đồng lòng phê phán, nếu cần động viên, vợ chồng cÅ©ng nên có tiếng nói chung. Là m như váºy má»›i hình thà nh cho con cái má»™t chuẩn má»±c sống xác đáng, để con cái biết thế nà o là đúng, là sai, rồi theo hướng đó mà đi tá»›i.
Có khi hà nh động xá» sá»± cá»§a cha và mẹ trái ngược nhau má»™t cách vô ý thức, Ä‘iá»u nà y còn tai hại hÆ¡n. Và dụ, ngưá»i cha cho rằng con lấy cây viết cá»§a bạn há»c là chuyện ăn cắp, cần phải nghiêm phạt, nhưng ngưá»i mẹ lại cho rằng đó là chuyện vặt. Hai ngưá»i đã tranh cãi nhau trước mặt con, để lại ấn tượng xấu cho con, và là m rạn nứt tình cảm vợ chồng.
Xá» lý việc cá»§a con cái, cÅ©ng như các việc khác, vợ chồng cần phải trao đổi bà n bạc Ä‘i đến sá»± nhất trÃ, rồi má»›i tiến hà nh giáo dục. Là m cha mẹ không nên cố chấp, thiên kiến mà nên tìm cách xá» lý linh hoạt. Và dụ, chuyện con lấy cây viết cá»§a bạn, nếu nói là ăn cắp thì quá nghiêm trá»ng, song cÅ©ng không nên xem thưá»ng, vì để lâu sẽ có hại cho sá»± trưởng thà nh cá»§a con cái. Äôi bên Ä‘i đến má»™t giải pháp chung là : yêu cầu con trả lại cây viết cho bạn, và hứa sẽ không tái phạm.
Như váºy không cần vừa đánh Ä‘áºp, vừa dá»— dà nh mà hiệu quả giáo dục lại tốt hÆ¡n.
10.   Ká»´ VIỆC LÀM NHỤC CON CÃI
Tuy giáo dục hiện nay đã cấm nhục hình, nhưng vẫn còn có phụ huynh hoặc thầy cô vẫn dùng biện pháp sỉ nhục trẻ em để mong sá»a đổi khuyết Ä‘iểm cá»§a chúng. Äiá»u nà y sẽ đưa đến háºu quả xấu: Trẻ em bị tổn thương lòng tá»± trá»ng, sẽ sinh ra tâm lý mặc cảm hoặc chống đối, tạo nên cá tÃnh xấu.——–
Những biểu hiện là m nhục trẻ em thưá»ng thấy là :
1.  Châm biếm moi móc, là m tổn thương lòng tá»± trá»ng cá»§a trẻ.
2.  Thẩm vấn trẻ như thẩm vấn phạm nhân, khiến chúng đà nh nói dối để chạy tội.
3.  Cảnh cáo, hăm dá»a, tạo áp lá»±c tinh thần nhằm đạt được mục Ä‘Ãch kiá»m chế chúng khiến trẻ trở nên khiếp nhược.
4.  Khi là m Ä‘iá»u tốt thì không khen ngợi, ngược lại trẻ là m Ä‘iá»u xấu thì trách móc khiến niá»m tin cá»§a trẻ bị chấn thương.
5.  Chê trách trẻ thưá»ng xuyên dù là trước mặt ngưá»i lạ.
Nguyên nhân dẫn đến những hà nh động sỉ nhục nà y là :
1.  Phụ huynh và thầy cô tá»± cho mình có quyá»n trừng phạt con em mình mà không chú trá»ng đến quyá»n bình đẳng cá»§a trẻ em.
2.  Ép buá»™c con mình phải há»c giá»i, không đếm xỉa đến khả năng nháºn thức cá»§a chúng. Vì váºy khi chúng không đạt được kết quả mong muốn thì sỉ vả đủ Ä‘iá»u.
3.  Bản thân phụ huynh thiếu tu dưỡng đạo đức, sợ con mình kém hÆ¡n con ngưá»i khác sẽ mất sÄ© diện cá»§a mình.
4.  Do là m việc quá sức nên sức khá»e bị ảnh hưởng, truýt sá»± nóng giáºn lên mình con.
5.  Không tìm hiểu kỹ tâm sinh lý của trẻ, buộc con cái phải hà nh động theo ý mình, và xem việc trách móc là cách dạy con tốt nhất.
Sá»± sỉ vả cÅ©ng như đánh Ä‘áºp sẽ là m tổn thương đến lòng tá»± trá»ng cá»§a trẻ, khiến chúng trở nên cô độc, cố chấp, má»m yếu.
Äừng vì quá nóng giáºn mà ngược đãi con, vì như váºy chỉ là m tổn thương đến tinh thần và sức khá»e cá»§a trẻ. Cần biết tá»± kiá»m chế, bình tÄ©nh trong má»i cư xá», yêu cầu đối vá»›i con cần phải hợp lý, đừng quá nóng vá»™i hoặc ép buôc.
Khi cần phải phê bình nghiêm khắc, cÅ©ng nên tháºn trá»ng, đừng chá»i mắng con trước mặt ngưá»i khác; nên tranh luáºn bà n bạc vói con cái và yêu cầu đặt ra phải tùy theo sức lá»±c và khả năng cá»§a con em mình.
Khi thà nh tÃch há»c cá»§a con sút kém, nên bình tÄ©nh tìm hiểu nguyên nhân, liên hệ vá»›i thầy cô, tìm cách giúp con vươn lên, phải tá»± kiểm Ä‘iểm xem biện pháp dạy con đã phù hợp chưa, rồi tá»± rút ra bà i há»c kinh nghiệm.
Phụ huynh cÅ©ng cần đáp ứng như cầu chÃnh đáng cá»§a con em mình vá» há»c cụ, góc há»c táºp,…. Cha mẹ phải là m gương cho con cái, tạo cho con má»™t hoà n cảnh sống tốt, khi xá» phạt lá»—i lầm cá»§a con cần có chừng má»±c, đừng là m tổn thương đến nhân cách cá»§a chúng, để chúng biết rằng cha mẹ dạy con là vì muốn con nên ngưá»i, dù là con cái là m sai, vẫn được cha mẹ thương yêu, dạy dá»—.
Khi con bị Ä‘iểm kém, cần tìm hiểu nguyên nhân để giúp đỡ, nhất là hki con há»c kém, bị thầy cô khiển trách thì cha mẹ cà ng nên có sá»± động viên, giúp đỡ chúng má»™t cách cụ thể, thiết thá»±c.
Tóm lại, sá»± quan tâm, động viên và tin tưởng cá»§a cha mẹ có tác dụng vô cùng quan trá»ng trong quá trình trưởng thà nh cá»§a con cái.
11.   Ká»´ “Dá»– DÀNH†VÀ “DỌA NẠTâ€
Dạy con không chỉ là “dá»— dà nh†và “dá»a nạtâ€, vì Ä‘iá»u nà y dá»… gây cho con ảo giác, tạo nên thói quen xấu.
Và dụ khi đứa con út đến quấy phá chị hai nó Ä‘ang là m bà i táºp, ngưá»i mẹ tìm cách dá»— ngá»t: “út đừng phá chị, mai mẹ mua bánh ngá»t cho con ănâ€. Äứa bé nghe mẹ không phá phách nữa, nhưng ngà y mai, mẹ lại quên lá»i đã hứa.
Nếu sá»± dá»— nà y kéo dà i nhiá»u lần, đứa con út sẽ không còn tìn và o lá»i hứa cá»§a mẹ, đồng thá»i nó còn há»c thói quen nói dối, hứa cuá»™i.
Hoặc giả đứa con lá»›n bá» há»c, cha dá»a sẽ đánh Ä‘áºp nhưng hôm sau nó tái phạm, cha vẫn chỉ dá»a như váºy, dần dần nó trở nên chai lì, không còn sợ lá»i Ä‘e dá»a cá»§a cha, và nó sẽ trở nên gan lì.
Tóm lại, giáo dục con cái không thể dùng cách “dá»— ngá»t†hoặc “răn Ä‘eâ€, vì là m như váºy chỉ khiến cha mẹ bị mất uy tÃn trước mặt con, khiến con có thói quen nói dối, tháºm chà còn tìm cách lừa gạt hoặc hù dá»a lại cha mẹ.
12.   KỴ SỰ LẮM LỜI
Nhiá»u phụ huynh thÃch luôn miệng cằn nhằn con cái, tưởng rằng đó là việc giáo dục và nhắc nhở, há» nà o ngá» sá»± lải nhải đó chỉ khiến con thêm chán nản và chây lưá»i. Chỉ biết lặp lại lá»i dạy mà không chú trá»ng đến việc thi hà nh mệnh lệnh sẽ khiến con cái dần dần xem thưá»ng yêu cầu cá»§a cha mẹ, hiệu quả giáo dục là con số không to tướng.
Biện pháp dạy dá»— con rất Ä‘a dạng mà lá»i dạy chỉ là má»™t biểu hiện. Theo các nhà tâm lý há»c, khÃch lệ bằng ngôn ngữ, tuy có tác dụng nhắc nhở nhưng muốn phát huy tác dụng tốt, còn phải chú ý đến ná»™i dung cá»§a lá»i dạy, hoà n cảnh đưa ra lá»i dạy đó và giá»ng Ä‘iệu má»›i là m tăng hiệu quả. Và dụ, khi bà mẹ thúc giục con dáºy sá»›m, nên nói: “Những đứa bé ngoan Ä‘á»u thÃch dáºy sá»›m†(đưa ra tấm gương sáng), “Mẹ thÃch nhất đứa con dáºy sá»›m†(nói rõ thái độ)… Mặt khác cha mẹ có thể thông qua ánh mắt, cá» chỉ, giá»ng Ä‘iệu để biểu thị thái độ. Cha mẹ dạy cho con có tÃnh kiên trì nhẫn nại, nhất là tạo cho chúng thói quen sinh hoạt tốt, cần căn cứ từng thá»i kỳ phát triển cá»§a chúng để táºp cho con nếp sống, đức tÃnh, thói quen tốt.
13.   Ká»´ VIỆC CƯNG CHIỀU CON CÃI
Biểu hiện sá»± cưng chiá»u con quá mức là :
1.  Sợ con bị đói hoặc thiếu dinh dưỡng, luôn cho con ăn quà vặt, khiến con trở nên biếng ăn, suy dinh dưỡng.
2.  Quá chú trá»ng đến việc con phải ăn no, đủ chất, khiến con trở nên béo phì, dá»… mắc bệnh.
3.  Sợ con nhiá»…m lạnh, buá»™c con mặc nhiá»u quần áo, Ãt cho con ra ngoà i trá»i khiến cho khả năng thÃch ứng vá»›i hoà n cảnh cá»§a con xấu Ä‘i, chúng sẽ dá»… mắc bệnh.
4.  Con cái được nuông chiá»u quá mức, thưá»ng sợ ngưá»i lạ, không thÃch gần đám đông, có tÃnh Ãch ká»· á»· lại, không chịu khó, đã 5-6 tuổi còn đòi cha mẹ mặc áo và đút cÆ¡m.
Cách khắc phục:
1.  Bá» việc quá nuông chiá»u con cái, tìm biện pháp dạy dá»— đúng đắn.
2.  Không cho con ăn quà vặt, hướng dẫn con ăn ngà y 3 bữa chÃnh, để hấp thụ đầy đủ chất dinh dưỡng.
3.  Khuyến khÃch con tham gia sinh hoạt táºp thể, tiếp xúc vá»›i thiên nhiên và xã há»™i, táºp cho con thói quen sống tá»± láºp.
4.  Hướng dẫn con có lối sống tốt như yêu khoa há»c, thÃch há»c táºp, yêu lao động, để con được phát triển toà n diện.
14.   Ká»´ VIỆC CÔNG KHAI NÓI CHUYỆN RIÊNG TƯ CỦA CON CÃI
Chuyện riêng tư có thể là chuyện tốt, cÅ©ng có thể là chuyện xấu. Nói chung là ngưá»i ta không muốn đưa ra công khai, cho nên việc tôn trá»ng chuyện riêng tư cá»§a ngưá»i khác là má»™t đức tÃnh tốt. Là phụ huynh hoặc thầy cô, chúng ta cÅ©ng có bổn pháºn giữ gìn và tôn trá»ng chuyện riêng tư cá»§a con em mình.
* Tôn trá»ng nhân cách độc láºp cá»§a con em:
Tuổi thiếu niên thưá»ng ý thức vá» sá»± phát triển cá»§a mình nên há» mong được thà nh ngưá»i lá»›n và thưá»ng cố gắng biểu hiện tác phong, khà phách cá»§a ngưá»i lá»›n, đồng thá»i há» cÅ©ng thÃch được ngưá»i khác tôn trá»ng ý chà và nhân cách há». Äây là bước ngoặt phát triển cá»§a cá tÃnh, tồn tại nhiá»u mâu thuẫn. Nếu phụ huynh và thầy cô bá» qua cái cảm giác nà y cá»§a các em, xem há» như trẻ con, hoặc quá nuông chiá»u, hoặc quá nghiêm khắc sẽ là m cho các em cảm thấy thất vá»ng, dần dần hình thà nh cá tÃnh mặc cảm và chống đối. Cho nên, ngưá»i lá»›n cần hết sức tránh bao biện, phải khÃch lệ các em tá»± suy nghÄ© và đưa ra ý kiếng riêng, đặc biệt là tôn trá»ng và giữ gìn chuyện riêng tư cá»§a các em.
* Là m bạn tâm giao với các em
Chá»§ động quan tâm và tiếp xúc vá»›i các em, đối xá» bình đẳng, để các em chịu nói ra tâm tư suy nghÄ©, dù là việc là m sai, để có thể kịp thá»i uốn nắn.
Äừng quá nuông chiá»u con, cÅ©ng đừng tá» ra quá nghiêm khắc, nên như má»™t ngưá»i bạn tâm giao, nhẹ nhà ng hướng dẫn, động viên giáo dục các em.
* Xá» lý chuyện riêng rư cá»§a các em má»™t cách tháºn trá»ng:
Các em vị thà nh niên thưá»ng có tình trạng viết thư tình hoặc yêu thương quá sá»›m. Nếu phát hiện con mình có biểu hiện nà y, phụ huynh cần gần gÅ©i tìm hiểu và hướng dẫn con em, chá»› nên nói toạt ra má»i việc khiến con em mắc cỡ hổ thẹn. Nên bình tÄ©nh nhá» nhẹ phân tÃch sá»± nguy hại cá»§a việc yêu đưá»ng quá sá»›m cho con hiểu, dẫn dắt con chá»n hướng Ä‘i đúng đắn.
15.   Ká»´ TÂM Là ÃCH Ká»¶
Äây là tÃnh xấu mà đứa con má»™t cá»§a gia đình cà ng dá»… mắc. Cha mẹ muốn giúp con khắc phục tâm lý Ãch ká»· nà y, phải táºp cho con từ nhá» và từ những chuyện nhá» nhặt trong Ä‘á»i sống hằng ngà y:
1.  Äừng để con cái có địa vị nổi báºt trong gia đình, nên để chúng sống trong không khà bình đẳng. Äừng cho con lá»±a trước các món ăn, hoặc nói vá»›i con: đây là món dà nh riêng cho nó. Äừng thá»a mãn tất cả yêu cầu cá»§a nó vì là m như váºy sẽ khiến con trở nên có thói quen mình là chá»§ còn ba mẹ là ngưá»i hầu phải tuân theo mệnh lệnh cá»§a chúng.
2.  Äừng quá nuông chiá»u con, nên kịp thá»i sá»a chữa hà nh vi xem thưá»ng, bá» mặc ngưá»i khác cá»§a con.
3.  Thưá»ng xuyên nhắc nhở các em tuân thá»§ các qui phạm vá» cá» chỉ hà nh vi nhất định, dạy con nên quan tâm, giúp đỡ, tôn trá»ng ngưá»i khác, biết thông cảm vá»›i ngưá»i khác và biết tôn trá»ng thà nh quả lao động cá»§a ngưá»i khác.
4.  Táºp cho con biết “chia sẻâ€, hướng dẫn con chia đồ chÆ¡i, quà bánh cho các bạn cùng trang lứa.
Có như váºy sau nà y lá»›n lên, các con bạn má»›i có thể xá» sá»± hòa nhã, Ä‘oà n kết vá»›i ngưá»i khác.
ÄTCL

